Τελευταία μηνύματα

Σελίδες: [1] 2 3 ... 10
1
Όταν το φθινόπωρο του 2019, αρχίσαμε να οργανώνου με το ταξίδι στην Τρίγλια για να εορτάσουμ ε τα Θεοφάνεια και τον καθαγιασμ ό των υδάτων στην ιστορική Προποντίδ α, το γνωρίζαμε ήδη. Η δεύτερη φορά που εορτάζοντ αι τα Θεοφάνεια με την παρουσία του οικουμενι κού Πατριάρχη, σηματοδοτ εί μια νέα εποχή.

Μια εποχή που η Τρίγλια σιγά αλλά σταθερά παίρνει τη θέση που της αξίζει ανάμεσα στο πλήθος από τις ορθόδοξες κοινότητε ς της καθ΄ημάς Ανατολής. Η επιλογή της ως τόπος για τον εορτασμό των Θεοφανείω ν κάθε άλλο παρά τυχαίος είναι.

Η Τρίγλια, τόπος σημαντικώ ν μοναστηρι ών από τον 8ο αιώνα – που σήμερα αγωνιζόμα στε να τα διατηρήσο υμε και να τα συντηρήσο υμε από τη φθορά – συγκέντρω σε πολλούς ιερωμένου ς που όχι μόνο διαδραμάτ ισαν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της ορθοδοξία ς δια μέσου των αιώνων αλλά πλήθος από αυτούς μαρτύρησα ν για την πίστη τους. Τελευταίο ς χρονικά, ανάμεσα σε περισσότε ρους από εξήντα οσίους και αγίους που διακόνησα ν στις μονές της ή γεννήθηκα ν σ΄αυτήν, είναι ο εκ Τριγλίας μητροπολί της Σμύρνης Χρυσόστομ ος, σύμβολο της θυσίας του μικρασιατ ικού ελληνισμο ύ. Η παρουσία θεοσεβών και λογίων μοναχών δεν άφησε ανεπιρρέα στη την παιδεία στον τόπο αυτόν που από νωρίς οργάνωσε σχολεία λαμπρά και προήγαγε τα γράμματα.

Η κοινωνία της Τρίγλιας στη συντριπτι κή της πλειοψηφί α από ρωμιούς, ορθόδοξου ς χριστιανο ύς υπήρξε ένα υπόδειγμα σώφρονος και προοδευτι κής οργάνωσης και διαχείρισ ης των κοινών. Φωτισμένο ι εφοροδημο γέροντες σε απόλυτη συνεργασί α με τους μητροπολί τες διαμόρφωσ αν το πλαίσιο λειτουργί ας της κοινότητα ς. Μιας κοινότητα ς που ανέπτυξε υψηλό επίπεδο διαβίωσης τηρουμένω ν των συνθηκών της εποχής εκείνης. Μόλις τα τελευταία χρόνια που μελετούμε με προσοχή τα αρχεία της εφοροδημο γεροντίας αλλά και πλήθος βιβλίων αντιλαμβα νόμαστε τη λειτουργί α της κοινωνίας που δημιούργη σε αυτάρκεια και ευτυχία στους πολίτες της. Είναι η επιβεβαίω ση των προγόνων μας που μας αφηγήθηκα ν ιστορίες για μια «γλυκειά ζωή» στα χώματα της πατρίδας.

Ο ίδιος ο Οικουμενι κός Πατριάρχη ς, από τα χρόνια της νεότητός του και με τη συνοδεία ευσεβών τριγλιανώ ν ιερωμένων επισκέφθη κε πολλές φορές την Τρίγλια και απέκτησε δεσμούς αγάπης και ευλάβειας για τον τόπο αυτό.
Για εμάς, τους Τριγλιανο ύς απογόνους η τέλεση της εορτής των Θεοφανείω ν για δεύτερη φορά στην πατρίδα μας, με πλήθος πιστών να συμμετέχο υν όχι μόνο από την Ελλάδα αλλά και από άλλες ορθόδοξες κοινότητε ς, σηματοδοτ εί μια καταξίωση του γενέθλιου τόπου των πατέρων μας. Μια καταξίωση που αφενός μας κάνει να καμαρώνου με σαν απόγονοι μιας πατρίδας με ιδιαίτερη σημασία, αφετέρου όμως μας δημιουργε ί και υποχρεώσε ις. Πρέπει να προστατεύ σουμε την πολιτιστι κή κληρονομι ά των προγόνων μας και να αναδείξου με τον πολιτισμό τους. Μόνον έτσι μπορούμε να φέρουμε επάξια τον τίτλο των απογόνων Τριγλιανώ ν. Αυτό σημαίνει πως δεν αρκεί μόνο να ταξιδεύου με στην πατρίδα μας κατά τα Θεοφάνεια, αλλά να γνωρίζουμ ε την ιστορία της, να τιμούμε τους αγίους της, να διατηρούμ ε τα έθιμα, να γνωρίζουμ ε τα τραγούδια και τα άλλα πολιτισμι κά αγαθά του τόπου και να τα αναδεικνύ ουμε σε κάθε ευκαρία. Ιδιαίτερα έχουμε υποχρέωση να φέρουμε κοντά στην Τρίγλια τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας. Με αυτόν τον τρόπο τιμούμε και τους δικούς μας ανθρώπους, τους πρόσφυγες που ήρθαν στις νέες τους πατρίδες το 1922 αλλά και τους πιο παλιούς που ολοκλήρωσ αν τη ζωή τους στις αλησμόνητ ες πατρίδες της καθ΄ημάς Ανατολής.

Όμως και για τους εντόπιους κατοίκους της Τρίγλιας σήμερα, έχει σημασία η τελετή αυτή. Αντιλαμβά νονται πως ζούνε σε μια γη με ιστορική σημασία έστω και αν δεν γνωρίζουν την ιστορία της. Η απόφαση των αρχών, το 1980  κηρύσσει διατηρητέ α πολλά μνημεία και κτήρια στην Τρίγλια με αποτέλεσμ α να διατηρηθε ί μια αρχιτεκτο νική συνέπεια που σε σχέση και με τη φυσική διαμόρφωσ η του τόπου γίνεται πόλος έλξης τουριστών . Η συνεπής και διαχρονικ ή επίσκεψή μας με σεβασμό τόσο προς την Τρίγλια των προγόνων μας όσο και προς τη σύγχρονη Τρίγλια και τους κατοίκους της μας ανταμείβε ι με την εγκάρδια υποδοχή και φιλοξενία εκ μέρους τους.
Το προσκυνημ ατικό ταξίδι μας και αυτή τη φορά δεν ήταν μια επανάληψη του προηγούμε νου ταξιδιού. Επισκεφθή καμε νέους τόπους στην Κωνσταντι νούπολη που δεν είχαμε ξαναπάει όπως η μονή του Ακαταλήπτ ου Χριστού και η μονή Παντοκράτ ορος (τώρα τζαμιά). Ξαναπήγαμ ε στη μονή της Χώρας. Ακούσαμε με προσοχή και συγκίνηση τα λόγια του Οικουμενι κού Πατριάρχη στον Αη Γιώργη, στο Πατριαρχε ίο. Πήγαμε στη Χάλκη, στην Πρίγκιπο στην Προύσα. Και φυσικά ήμασταν από το πρωί, στην εκκλησία της Θεοτόκου που είχανε για μητρόπολη οι Τριγλιανο ί για τη θεία λειτουργί α. Πολύς ο κόσμος, μεγάλη η συγκίνηση! Ξαναζήσαμ ε την τελετή όπως τη ζούσανε οι πρόγονοί μας. Με μεγαλοπρέ πεια και με ευλάβεια. Κρατάμε τις στιγμές αυτές στη ψυχή μας. Είναι «δανεισμένες» στιγμές από τη ζωή των δικών μας ανθρώπων, τότε, εκεί… Οργανώσαμ ε ξενάγηση για όσους έρχονταν για πρώτη φορά και περιδιαβή καμε τα σοκάκια της Τρίγλιας προς τη Παντοβασί λισσα, τον Άγιο Στέφανο, τα μνήματα, τη Μητρόπολη, το Παρθεναγω γείο, το καφενείο «Κυψέλη» και τόσα άλλα…

Το μέλλον είναι αισιόδοξο για την Τρίγλια αρκεί εμείς οι Τριγλιανο ί απόγονοι, ενωμένοι να διατηρήσο υμε την αγάπη μας για την Τρίγλια και να έχουμε στο νου μας να τιμούμε τους προγόνους μας και τον πολιτισμό τους. Η προσπάθει α στην κατεύθυνσ η αυτή είναι η υποχρέωσή μας!

Βασίλης Σακελλαρί δης

ΥΓ. Προκειμέν ου να βλέπω τις φωτογραφί ες στο μέγεθος της οθόνης δίνω δεξί κλικ σε κάθε εικόνα, και επιλέγω Άνοιγμα της εικόνας σε νέα καρτέλα

[/size]
2
Συγγραφείς και βιβλία για την Τρίγλια / Απ: Οι Εκκλησίες της Τρίγλιας Βιθυνίας
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 05 Ιανουάριος 2020, 08:14:41 μμ »
Ευχαριστώ, και δημόσια, τον Βασίλη Σακελλαρί δη, για την πολύτιμη βοήθειά του, σε πολλές φάσεις της έκδοσης αυτού του βιβλίου.
3
Συγγραφείς και βιβλία για την Τρίγλια / Απ: Οι Εκκλησίες της Τρίγλιας Βιθυνίας
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 05 Ιανουάριος 2020, 12:29:01 πμ »
Συγχαίρω το συγγραφέα για το βιβλίο αυτό. Είναι αποτέλεσμ α εκτενούς έρευνας και πολλών επισκέψεω ν στην Τρίγλια. Αποτελεί απαραίτητ ο βοήθημα για όσους θέλουν να μάθουν περισσότε ρα για τις εκκλησίες και τα μοναστήρι α της Τρίγλιας. Οι εκκλησίες με τα ονόματά τους, τη θέση τους και την ιστορία τους είναι από τα πρώτα θέματα που απασχολού ν κάθε επισκέπτη, μελετητή ή Τριγλιανό απόγονο. Στο βιβλίο του Μάκη Αποστολάτ ου, δίδονται όλες αυτές οι πληροφορί ες με σαφή και κατανοητό τρόπο και πλαισιώνο νται από εικόνες και σχέδια. Προσωπικά χαίρομαι που προστίθετ αι στη βιβλιογρα φία, άλλο ένα σημαντικό βιβλίο για την ιστορία και την πολιτισμι κή κληρονομι ά της Τρίγλιας.
4
Συγγραφείς και βιβλία για την Τρίγλια / Οι Εκκλησίες της Τρίγλιας Βιθυνίας
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 04 Ιανουάριος 2020, 09:51:03 πμ »


Γεράσιμος Ν. Αποστολάτ ος
Οι Εκκλησίες της Τρίγλιας Βιθυνίας



Στη μελέτη αυτή περιγράφο νται αφενός οι Μονές, οι Εκκλησίες, τα παρεκκλήσ ια της Τρίγλιας και το εκκλησάκι του Νεκροταφε ίου, αφετέρου τα ιστορικά στοιχεία των Εκκλησιών και η κατάσταση εκείνων, που εξακολουθ ούν να σώζονται σήμερα, όπως αυτή διαπιστώθ ηκε κατά τις επισκέψει ς μας τον Σεπτέμβρι ο 2018, τον Ιανουάριο 2019 και τον Σεπτέμβρι ο 2019.
5
Σύλλογος των Απανταχού Τριγλιανών / ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΑΞΙΔΙΟΥ ΣΤΗΝ ΤΡΙΓΛΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ (19/1/2020 Π.Η.)
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 04 Δεκέμβριος 2019, 02:49:51 μμ »
Ο ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΤΡΙΓΛΙΑΝΩ Ν ΜΕ ΤΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΝΕΑΣ ΤΡΙΓΛΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΝΟΥ Ν ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ-ΤΡΙΓΛΙΑ-ΠΡΟΥΣΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΩΝ ΘΕΟΦΑΝΕΙΩ Ν 16-20 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟ Υ 2020

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ:

1η ημέρα: Πέμπτη 16/1/2020 ΝΕΑ ΤΡΙΓΛΙΑ – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙ ΚΗ   – ΚΩΝΣΤΑΝΤΙ ΝΟΥΠΟΛΗ – ΠΡΩΤΗ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΛΗ 
Συγκέντρω ση στις 3:30 στη Νέα Τρίγλια και αναχώρηση .  Στάσεις στη Θεσσαλονί κη για επιβίβαση καθώς και σε άλλες πόλεις της διαδρομής για την πόλη των πόλεων, την Κωνσταντι νούπολη. Μετά τις απαραίτητ ες στάσεις, θα φθάσουμε στα σύνορα των Κήπων, όπου θα πραγματοπ οιηθεί ο απαραίτητ ος έλεγχος των ταξιδιωτι κών εγγράφων μας. (Μπορούμε να ταξιδέψου με με διαβατήρι ο ή ταυτότητα νέου τύπου τελευταία ς 15ετίας). Εκεί θα έχουμε ελεύθερο  χρόνο στα αφορολόγη τα είδη για κάποιες μικρές αγορές. Μπαίνοντα ς στην Ανατολική Θράκη περνάμε έξω από την Κεσάνη, Μάλγαρα και Ραιδεστό, ταξιδεύον τας παράλληλα με την ακτή της Θάλασσας του Μαρμαρά. Άφιξη στην Κωνσταντι νούπολη το απόγευμα. Τακτοποίη ση στο ξενοδοχεί ο και χρόνος ελεύθερος . Το απόγευμα μια πρώτη γνωριμία με την Πόλη περπατώντ ας στα όμορφα και γραφικά στενά του πεζόδρομο υ του Πέραν, θα σας ενθουσιάσ ει.

2η ημέ¬ρα: Παρασκευή 17/1/2020 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙ ΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕ ΙΟ - ΑΓ.ΣΟΦΙΑ – ΜΟΝΕΣ ΠΑΝΤΟΚΡΑΤ ΩΡΟΣ, ΑΚΑΤΑΛΥΠΤ ΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΠΑΜΜΑΚΑΡΤ ΙΣΤΟΥ - ΚΑΠΑΛΙ ΤΣΑΡΣΙ
Πρωινό και επίσκεψη στο Ορθόδοξο Οικουμενι κό Πατριαρχε ίο στο Φανάρι.  Στη συνέχεια θα μεταβούμε στο ιστορικό κέντρο, για να θαυμάσουμ ε  και να ξεναγηθού με στο θαύμα της αρχιτεκτο νικής μέχρι και σήμερα την Του Θεού Αγία Σοφία.  Στην περιοχή της Αγίας Σοφίας βρίσκεται η βασιλική κινστέρνα, η μονή Αγίου Σεργίου και Βάκχου και το μουσείο μωσαϊκών για όσους έχουν ήδη επισκεφθε ί την Αγία Σοφία. Θα ακολουθήσ ουν επισκέψει ς και ξεναγήσει ς, στη μονή Παντοκράτ ωρος, στην μονή Ακαταλύπτ ου Χριστού και στη μονή Παμμακαρί στου. Έπειτα με τα πόδια και για όσους επιθυμούν επίσκεψη στην μεγάλη σκεπαστή αγορά της πόλης, το Καπαλί Τσαρσί με τα 4.000 καταστήμα τα για ψώνια σε δερμάτινα είδη, αλάβαστρα, είδη δώρων, χρυσαφικά, αντίκες κ.α., χωρίς να παραλείψο υμε το απαραίτητ ο "παζάρι".  Χρόνος ελεύθερος και επιστροφή στο ξενοδοχεί ο.

3η ημέρα: Σαββάτο 18/1/2020  ΚΩΝΣΤΑΝΤΙ ΝΟΥΠΟΛΗ – ΧΑΛΚΗ – (ΠΡΙΓΚΙΠΟΣ) – ΠΡΟΥΣΑ
Πρωινό και αναχώρηση για το λιμάνι όπου θα πάρουμε το καράβι για την Χάλκη (εισιτήρια εξ ιδίων) . ‘Άφιξη και επίσκεψη στην θεολογική σχολή της Χάλκης. Εφόσον υπάρχει χρόνος, επίσκεψη στην Πρίγκιπο για να θαυμάσουμ ε τα αρχοντικά να επισκεφθο ύμε τον Αγιο Γεώργιο τον Κουδουνά και τις εκκλησίες Άγιο Δημήτριο Άγιο Νικόλαο και Παναγία. Επιστροφή με το καραβάκι και αναχώρηση για την Προύσα. Τακτοποίη ση στο ξενοδοχεί ο μας. Χρόνος ελεύθερος για μια πρώτη γνωριμία με την πόλη και την αγορά. Δείπνο και διανυκτέρ ευση.

4η ημέρα: Κυριακή 19/1/2020 ΠΡΟΥΣΑ – ΤΡΙΓΛΙΑ - ΠΡΟΥΣΑ
Πρωινό. Σήμερα όλη η μέρα μας είναι αφιερωμέν η στην Τρίγλια όπου θα παρακολου θήσουμε την τελετή των Θεοφανίων . Περιήγηση και ξενάγηση στην Τρίγλια. Χρόνος ελεύθερος . Επιστροφή αργά το απόγευμα στο ξενοδοχεί ο, δείπνο και διανυκτέρ ευση.   

5η ημέρα: Δευτέρα 20/1/2020 ΠΡΟΥΣΑ – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙ ΚΗ – ΝΕΑ ΤΡΙΓΛΙΑ
Πρωινό και χρόνος ελεύθερος για τις τελευταίε ς αγορές. Αναχώρηση για την πόλη μας. Μετά από ενδιάμεσε ς στάσεις άφιξη στη Θεσσαλονί κη και στη Νέα Τρίγλια.



Προκαταβο λή 50 € ανά άτομο στους παρακάτω λογαριασμ ούς
(αιτιολογί α κατάθεσης ονοματεπώ νυμο και την λέξη Τρίγλια)


* ΛΟΓΑΡΙΑΣΜ ΟΙ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩ Ν


ΠΕΙΡΑΙΩΣ : 523908975 1269 
IBAN : GR7201722 390005239 089751269
SWIFT/BIC PIRBGRAA

EUROBANK : 002602572 202015189 63 
IBAN : GR8302602 570000220 201518963
SWIFT/BIC ERBKGRAA

ΕΘΝΙΚΗ : 210/005989-75 
IBAN : GR3001102 100000021 000598975
SWIFT/BIC ETHNGRAA

ALPHA BANK : 700002002 026615 
IBAN : GR2701407 000700002 002026615
SWIFT/BIC CRBAGRAA


ΔΙΚΑΙΟΥΧΟ Σ: « GRECOS TOURS I.K.E. »

Οι τιμές περιλαμβά νουν :
•   Περιηγήσε ις – Ξεναγήσει ς με πολυτελές λεωφορείο τελευταία ς τεχνολογί ας , ελεγμένο σύμφωνα με τους ευρωπαϊκο ύς νόμους για την πραγματοπ οίηση πλήρους προγράμμα τος στoν προορισμό σας .Το κλιματιζό μενο λεωφορείο που θα σας μεταφέρει θα είναι σε άριστη κατάσταση και όχι παλαιότερ ο των οκτώ ετών. Μέσα στο λεωφορείο θα μπορείτε να παρακολου θήσετε DVD. Το λεωφορείο θα είναι στη διάθεση των εκδρομέων σε όλη τη διάρκεια της εκδρομής
•   Έμπειρο αρχηγό-συνοδό, απόλυτο γνώστη του προορισμο ύ, για την πραγματοπ οίηση των περιηγήσε ων και των ξεναγήσεω ν .
•   Διαμονή στο ξενοδοχεί ο της επιλογής σας σε δίκλινα δωμάτια
•   Ομαδική Ταξιδιωτι κή Ασφάλιση και αστικής ευθύνης tour operator με πλήρεις καλύψεις Ατομική ταξιδιωτι κή ασφάλιση σε όλη τη διάρκεια της εκδρομής με καλύψεις ζωής, ατυχήματο ς, νοσηλείας ιατροφαρμ ακευτικών εξόδων, καθώς και επείγουσα ς μεταφοράς . Οι ασφάλειες αυτές θα είναι ατομικές και θα παραδοθού ν στον καθένα πριν την έναρξη της εκδρομής
•   Φ.Π.Α

Παρατηρήσ εις :

•   Η τελετή των Θεοφανείω ν στην Τρίγλια, με το παλαιό ημερολόγι ο, προγραμμα τίζεται να εορτασθεί με την παρουσία του Οικουμενι κού Πατριάρχη και η εκδήλωση τελεί υπό την έγκριση των τουρκικών αρχών.
•   Θα γίνει προσπάθει α να εφαρμοσθε ί το πρόγραμμα της εκδρομής στο ακέραιο αλλά ενδέχεται να βελτιωθεί ή να μεταβληθε ί αν υπάρξουν απρόβλεπτ ες συνθήκες.
•   Όσοι επιλέξουν να διαμείνου ν εξ ιδίων στην Τρίγλια αντί της Προύσης θα μεταφερθο ύν εκεί με τα λεωφορεία του πρακτορεί ου.

Ξενοδοχεί α ΚΩΝΣΤΑΝΤΙ ΝΟΥΠΟΛΗΣ (2 ΝΥΧΤΕΣ) Με Πρωινό    Feronya Hotel 4* taxim
  https://www.feronya.com/

Ξενοδοχεί α ΠΡΟΥΣΑΣ (2 ΝΥΧΤΕΣ) Με Ημιδιατρο φή   Holiday inn Bursa 5*
https://www.hinnbursa.com/

Τιμή κατ’ άτομο 180 €

Τηλέφωνο τουριστικ ού γραφείου Grecos.gr  2310 555556
Υπεύθυνος Δημήτρης Βλάχος

Τηλέφωνα Συλλόγου Απανταχού Τριγλιανώ ν : Βαλερία Κοντοπούλ ου 697277935 4, Τάσος Μαστρογιά ννης 698095180 1, Σταύρος Μπαμπαροξ ής 698960747 7
6
Κώδικας Πρακτικών Παλιάς Τρίγλιας - Ιστορίες / 15) Αγροφύλακες-Νυκτοφύλακες-Πολιτοφύλακες στην Τρίγλια
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 28 Νοέμβριος 2019, 10:15:11 πμ »
Αγροφύλακες-Νυκτοφύλακες-Πολιτοφύλακες της Τρίγλιας


Στους Κώδικες της Τρίγλιας, που φυλάσσοντ αι στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, κρύβονται μικρές ή μεγάλες ιστορίες που σπάνια έρχονται στην επιφάνεια . Μια απ’ αυτές, αφορά στη φύλαξη 1) του Μερά της Τρίγλιας, με αγροφύλακ ες, δηλαδή της αγροτικής έκτασης γύρω από το χωριό, στην οποία είχαν οι κάτοικοι τα κτήματά τους, 2) του χωριού τη νύχτα, με νυκτοφύλα κες και 3) του χωριού και της περιφέρει ας, με πολιτοφύλ ακες, στην περίοδο μετά την εγκατάστα ση της Ελληνικής Στρατιωτι κής διοίκησης το 1920. Ο Θανάσης Πιστικίδη ς γράφει στο βιβλίο του «Τρίγλια Βιθυνίας» (σελ. 137) “Από την ατέλειωτη αυτή σειρά των τοπωνυμίω ν και μόνο, βγαίνει το συμπέρασμ α πόσο μεγάλη ήταν η αγροτική έκταση της Τρίγλιας, ο «Μεράς», όπως τον έλεγαν”.

Στην αρχή αυτής της εργασίας, περιγράφε ται το αντικείμε νο αυτών των επαγγελμά των, όπως καταγράφη κε από τις μαρτυρίες Τριγλιανώ ν που έζησαν στις αρχές του 20ου αιώνα στην Τρίγλια, και στη συνέχεια η διαδικασί α πρόσληψης, μισθοδοσί ας κλπ, με βάση τα πρακτικά της Εφοροδημο γεροντίας .

Για τους αγροφύλακ ες και τη δουλειά τους έχει γράψει σχετικό άρθρο ο λαογράφος Σταύρος Μαργαρίτη ς, που δημοσιεύτ ηκε στο φύλλο 10/12.5.1977 των Τριγλιανώ ν Νέων, με τίτλο «Η Αγροφυλακ ή στην παλιά Τρίγλια», και μεταφέρετ αι πιστά, με την ορθογραφί α και το συντακτικ ό του, όπως και όλα τα υπόλοιπα κείμενα.

Οι αγροφύλακ ες οι λεγόμενοι μπεθηδες ή μπασκουρτ σίδες πληρώνοντ αν από τον τόπο. Το κουβέρνο (κράτος) δεν είχε καμιά σχέση με τα μισθά τους, γι’ αυτό και όποιος μπεξής δεν έκανε καλά τη δουλειά του, το χωριό τον παρατούσε από τη θεση του. Δεν ήταν όπως εδώ, που δεν έχει το δικαίωμα κάθε κοινότητα να κάνει ό,τι θέλει. Έπειτα εκεί οι άνθρωποι, κατά την εποχή εκείνη, δεν είχαν την εξέλειξη της σημερινής κοινωνίας, παρ’ όλα όμως αυτά, είχαν και μια αυτοδίδακ τη πρακτική πείρα, διότι ήσαν οργανωμέν οι κατά τρόπο που δεν γινόταν κλεψιές και αν πάλι γινόταν καμμιά κλεψιά, είχαν την ικανότητα να την ανακαλύψο υν. Παρ’ όλο που οι μπεξήδες ήταν άνθρωποι αγράμματο ι, είχαν κι έναν τον οποίον έλεγαν μπασκουρτ σή, δηλαδή (αρχιφύλακ α) και ο οποίος θα καθόριζε το όλο έργο της υπηρεσίας τους. Τέτοιοι μπασκουρο υτσίδες ήταν ο Τσότσομος ο Τρουψής και ο Ραφαήλ ο Μυτηλινός . Προπαντός ο Ραφαήλ, ήταν που κατέστρων ε όλα τα επιτελικά σχέδια της υπηρεσίας και τον έβλεπες να κατεβαίνε ι στο παζάρι (αγορά) με το σκούρο το φέσι με τη μακριά φούντα, με το μαύρο και στριμένο μουστάκι, με το σκούρο ζουνάρι, , και με το ζεντεφεδέ νιο κομπολόϊ στο χέρι, σωστός λεβεντάνθ ρωπος. Οι αγροφύλακ ες ήσαν οπλισμένο ι, με μια μεγάλη καραμπίνα, ενώ οι αρχιφύλακ ες, εκτός από την καραμπίνα, είχαν και από ένα πιστόλι, το οποίο το έλεγαν λιβόρβορο, είχαν και από ένα ωρολόγι μάρκας «σερκίσωφ» με διπλά καπάκια, με κλειδιά και με χοντρή καδένα, περασμένη στην μπουντουν ιέρα του γιλέκου. Ο Ραφαήλ τους συγκέντρω νε όλους, κατέστρων ε τα σχέδια, έδινε οδηγίες και έλεγε, στους αγροφύλακ ες,, εσύ Νικόλα Πεζβάντη θα πάρεις το μεχαλάκο, εσύ Πάντσο θα πάεις στο τρώγο, εσύ Γιωργί Κοντόλη θα πάεις στα λειβάδια, εσύ Ζαχαρία θα πάεις στις πλατανιές, και συ Σταύρο Φράγκο θα πάεις στο καμμένο, και το βράδυ που θα βραδυάσει θα ανταμωθού με όλοι στη Βαϊνού, απάνο στη Σούσα (δημόσιος δρόμος), που πηγαίνει στα Μουδανιά και εκεί θα σας δώσω Νέο Πρόγραμμα . Έπειτα εκεί, δεν είχε δικαστήρι ο για τους παραβάτες, όπως έχει εδώ το αγρονομικ ό δικαστήρι ο. Το δικαστήρι ο το έκαναν οι ίδιοι οι αγροφύλακ ες, και όταν πιάνανε κανέναν όχι για να φάει, αλλά όταν γέμιζε καλάθι, με φρούτα,  θα του έδινε το καλάθι στο χέρι, και από τα κλεμμένα θα κάναν μια αρμαθιά και θα την περνούσαν στο λαιμό του κλέφτη και σε συνέχεια θα τον οδηγούσαν προς το χωριό. Πριν όμως φθάσουν θα γινότανε το δικαστήρι ο επί τόπου, και θα τον ανάγκαζαν να πληρώση δυό λίρες χρυσές, αν τις έδινε έχει καλώς, αν όχι θα τον έφερναν μέσα στο χωριό και έτσι ο κατηγορού μενος αναγκαστι κά υπέκυπτε. Τότε έγραφε ένα πούσουλα (σημείωμα) και έλεγε λ.χ. πατέρα δώσε στον φέροντα το σημείωμα, 2 λίρες. Τον έπαιρνε τον πούσουλα ο ένας αγροφύλακ ας και πήγαινε στο χωριό να φέρει τα χρήματα και ο άλλος τον περίμενε στο λιοτόπι, έπαιρναν τα χρήματα και μετά τον αμολούσαν . Με αυτόν τον τρόπο βέβαια, δεν γίνονταν ζημιές και φυλάγοντα ν καλλίτερα τα κτήματα του κόσμου”.

Για τους νυκτοφύλα κες και τη δουλειά τους σώζονται οι μαρτυρίες των  πληροφορη τών του Κέντρου Μικρασιατ ικών Σπουδών (ΚΜΣ), οι περιγραφέ ς του Απόστολου Τσίτερ και του λαογράφου Σταύρου Μαργαρίτη . Οι πληροφορη τές αναφέρουν ότι “Τη νύχτα, είχαν φανάρια σε κάθε γωνιά και φωτίζοντα ν, περνούσε ο πασβάντης (νυχτοφύλα κας) και τ’ άναβε. Αυτός χτυπούσε και το μπαστούνι του στις πλάκες κι έδινε την ώρα. Για τις ολόκληρες ώρες χτυπούσε από μία, για τις μισές έσερνε το μπαστούνι χάμω. Από τρεις η ώρα, αλά Τούρκα (περίπου 9 μμ) άρχιζε και χτυπούσε ως το πρωί”. Ο Απόστολος Τσίτερ περιγράφε ι στο βιβλίο του «Τρίγλια του Κιανού Κόλπου» (σελ. 22) τους νυκτοφύλα κες: “Σε όλους τους δρόμους, σε ορισμένες αποστάσει ς, υπήρχαν στηριγμέν ες σε ορισμένο ύψος σε φανάρια λάμπες πετρελαίο υ για φωτισμό τη νύχτα. Τις λάμπες τις άναβαν, μόλις άρχιζε να νυχτώνη, οι παχβάντες (νυχτοφύλα κες), οι οποίοι στα επίσημα χαρτιά της κοινότητα ς ονομάζοντ αν φανοκόροι . Είχαν μια ξύλινη σκαλίτσα, την στερέωναν στον τοίχο, ανέβαιναν έβαζαν πετρέλαιο στις λάμπες, σκούπιζαν με ένα πανί το λαμπογυάλ ι και ύστερα άναβαν την λάμπα, την οποία πάλι πολύ νωρίς το πρωί την έσβηναν. Οι πασβάντες είχαν και άλλα καθήκοντα, Είχαν ένα βαρύ μπαστούνι σαν ρόπαλο και χτυπούσαν μ’ αυτό όλη νύχτα κάθε ώρα τις ώρες. Επίσης στις μεγάλες γιορτές, Πρωτοχρον ιά, Πάσχα, Χριστούγε ννα, έπρεπε να χτυπούν το ρόπαλο μπροστά στις πόρτες των σπιτιών, φωνάζοντα ς δυνατά: «Ορίσατε εις την εκκλησίαν»”. Ο λαογράφος Σταύρος Μαργαρίτη ς δίνει περισσότε ρες πληροφορί ες στο σχετικό άρθρο του «Οι Παζβάντες της Παλιάς Τρίγλιας», που δημοσιεύτ ηκε στα Τριγλιανά Νέα 7/23.11.1976:

Στην παλιά Τρίγλια υπήρχαν παζβάντες (νυκτοφύλα κες), και ήσαν πολλοί, γιατί η Τρίγλια ήταν μεγάλο μέρος είχε κάπου δέκα χιλιάδες κατοίκους κι’ έξη ενορίες. Λοιπόν, σε κάθε συνοικία ήσαν από δυό για να αλλάζουν βάρδια. Η πρώτη δουλειά των νυκτοφυλά κων ήταν να πάρουν γκάζι από το δήμο, και να ανάψουν τα φανάρια του χωριού. Σε κάθε κιοσέ (γωνιά) ήταν και από ένα φανάρι καρφωμένο ψηλά στον τοίχο και μόλις βράδυαζε, έπαιρνε ο καθένας το γκάζι και την σκάλα και άναβε τα φανάρια της περιοχής του. Το μεγαλύτερ ο φανάρι ήταν του παζαριού στο κέντρο, που ήταν ο μεγάλος πλάτανος, κρεμασμέν ο στον πλάτανο, απέναντι από το παντοπωλε ίο του Αρμόδιου Στεργίου. Τα υποδήματά τους, ήσαν ελαφρά, γεμενιά, που βάδιζαν τη νύχτα  και δεν ακουγόταν ε. Οι παζβάντες, σκοπό τους είχαν να φυλάγουν την πόλη από τους νυχτερινο ύς κλέφτες μη τυχών και γίνει καμμιά πυρκαϊά, να φωνάζουν τις βάρδιες σ’ αυτούς που δούλευαν στα λαδαριά (ελαιοτριβ ία) μη τυχών και παραπέσει κανένας μεθυσμένο ς, επίσης αν κανένας που είχε ανάγκη, να φωνάξουν τον γιατρό, γιατί τότε δεν υπήρχαν τηλέφωνα, εκτός από το χοκιμάτι (αστυνομία). Οι παζβάντες ήταν εξωπλισμέ νοι από τον Δήμο, είχαν ένα πιστόλι, το οποίο το λέγανε λιβόρβορο, ένα ρολόϊ μάρκας σερκισώφ, με μακρυά  και χοντρή καδένα, περασμένη στη μπουτουνι έρα του γιλέκου, γιατί τα ωρολόγια εκείνη την εποχή, τάχαν ορισμένοι, δεν ήταν όπως είναι τώρα, που τάχουν και τα μικρά παιδιά, μια χοντρή σφυρίχτρα και αυτή επίσης με αλυσίδα χοντρή και περασμένη στο λαιμό τους και μια χοντρή και μακριά μαγκούρα, που το κάτω μέρους της μαγκούρας είχε περτσινομ ένο σίδερο. Την μαγκούρα αυτή, την χρησιμοπο ιούσαν για να χτυπούν τις ώρες. Και έβλεπες τον Παζβάντη, τις νυχτερινέ ς ώρες να πηγαίνη στην άκρη του δρόμου του σοκακιού, όπου ήταν καμιά μεγάλη και γερή πέτρα και αρχινούσε με την μαγκούρα να χτυπά, τακ-τακ-τακ. Κάθε κτύπος και μια ώρα. Και στο τέλος, όταν τελείωνε το κτύπημα, φώναζε κιόλας, «άντε αφεντικά, συκοθείτα ι, είναι ξημερώματ α». Νυκτοφύλα κα δεν βάζανε όποιον νάτανε, έπρεπε νάταν και λίγο ψύχραιμος και νταής γιατί πολλά γινότανε κατά την εποχή εκείνη και έτσι αυτοί που μπένανε, ήσαν παληκάρια με καρδιά, διαλεχτά και ναμουσλήδ ες , δηλαδή (τίμιοι)”.

Η φύλαξη των κτημάτων των κατοίκων γύρω από την Τρίγλια περιλαμβα νόταν στις αρμοδιότη τες της Εφοροδημο γεροντίας και των Προκρίτων από τον 19ο αιώνα και στις πρώτες σελίδες του Κώδικα Πρακτικών, της περιόδου 1902-1922, καταγράφε ται μια σημαντική απόφαση για το θέμα της αγροφυλακ ής. Συγκεκριμ ένα, στο πρώτο πρακτικό του Κώδικα, που αναφέρετα ι στους αγροφύλακ ες, με ημερομηνί α 24.4.1905, ημέρα Κυριακή (σελ. 8 ), συνεδρίασ ε από κοινού η Εφοροδημο γεροντία με Προκρίτου ς και αποφασίστ ηκε η αλλαγή του τρόπου διαχείρισ ης των ζητημάτων της αγροφυλακ ής και οι σχετικές αποφάσεις να λαμβάνοντ αι πλέον σε κοινές συνεδριάσ εις της Εφοροδημο γεροντίας και των συμβούλων της Δημαρχίας, αντί των Προκρίτων:

.. όπως παυθώσιν οι πρώην αγροφύλακ ες αντικατασ ταθέντες δια των Διογένους Μιχαήλου, Αναστασίο υ Τολέρη, Σταύρου Καλαϊτζή, Αποστόλου Βουδούρη και Γεωργίου Αργύρη. Μεθ’ ο εγκριθέντ ος όπως τα αφορώντα την αγροφυλακ ήν ζητήματα κανονίζον ται υπό της Εφοροδημο γεροντίας από κοινού μετά των συμβούλων του διοικητικ ού συμβουλίο υ της Δημαρχίας διελύθη η συνεδρίασ ις”.

Στην από 12.3.1908 κοινή συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας , των Επιτρόπων και των Προκρίτων (Κώδικας, σελ. 46) συζητήθηκ αν διάφορα θέματα, μεταξύ των οποίων και ο διορισμός εισπρακτό ρων, για τα έξοδα των αγροφυλάκ ων και της Αρχιερατι κής επιχορηγή σεως (το θέμα αυτό έχει αναλυθεί στην εργασία 13 για τη Φορολογικ ή επιβάρυνσ η των κατοίκων της Τρίγλιας).

Στο πρακτικό της κοινής συνεδρίασ ης της Εφοροδημο γεροντίας , του Διοικητικ ού Συμβουλίο υ του Χοκουματί ου, του Δημαρχιακ ού Συμβουλίο υ, του σφραγιδοφ ύλακος και λοιπών προκρίτων της 17.3.1914 (σελ. 198) συζητήθηκ ε το θέμα της φύλαξης της περιφέρει ας του Μερρά της Κοινότητο ς. Το πρακτικό αυτό, αν και ακυρώθηκε εκ των υστέρων, παρουσιάζ ει ξεχωριστό ενδιαφέρο ν, αφού, ίσως για πρώτη φορά, ανατέθηκε από τα όργανα διοίκησης της Τρίγλιας το έργο της φύλαξης  του Μερρά σε Μωαμεθανό κάτοικο. Συγκεκριμ ένα, αποφασίστ ηκε να πωληθεί η φύλαξη αυτού δια μειοδοσία ς. “Μη υπάρχοντο ς ετέρου μειοδότου κατεκυρώθ η ούτος ο μερράς η φύλαξις αυτού εις τον συμπολίτη ν  ημών Αμιν αγά μουσταφά μπέη Ογλού αντί Γροσίων 22980. Ενεκρίθη συνάμα όπως υποδείξη τον κατάλληλο ν εγγυητήν συνωδά τη ειδοπιήσε ι-μουζαατέ?-συνάψη? όπως κανονίση τα απαιτούμε να έγγραφα τα συνωδά των όρων του μουζαατέ? … των μουχτάριδ ων και του δημαρχιακ ού συμβουλίο υ και της Εφοροδημο γεροντίας Η οριστική ανάληψις των καθηκόντω ν αυτού θα ορισθή από της τελευταία ς ημέρας των ληξάντων διατυπώσε ων. Προκειμέν ου δε περί του βιβλίου των εισπράξεω ν του φόρου, κουρουτζί δων των αγροφυλάκ ων τούτο θα κανονισθή εκ συνεννοήσ εως των άνω συμβουλίω ν". Το πρακτικό υπογράφετ αι από 1) τον Δ. Κ. Τακά, από την Εφοροδημο γεροντία, 2) τους Σωκράτη Καλεμκερή, Κωνσταντί νο Θωμίδη και Νικόλαο Νιστάζο, από τα μέλη της Δημαρχίας, 3) τους Βασιλάκη Διαμαντή και Δημήτριο Ν. Τακά, από τα μέλη του Διοικητικ ού Συμβουλίο υ, 4) τους Λεωνίδα Χρυσού και Γεώργιο Τσιρίλη?, από τους Μουχτάριδ ες και 5) τους Αναστάσιο …, Θεολόγο Φούντα και Γεώργιο Α. Τακά, από τους Προκρίτου ς. Στο χώρο των υπογραφών αναγράφετ αι διαγωνίως η λέξη «άκυρος» και στο τέλος της σελίδας αναγράφετ αι ότι “ακυρούται η ανωτέρω πράξις ως μη εκτελέσαν τος του εργολάβου αμιν αγά τους όρους του πρακτικού, ήτοι μη δυνάμενος να υποδείξη τον απαιτούμε νον εγγυητή. Τη 22 Μαρτίου 1914. Δ. Κ. Τακάς Γραμματεύ ς”.

Στη Γενική Συνέλευση πολιτών της 30.3.1914 (σελ. 201) συζητήθηκ ε το θέμα των αγροφυλάκ ων-Κουρουτζίδων και αποφασίστ ηκε να σχηματιστ εί επιτροπή από τους Αναστάσιο Προύσαλη, Αναστάσιο Βαρούτη, Ηρακλή Παρουκτσή, Δημοσθένη Τακά, Θεολόγο Ζαρζαβατζ ή, Βασίλειο Διαμαντάκ η και τους σφαγιδοφύ λακες-Μουχτάρηδες της Κοινότητο ς, για να φροντίσει το ζήτημα της φύλαξης της περιφέρει ας του Μερά είτε με μειοδοσία είτε με άλλο τρόπο που θα αποφασίσε ι, παρέχοντα ς σ’ αυτήν απεριόρισ τη πληρεξουσ ιότητα.

Είναι αξιοσημεί ωτο ότι την ίδια ημέρα (30.3.1914) ακολούθησ ε η συνεδρίασ η της Κοινοτική ς Επιτροπής επί των αγροφυλάκ ων και στο επόμενο πρακτικό (σελ. 202) καταγράφε ται η πώληση δια μειοδοσία ς της φύλαξης του μερρά “εις τους Πούντους? Αδραχαίνη και Ραφαήλ Δημητρίου αντί 23000 Γροσίων, με όρους τους οποίους θα κανονίζη ιδιαίτερο ν έγγραφον. Χάριν δε της τάξεως και της τακτικής πληρωμής του ποσού η Επιτροπή θα παραδώση εις αυτούς ιδιαίτερο ν βιβλίον το οποίον θα τεθή εις την διάθεσιν των μειοδοτών-εργολάβων μη υποχρεωμέ νης της Επιτροπής να πληρώση κανέν τέλος εισπρακτι κόν. Ως εγγυητής δε δια την όλην διαχείρισ ιν αυτήν οι εργολάβοι υπέδειξαν τον κ. Σωτήριον Ηρακλέους Ιατρού ο οποίος υπόσχεται να πληρώση πάσαν αποζημίωσ ιν είτε προερχομέ νην εκ της εισπράξεω ς του βιβλίου των εξόδων είτε εκ των άλλων δικαιωμάτ ων αυτών, τα οριζόμενα επί τω ιδιαιτέρω εγγράφω”.

Στο πρακτικό της 1.11.1914 (σελ. 212) καταγράφε ται η παραλαβή από τον εισπράκτο ρα Δημοσθένη Πήττα των βιβλίων των γενικών εξόδων της Κοινότητο ς, για 14380 Γρ, τα οποία υπόσχεται να εισπράξει τιμίως και ευσυνειδή τως, για τους μισθούς των αγροφυλάκ ων και έκτακτα γενικά έξοδα της Κοινότητο ς, λαμβάνων ως εισπρακτι κά τέλη 10% και υποσχόμεν ος να κρατεί βιβλία τακτικά και διπλότυπε ς αποδείξει ς. Ως εγγυητή προς την Εφοροδημο γεροντία της Τρίγλιας, δήλωσε τον Δημ. Κ. Τακά, ο οποίος υποσχέθηκ ε να πληρώσει το τυχόν έλλειμμά του, σε περίπτωση αρνήσεως του ιδίου. Το πρακτικό υπογράφετ αι από τον παραλήπτη και τον εγγυητή.

 Στη Γενική Συνέλευση της 6.3.1915 (σελ. 217) με συμμετοχή της Εφοροδημο γεροντίας , των σφραγιδοφ υλάκων-Μουχτάρηδων και Προκρίτων συζητήθηκ ε το θέμα της φύλαξης της περιφέρει ας του Μερά και αποφασίστ ηκε 1) η ανάθεση της φύλαξης σε έξι αγροφύλακ ες, με μηνιαίο μισθό 200 Γρ και των αρχηγών αυτών με 270 Γρ, 2) η επιλογή των αγροφυλάκ ων θα γίνει από τους σφραγιδοφ ύλακες, για να βρουν τα κατάλληλα πρόσωπα, 3) μετά από ψηφοφορία, για την εκλογή εισπράκτο ρος για τους αγροφύλακ ες, κατά το 1915,  εξελέγη πλειοψηφώ ν ο Βασίλειος Γιαρένης, με επιλαχόντ α τον Αθανάσιο Προκόπη, 4) επίδομα (αμοιβή) του εισπράκτο ρα ορίστηκε 10% επί της όλης εισπράξεω ς, και 5) σε περίπτωση προσκόμμα τος ή δυσκολίας στην είσπραξη να επικαλείτ αι τη βοήθεια των Μουχτάρηδ ων. Σε προσθήκη της 8.3.1915, στην ίδια σελίδα, αναφέρετα ι ότι ο Βασίλειος Γιαρένης δεν αποδέχθηκ ε την εκλογή του ως εισπράκτο ρας των γενικών εξόδων της Κοινότητο ς, για το 1915, και στη θέση του διορίστηκ ε ο επιλαχών Αθανάσιος Προκόπης. Υπενθυμίζ εται ότι λίγους μήνες αργότερα (Ιούλιος 1915) εξορίστηκ αν οι Χριστιανο ί Τριγλιανο ί, από τα σπίτια τους, στην Προύσα μέχρι τον Οκτώβριο 1918, οπότε επέστρεψα ν στο χωριό τους, όσοι επέζησαν.

Στη Γενική Συνέλευση της 8.4.1919 (σελ. 270) συζητήθηκ ε το θέμα της εκλογής αγροφυλάκ ων και της εξασφάλισ ης της μισθοδοσί ας τους. Αποφασίστ ηκε να προστεθού ν, στους υπάρχοντε ς δύο αγροφύλακ ες, τρεις ακόμη, δηλαδή συνολικά 5 αγροφύλακ ες και ένας νυκτοφύλα κας. Για τη μισθοδοσί α τους, αποφασίστ ηκε “… όπως φορολογηθ ή έκαστος συμπολίτη ς ημών κτηματίας αναλόγως του εγγείου αυτού φόρου (βεργγέ) 5 παράδες επί του γροσίου κατά μήνα. Επί τούτου εγένετο η εκλογή αρμοδίου δεκαμελού ς επιτροπής δια μυστικής ψηφοφορία ς, ήτις να επιβλέπη, διευθύνη, πληρώνη και επιβάλη τα απαιτούμε να πρόστιμα επί των ατόμων άτινα ήθελον συλληφθεί εν τω μέλλοντι αφαιρούντ α ή κλέπτοντα από ξένων κτημάτων προϊόντα και άλλα αγροτικά είδη μη ανήκοντα αυτοίς, και εξελέγησα ν ως επί των αγροφυλάκ ων επιτροπή οι κ.κ. Διογένης Λιλής, Σωκρ. Καλεμκερή ς, Λυκούργος Τσάκωνας, Βασ. Διαμαντάκ ης, Σωτηρ. Πιλάτος, και Θεολ. Φούντας, Γεωργ. Μποδός, Ηρακλής Μπαμπαρου τζής, Γ. Τακάς και Στέφανος Κασούρης. Προς αποτελεσμ ατικωτέρα ν επίβλεψιν εκ μέρους των αγροφυλάκ ων των αγροτικών κτημάτων και πρόληψιν των συμπαρομα ρτούντων απεφασίσθ η όπως το πρόστιμον ει βαρύ αφ’ ετέρου τούτο διανέμετα ι κατά το ήμισυ μεταξύ κοινότητο ς και αγροφυλάκ ων”.

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 1.8.1919 (σελ. 286) αναγράφετ αι, εκτός των άλλων, ότι «Τελευταίον απεφασίστ θη όπως η Επιτροπή λάβη συντονώτε ρα μέτρα εις το ζήτημα των κλοπών εν τη υπαίθρω καλλιεργη μένη χώρα, επιβάλλου σα μεγαλείτε ρα πρόστιμα και αυξάνουσα τον αριθμόν των αγροφυλάκ ων».

Στο πρακτικό της Γενικής Συνέλευση ς της 14.8.1919 (σελ. 289) αναγράφετ αι, εκτός των άλλων, ότι «… προσεκλήθ η ο κ. Αθαν. Προκόπης και τω ανακοινώθ η ότι αποφάσει της Εφοροδημο γεροντίας τα αποφασισμ ένα 8% εκ της εισπράξεω ς των δικαιωμάτ ων αγροφυλακ ής θα μετατραπώ σιν εις ημερομίσθ ιον ένεκα του εθνικού δανείου το οποίον παρεχόμεν ον ήδη εισπράττο νται τα δικαιώματ α των αγροφυλάκ ων υπό της Εφοροδημο γεροντίας συμπράττο ντος μόνον καθ’ ημέρας του κ. Αθ. Προκόπη».

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 27.8.1919 (σελ. 291) συζητήθηκ ε, μεταξύ άλλων, και το θέμα των αγροφυλάκ ων και “Καλείται η Επιτροπή επί των αγροφυλάκ ων και παρακελεύ εται όπως αυστηρότε ρον επιβληθή επί των αγροφυλάκ ων δια την φύλαξιν των κτημάτων. Ο κ. Σωκράτης Καλεμκερή ς μέλος της αυτής Επιτροπής υπέβαλεν παραίτησι ν ήτις και εγένετο δεκτή”. Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 16.8.1919, καταγράφε ται, μεταξύ άλλων, και η παραίτηση των μελών της Επιτροπής Αριστοφάν ους Κασούρη και Γ. Μποδού.

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 3.11.1919 (σελ. 306) συζητήθηκ ε το θέμα του αριθμού και του μισθού των αγροφυλάκ ων, αλλά και το θέμα τη μη συνεισφορ άς των Οθωμανών στις κοινές γενικές δαπάνες όλων των Τριγλιανώ ν, Χριστιανώ ν και Οθωμανών. Συγκεκριμ ένα, “Και πρώτον μεν συζητείτα ι το ζήτημα του ποσού των αγροφυλάκ ων. Επειδή δε ήδη ο ελαιοκαρπ ός συνεκομίσ θη εγκρίνετα ι όπως κατά την στείραν εποχήν του χειμώνος τέσσαρες μόνον αγροφύλακ ες προς 18 Λ.Οθ. μηνιαίως, Εγκρίνετα ι επίσης όπως προστεθή προς τω υπάρχοντι νυκτοφύλα κι και έτερος με τον αυτόν μισθόν. ….. Είτα καλείται δια δευτέραν φοράν ο μουχτάρης των συνοίκων μας Οθωμανών δια τα προς ημάς χρέη αυτών εκ δεκάτης και αγροφυλάκ ων αλλά και την φοράν αυτή κωφεύει. Αποφασίζε ται όπως γίνωσι παραστάσε ις τω Διοικητή αίτινες και εγένοντο και απέφερον υποσχέσει ς περί ενεργείας των δεόντων”.

Λίγες μέρες αργότερα, στις συνεδριάσ εις της Εφοροδημο γεροντίας της 17.11.191 9 και  24.11.191 9 (σελ. 307), συζητήθηκ ε και πάλι το θέμα της μειώσεως του αριθμού των αγροφυλάκ ων, αλλά και εκείνο της μη καταβολής του μεριδίου των Οθωμανών κατοίκων, για τους μισθούς τους, και αποφασίστ ηκε “… ίνα διατηρηθώ σι 4 μόνο αγροφύλακ ας εις δ’ εξ αυτών να διορισθή νυκτοφύλα ξ. Ως τοιούτος διορίζετα ι ο Ιωάννης Ροδιάς, ο δε Γεώργιος Σγουρής απολύεται”. Στο ίδιο πρακτικό καταγράφε ται και το πρόβλημα της μη συμμετοχή ς των Οθωμανών κατοίκων στα γενικά έξοδα και αποφασίστ ηκε “Καλούνται οι Οθωμανοί ίνα πληρώσωσι την δεκάτην αυτών. Ένεκα δυστροπιώ ν όλων σχεδόν των Οθωμανών δια την πληρωμήν της δεκάτης ως και των δικαιωμάτ ων των αγροφυλάκ ων απεφασίσθ η ίνα μη πληρωθή η μηνιαία δόσις εξ 20 Λ.οθ. ίνα εξαναγκασ θώσι να πληρώσωσι”.

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 21.1.1920 (σελ. 312) συζητήθηκ ε, μεταξύ άλλων, το θέμα των αγροφυλάκ ων και “ενεκρίθη όπως του λοιπού μένωσιν μόνον τέσσαρες και οι Νυκτοφύλα κες δύο”.

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 19.4.1920 (σελ. 323) συζητήθηκ ε και πάλι, μεταξύ άλλων, το θέμα των αγροφυλάκ ων αφενός λόγω της αποχώρηση ς ενός εξ αυτών αφετέρου για την καταγραφή σε κατάλογο εκείνων που αγόρασαν ελαιοτόπι α και γενικά αγροτικές εκτάσεις μετά την επιστροφή των Χριστιανώ ν από την εξορία. Συγκεκριμ ένα, “επί τη αποχωρήσε ι ενός εκ των αγροφυλάκ ων εγκρίνετα ι η πρόσληψη ετέρου τοιούτου, συνιστάτα ι μετά ταύτα τω γραμματεί της Εφοροδημο γεροντίας , όπως καταχωρήσ η εις ειδικόν κατάλογον πάντας τους μετά την παλινόστη σιν εν τη πατρίδι ηγοράσαντ ας ελαιοτόπι α κλπ μετά του ονόματος των πωλητών και των ποσών της αξίας του πωληθέντο ς κτήματος”.

Μετά την εγκατάστα ση της Ελληνικής Διοικήσεω ς στην ευρύτερη περιφέρει α, φαίνεται ότι δόθηκαν οδηγίες για την ενίσχυση της φύλαξης της περιοχής της Τρίγλιας, με περισσότε ρους αγροφύλακ ες αλλά και πολιτοφύλ ακες που θα ήταν πλέον ένοπλοι, και στο πρακτικό της Διοικητικ ής Επιτροπής του Δήμου Τριγλίας της 2.7.1920 (σελ. 327) συζητήθηκ αν τα κατάλληλα μέτρα “τα οποία τη επιτρέπετ αι και δύναται να αναλάβη και υπό οικονομικ ήν έποψιν αποφάσισε τα εξής, να ενισχύση την αγροφυλακ ήν προς τε ασφάλειαν της υπαίθρου χώρας και προς πρόληψιν κλοπών δια προσθήκης έτι αγροφυλάκ ων προς τους υπάρχοντε ς ήδη τρεις, να διορίση εισέτι και τέσσαρες έως πέντε πολιτοφύλ ακας προς τήρησιν της δημοσίας τάξεως και ασφαλείας μέχρι της αποκαταστ άσεως του πολιτειακ ού καθεστώτο ς. Εδήλωσεν δε σαφώς και ρητώς προς τους ήδη διορισθέν τας και διορισθησ ομένους πολιτοφύλ ακας τε και αγροφύλακ ας ότι από την ημέραν του διορισμού αυτών θα θεωρούντα ι στρατιώτα ι και θα υπάγονται εις τας ποινικάς διατάξεις των Ελληνικών στρατιωτι κών νόμων εν περιπτώσε ι παρεκτροπ ής ή απειθείας, προς τούτο δε έκαστος αγροφύλαξ οφείλει να υπογράψη ιδιαίτερο ν έγγραφον δηλών την τε παραλαβήν παρ’ αυτών και το είδος του όπλου και των φυσιγγίων και την παραδοχήν των άνω διατυπωθέ ντων όρων άνευ ουδεμιάς αντιρρήσε ως. Πάντες δε οι αγροφύλακ ες και πολιτοφύλ ακες εν τη εξασκήσει των καθηκόντω ν αυτών θα φέρωσιν πιστοποιη τικόν ταυτότητο ς παρά της  Δ. Επιτροπής”. Το πρακτικό αυτό υπογράφετ αι από τα μέλη της Διοικητικ ής Επιτροπής Κ. Κονδυλένι ο, Σωκράτη Καλεμκερή, Θεολόγο Φούντα, Γεώργιο Τακά και ένα Οθωμανό που υπέγραψε με αραβική γραφή.

Στο αμέσως επόμενο πρακτικό με ίδια ημερομηνί α (σελ. 328) καταγράφη καν οι δηλώσεις των διορισμέν ων αγροφυλάκ ων και πολιτοφυλ άκων, με τον αριθμό όπλου και τον αριθμό φυσιγγίων που παρέλαβε καθένας.

Οι υποφαινόμ ενοι αγροφύλακ ες και πολιτοφύλ ακες δήμου Τριγλίας δηλούμεν, ότι λαβόντες γνώσιν των αποφάσεων της Διοικητικ ής Επιτροπής δήμου Τριγλίας αναφορικώ ς προς τα καθήκοντα ημών ορκιζόμεθ α και δίδομεν τον λόγον της τιμής μας, ότι από της στιγμής ταύτης θεωρούμεν εαυτούς στρατιώτα ς του Ελληνικού στρατού υπακούοντ ες εις τας διαταγάς της Διοικ. Επιτροπής και είμεθα υπέυθυνοι δια πάσαν παρεκτροπ ήν και απείθειαν εν γνώσει όντως ότι εν εναντία περιπτώσε ι θα εφαρμοσθή καθ’ ημών ο Ελληνικός στρατιωτι κός νόμος
Εν Τριγλία τη 2 Ιουλίου 1920
”.

Ακολουθού ν οι υπογραφές, το είδος όπλου και ο αριθμός φυσιγγίων
  • Αθανάσιος Βατατζής                Τριάρι 18632                30
  • Πέτρος Ασκέρης                      Μαρτίνη 27154             24
  • Λεωνίδας Καλπάκης?                Γκρά? 45352                17
  • Νικόλαος Πετρίδης                   Γκρά? 59979                18
  • Ιωάννης Χατζηανασ τασίου                                           40
  • Αριστείδης Ι. Καργενίδη ς?         Μάουζερ 5436                3
  • Ιωάννης Σελκίπης?                   Γκρά? 77068                 --
  • Χρυσόστομος Τρουπτσής                                              --
  • Νικόλαος Παταπούδη ς                Αγγλικό 17058             87

 

Στον Κώδικα Πρακτικών επισυνάπτ ονται και μερικά χειρόγραφ α έγγραφα, ένα εκ των οποίων, με τον αριθμό 526, αφορά στο πιστοποιη τικό ταυτότητο ς που έδωσε στον πολιτοφύλ ακα Γεώργιο Νεοχωρίτη η Επιτροπή, με σφραγίδα της Εφοροδημο γεροντίας , ο οποίος δεν αναφέρετα ι και δεν έχει υπογράψει στο πρακτικό της 2.7.1920 (σελ. 328)
 

Το περιεχόμε νο του πιστοποιη τικού ταυτότητο ς είναι το ακόλουθο:
Πιστοποιητικόν
Δια του παρόντος πιστοποιη τικού ταυτότητο ς δηλούται ότι ο επιφέρων το παρόν Γεώργιος Νεοχωρίτη ς διωρίσθη πολιτοφύλ αξ υπό της Διοικητικ ής Επιτροπής Δήμου Τριγίας προς τήρησιν της τάξεως και ασφαλείας εντε τη υπαίθρω χώρα και τη πόλει.
Παρακαλού νται δε αι εκάστοτε παρουσιαζ όμεναι Ελληνικαί στρατιωτι καί περιπολία ι ίνα εν ανάγκη συνδράμωσ ιν αυτόν.
Εν Τριγλία τη 2 Ιουλίου 1920
Η Διοικητικ ή Επιτροπή Δήμου Τριγλίας
Κ. Κονδυλένι ος
Σ. Καλεμκερή ς
Θεολόγος Φούντας
Αρμόδιος Στέργιος
Σήμα του φέροντος: Ελληνική Πολιτοφυλ ακή Τριγλίας «Ε.Π.Τ» - Χρώμα ταινίας : Βαθύ κυανούν μετά λευκών γραμμάτων και αύξοντος αριθμού (7) επτά
”.

Παρατηρεί ται ότι, και η απόφαση της Διοικητικ ής Επιτροπής (σελ. 327), οι δηλώσεις των διορισθέν των (σελ. 328) και το πιστοποιη τικό ταυτότητο ς του πολιτοφύλ ακα Γεωργίου Νεοχωρίτη συντάχθηκ αν την ίδια ημέρα (2.7.1920), ο Αρμόδιος Στέργιος δεν έχει υπογράψει την  απόφαση (σελ. 327) και ο Γεώργιος Τακάς δεν υπέγραψε το πιστοποιη τικό ταυτότητο ς.

Το τελευταίο πρακτικό του Κώδικα Πρακτικών, που είναι σχετικό με τους πολιτοφύλ ακες, είναι αυτό της συνεδρίασ ης της Εφοροδημο γεροντίας της 11.5.1921 (σελ. 360), στην οποία συζητήθηκ ε το θέμα διορισμού τριών πολιτοφυλ άκων, λόγω των πολλών εκτρόπων που διαπιστώθ ηκαν στην περιφέρει α της Τρίγλιας. Στη συνεδρίασ η αυτή αποφασίστ ηκε ο διορισμός “τριών πολιτοφυλ άκων κατά σύστασιν του Φρουραχεί ου χάριν της ασφαλείας της πόλεως και της υπαίθρου χώρας εν τη οποία πολλά τα έκτροπα συνέβενον μέχρι της αφίξεως Στρατιωτι κού αποσπάσμα τος, διωρίσθησ αν δε ο Δημήτριος Αν. Πεταλάς, Αθανάσιος Αθ. Βατατσής και Θεολόγος Καγιάς“.

Ο Θανάσης Πιστικίδη ς περιγράφε ι στο βιβλίο του «Τρίγλια Βιθυνίας» (σελ. 45) την οργάνωση αυτοάμυνα ς στην περίοδο της εμφάνισης των Νεοτούρκω ν, μετά το 1909, “Η εποχή εκείνη ήταν μια από τις καλύτερες περιόδους, που είχε γνωρίσει η Τρίγλια. Με την παραμονή του Μητροπολί τη Δράμας τότε, του συμπολίτη μας Εθνομάρτυ ρα Μητροπολί τη Σμύρνης Χρυσόστομ ου, η Τρίγλια είχε αποκτήσει ένα καινούργι ο τριώροφο οκτατάξιο σχολείο, που διέθετε κι άλλες αίθουσες γι’ άλλες λειτουργί ες (σώζεται μέχρι σήμερα, αλλά υπολειτου ργεί) … Στα διάφορα ΕΡΧΟΝΤΑΙ των τελευταίω ν χρόνων οι Τριγλιανο ί είχαν οργανώσει τοπική αυτοάμυνα . Το σύστημα της οργάνωσης: Οι πεντέξι μόνιμοι αγροφύλακ ες (μπεξήδες) έγιναν δεκαπέντε κι όλοι διαλεγμέν α, παλικάρια, οπλισμένο ι με τα όπλα κρυμένα σ΄αγροτόσπιτα και ξωκλήσια, κι ενώ τη μέρα μπορούσαν να έρχονται στο χωριό τα βράδυα ήταν η μόνιμη φρουρά. Φυσικά αυτοί ήσαν μισθωτοί από τη Δημογερον τία. Μέσα στο χωριό άλλοι εθελοντές περίμεναν το σήμα του κινδύνου, για να επέμβουν”.

7
Κώδικας Πρακτικών Παλιάς Τρίγλιας - Ιστορίες / Απ: 14) Τα Παλιά Σχολεία της Τρίγλιας
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 14 Νοέμβριος 2019, 07:23:53 μμ »
Συγχαρητή ρια, οι πληροφορί ες που συγκέντρω σες και οργάνωσες είναι πολύ σημαντικέ ς και ως εκ τούτου πολύ ενδιαφέρο υσες!
8
Κώδικας Πρακτικών Παλιάς Τρίγλιας - Ιστορίες / 14) Τα Παλιά Σχολεία της Τρίγλιας
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 11 Νοέμβριος 2019, 08:02:00 πμ »
Τα Παλιά σχολεία της Τρίγλιας


Αρρεναγωγείο, Ζαρίφειο Παρθεναγω γείο και Νηπιαγωγε ίο

Στους Κώδικες της Τρίγλιας, που φυλάσσοντ αι στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, κρύβονται μικρές ή μεγάλες ιστορίες που σπάνια έρχονται στην επιφάνεια . Μία απ’ αυτές, είναι τα παλιά σχολεία, που είχαν ανεγερθεί στην Τρίγλια τον 19ο αιώνα, πριν ανεγερθεί το νέο Σχολείο, στην περίοδο 1909-1912, με πρωτοβουλ ία του Χρυσόστομ ου, Μητροπολί τη Δράμας τότε, και, συγκεκριμ ένα το Αρρεναγωγ είο και το Παρθεναγω γείο, το οποίο αποτελεί τη σημαντική δωρεά του μεγάλου εθνικού ευεργέτη Γεωργίου Ζαρίφη στην Τρίγλια, και το Νηπιαγωγε ίο. Στην εργασία αυτή παρουσιάζ ονται ιστορικά στοιχεία για τα παλιά σχολεία από διάφορες πηγές και συνδυάζον ται με τις αντίστοιχ ες αποφάσεις της Εφοροδημο γεροντίας της Τρίγλιας, που έχουν καταγραφε ί στον Κώδικα Πρακτικών .

Στοιχεία για την ανέγερση των παλιών κτιρίων αντλούμε από το βιβλίο «Βρύλλειον-Τριγλεία» του Τρ. Ευαγγελίδ η, ο οποίος αναφέρει (σελ. 145) ότι: “Η φιλομάθει α των Βιθυνών, κατά τας εκθέσεις ας οι επιθεωρητ αί των σχολείων απηύθηναν προς τον εν Κωνσταντι νουπόλει Ελληνικόν φιλολογικ όν Σύλλογον, επί τη βάσει των οποίων ο καθηγητής Γ. Χασιώτης συνέταξε τον εν τέλει του συγγράμμα τος αυτού: L’ instructi on publique chez les Grecs (Paris 1881) προστεθέν τα εκπαιδευτ ικόν χάρτην, ανέρχεται εις 30-35 τοις 1000. Αλλ΄ έκτοτε τα ποσοστά ταύτα ηυξήθησαν εν ταις πλείσταις των πόλεων και χωρίων της Βιθυνίας, διότι εν Τριγλεία υπήρχε 1 Αστική 1 Παρθεναγω γείον και 2 μικτά νηπιαγωγε ία επί 4720 κατοίκων”, δηλαδή το Αρρεναγωγ είο, το Παρθεναγω γείο και δύο Νηπιαγωγε ία.

Στο ίδιο βιβλίο και στο κεφάλαιο «Σχολείον Τριγλείας» (σελ. 80) αναφέρει ότι: “Πρώτη συστηματι κή σχολή (κοινή εννοείται) ιδρύθη εν Τριγλεία τελευτούν τος του ΙΗ’ και αρχομένου του ΙΘ’ αιώνος, της οποίας όμως αγνοούμεν τους διαδασκάλ ους, των αρχείων της πόλεως καταστραφ έντων. Αύτη κατά την επανάστασ ιν βεβαίως εσχόλασε και μετ’ αυτήν των 1830 ανιδρύθη εν ταπεινώ οικήματι… Εισαχθείσ ης μετά ταύτα της υπό του Γεωργίου Κλεοβούλο υ του Φιλιπποπο λίτου, αλληλοδιδ ακτικής μεθόδου, ωκοδομήθη λαμπρόν διδακτήρι ον εν τω κέντρω της πόλεως, παρά τον ρύακα τω 1839 διώροφον. Και εν μεν τω κάτω ορόφω αποτελουμ ένω εκ μιας μεγάλης αιθούσης μετά της διδασκαλο καθέδρας και του Γραφείου υπήρχον θρανεία και τα ημικύκλια μετά των αναγνωστι κών πινάκων εφ’ οις εδίδασκον οι πρωτόσχολ οι. Εν δε τοις τοίχοις εκρέμεντο οι πίνακες και ήσαν γεγραμμέν α διάφορα ρητά εκκλησιασ τικά και ηθικά, το μέγα ωρολόγιον του σχολείου μετά της κλίμακος προς διακανονι σμόν αυτού και προς τιμωρίαν των εις φάλαγγα υποβαλλομ ένων ατάκτων μαθητών, ους εκρέμα από των βαθμίδων εις τα πέλματα των οποίων κατέφερε σφοδρούς ραβδισμού ς ο παιδονόμο ς!”. Και συνεχίζει (σελ. 81): “Καταργηθείσης ως είπομεν, της αλληλοδιδ ακτικής Τριγλείας, συνέστη αστική σχολή επτατάξιο ς, εν η εφοίτων 180 μαθηταί διδασκόμε νοι υπό τριών διδασκάλω ν μισθουμέν ων από του σχολικού ταμείου. Τότε δε συνέστη και ίδιον κτίριον διά τε τα Νηπιαγωγε ία και Παρθεναγω γείο, χωριζόμεν ον διά τοίχου της αστικής σχολής. Εν αμφοτέροι ς εφοίτων 430 μαθήτριαι εις 4 τάξεις κατατεταγ μέναι. Το παρθεναγω γείον συνετηρεί το παρά τε της κοινότητο ς και εκ δωρεάς του αειμνήστο υ εθνικού ευεργέτου Γεωργίου Ζαρίφη. Εξ αυτού δε προήλθον ικαναί διδασκάλι σσαι υπηρετήσα σαι εν τε Μακεδονία και Θράκη εθνοπρεπώ ς. Αμφότερα τα σχολεία διετηρούν το μέχρι της Μικρασιατ ικής καταστροφ ής του 1922”. Στην παραπομπή 132 (σελ. 145) ο Τρ. Ευαγγελίδ ης αναφέρει για τον Γ. Ζαρίφη: “Ο μέγας ούτος του δουλεύοντ ος Γένους προστάτης Γεώργιος Ζαρίφης χιλιάδας λιρών διέθετο προς σύστασιν σχολείων (απεβίωσε 27 Μαρτίου 1884). Φίλος της παιδείας ήτο και ο υιός αυτού Λεωνίδας και αδελφός Νικόλαος. Οι απόγονοι αυτών ήδη μετέρχοντ αι τον Τραπεζίτη ν εν Αθήναις”. Από την παραπάνω περιγραφή του Τρ. Ευαγγελίδ η, για τα σχολεία, προκύπτει ότι, στην Τρίγλια, οικοδομήθ ηκε: 1) διώροφο κτίριο «παρά τον ρύακα» το 1839, το οποίο αντιστοιχ εί στο Αρρεναγωγ είο, και 2) μεταγενέσ τερα, άλλο κτίριο, όμορο με το προηγούμε νο, με δωρεά του Γεωργίου Ζαρίφη, στο οποίο στεγάστηκ αν το Παρθεναγω γείο και το Νηπιαγωγε ίο.

Στο βιβλίο «Από Κωνσταντι νουπόλεως εις Νίκαιαν», Θ. Καβαλιέρο υ Μαρκουίζο υ, 1909 (σελ. 181), διαβάζουμ ε για τα σχολεία της Τρίγλιας ότι “Η κοινότης, διακρινομ ένη δια το φιλόμουσο ν αυτής, διατηρεί α') Αστικήν σχολήν μετά 4 διδασκάλω ν, β') Παρθεναγω γεϊον Ζαρίφειον μετά 3 διδασκαλι σσών και γ') Νηπιαγωγε ίον μετά 3 διδασκαλι σσών. Μαθηταί 180, μαθήτριαι 170. Ετησία σχολική δαπάνη λίρ. 260”.

Δεδομένου ότι 1) το κτίριο του Αρρεναγωγ είου ανεγέρθηκ ε πρώτο το 1839, 2) το κτίριο του Παρθεναγω γείο ανεγέρθηκ ε μερικές δεκαετίες μεταγενέσ τερα και ήταν όμορο του Αρρεναγωγ είου και 3) και τα δύο κτίρια βρισκόντο υσαν «παρά τον ρύακα», εύκολα προκύπτει το συμπέρασμ α ότι το Αρρεναγωγ είο βρισκόταν στη θέση της ιδιοκτησί ας 809, 2227/8 και το Παρθεναγω γείο στη θέση 810, 2278/9 του κτηματολο γικού διαγράμμα τος 2015 της Τρίγλιας.

Θέσεις του Αρρεναγωγ είου και του Παρθεναγω γείου Τρίγλιας


Το Αρρεναγωγ είο

Η ακριβής θέση του Αρρεναγωγ είου στην Τρίγλια δεν περιγράφε ται στις διαθέσιμε ς πηγές, αλλά προσδιορί ζεται έμμεσα, όπως περιγράφε ται παραπάνω, δεδομένου ότι βρισκόταν στον κεντρικό δρόμο του χωριού (σημερινή Iskele Cad), που διέσχιζε ο χείμαρρος (ντερές), σύμφωνα με την από 4.10.1909 επιστολή της Εφοροδημο γεροντίας προς τον Μητροπολί τη Προύσας (σελ. 79-80), στην οποία αναφέρετα ι ότι: «Είναι γνωστή τη Υμετ. Σεβασμιότ ητι η οικτρά κατάστασι ς των Σχολικών κτιρίων της κοινότητο ς ημών Τριγλίας, ταύτα αμφότερα το τε Παρθεναγω γείον και αρρεναγωγ είον είναι όχι μόνον παμπάλαια και ετοιμόρρο πα, αλλά και ουδένα απολύτως υγιεινόν και εκπαιδευτ ικόν συνδυάζου σι και πληρούσιν όρον. Αφίνομεν ότι ως κείμενα αμφότερα παρά τον διασχίζον τα της Κοινότητα μας ρυπαρόν χείμαρον πολλάς και ανεπανορθ ώτους ζημίας πρόξενοι γίνονται εις την υγείαν των τρυφερών και αώρων εις την ηλικίαν μικρών τέκνων της Πατρίδος μας».

Στο βιβλίο του Ανδρέα Χελιώτη [«Τριγλιανό Χρονικό (1876-1909)»] μεταφέρον ται αποσπάσμα τα από την «Αυτοβιογραφία» του Αλέξανδρο υ Μουμτζή, η οποία έχει δωρηθεί στο Οικουμενι κό Πατριαρχε ίο, από την οικογένει ά του, αλλά δεν γνωρίζουμ ε που ακριβώς βρίσκεται σήμερα. Στα αποσπάσμα τα αυτά της «Αυτοβιογραφίας» (σελ. 17) ο Αλεξ. Μουμτζής αναφέρει ότι: “Η Τρίγλια είχε Αρρεναγωγ είον, Παρθεναγω γείον και Νηπιαγωγε ίον εις την επάνω συνοικίαν”, και από τη διατύπωση αυτή συμπεραίν εται ότι αναφέρετα ι είτε στα δύο παλιά κτίρια σχολείων στο ντερέ και το νεώτερο νηπιαγωγε ίο στον επάνω μαχαλά, είτε στο νέο Σχολείο που ανεγέρθηκ ε με πρωτοβουλ ία του Χρυσόστομ ου, Μητροπολί τη Δράμας τότε, στην περίοδο 1909-1912 και σχεδιάστη κε για να στεγαστού ν και να λειτουργή σουν εκεί οι τρεις βαθμίδες εκπαίδευσ ης. Στη σελίδα 23 αναφέρετα ι στις θεατρικές παραστάσε ις που παρουσίαζ αν οι Τριγλιανο ί στο Αρρεναγωγ είο: “Μεταξύ των κοινωνικώ ν δραστηριο τήτων που ελάμβαναν χώρα στην Τρίγλια ήταν οι κατά καιρούς διδόμενες θεατρικές παραστάσε ις τις οποίες ετοίμαζαν οι ίδιοι οι κάτοικοι και παρουσίαζ αν στην αίθουσα του Αρρεναγωγ είου. Κατά την περιγραφή ν του Αλεξ. Μουμτζή στην «Αυτοβιογραφία του», «παρεστάθησαν τα δράματα “Κασσία και Ακύλας” εις το οποίον το πρόσωπον του αυτοκράτο ρος Θεοφίλου υπεδύθη ο πατήρ μου, ο “Οθέλος” του Σαίκσπηρ, οπότε ο πατήρ μου υπεδύθη το πρόσωπον του Βραβουτίο υ του πατρός της Δεσδαιμόν ος, το πρόσωπον του Οθέλου ο ιατρός Ι. Καλεμκερή ς αξιολογώτ ατα, την Δεσδαιμόν α η Σοφία Κυριακίδο υ από την Τραπεζούν τα, η οποία ήτο ανεψιά της διεθυντρί ας του Παρθεναγω γείου, τον Ιάγον υπεδύθη ο διδάσκαλο ς Γεώργος Κυριακίδη ς πολύ επιτυχώς, τον Κάσσιον ο Αριστείδη ς Τιταγκού, ο οποίος αν και υποδηματο ποιός την τέχνην, ήξευρε όμως να υποδύεται λαμπρά. Άλλο δράμα που είδομεν ήτο «Αρματωλοί και Κλέφται¨, κατά το οποίον όλοι έμειναν έκθαμβοι (και μάλιστα ο Τούρκος διοικητής) που ευρέθησαν τόσαι πολλαί στολαί και τόσα καρυοφύλι α»”. Στις μαρτυρίες, όμως, των πληροφορη τών του Κέντρου Μικρασιατ ικών Σπουδών (ΚΜΣ), για τα σχολεία, αναφέρετα ι ότι: “Πριν να κτιστεί το καινούργι ο μεγάλο σχολείο ήταν χωριστά το Αρρεναγωγ είο και το Παρθεναγω γείο, δυό σχολεία, και χωριστά επίσης το Νηπιαγωγε ίο στο μαχαλά του Άϊ Δημήτρη. Όταν μεταφέρθη καν όλα στο νέο κτίριο, το παλιό Παρθεναγω γείο το χρησιμοπο ιούσαν για να δίνουν καμιά φορά παραστάσε ις, κάτω στην αίθουσα, κι απάνω είχε γραφεία η Εφορεία. Τ’ άλλα έμειναν έτσι”. Παρατηρεί ται, επομένως, μια αντίφαση στο θέμα της χρήσης του Αρρεναγωγ είου ή του Παρθεναγω γείου, για τις θεατρικές παραστάσε ις, και υπενθυμίζ εται ότι, σε όλες τις αποφάσεις που αφορούσαν τη χρήση του κτιρίου του Παρθεναγω γείου, μετά την ανέγερση του Νέου Σχολείου, αναφέρετα ι η χρήση του ισογείου ως θέατρο, με τελευταία τη συνεδρίασ η της Γεν. Συνέλευση ς της 16.10.192 0 (σελ. 342), υπό την προεδρία του Χρυσόστομ ου, Μητροπολί τη Σμύρνης, στην οποία αποφασίστ ηκε να συνεργαστ ούν οι δύο Αδελφότητ ες “δια την μεταρρύθμ ισιν του Παλαιού Παρθεναγω γείου εις θέατρον, λέσχην, ξενοδοχεί ον κλπ, το δε παλαιόν Αρρεναγωγ είον όπως μετατραπή εις χάνιον ή άλλο προσοδοφό ρον κτήμα κατά την κρίση και αντίληψη των τα κοινά διεπόντων και των λοιπών συμπολιτώ ν”. Με δεδομένο ότι το κτίριο του Παρθεναγω γείου, που εξακολουθ εί να σώζεται, ανακαινισ μένο, και σήμερα, έχει μεγαλύτερ ο πρόσωπο επί του κεντρικού δρόμου και, επομένως, μεγάλη αίθουσα στο ισόγειο, θεωρείται ότι η μαρτυρία των πληροφορη τών ανταποκρί νεται στην πραγματικ ότητα.

Το πρώτο πρακτικό του Κώδικα που αναφέρετα ι στο Αρρεναγωγ είο είναι εκείνο της συνεδρίασ ης της Εφοροδημο γεροντίας της 4.10.1909 (σελ. 81), κατά την οποία αναγνώσθη κε η επιστολή του Μητροπολί τη Προύσας, με την οποία ο Μητροπολί της συνιστά την εξεύρεση συμβιβαστ ικής λύσης στο ζήτημα του Μιλτιάδη Παπαλεξαν δρή, διευθυντή του Αρρεναγωγ είου. Επίσης, αναφέρετα ι ότι ο διευθυντή ς έδειξε διάθεση να προσφύγει στις πολιτικές Αρχές, για να μάθει τους λόγους για τους οποίους δεν προσκλήθη κε να αναλάβει τα καθήκοντά του, ως Διευθυντο ύ της Σχολής και δεν διορίστηκ ε από την Ex Oficio Εφοροδημο γεροντία. Μετά από έρευνα στον Κώδικα Πρακτικών, η Εφοροδημο γεροντία δεν βρήκε πρακτικό σχετικό με το διορισμό του ανωτέρω και αποφάσισε παμψηφεί να απαντήσει στον Μητροπολί τη Προύσας ότι η Κοινότης δεν έχει καμία ευθύνη και υποχρέωση απέναντι στον Μ. Παπαλεξαν δρή και να παρακαλέσ ει τον Μητροπολί τη να τον παραπέμψε ι όπου ο Μ. Παπαλεξαν δρής θέλει να προσφύγει, με την πεποίθηση ότι η Εφοροδημο γεροντία θα προσπαθήσ ει με όλα τα μέσα να αμυνθεί των συμφερόντ ων της Κοινότητο ς.

Κατά τη συνεδρίασ η της Γενικής Συνέλευση ς της 19.4.1910 (Κώδικας, σελ. 93), υπό την προεδρία του Χρυσόστόμ ου, Μητροπολί τη Σμύρνης πλέον, το πρακτικό της οποίας είναι γραμμένο από τον ίδιο, συζητήθηκ αν αρκετά θέματα που αφορούσαν το νέο Σχολείο και, εκτός αυτών, συζητήθηκ ε και αποφασίστ ηκε η αλλαγή χρήσης των παλαιών σχολείων και, συγκεκριμ ένα, η μετατροπή του Αρρεναγωγ είου σε Χάνι και του Παρθεναγω γείου σε Υφαντουργ είο και το κάτω σε Θέατρο κλπ.

Οι Χριστιανο ί Τριγλιανο ί που επέζησαν και επέστρεψα ν στο χωριό τους, από την εξορία τους στην Προύσα (Ιούλιος 1915- Οκτώβριος 1918), προσπάθησ αν να επαναφέρο υν σταδιακά τη ζωή και τα πενιχρά οικονομικ ά τους στην προηγούμε νη κατάσταση . Αλλά, τα προβλήματ α ήταν πολλά και η εξωτερική βοήθεια περιορισμ ένη.

Στις συνεδριάσ εις της Εφοροδημο γεροντίας της 17.11.191 9 και 24.11.191 9 (Κώδικας, σελ. 307) συζητήθηκ αν διάφορα θέματα και “δια μακρόν η πρότασις μετασκευή ς εις καταστήμα τα του κτιρίου του παλ. Αρρεναγωγ είου. Υπαρχούση ς προσφοράς ίνα δι’ εξόδων των ενοικιαστ ών μετασκευα σθή εις κατάστημα ο προς Β της Σχολής χώρος εγκρίνετα ι συμφώνως προς τους όρους τους εν τω οικείω συμβολαίω αναφερομέ νους”.

Λίγες ημέρες αργότερα, στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 8.12.1919 (Κώδικας, σελ. 310) συζητήθηκ αν θέματα αξιοποίησ ης της κτηματική ς περιουσία ς της Κοινότητο ς και, συγκεκριμ ένα, αποφασίστ ηκε ομοφώνως να πουληθούν όλα τα κτήματα που βρίσκοντα ι μακριά και εκείνα που έχουν μικρή αξία, καθώς και η οικία του Ιωάννου Μπαρμπόγλ ου (Κωφού), προκειμέν ου από το προϊόν της πώλησης να κατασκευα στούν καταστήμα τα στο παλιό Αρρεναγωγ είο, ώστε να έχει η Κοινότητα μεγαλύτερ η ωφέλεια.

Στη Γενική Συνέλευση της 16.10.192 0 (Κώδικας, σελ. 342) αποφασίστ ηκε η αλλαγή της χρήσης του παλαιού Αρρεναγωγ είου “εις Χάνιον ή ότι άλλο προσοδοφό ρον κτήμα, κατά την κρίσιν και αντίληψιν των τα κοινά διεπόντων και των λοιπών πολιτών“.

Όπως αναφέρθηκ ε στην Εισαγωγή αυτού του όρθρου, στις μαρτυρίες των πληροφορη τών του Κέντρου Μικρασιατ ικών Σπουδών (Προφορική Παράδοση) και στο κεφάλαιο «Σχολεία» της Τρίγλιας αναφέρετα ι ότι: “Πριν να κτιστεί το καινούργι ο μεγάλο σχολείο ήταν χωριστά το Αρρεναγωγ είο και το Παρθεναγω γείο, δυό σχολεία, και χωριστά επίσης το Νηπιαγωγε ίο στο μαχαλά του Άϊ Δημήτρη. Όταν μεταφέρθη καν όλα στο νέο κτίριο, το παλιό Παρθεναγω γείο το χρησιμοπο ιούσαν για να δίνουν καμιά φορά παραστάσε ις, κάτω στην αίθουσα, κι απάνω είχε γραφεία η Εφορεία. Τ’ άλλα έμειναν έτσι”.

Από τη μαρτυρία αυτή επιβεβαιώ νεται ότι δεν πραγματοπ οιήθηκε η μετατροπή του Αρρεναγωγ είο σε καταστήμα τα, που είχε συζητηθεί στις συνεδριάσ εις της περιόδου 1919-1920.


Το Ζαρίφειο Παρθεναγω γείο

Ο Γεώργιος Ζαρίφης (1807-1884) γεννήθηκε και έζησε στην Κωνσταντι νούπολη, εκτός από το διάστημα 1820-1830 που έζησε και σπούδασε στην Οδησσό και από το 1830 στην Ελλάδα όπου διορίστηκ ε γραμματέα ς της διοικήσεω ς Καρύταινα ς. Μετά το θάνατο του Καποδίστρ ια (Οκτώβριος 1831) επέστρεψε στην Κωνσταντι νούπολη και προσελήφθ η υπάλληλος στο κατάστημα του Στέφανου Ζαφειρόπο υλου και μετά από δύο χρόνια έγινε συνεταίρο ς στην επιχείρησ η. Αναμίχθηκ ε σε εμπορικές επιχειρήσ εις και χάρη στην ευφυΐα και τις ικανότητέ ς του, προόδευσε ταχύτατα. Κατόρθωσε, μαζί µε τα αδέλφια του και τους άλλους στενούς συγγενείς του, να ιδρύσει µια πραγματικ ή οικονομικ ή αυτοκρατο ρία, της οποίας ήταν ο ιθύνων νους. Παντρεύτη κε το 1838 την Ελένη Ζαφειροπο ύλου, κόρη του αδελφού του συνεταίρο υ του Δημήτρη Ζαφειρόπο υλου. Οι επιχειρημ ατικές δραστηριό τητες του Γ. Ζαρίφη περιλάμβα ναν πολλούς τομείς: εμπόριο, συμμετοχή στα τραπεζικά κεφάλαια πολλών τραπεζών και χρηματοδό τηση μεγάλων τεχνικών έργων, πρωτοπορι ακών για την εποχή. Ίδρυσε δικό του εμπορικό οίκο που τον μετέτρεψε σε σημαντική τράπεζα. Ο Ζαρίφης αποτελούσ ε προσωπικό σύμβουλο του σουλτάνου Αμπτούλ Χαμίτ Β’ για κάθε οικονομικ ό ζήτημα της Οθωμανική ς Αυτοκρατο ρίας. Χαρακτηρι στική είναι η εμπλοκή του στο θέμα του Οθωμανικο ύ Χρέους, το οποίο, μετά από τετραετή προσωπική του προσπάθει α (1875-1879), επιλύθηκε αίσια για το Οθωμανικό κράτος. Επιδόθηκε με μοναδική γενναιοδω ρία στους εθνικούς, εκπαιδευτ ικούς και φιλανθρωπ ικούς σκοπούς. Μετά το θάνατό του (27.3.1884) η Ελένη Ζαρίφη συνέχισε το φιλανθρωπ ικό έργο του.

Μία από τις δωρεές του, αν και δεν περιλαμβά νεται σ’ εκείνες που αναφέροντ αι στις βιογραφίε ς του, αφορούσε στην ανέγερση Παρθεναγω γείου στην Τρίγλια, το οποίο «συνετηρείτο παρά τε της κοινότητο ς και εκ δωρεάς του αειμνήστο υ εθνικού ευεργέτου Γεωργίου Ζαρίφη», όπως αναφέρει ο Τρύφων Ευαγγελίδ ης στο «Βρύλλειον-Τριγλεία» (σελ. 81). Η πραγματικ ή ιστορία, όμως, για τη δωρεά αυτή του Γεωργίου Ζαρίφη περιγράφε ται στην από 10.1.1885 επιστολή της Εφοροδημο γεροντίας Τρίγλιας προς τον Λεωνίδα Ζαρίφη, πρωτότοκο γιο του Γεωργίου, η οποία δημοσιεύτ ηκε στο φύλλο 72/ Σεπτέμβρι ος 1990 των Τριγλιανώ ν Νέων, με τίτλο «Ιστορικά Χρονικά της Παλιάς Τρίγλιας», και συγγραφέα τον «Ιστορικό» (ψευδώνυμο του Σωτήρη Στ. Βουλγαράκ η, μάλλον). Δυστυχώς, ο συγγραφέα ς του άρθρου δεν αναφέρει την πηγή, η οποία του έστειλε αυτή την σημαντική και αποκαλυπτ ική επιστολή, για την ιστορία του κτιρίου που σώζεται ανακαινισ μένο μέχρι σήμερα. Με την επιστολή αυτή η Εφοροδημο γεροντία ευχαριστε ί τον Λεωνίδα Ζαρίφη, για τη γενναιόδω ρη δωρεά της μητέρας του, με το ποσό των 45 λιρών ετησίως, για τη συντήρηση του κτιρίου του Παρθεναγω γείου, που ιδρύθηκε με δωρεά του συζύγου της Γεωργίου Ζαρίφη. Στην επιστολή αναφέροντ αι σημαντικά στοιχεία για το κτίριο και θεωρώ αναγκαίο να την παραθέσω αυτούσια, με την ορθογραφί α και την καθαρεύου σά της:

Προς τον Ευγενέστα τον
Κύριον Κύριον
Λεωνίδαν Ζαρίφην
Φιλογενέσ τατε
Μετ’ άκρας αγαλιάσεω ς και ευγνωμοσύ νης ελάβομεν την Υμ. Επιστολήν, ημερολογο υμένης από της 20ης παρελθόντ ος μηνός Δεκεμβρίο υ (σ.σ. 1884), δι’ ης ανακοινού τε ημίν την εκ τεσσαράκο ντα πέντε λιρών μεγάθυμον συνδρομήν, ην η σεβαστή ημίν μήτηρ υμών ευηρεστήθ η ετησίως του λοιπού να παρέχη εις το Παρθεναγω γείον της ημετέρας κοινότητο ς, προς την όσον οιόν τε αξιοπρεπή συντήρησι ν τούτου.
Μετά μεγίστης επίσης ευαρεσκεί ας είδομεν εν αυτή και την φιλογενή φροντίδα, ην ευαρεστήθ ητε να λάβητε προς μόνην επιθυμίαν, όπως το ημέτερον Παρθεναγω γείον πρεπόντως λειτουργή βεβαιωθεί τε, ότι η φροντίς αύτη προστίθησ ιν ένα έτι εις τους σπουδαίου ς λόγους, δι’ ους η ημετέρα κοινότης οφείλει, ίνα ευγνωμονή προς τε τον αοίδιμον υμών πατέρα και μέγαν ευεργέτην και δομήτορα του ημετέρου Παρθεναγω γείου, προς την πολυσέβασ τον ημίν μητέρα υμών και προς υμάς τον άξιον εκείνων γόνον και αρχηγόν του μεγατίμου Ζαριφείου οίκου.
Οφείλοντε ς ν’ απαντήσωμ εν εις την δικαίαν πρόνοιαν υμών, φιλογενέσ τατε ευεργέτα, παρέχομεν ακριβή εικόνα της καταστάσε ως του υμετέρου Παρθεναγω γείου, όπερ αφ’ ότου ο αοίδιμος πατήρ υμών ευηρεστήθ η να αναθέση την εποπτείαν αυτού εις την αυτού Σεβασμιότ ητα τον ποιμενάρχ ην ημών, ελειτούργ ησε και εξακολουθ εί λειτουργο ύν τακτικώτα τα, αφθόνως παραγαγόν τους καρπούς, πεπεισμεθ α δε, ότι και εις το μέλλον χάρις εις την γενναίαν συνδρομήν, ην η πολυσέβασ τος ημίν μήτηρ υμών ευαρεστεί ται ετησίως να προσφέρη και εις τον ζήλον ον αύτη παρά τοις κατοίκοις διεγείρει, κινούσα την ομολογουμ ένην φιλοτιμία ν αυτών, θέλει παραγάγει έτι αφθονωτέρ ους τους καρπούς, και ουδόλως διστάζομε ν ως εκ τούτου, να υποσχεθώμ εν υμίν την εκπλήρωσι ν του όρου, ον θέτετε και ούτινος η εκπλήρωσι ς είναι κοινός πόθος και της ημετέρας κοινότητο ς.
Λαμβάνομε ν όθεν την τιμήν να εκδηλώσωμ εν τη υμετέρα μεγατίμω φιλογενεί α, ότι το μεν Παρθεναγω γείον ημών σύγκειται εκ τεσσάρων τάξεων ελληνικών μαθημάτων και αριθμούν περί τας εβδομήκον τα μαθητρίας, διευθύνετ αι ήδη υπό της ευπαιδεύτ ου κυρίας Καλλιόπης Λουμίδου, εχούσης και μιαν υποδιδάσκ αλον. Το δε Νηπιαγωγε ίον αριθμεί περί τα τριακόσια νήπια, η συμπύκνωσ ις δε αύτη ανεπαρκή ήδη καταστήσα σα τον χώρον του Νηπιαγωγε ίου, επιβάλλει ημίν την ανάγκην, όπως οικοδομήσ ωμεν και έτερον Νηπιαγωγε ίον, ως παράρτημα, επί αγορασθέν τος ήδη οικοπέδου, δια τα νήπια των απομεμακρ υσμένων συνοικιών .
Διευθύνετ αι δε και το Νηπιαγωγε ίον ημών παρά της κυρίας Κατήνας Παππαδάκη τελειοδιδ άκτου της Παλλάδος μετά τριών βοηθών, και δι’ άπαν εν γένει το προσωπικό ν του τε Παρθεναγω γείου και Νηπιαγωγε ίου παρέχει η κοινότης, μεθ’ όλην την επιπολάζο υσαν οικονομικ ήν ανέχειαν, τους πρέποντας μισθούς.
Προς απόδειξιν δε της καλής και ευαρέστου όσον ένεστι στάσεως των ημετέρων τούτων εκπαιδευτ ηρίων και προς πίστωσιν, ότι ο υπό της ευλογημέν ης και φιλευεργε τικής Ζαριφείου χειρός ριπτόμενο ς σπόρος εις εύθετον προς καρποφορί αν γην σπείρεται, επιτρέψατ ε, να είπωμεν υμίν, ότι ο Φιλολογικ ός Σύλλογος εγκρίνει τας ημετέρας μαθητρίας ως Νηπιαγωγο ύς και εξαποστέλ λει ταύτας, ως τοιούτας, εις το εξωτερικό ν. Και τούτο μεν ταπεινώς εις απάντησιν και πληροφορί αν υμών.
Θερμώς δε εκπλιρούν τες, όπως ευδοκήσετ ε ευμενώς ν’ αποδεχτήτ ε την διαβεβαίω σιν των προς υμάς ευγνωμόνω ν αισθημάτω ν και προς την πολυσέβασ τον ημίν Μεγάλην Ευεργέτιδ α και Μητέρα υμών καθυποβάλ ητε τα ταπεινά και βαθύτατα σεβάσματα υμών τα και απάσης της ημετέρας κοινότητο ς, διατελούμ εν και υποσημειο ύμεθα.
Εν Τριγλία την 10ην Ιανουαρίο υ 1885
Της ημετέρας ευγενείας ταπεινοί θεράποντε ς
Οι δημογέρον τες
Οι έφοροι
”.

Από την επιστολή αυτή προκύπτει το συμπέρασμ α ότι στο κτίριο, που είχε ανεγερθεί με τη δωρεά του Γεωργίου Ζαρίφη, πριν από το 1884, για να λειτουργή σει ως Παρθεναγω γείο, συστεγαζό ταν και το Νηπιαγωγε ίο, και φοιτούσαν 70 περίπου μαθήτριες και 300 περίπου νήπια την εποχή εκείνη. Επίσης, και με δεδομένο ότι, δεν έχει αναφερθεί κανένα στοιχείο για την ύπαρξη «Φιλολογικού Συλλόγου» στην Τρίγλια, εκτιμάται ότι εννοούσαν την Φιλεκπαιδ ευτική Αδελφότητ α που είχε ιδρυθεί το 1868 ή το 1869 και είχε αρμοδιότη τα στα θέματα της παιδείας.

Το διώροφο κτίριο του Παρθεναγω γείου μετά το 1923

Σημειώνετ αι, τέλος, ότι σε αρκετά άρθρα Ελλήνων και Τούρκων ως «Ζαρίφεια Εκπαιδευτ ήρια» αναφέρετα ι, εσφαλμένα, το νέο κτίριο που ανεγέρθηκ ε στην περίοδο 1909-1912 με πρωτοβουλ ία του Χρυσόστομ ου, Μητροπολί τη Δράμας, τότε, στο οποίο στεγάστηκ αν το Αρρεναγωγ είο, το Παρθεναγω γείο και το Νηπιαγωγε ίο.


Παρά το γεγονός ότι το Παρθεναγω γείο και το Αρρεναγωγ είο βρισκόντο υσαν «παρά τον ρύακα», δηλαδή στον κεντρικό δρόμο της Τρίγλιας, στην από 14-16.6.1907 επιστολή του, προς τον γιο του Αλέξανδρο [«Τριγλιανό Χρονικό (1876-1909», σελ. 47] αναφέρει μόνον το Παρθεναγω γείο, και αυτό σαν ορόσημο για τη θέση του μπακάλικο υ του Κουζή, στις ζημιές που προκάλεσε η πλημμύρα της 24.5.1907 στα κτίρια που είχαν πρόσωπο στο χείμαρρο. Αυτό σημαίνει ότι τόσο το Παρθεναγω γείο όσο και το όμορό του Αρρεναγωγ είο δεν υπέστησαν ζημιές από την πλημμύρα. Επίσης, χρησιμοπο ιεί την έκφραση «Αντικρύ τούτου (σ.σ. εννοεί του μπακάλικο υ Ν. Νυστάζου) κατά μήκος των σχολείων, ένθα σταθμεύου ν αι άμαξαι (άνευ ίππων), τέσσαρες τον αριθ. όσαι κατ’ εκείνην την στιγμήν ευρέθησαν …». Με δεδομένο ότι, κατά μήκος των προσόψεων των δύο κτιρίων, του Αρρεναγωγ είου και του Παρθεναγω γείου, και αντίκρυ απ’ αυτό, κατά την έννοια παράλληλα του άξονα του δρόμου, είχε διαμορφωθ εί το πλάτωμα που φαίνεται στο κτηματολο γικό διάγραμμα, στο οποίο στάθμευαν τότε οι άμαξες, η συγκεκριμ ένη περιγραφή του 1907 επιβεβαιώ νει τις θέσεις των δύο αυτών κτιρίων των σχολείων Αρρεναγωγ είου και Παρθεναγω γείου.

Το πρώτο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας που αναφέρετα ι στο Παρθεναγω γείο είναι εκείνο της 8.9.1909 (σελ. 76), στο οποίο αποφασίστ ηκε ο αναδιορισ μός του προσωπικο ύ του Παρθεναγω γείου και Νηπιαγωγε ίου Τριγλίας και συγκεκριμ ένα 1) την κ. Μαγδ. Βαφειάδου αντί ετησίου μισθού 46 ΛΤ, την κ. Αναστασία Οικονόμου βοηθό του Παρθεναγω γείου αντί 11 ΛΤ, 2) την κ. Όλγα Σιγουριτο ύ ως διευθύντρ ια του Νηπιαγωγε ίου με ετήσιο μισθό 21 ΛΤ, την κ. Ευανθία Καβούνη … διευθύντρ ια του Νηπιαγωγε ίου με ετήσιο μισθό 9 ΛΤ και τις βοηθούς Άννα Χαστόγλου, Σπίρτου και Αμπατζή αντί 350 γρ. η κάθε μία.

Ένα μήνα αργότερα, και μετά την έναρξη των εργασιών ανέγερσης του μεγαλοπρε πούς κτιρίου των νέων Σχολείων το 1909, η Εφοροδημο γεροντία έστειλε την από 4.10.1909 επιστολή προς τον Μητροπολί τη Προύσας (σελ. 79-80), με την οποία τον ενημερώνε ι ότι «Είναι γνωστή τη Υμετ. Σεβασμιότ ητι η οικτρά κατάστασι ς των Σχολικών κτιρίων της κοινότητο ς ημών Τριγλίας, ταύτα αμφότερα το τε Παρθεναγω γείον και αρρεναγωγ είον είναι όχι μόνον παμπάλαια και ετοιμόρρο πα, αλλά και ουδένα απολύτως υγιεινόν και εκπαιδευτ ικόν συνδυάζου σι και πληρούσιν όρον. Αφίνομεν ότι ως κείμενα αμφότερα παρά τον διασχίζον τα της Κοινότητα μας ρυπαρόν χείμαρον πολλάς και ανεπανορθ ώτους ζημίας πρόξενοι γίνονται εις την υγείαν των τρυφερών και αώρων εις την ηλικίαν μικρών τέκνων της Πατρίδος μας».

Την ίδια ημέρα, στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 4.10.1909 (σελ. 82) συζητήθηκ ε η από 22.9.1909 έκθεση της κ. Μαγδαληνή ς Βαφειάδου, Διευθυντρ ίας, για τον καταρτισμ ό μιας ακόμη τάξεως της Ζ’, και για το σκοπό αυτό η Εφοροδημο γεροντία παρακάλεσ ε την κ. Όλγα Χ’’Παναγιώτου να αναλάβει τη διδασκαλί α μαθημάτων στο Παρθεναγω γείο, αλλά η νηπιαγωγό ς αρνήθηκε και επιφυλάχθ ηκε να εφαρμόσει τις προτεινόμ ενες μεταρρυθμ ίσεις της έκθεσης το επόμενο σχολικό έτος. Η από 22.9.1909 τετρασέλι δη και εμπεριστα τωμένη έκθεση της Μαγδαληνή ς Βαφειάδου είναι συνημμένη με αριθμούς 493-496 στον Κώδικα Πρακτικών και, λόγω της ιδιαίτερη ς σημασίας που έχει, για το εκπαιδευτ ικό επίπεδο των μαθητριών, τουλάχιστ ον, στις αρχές του 20ου αιώνα στην Τρίγλια, παρατίθετ αι αυτούσια.
 

 Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 19.4.1910 (σελ. 93-95), με πρόεδρο τον Χρυσόστομ ο, Μητροπολί τη Σμύρνης, πλέον, αποφασίστ ηκε, εκτός των άλλων, και «…Τα κτήματα ταύτα είνε τα παλαιά Σχολεία μετατρέπε ι σήμερα το μεν Αρρεναγωγ είον εις Χάνι, το δε Παρθεναγω γείον εις Υφαντουργ είον και το κάτω εις θέατρον …».

Μετά την αναγγελία του θανάτου της Ελένης Ζαρίφη, Μεγάλης Ευεργέτιδ ος της Κοινότητο ς, συνεδρίασ ε η Εφοροδημο γεροντία και στο πρακτικό της 7.5.1910 (σελ. 100) καταγράφο νται οι αποφάσεις της:
Α) Να συνταχθή και αποσταλή αυθωρεί συλλυπητή ριον τηλεγράφη μα εις τον υιόν Αυτής κ. Λ. Ζαρίφην,
Β) Να διακοπώσι τα μαθήματα του Παρθεναγω γείου, δια την συντήρησι ν του οποίου από της ιδρύσεώς του προσφέρει 45 Λιρ. Τουρκίας, επί τριήμερον από της σήμερον,
Γ) Να ανατεθή εις τον εκ των συμπολιτώ ν ημών κ. Θ. Γκικάδην η κατάθεσις στεφάνου επί του τάφου της μακαρίτιδ ος με την επιγραφήν «Τη Μεγάλη Αυτής Ευεργέτιδ ι η Ελληνική τοιαύτη Τριγλίας»,
Δ) Να ψαλή τεσσαρακο νθήμερον μνημόσυνο ν της μακαρίτιδ ος,
Ε) Να δημοσιευθ ή το παρόν δια της εφημερίδο ς ο Νεολόγος
Εν Τριγλία τη 7 Μαίου 1910


Το πρακτικό υπογράφετ αι από τους Εφοροδημο γέροντες Ευγ. Ν. Καλαφάτη, Λυκούργο Ν. Τσάκωνα, Γεώργιο Σ. Μποτό, Κωνσταντί νο Θωμίδη, Αρμόδιο Στέργιο, Δημήτριο Κ. Τακά και Φίλιππο Ε. Καβουνίδη .

Στο πρακτικό της Γενικής Συνελεύσε ως της 10.1.1911 (σελ. 111) συζητήθηκ ε, εκτός των άλλων, και το θέμα της εξασφάλισ ης εις το διηνεκές του επιδόματο ς από τον οίκο Ζαρίφη και συγκεκριμ ένα ότι: «Η Αυτού Σεβασμιότ ης (σ.σ. εννοεί τον Δωρόθεο, Μητροπολί τη Προύσης) είτα εδήλωσεν τη Γενική Συνελεύσε ι ότι το επίδομα το οποίον παρά του οίκου Ζαρίφη καθ’ έκαστον έτος απελάμβαν εν η Κοινότης εξασφαλίσ θη εις το διηνεκές αυτή υπό των τέκνων της μακαρίτιδ ος Ελένης Ζαρίφη κατατεθέν των λιρών στερλινών 3600 εις μετοχάς του Δημαρχιακ ού Δανείου Κωνσταντι νουπόλεως εις το Credit Lyonnais”.

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 1.9.1912 (σελ. 153) συζητήθηκ αν θέματα πρόσληψης διδακτικο ύ προσωπικο ύ και «… Διευθύντρ ιαν δε του Παρθεναγω γείου συνεφωνήθ η η κ. Μαγδαληνή Βαφειάδου επί ετησίω μισθώ λίρας τουρκίας πεντήκοντ α Αρ. 50 άνευ κατοικίας, βοηθός δε αυτής η κ. Αναστασία Οικονόμου αντί ετησίω μισθώ λίρας τουρκίας δέκα πέντε Αρ. 15. Διευθύντρ ια δε του Νηπιαγωγε ίου η κ. Όλγα Χ’’Παναγιώτου με ετήσιον μισθόν λίρας τουρκίας είκοσι πέντε Αρ. 25, βοηθός δε αυτής η κ. Ευδοξία Χ’’Ιορδάνου με ετήσιον μισθόν λίρας τουρκίας δέκα πέντε Αρ. 15 και η κ. Αμαλία Βερεσέ με ετήσιον μισθόν λίρας τουρκίας τέσσαρες Αρ. 4».

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 5.6.1913 (σελ. 177) συζητήθηκ ε η παραίτηση της κ. Κατίνας Παπαδοπού λου, βοηθού διδασκαλί σης του Παρθεναγω γείου, και αποφασίστ ηκε να γίνει δεκτή, αφού ενημερωθε ί η ίδια ότι θα περικοπεί ο μισθός της κατά ένα μήνα (216 γρ.) για την «παράκαιρον παραίτησι ν αυτής». Αποφασίστ ηκε, επίσης, ο προσωρινό ς διορισμός της Σοφίας Σούρλου, με μηνιαίο επίδομα 108 γρ., μέχρι τέλους του διδασκαλι κού έτους.

Στο διάστημα από το πρακτικό της 5.6.1913 μέχρι εκείνο της 23.2.1920, κατά το οποίο μεσολάβησ ε και η εξορία των Χριστιανώ ν Τριγλιανώ ν στην Προύσα, δεν βρέθηκε κάποιο σχετικό με το θέμα του Παρθεναγω γείου. Στο από 23.2.1920 πρακτικό (σελ. 317) καταχωρήθ ηκε το αίτημα της Φιλανθρωπ ικής Αδελφότητ ας Κυριών για την παραχώρησ η από την Εφοροδημο γεροντία του κτιρίου του παλαιού Παρθεναγω γείου και “… Α) Ενεκρίθη η παραχώρησ ις του Παρθεναγω γείου εις το σωματείον της φιλανθρωπ ικής Αδελφότητ ος των Κυριών, όπερ δι’ ιδίων εξόδων υποχρεούτ αι να αναλάβη την επισκευήν και μετασκευή ν αυτού εις αίθουσαν Λέσχης και Θεάτρου υπό τους όρους , όπως να δικαιούτα ι να συμμετάσχ η εις τούτο και το σωματείον της φιλεκπαιδ ευτικής Αδελφότητ ος εν περιπτώσε ι καθ’ ην ήθελεν απαιτήσει αυτό τούτο. Β) Το παραχωρού μενον κτίριον επί μίαν εξαετίαν θα ευρίσκετα ι εις την δικαιοδοσ ίαν και διαχείρισ ιν του σωματείου της φιλανθρωπ ικής Αδελφότητ ος των Κυριών και του της φιλεκπαιδ ευτικής Αδελφότητ ος ενί περιπτώσε ι ήθελεν συμμετάσχ η τούτο εγκαίρως δικαιουμέ νων και των λοιπών σωματείων της Κοινότητο ς ημών να διαθέτωσι ν την αίθουσαν της Λέσχης και του Θεάτρου οσάκις ήθελε παρουσιασ θή προς τούτο ανάγκη. Γ) Μετά την λήξιν της εξαετίας το εν λόγω κτίριον θα περιέλθη εις την άμεσον δικαιοδοσ ίαν και διαχείρισ ιν της Εφοροδημο γεροντίας , άνευ ουδεμιάς απαιτήσεω ς του σωματείου των Κυριών, προς όφελος των Σχολών”.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το κτίριο του Παρθεναγω γείου έχει αναπαλαιω θεί και διατηρείτ αι σήμερα στην ίδια ακριβώς μορφή, όπως φαίνεται σε παλιές φωτογραφί ες, με μικρές αλλαγές στην πρόσοψη.

Το αναπαλαιω μένο κτίριο του παλαιού Παρθεναγω γείου και αριστερά η θέση του παλαιού Αρρεναγωγ είου (Yandex 2012)

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 19.4.1920 (σελ. 323) συζητήθηκ ε, εκτός των άλλων, η αναβολή του μνημοσύνο υ υπέρ του Γεωργίου Ζαρίφη, λόγω ασθενείας της Διευθυντρ ίας του Παρθεναγω γείου Μαρίας Τιτάγκου.

Στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 16.10.192 0 (σελ. 342), υπό την προεδρία αφενός του Χρυσόστομ ου, Μητροπολί τη Σμύρνης αφετέρου του Διόδωρου, Μητροπολί τη Καμπανίας, οι οποίοι βρέθηκαν στην Τρίγλια, συζητήθηκ ε, εκτός των άλλων, και αποφασίστ ηκε «όπως αι δύο Αδελφότητ ες συνεργασθ ώσι δια την μεταρρύθμ ισιν του Παλιού Παρθεναγω γείου εις Θέατρον, Λέσχην, ξενοδοχεί ον κλπ».

Υπενθυμίζ εται ότι, σύμφωνα με τους πληροφορη τές του Κέντρου Μικρασιατ ικών Σπουδών «Πριν να κτιστεί το καινούργι ο μεγάλο σχολείο ήταν χωριστά το Αρρεναγωγ είο και το Παρθεναγω γείο, δυό σχολεία, και χωριστά επίσης το Νηπιαγωγε ίο στο μαχαλά του Άϊ Δημήτρη. Όταν μεταφέρθη καν όλα στο νέο κτίριο, το παλιό Παρθεναγω γείο το χρησιμοπο ιούσαν για να δίνουν καμιά φορά παραστάσε ις, κάτω στην αίθουσα, κι απάνω είχε γραφεία η Εφορεία. Τ’ άλλα έμειναν έτσι».

Συνδυάζον τας τα στοιχεία που αναφέροντ αι στην από 10.1.1885 επιστολή της Εφοροδημο γεροντίας , σχετικά με το Παρθεναγω γείο και το Νηπιαγωγε ίο, που λειτουργο ύσαν στο ίδιο κτίριο, και τα αντίστοιχ α που αναφέρουν οι πληροφορη τές του ΚΜΣ, προκύπτει ότι, το Νηπιαγωγε ίο στο μαχαλά του Άϊ Δημήτρη ήταν αυτό που είχε ανεγερθεί στο οικόπεδο που είχε αγοραστεί από την Κοινότητα, για το σκοπό αυτό, πριν το 1885 και αναφέρετα ι στην ίδια επιστολή, και ως «άνω Νηπιαγωγε ίο» στο από 30.11.191 0 πρακτικό (σελ. 107).

Με την απόφαση 4/13.2.1990 του Δήμου Τρίγλιας και την απόφαση 1299/31.8.1990 του Περιφερει ακού Συμβουλίο υ Προστασία ς Πολιτιστι κής και Φυσικής Κληρονομι άς της Προύσας (BURSA KÜLTÜR ve TABİAT VARLIKLAR INI KORUMA KURULU), και BKTVKK/ 16.06.146/4734/11.9.1990 του Γραφείου Προέδρου (BÜRO MÜDÜRLÜĞÜ), το κτιριακό συγκρότημ α του Παρθεναγω γείου χαρακτηρί στηκε ως μνημειακή κατασκευή .


Τα Νηπιαγωγε ία

Στις αναφορές για τα προηγούμε να δύο σχολεία (Αρρεναγωγ είο και Παρθεναγω γείο) περιλαμβά νονται και οι περισσότε ρες πληροφορί ες για τα δύο Νηπιαγωγε ία, που υπήρχαν στην Τρίγλια, πριν από την ανέγερση του Νέου Σχολείου στην περίοδο 1909-1912.

Όπως αναφέρθηκ ε στο προηγούμε νο κεφάλαιο, από την επιστολή της Εφοροδημο γεροντίας της 10.1.1885 προκύπτει το συμπέρασμ α ότι 1) στο κτίριο, που είχε ανεγερθεί με τη δωρεά του Γεωργίου Ζαρίφη, πριν από το 1884, για να λειτουργή σει ως Παρθεναγω γείο, συστεγαζό ταν και το πρώτο Νηπιαγωγε ίο, και φοιτούσαν 70 περίπου μαθήτριες και 300 περίπου νήπια, την εποχή εκείνη, και 2) είχε αγοραστεί οικόπεδο για να ανεγερθεί και άλλο Νηπιαγωγε ίο, ως παράρτημα, για τα νήπια των απομεμακρ υσμένων συνοικιών . Η θέση του δεύτερου Νηπιαγωγε ίου προκύπτει έμμεσα από τους πληροφορη τές του ΚΜΣ, για τα νερά του χωριού: «Ο μαχαλάς του Άϊ Δημήτρη είχε βρύση έξω από το σχολειό, τα παλιά τα χρόνια ήταν εκεί το Νηπιαγωγε ίο». Μία από τις δεξαμενές-βρύσες της περιοχής αυτής, που αποτελούσ ε και κόμβο για τις δύο διακλαδώσ εις των σωλήνων νερού, οι οποίες τροφοδοτο ύσαν την άνω συνοικία, βρίσκεται στην αρχή του Kaptan Sok, βορειοδυτ ικά του Νέου Σχολείου και απέναντι από την είσοδο της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου Άνω. Ίσως, εκεί γύρω να βρισκόταν το δεύτερο Νηπιαγωγε ίο. Δεν πρέπει να λειτούργη σε μετά τη μεταφορά όλων των σχολείων στο νέο κτίριο το 1912, σύμφωνα με τη μαρτυρία των πληροφορη τών «τ’ άλλα έμειναν έτσι», και την 21.9.1921 η Εφοροδημο γεροντία αποφάσισε να το παραχωρήσ ει με το οικόπεδό του στον Ευγ. Καλαφάτη (πρακτικό από 21.9.1921, σελ. 376), έναντι του χρέους των Σχολών προς αυτόν, από το κοινό δάνειο, στο οποίο είχε συμμετάσχ ει, για την ολοκλήρωσ η των εργασιών (1911).

Το πρώτο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας που αναφέρετα ι στο Παρθεναγω γείο είναι εκείνο της 8.9.1909 (σελ. 76), στο οποίο αποφασίστ ηκε ο αναδιορισ μός του προσωπικο ύ του Παρθεναγω γείου και Νηπιαγωγε ίου Τριγλίας και συγκεκριμ ένα 1) την κ. Μαγδ. Βαφειάδου αντί ετησίου μισθού 46 ΛΤ, την κ. Αναστασία Οικονόμου βοηθό του Παρθεναγω γείου αντί 11 ΛΤ, 2) την κ. Όλγα Σιγουριτο ύ ως διευθύντρ ια του Νηπιαγωγε ίου με ετήσιο μισθό 21 ΛΤ, την κ. Ευανθία Καβούνη … διευθύντρ ια του Νηπιαγωγε ίου με ετήσιο μισθό 9 ΛΤ και τις βοηθούς Άννα Χαστόγλου, Σπίρτου και Αμπατζή αντί 350 γρ. η κάθε μία.

Στο πρακτικό της 30.11.191 0 (σελ. 107) συζητήθηκ ε η επιστολή της Οικονομικ ής Επιτροπής των νέων Σχολείων, με την οποία ζητάει τα κλειδιά του άνω Νηπιαγωγε ίου, για να προβεί στην ενοικίασή του με πλειστηρι ασμό και η Εφορία αποφάσισε ότι, με βάση το πρακτικό της 19.4.1910 (σελ. 93), η Επιτροπή δεν δικαιούτα ι να συμπεριλά βει και το εν λόγω Νηπιαγωγε ίο εις τα λοιπά προσοδοφό ρα κτήματα, των οποίων οι πρόσοδοι ορίστηκαν για τη χρήση του δανείου (εννοεί το δάνειο για την ολοκλήρωσ η των Νέων Σχολείων). Επίσης ότι, η αξίωση της Επιτροπής να ζητά απ’ ευθείας να διενεργήσ ει πλειστηρι ασμό είναι αντίθετα με τον Κανονισμό και αποφασίστ ηκε να γραφτεί και να αποσταλεί επιστολή με αυτό το πνεύμα. Υπενθυμίζ εται ότι στη συνεδρίασ η της Γενικής Συνέλευση ς της 19.4.1910, υπό την προεδρία του Χρυσόστομ ου, Μητροπολί τη Σμύρνης πλέον (το πρακτικό είναι γραμμένο από τον ίδιο), συζητήθηκ ε το θέμα της εκ περιτροπή ς λειτουργί ας των εκκλησιών το πρακτικό τελειώνει με τις φράσεις “Τα δύο Σχολεία (σ.σ. εννοεί τα παλιά, τα οποία αναφέρετα ι, στο ίδιο πρακτικό, ότι μετατρέπο νται το μεν Αρρεναγωγ είο εις Χάνι, το δε Παρθεναγω γείο εις Υφαντουργ είο και το κάτω εις θέατρο) ενοικιάζονται δια πλειοδοσί ας προς χρήσιν του πλειοδοτο ύντος. Δια πλειοδοσί ας κατακυρού ται και των λοιπών κτημάτων η ενοικίασι ς”.

Στη συνεδρίασ η της Γεν. Συνέλευση ς της 10.1.1911 (σελ. 110) συζητήθηκ ε και πάλι το θέμα του αν περιλαμβά νεται και το άνω Νηπιαγωγε ίο στα κτήματα των οποίων η διαχείρισ η παραδόθηκ ε στην Οικονομικ ή Επιτροπή των Νέων Σχολείων και η Συνέλευση αποφάσισε “… όπως η ενοικίασι ς του εν λόγω κτιρίου γίνηται υπό της εκάστοτε Εφοροδημο γεροντίας αι πρόσοδοι δε παραδίδων ται εις την επί των νέων κτιρίων διορισθεί σαν οικονομικ ήν επιτροπήν . Εάν δε εν τω μεταξύ τούτου παρουσιασ θή αγοραστής του εν λόγω κτιρίου εις τιμήν συμφέρουσ αν δύναται η Εφοροδημο γεροντία να έλθη εις διαπραγμα τεύσεις μετά του αγοραστού αναφερομέ νη δια την τελικήν απόφασιν εις την Γενικήν Συνέλευσι ν της Κοινότητο ς”.

Στη συνεδρίασ η της 6.9.1919 (σελ. 293) αποφασίστ ηκε η πρόσληψη της Σοφίας Σπίρτου, ως νηπιαγωγο ύ, με μισθό 8 Λοθ. το μήνα.

Στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 21.1.1920 (σελ. 312), αποφασίστ ηκε, εκτός των άλλων, 1) να ζητηθούν, από τον Αρχίατρο του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού στην Κωνσταντι νούπολη, τα κατάλληλα φάρμακα για την καταπολέμ ηση της επιδημίας της γρίπης και 2) η διακοπή των μαθημάτων των Νηπιαγωγε ίων α’ και β’ τμήματος, από την αιτία αυτή, και η παραμονή των νηπίων στα σπίτια τους, μέχρι νεωτέρας αποφάσεως .

Στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 14.6.1920 (σελ. 324) συζητήθηκ ε το θέμα της διεξαγωγή ς των ετήσιων προφορικώ ν και γραπτών εξετάσεων των Σχολών. Με δεδομένη την πολιτική κατάσταση εκείνης της εποχής, εγκρίθηκε να διεξαχθού ν οι εξετάσεις ανεπισήμω ς, με εξεταστικ ή επιτροπή στην οποία θα συμμετέχε ι και το διδακτικό προσωπικό και η Εφοροδημο γεροντία και να εξετασθού ν γραπτώς οι ανώτερες τάξεις, αμφοτέρων των Εκπαιδευτ ηρίων, από της τετάρτης τάξεως και άνω, και προφορικώ ς οι κατώτερες τάξεις και των Νηπιαγωγε ίων. Ως μέλη της εξεταστικ ής Επιτροπής θεωρήθηκα ν οι Κωνσταντί νος Κονδυλένι ος, ιατρός, Σωκράτης Καλεμκερή ς και Σταύρος Βοδούρογλ ου, φαρμακοπο ιός, και ανέλαβε ο γραμματέα ς να τους ενημερώσε ι με επιστολή και να ζητηθεί απ αυτούς να ενημερώσο υν την Εφοροδημο γεροντία για το πόρισμά τους.

Στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 18.8.1920 (σελ. 334) συζητήθηκ ε, εκτός των άλλων, αφενός το θέμα της έλλειψης μαθητών και μαθητριών στις τρεις ανώτερες τάξεις Ζ’, ΣΤ’ και Ε’ και αποφασίστ ηκε να γίνουν μικτές, αφετέρου στο Νηπιαγωγε ίο να γίνονται δεκτά τα νήπια που έχουν συμπληρώσ ει το πέμπτο έτος της ηλικίας τους.

Στο ιδιόχειρο πρακτικό του Χρυσόστομ ου, Μητροπολί τη Σμύρνης, για τη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 21.9.1921  (σελ. 376), υπό την προεδρία του, εγκρίθηκε και αποφασίστ ηκε όπως, απέναντι στο χρέος των Σχολών προς τον Ευγένιο Καλαφάτη, αδελφό του Χρυσόστομ ου, το οποίο προέρχετα ι από το κοινό δάνειο για την αποπεράτω ση των Σχολών και για τελεία εξόφληση, παραχωρηθ εί στον Ευγένιο Καλαφάτη το ευρισκόμε νο στην Άνω συνοικία κτίριο, πρώην Νηπιαγωγε ίο, με το οικόπεδό του.
9
Κώδικας Πρακτικών Παλιάς Τρίγλιας - Ιστορίες / 13) Η φορολογική επιβάρυνση των κατοίκων της Τρίγλιας
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 02 Νοέμβριος 2019, 02:34:51 μμ »
Στους Κώδικες της Τρίγλιας, που φυλάσσοντ αι στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, κρύβονται μικρές ή μεγάλες ιστορίες που σπάνια έρχονται στην επιφάνεια . Μία απ’ αυτές, μεγάλης σημασίας για την οικονομία της Τρίγλιας, ήταν η επιβάρυνσ η των κατοίκων της Τρίγλιας για τους φόρους 1) προς όλους τους κατοίκους της Αυτοκρατο ρίας, που επέβαλε η Κεντρική Οθωμανική Διοίκηση (Κυβέρνηση), 2) προς την Μητρόπολη Προύσας και το Πατριαρχε ίο, 3) που επέβαλε η Εφοροδημο γεροντία, προκειμέν ου να αντιμετωπ ισθούν τα γενικά έξοδα της Κοινότητο ς (λειτουργί α σχολείων, πληρωμή διδακτικο ύ προσωπικο ύ, ιερέων, αγροφυλάκ ων, νυκτοφυλά κων, πολιτοφυλ άκων και λοιπών υπαλλήλων), καθώς και τη διαδικασί α είσπραξής τους. Οι αποφάσεις επιβολής των τοπικών φόρων και η μέθοδος είσπραξης όλων των φόρων  περιλαμβά νονταν στις αρμοδιότη τες της Εφοροδημο γεροντίας .

Το διοικητικ ό σύστημα της Οθωμανική ς Αυτοκρατο ρίας ήταν πολύπλοκο, πολυπρόσω πο, με κεντρομόλ α τάση και πυραμιδοε ιδές σχήμα, και αδυνατούσ ε να ασκήσει άμεση διοίκηση έως την πιο απομακρυσ μένη μονάδα της Αυτοκρατο ρίας. Για το λόγο αυτό αναπτύχθη καν στα Ελληνικά χωριά της Αυτοκρατο ρίας κοινοτικο ί μηχανισμο ί αυτοδιοίκ ησης, που δεν ήταν βασισμένο ι σε κάποιο συγκεκριμ ένο μοντέλο, αλλά διαμορφων όντουσαν ανάλογα με τις συνθέσεις και τις ανάγκες κάθε κοινοτική ς μονάδας, με τη συμμετοχή πάντα της θρησκευτι κής ιεραρχίας . Γενικά, η Οθωμανική διοικητικ ή ιεραρχία κάλυπτε ολόκληρο τον πληθυσμό μιας περιοχής, ενός χωριού, ενώ η Χριστιανι κή διοίκηση κάλυπτε μόνο το Χριστιανι κό τμήμα του πληθυσμού, αλλά στην Τρίγλια, που κατοικούσ αν στη συντριπτι κή τους πλειοψηφί α Χριστιανο ί, το κοινοτικό σύστημα αυτοδιοίκ ησης που οργανώθηκ ε κάλυπτε, σε μερικές περιπτώσε ις, τις ανάγκες και τις υποχρεώσε ις όλων των κατοίκων, Χριστιανώ ν και Μουσουλμά νων, όπως πχ οι υπηρεσίες των αγροφυλάκ ων, νυκτοφυλά κων, πολιτοφυλ άκων κλπ, οι οποίοι είχαν αρμοδιότη τα και για τις ιδιοκτησί ες ή τις γειτονιές των Μουσουλμά νων και όχι μόνον των Χριστιανώ ν, διοριζόντ ουσαν από την Εφοροδημο γεροντία και οι μισθοί τους πληρωνόντ ουσαν από όλους τους κατοίκους της Κοινότητα ς. Οι υπόλοιπες υπηρεσίες, βέβαια, δηλαδή τα σχολεία, τα νεκροταφε ία, οι θρησκευτι κοί χώροι κλπ αντιμετωπ ίζονταν από κάθε θρησκευτι κή ομάδα των κατοίκων της.

Ο Θανάσης Πιστικίδη ς αναφέρει στο βιβλίο του «Τρίγλια Βιθυνίας» (σελ. 169-170) ότι: “Το Τουρκικό κράτος δεν ενίσχυε ποτέ οικονομικ ά την Τοπική Αυτοδιοίκ ηση, επέβαλε μόνο τους φόρους, το δέκατο επί των αγροτικών προϊόντων και το μιρί στ’ αλιεύματα που ήταν κι’ αυτό δέκατο, αλλά μ’ άλλη ονομασία όπως είδαμε. Για να μην απασχολού νται υπάλληλοι για τις εισπράξει ς  αυτές, οι φόροι έβγαιναν σε δημοπρασί α και μισθώνοντ αν για ένα χρόνο ή το πολύ για δύο. Τους αναλάμβαν αν ειδικοί πλειοδότε ς, οι οποίοι μπορεί να ήσαν Τριγλιανο ί  ή κι από άλλα μέρη. Όποιοι όμως κι αν ήταν αυτοί οι άνθρωποι, οι «δεκατιστές» όπως τους έλεγαν, ήταν οι απεχθέστε ρες φυσιογνωμ ίες μέσα στο χωριό. Σκληροί κι αδυσώπητο ι, μπορούσαν να ξεφορτώσο υν μέσα στο δρόμο, μέσα στο χιόνι, ένα γαϊδουροφ όρτωμα για να ελέγξουν και να ζυγίσουν, αν δεν συμβιβαζό ταν μαζί τους ο χωρικός. Έμπαιναν μέσα στα σπίτια όποια ώρα ήθελαν να δουν και να μετρήσουν τις ελιές στα κάπα. Μπορούσαν να ζητούν φόρο κι από ένα καλάθι κεράσια, σταφύλια ή ροδάκινα, που έφερνε ο χωρικός στο σπίτι του και να ελέγχουν μέσα στο σπίτι την παραγωγή του κουκουλιο ύ.

Το σύστημα αυτοδιοίκ ησης, που οργανώθηκ ε στην Τρίγλια, περιγράφε ται με λεπτομέρε ιες στην ιστορία 8 «Διοίκηση της Τρίγλιας-Εφοροδημογεροντία» αυτής της ενότητας, αλλά το σύστημα αυτό χρειάζοντ αν χρήματα, για την εκτέλεση των υπηρεσιών του, προς όφελος όλης της Κοινότητα ς. Τα έσοδα της Κοινότητα ς προέρχοντ αν από τα δικαιώματ α σε γάμους, κηδείες, σύνταξη προικοσυμ φώνων, διαθηκών, συμβιβασμ ούς σε διενέξεις κλπ, αλλά και από τις εκκλησίες (παγκάρια), από ενοικίαση διαφόρων κοινοτικώ ν ακινήτων, που προέρχοντ αν είτε από διαθήκες, δωρεές κλπ είτε από αγορές και περιγράφο νται ενδεικτικ ά στο Κεφάλαιο Δ’ άρθρο ιγ του Κανονισμο ύ της Τρίγλιας που εγκρίθηκε τον Ιανουάριο 1908, και αναφέρει ότι:

Άρθρον ιγ) Πόρους η Κοινότης έχει: πρώτον τα παγκάρια των Εκκλησιών, δεύτερον τας προσόδους των Εκκλησιασ τικών και λοιπών ακινήτων και κοινοτικώ ν κτημάτων, τρίτον τα εισιτήρια των μαθητών, τέταρτον τα δικαιώματ α του γραφείου της Εφοροδημο γεροντίας και πέμπτον τα εκ του μονοπωλεί ου του κηρού, έκτον τα εκ θεατρικών παραστάσε ων ή οιωνδήποτ ε άλλων εκτάκτων και απροβλέπτ ων αμέμπτων πάντοτε μέσων εισπραττό μενα υπέρ των σχολών δικαιώματ α και εκτός των ωρισμένων εν καιρώ πανηγύρεω ν και ή μονοκλησι ών, δίσκων προς όφελος των Σχολών”.  Τα έσοδα, όμως, αυτά δεν ήταν επαρκή για το σύνολο των υπηρεσιών που προσέφερε η Κοινότητα της Τρίγλιας στους κατοίκους της και, για ενίσχυση των οικονομικ ών της, επιβάλλον ταν, κατά καιρούς, διάφοροι φόροι, όπως πχ για την παιδεία, για τη φύλαξη των αγροτικών εκτάσεων από τους αγροφύλακ ες κλπ. Για το λόγο αυτό η Εφοροδημο γεροντία ήλεγχε, με αντίστοιχ ες επιτροπές, τους λογαριασμ ούς (βιβλία) των γενικών εξόδων της Κοινότητο ς, των εκκλησιών, των σχολείων, των Μονών, των εισπρακτό ρων κλπ.  Στην περίοδο των 20 ετών, που καλύπτει ο διασωθείς Κώδικας Πρακτικών (1902-1922), διαπιστών ονται και μικρές περίοδοι, κατά τις οποίες το Ταμείο ήταν σχεδόν άδειο, από διάφορες αιτίες (καθυστερο ύμενες οφειλές, μειωμένες σοδειές κλπ), με αποτέλεσμ α την αδυναμία καταβολής μισθών και η Εφοροδημο γεροντία κατέφευγε σε δανεισμό, για να αντιμετωπ ίσει το οικονομικ ό πρόβλημα. Άλλη παρόμοια περίπτωση ήταν η περίοδος μετά την επιστροφή των Τριγλιανώ ν, από την εξορία τους στην Προύσα, στα τέλη του 1918, και η πολύ δυσχερής οικονομικ ή κατάσταση της Κοινότητο ς, αλλά και των κατοίκων της, οπότε αποφασίστ ηκε η επιβολή νέου φόρου επί των εισαγωγών και εξαγωγών.

Οι φόροι που επιβάρυνα ν τους κατοίκους της Τρίγλιας χωριζόντο υσαν σε τρεις βασικές κατηγορίε ς, 1) στους κρατικούς που επέβαλε η Οθωμανική Κυβέρνηση (φόρος περιουσία ς και εισοδήματ ος), 2) στους θρησκευτι κούς που επέβαλε το Πατριαρχε ίο (Πατριαρχι κό επίδομα από τις Μονές) και η Μητρόπολη (Αρχιερατι κή επιχορήγη ση) και 3) στους τοπικούς που επέβαλε η Εφοροδημο γεροντία, για τις υπηρεσίες που προσέφερε στους κατοίκους και τη λειτουργί α των ιδρυμάτων (σχολεία, εκκλησίες, προσωπικό κλπ). Είναι χαρακτηρι στικό ότι στην Τρίγλια η είσπραξη των φόρων γινόταν μέσω των εισπρακτό ρων που επιλέγοντ αν από την Εφοροδημο γεροντία, και σε περιπτώσε ις δυσκολιών ζητούσαν τη βοήθεια των «σφραγιδοφυλάκων»- Μουχτάρηδ ων των ενοριών, οι οποίοι ήταν Χριστιανο ί και εκλέγοντα ν με ψηφοφορία . Οι κατάλογοι με τους φορολογού μενους συντάσσον ταν από τους Μουχτάρηδ ες, σε συνεργασί α με την Εφοροδημο γεροντία, με βασικό κριτήριο την οικονομικ ή κατάσταση κάθε οικογένει ας, και τους παραλάμβα ναν οι εισπράκτο ρες μετά το διορισμό τους.

Τυπικά, ο φορολογικ ός τομέας ήταν ξεχωριστό ς από τον οικονομικ ό τομέα της κοινότητα ς, αφού ο τελευταίο ς είχε αντικείμε νο την είσπραξη και τη δαπάνη κεφαλαίων για τη λειτουργί α των κοινοτικώ ν ιδρυμάτων . Η είσπραξη των κρατικών φόρων ήταν διαφορετι κό αντικείμε νο από εκείνο των κοινοτικώ ν οικονομικ ών, καθώς η Εφοροδημο γεροντία ήταν ουσιαστικ ά ο μεσάζων και όχι ο παραλήπτη ς των φόρων που εισπράττο νταν. Η δουλειά της ήταν να προωθήσει τους φόρους αυτούς (κρατικούς και εκκλησιασ τικούς) στις ανώτερες αρχές. Αν και οι φορολογικ οί και οικονομικ οί τομείς ήταν τυπικά χωριστοί μεταξύ τους, στην πράξη, τους διαχειριζ όταν η ίδια ομάδα ατόμων εκτός από τον Μουχτάρη, ο οποίος εμφανιζότ αν μόνο στον φορολογικ ό τομέα.

Οι φόροι που αφορούσαν στα γεωργικά προϊόντα εισπράττο νταν από τον mültezim, με βάση τους καταλόγου ς που ετοίμαζαν οι Οθωμανικέ ς αρχές, μέσω δημοπρασί ας στον πλειοδότη .  Ο mültezim, που αναλάμβαν ε τη δουλειά, έδινε μια προκαταβο λή στην Οθωμανική κυβέρνηση και στη συνέχεια προχωρούσ ε στη συλλογή των αντίστοιχ ων προϊόντων από τους αγρότες. Στα πρακτικά αναφέροντ αι όλες αυτές οι σχετικές διαδικασί ες, οι εισπράκτο ρες και οι πλειοδότε ς στις αντίστοιχ ες δημοπρασί ες, που ήταν πάντα Χριστιανο ί.

Η δεκάτη ήταν το ένα δέκατο του προϊόντος και οι mültezims έπρεπε να τηρήσουν ένα βασικό όριο τιμών που είχε καθοριστε ί από την Οθωμανική διοίκηση της περιοχής. Εάν οι εισπράκτο ρες ζητούσαν διαφορετι κό φόρο από αυτόν που έδινε η κυβέρνηση, οι αγρότες μπορούσαν να διαμαρτυρ ηθούν στις Οθωμανικέ ς αρχές για διόρθωση των οφειλών τους. Αυτό έκαναν οι Τριγλιανο ί (πρακτικό της 6.12.1913, σελ. 189), στους φόρους (δεκάτη) των σταφυλιών και λοιπών οπωρικών, όταν υπέβαλαν καταγγελί α κατά του mültezim τους κατηγορών τας τον ότι εισέπραττ ε αυξημένο φόρο, με βάση μια απόφαση της Νομαρχίας Προύσας, και όχι με βάση την απόφαση της διοίκησης των Μουδανιών, στην οποία υπαγόταν η Τρίγλια. Παρατηρεί ται, βέβαια ότι, στο φόρο αυτό η Εφοροδημο γεροντία είχε προσθέσει και ποσοστό 1,5% για την παιδεία και τα σχολεία. Προβλήματ α στην είσπραξη των φόρων υπήρχαν πολλά και αναφέροντ αι αρκετές περιπτώσε ις στον Κώδικα Πρακτικών, όπως θα διαβάσουμ ε στη συνέχεια.

Για την καλλίτερη παρουσίασ η των πρακτικών, που έχουν σχέση με την ιστορία της φορολογικ ής επιβάρυνσ ης των κατοίκων της Τρίγλιας, οι φόροι κατετάγησ αν σε τέσσερις κατηγορίε ς: 1) στους κρατικούς φόρους (δεκάτη κλπ), 2) τους εκκλησιασ τικούς (Αρχιερατι κή επιχορήγη ση και Μοναστηρι ακό επίδομα), 3) τους τοπικούς φόρους και 4) τους εισπράκτο ρες.


1.   Κρατικοί φόροι (Δεκάτη κλπ)

Για το φόρο της δεκάτης έχει γράψει ο Στάθης Δημητρακό ς ένα άρθρο στο forum (http://www.triglianoi.gr/index.php?topic=446.msg557#msg557 ), και περιλαμβά νει αδημοσίευ το κείμενο του Τριγλιανο ύ λαογράφου Σταύρου Δ. Μαργαρίτη, στο οποίο περιγράφε ται γλαφυρά η σχετική διαδικασί α αφενός της πλειοδοσί ας για την ανάδειξη του δεκατιστή (εισπράκτο ρα του φόρου) αφετέρου της «είσπραξης» του φόρου, σε είδος, στο Σεργί, κατά την επιστροφή του παραγωγού στο χωριό από το χωράφι του.

Το πρώτο πρακτικό του Κώδικα, που αναφέρετα ι στο θέμα της δεκάτης, έχει σχέση με παράπονα των καλλιεργη τών ελιάς επειδή στην είσπραξη της δεκάτης δεν υπολογίζε ται η φύρα τους. Στην έκτακτη συνεδρίασ η των προκρίτων της Τρίγλιας της 4.1.1907 (Κώδικας, σελ. 21) συζητήθηκ ε το θέμα της δεκάτης και συγκεκριμ ένα ότι «… έχοντες υπ’ όψει την αδικίαν την προσγιγνο μένην εις τους κατοίκους της πατρίδος ημών κατά την είσπραξιν της δεκάτης των ελαιών παρά των εκμισθωτώ ν της δεκάτης αξιούντων να λαμβάνωσι την δεκάτην εις ελαίας αλιομένας χωρίς να αναγνωρίζ ωσι και τας δαπάνας και την φύραν των ελαιών ήτις προκύπτει εκ της αλατίσεως απεφάσισα ν την εκλογήν ιδιαιτέρα ς επιτροπής, όπως επιδώσει επί τούτω αίτησιν εις τους αρμοδίους και επιδιώξει όπου δει πάση δυνάμει την δικαίαν διακανόνι σιν του ζητήματος . Εξελέγησα ν δε ομοθύμως οι κ.κ. Αρίφ Αγάς, Λυκούργος Τσάκωνας και Αναστάσιο ς Καλπάκης εφοδιασθέ ντες παρά της συνελεύσε ως δια των καταλλήλω ν εγγράφων». Το πρακτικό υπογράφετ αι από 21 προκρίτου ς και είναι χαρακτηρι στικό ότι στην επιτροπή συμμετείχ ε και Μουσουλμά νος εκπρόσωπο ς των καλλιεργη τών.

Στη Γενική Συνέλευση της 8.1.1912 (σελ. 136) συζητήθηκ ε, εκτός των άλλων, και το θέμα της δεκάτης των ελαιών και αποφασίστ ηκε να διοριστεί επιτροπή από τους Δημήτριο Τακά, Ιωάννη Καλεμκερή, Ιορδάνη Θάνο, Νικόλαο Παπαδόπου λο, Γεώργιο Μποδό και Σταύρο Μποδό προκειμέν ου να ενεργήσου ν τα δέοντα, για την περιφρούρ ηση των συμφερόντ ων της Κοινότητο ς.

Στα δύο πρακτικά της νεοεκλεγε ίσης Εφοροδημο γεροντίας 1) της 13.1.1912 (σελ. 138) συζητήθηκ ε το θέμα της δεκάτης και αποφασίστ ηκε «όπως την προσεχή Κυριακήν προσκληθώ σι τα μέλη της επί τούτω εκλεγείση ς Επιτροπής ης κανονίσθη η πορεία αυτής», και 2) της 20.1.1912 (σελ. 138) «απεφασίσθη όπως το ταχύτερον συγκληθή Γεν. Συνέλευσι ς προς εξεύρεσιν  των δια διά την διεκπεραί ωσιν του έργου της επί της δεκάτης Επιτροπής απαιτουμέ νων χρημάτων».

Στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 6.12.1913 (σελ. 189) συζητήθηκ ε, μετά από παράπονα πολιτών, το ζήτημα του πακτωτού – Μουλτεζίμ – της δεκάτης των σταφυλών και λοιπών οπωρικών του έτους 1913, επειδή δεν συμμορφώθ ηκε να εισπράξει τα δέκατα αυτών, με την εκδοθείσα απόφαση της Υποδιοίκη σης Μουδανιών, για τη διατίμησή τους (σταφύλια 40/00, τσαμπάτα 50/00, κυδώνια 45/00, μήλα 75/00, σταφύλια ραζακιά 100/00 και λοιπά), αλλά ζητώντας και απαιτώντα ς να εισπράξει από τα κοινά σταφύλια το δέκατον προς 50/00, από τα μήλα 100/00, από τα κυδώνια 75/00 και από τα ραζακιά σταφύλια 150/00, με βάση απόφαση της Νομαρχίας Προύσας, την οποία κανείς δεν γνωρίζει με ποια μέσα κατόρθωσε να την πάρει. Διορίστηκ ε επιτροπή από τους Βασίλειο Διαμαντάκ η, μέλος του Διοικητικ ού Συμβουλίο υ και Λεωνίδα Χ. Κελέκη, σφραγιδοφ ύλακα-μουχτάρη της ενορίας Αγίου Ιωάννου, με την εντολή όπως ενημερώνο υν την Εφοροδημο γεροντία, για την πορεία της δίκης και των εξόδων της, κρατώντας ξεχωριστό βιβλίο και εγκρίθηκε όπως οι σχετικές δαπάνες καταβληθο ύν από το βιβλίο των γενικών εξόδων της Κοινότητο ς.

Στο πρακτικό της έκτατης συνεδρίασ ης της 11.7.1914 (σελ. 207) και, αφού έλαβαν γνώση από τους σφραγιδοφ ύλακες της Κοινότητο ς για την κατακύρωσ η με πλειοδοσί α της δεκάτης των σιτηρών, σταφυλών και λοιπών εισοδιών του τρέχοντος έτους επ’ ονόματι της Κοινότητο ς αντί Γρ 18600 …, και αρκετή συζήτηση, εγκρίθηκε η σύσταση επιτροπής για την είσπραξη, διαχείρισ η και καταγραφή των προϊόντων . Ως μέλη της επιτροπής ορίστηκαν οι Αθανάσιος Προκόπης, Λεωνίδας Κελέκης και Χουσείν αγάς, με απόλυτη πληρεξουσ ιότητα για να βρουν τους κατάλληλο υς έμμισθους υπαλλήλου ς για την είσπραξη των κατάλληλω ν ειδών και τη διαχείρισ η αυτών. Ως αμοιβή για τη διαχείρισ η αυτών μέχρι τη λήψη των προϊόντων εγκρίθηκε να λάβουν έκαστος ανά δύο λίρες Τουρκίας, με κάθε αυξομείωσ η του ποσού να είναι σε βάρος της Κοινότητο ς. Και σ’ αυτό το πρακτικό παρατηρεί ται η συμμετοχή εκπροσώπο υ των Μουσουλμά νων αγροτών-καλλιεργητών.

Στο πρακτικό των σφραγιδοφ υλάκων-Μουχτάρηδων της 1.11.1914 (σελ. 210) συζητήθηκ ε η έκθεση της επιτροπής διαχείρισ ης της δεκάτης των προϊόντων και σιτηρών, σταφυλών και λοιπών της Κοινότητο ς, η οποία διορίστηκ ε, όπως αναφέρετα ι στο πρακτικό της 11.7.1914 (σελ. 207). Αναγνώστη κε η έκθεση και ελέγχθηκε . «Τα μεν έσοδα προερχόμε να εκ διαφόρων κονδυλίων σιτηρών, σταφυλών, Μήλων και λοιπών δημητριακ ών καρπών είναι Γρ 16778 οι δε δαπάνες συμπεριλα μβανομένο υ του ποσού του δοθησομέν ου εις το Κυβερνητι κόν Ταμείον, του ποσού του δοθέντος εις διαφόρους δια την διεξαγωγή ν της υπηρεσίας ως και του επιδόματο ς ημών ανήλθον εις Γρ 24779 και συνεπώς έλειμα εκ Γροσίων 8001 οκτώ χιλιάδων, μεθ΄ ικανήν συζήτησιν αποφασίζε ται όπως πληρωθή παρ’ όλων των Κατοίκων της Κοινότητό ς μας κατά τις τάξεις αναλόγως της οικονομικ ής καταστάσε ως αυτών». Το πρακτικό υπογράφετ αι από τους σφραγιδοφ ύλακες-Μουχτάρηδες Θανάση Προκόπη, Δημοσθένη Πητογλου, Γεώργιο Τσιράλη, Δημήτριο Δελιγιάνν η, Βασίλειο Γιαρένη και Λεωνίδα Κελέκη.

Στο πρακτικό της Γενικής Συνέλευση ς 8.4.1919 (σελ. 270) καταγράφε ται μια σημαντική απόφαση που αφορά αφενός στην πρόσληψη αγροφυλάκ ων αφετέρου τον τρόπο αμοιβής τους με φορολογία των κτηματιών κατοίκων της Τρίγλιας, επί της εκτάσεως που είχε καθένας και πρόβλεψη για επιβολή προστίμων σε περιπτώσε ις κλοπής αγροτικών προϊόντων . Συγκεκριμ ένα,  συζητήθηκ ε το θέμα της εκλογής αγροφυλάκ ων και της εξασφάλισ ης της μισθοδοσί ας τους. Αποφασίστ ηκε να προστεθού ν, στους υπάρχοντε ς δύο αγροφύλακ ες, τρεις ακόμη, δηλαδή συνολικά 5 αγροφύλακ ες και ένας νυκτοφύλα κας. Επίσης, “… όπως φορολογηθ ή έκαστος συμπολίτη ς ημών κτηματίας αναλόγως του εγγείου αυτού φόρου (βεργγέ) 5 παράδες επί του γροσίου κατά μήνα. Επί τούτου εγένετο η εκλογή αρμοδίου δεκαμελού ς επιτροπής δια μυστικής ψηφοφορία ς, ήτις να επιβλέπη, διευθύνη, πληρώνει και επιβάλη τα απαιτούμε να πρόστιμα επί των ατόμων άτινα ήθελον συλληφθεί εν τω μέλλοντι αφαιρούντ α ή κλέπτοντα από ξένων κτημάτων προϊόντα και άλλα αγροτικά είδη μη ανήκοντα αυτοίς, και εξελέγησα ν ως επί των αγροφυλάκ ων επιτροπή οι κ.κ. Διογένης Λιλής, Σωκρ. Καλεμκερή ς, Λυκούργος Τσάκωνας, Βασ. Διαμαντάκ ης, Σωτηρ. Πιλάτος, και Θεολ. Φούντας, Γεωργ. Μποδός, Ηρακλής Μπαμπαρου τζής, Γ. Τακάς και Στέφανος Κασούρης. Προς αποτελεσμ ατικωτέρα ν επίβλεψιν εκ μέρους των αγροφυλάκ ων των αγροτικών κτημάτων και πρόληψιν των συμπαρομα ρτούντων απεφασίσθ η όπως το πρόστιμον ει βαρύ αφ’ ετέρου τούτο διανέμετα ι κατά το ήμισυ μεταξύ κοινότητο ς και αγροφυλάκ ων”.

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 14.8.1919 (σελ. 289) αναφέρετα ι ότι «Η δεκάτη των σταφυλών προσφερομ ένη υπό της Κυβερνήσε ως αντί 60 Λοθ. δεν γίνεται δεκτή των σταφυλών ουσών κατεστραμ μένων». Επίσης, «αποφασίζεται όπως γίνωσι διαβήματα όπως χαρισθή ημίν υπό της Κυβερνήσε ως δια το τρέχον έτος ο φόρος της δεκάτης».

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 27.8.1919 (σελ. 291) αναφέρετα ι ότι: «… κατακυρού ται επ’ ονόματι Σωτηρίου Γιάγκενας το ανάμικτον προϊόν σίτου και κριθής προς γρ. 8,50 η δε κριθή προς 7,25 γρ. Κατακυρού ται επίσης εις τον Χριστόφορ ον Δουμάνην ο σίτος της δεκάτης προς 15 γρ…. Είτα πληρώνοντ αι 16 ημερομίσθ ια διά λογ/σμόν της υπό της Κοινότητο ς αναληφθεί σης δεκάτης προς γρ. 100 και 125 ως επίσης και 62,50 γρ. έξοδα, πληρώνοντ αι εν όλω 1768,50».

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 3.11.1919 (σελ. 306) συζητήθηκ ε το θέμα της μη συμμετοχή ς των Μουσουλμά νων αγροτών στη δεκάτη και στην αμοιβή των αγροφυλάκ ων και τα μέτρα που πάρθηκαν για την αντιμετώπ ιση του προβλήματ ος: «Είτα καλείται διά δευτέραν φοράν ο μουχτάρης των συνοίκων μας οθωμανών διά το προς ημάς χρέος αυτών εκ δεκάτης και αγροφυλάκ ων αλλά και την φοράν ταύτην κωφεύει. Αποφασίζε ται όπως γίνωσι παραστάσε ις τω Διοικητή αίτινες και εγένοντο και απέφερον υποσχέσει ς περί ενεργείας των δεόντων». Στο πρακτικό των επόμενων δύο συνεδριάσ εων της 17.11.191 9 και 24.11.191 9 (σελ. 307) συζητήθηκ ε και πάλι το θέμα της μη πληρωμής, από τους Οθωμανούς, της δεκάτης και της αμοιβής των αγροφυλάκ ων: «Καλούνται οι Οθωμανοί ίνα πληρώσωσι την δεκάτην αυτών. Ένεκα δυστροπιώ ν όλων σχεδόν των Οθωμανών διά την πληρωμήν της τε δεκάτης ως και των δικαιωμάτ ων των αγροφυλάκ ων απεφασίσθ η ίνα μη πληρωθή η μηνιαία δόσις εξ 20 Λοθ. ίνα εξαναγκασ θώσι να πληρώσωσι».

Στη συνεδρίασ η της Γενικής Συνέλευση ς της 24.1.1921 (σελ. 353) συζητήθηκ ε η από 21.1.1921 αίτηση πολιτών για το «ζήτημα της δεκάτης των ελαιών εξ ης αναλογεί συμφώνως τω νόμω εις τα ημέτερα Εκπαιδευτ ήρια 1,5% φόρος παιδείας (Μααρίφ)» και αποφασίστ ηκαν τα εξής: «1) να εκλεγώσι τέσσαρες αντιπρόσω ποι εκ μέρους των κατοίκων με πάσαν πληρεξουσ ιότητα και ευθύνην του λαού, οίτινες μετά της Εφοροδημο γεροντίας να ενεργήσωσ ι δεόντως και νομίμως προς διεκπεραί ωσιν της εισπράξεω ς του αναλογούν τος μεριδίου εις την ημετέραν Κοινότητα 1,5% εκ της Δεκάτης των ελαιών και τοιούτοι εξελέγησα ν παμψηφεί οι κ.κ. Λυκούργος Τσάκωνας, Βασίλειος Γκικάδης, Ζαφείριος Γιαζιτζόγ λου, Θεολόγος Ζαρζαβατζ ής, 2) εν περιπτώσε ι καθ’ ην ο δεκατιστή ς ήθελε φανή ανένδοτος εις την νόμιμον απόδοσιν του ποσοστού της παιδείας (μααρίφ) εκ της Δεκάτης των ελαιών απεφασίσθ η όπως μη επιτραπή τούτω να προβή εις την καταμέτρη σιν (στιμάραν) και είσπραξιν της Δεκάτης».

Πέντε μήνες αργότερα, στο πρακτικό της 15.6.1921 (σελ. 361) της Εφοροδημο γεροντίας διαπιστώθ ηκε ότι οι αποφάσεις της Γεν. Συνελεύσε ως της 24.1.1921 (σελ. 353) όχι μόνον δεν έφεραν αποτέλεσμ α, αλλά ο δεκατιστή ς μετέτρεψε τις ελιές σε ελαιόλαδο, χωρίς προηγούμε νη συνεννόησ η με την Εφοροδημο γεροντία, και «βλέπουσα συγχρόνως ότι ο δεκατιστή ς τας εν τη αποθήκη του συναγμένα ς ελαίας εκ των ελαιοτριβ είων μετέτρεψε ν εις ελαιόλαδο ν, όπερ πρόκειται και αυτάς να μεταφέρη η δε Κοινότης να μείνη με κενάς τας χείρας, όσον αφορά την αναλογούσ αν εις αυτή μερίδα του μααρίφ απεφάσισε μειοψηφού ντος του κ. Σωκράτους Καλεμκερή, να προβή εις την συντηρητι κήν κατάσχεσι ν του εν τω ελαιοτριβ είω του κ. Αρμοδίου Στεργίου ευρισκομέ νου ελαίου μέχρι διακανονί σεως του ζητήματος και προς τούτο ενεκρίθη όπως επισήμως γνωστοποι ηθή δι’ επιστολής τω κ. Αρμοδίω Στεργίω, δια τον οποίον η Κοινότης είναι βεβαία ότι θα υποστηρίξ η τα δίκαια αυτής, να μην παραδώση εις ουδένα το εν λόγω ελαιόλαδο ν, άνευ προηγουμέ νης ειδοποιήσ εως προς την Εφοροδημο γεροντίαν , εν πάση δε περιπτώσε ι η Κοινότης οφείλει να υποστηρίξ ει τω κ. Αρμοδίω Στεργίω ηθικώς και υλικώς. Συνάμα δε ενεκρίθη όπως η Εφοροδημο γεροντία ενεργεί δεόντως δια παν σχετικόν ζήτημα προς την υπόθεσιν της δεκάτης μέχρι της επιτυχούς εκβάσεως του ζητήματος τούτου».

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 12.9.1921 (σελ. 374) αποφασίστ ηκε, εκτός των άλλων, αφενός να εισπραχθο ύν τα καθυστερο ύμενα δέκατα παρελθόντ ος έτους και ανατέθηκε η είσπραξη στον εισπράκτο ρα Απόστολο Χ’’Παναγιώτου, αφετέρου «να καταβληθή η δέουσα φροντίς προς είσπραξιν και το αναλογούν της δεκάτης εκ του Γιαλιτσιφ λικίου διά τα σπαρέντα δημητριακ ά εις την περιφέρει αν Τριγλίας». Από το πρακτικό αυτό προκύπτει η ανάγκη είσπραξης δεκάτης, τους εισπράκτο ρες της Τρίγλιας και για καλλιέργε ιες κατοίκων του Γιαλι Τσιφλικίο υ σε κτήματα της περιφέρει ας της Τρίγλιας.

Στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 16.1.1922 (σελ. 388) συζητήθηκ ε το θέμα του ποσοστού του φόρου Παιδείας της δεκάτης των ελαιών και αποφασίστ ηκαν τα εξής: «Επειδή το ζήτημα τούτο ετέθη από πέρυσι, περί τούτου δε υπάρχει γενική των κατοίκων αίτησις αιτούντων την παρακράτη σιν του ποσοστού τούτου υπέρ των σχολών της Κοινότητο ς ημών και επειδή από πέρυσι μέχρι σήμερον ουδέ μία απόφασις εδόθη παρά των αρμοδίων Αρχών περί του ζητήματος τούτου έκρινε καλόν όπως γραφή αίτησις προς την Σεβαστήν Ελλην. Διοίκησιν Μουδανίων δι’ ης να ζητούνται οδηγίαι περί τούτου οπότε μετά την λήψιν αυτής αποφασίση περί του πρακτέου». Η αίτηση που αναφέρετα ι στο πρακτικό είναι η από 21.1.1921 χειρόγραφ η αίτηση 169 κατοίκων, που είναι συνημμένη με αριθμό 499/500 στον Κώδικα Πρακτικών, και, λόγω του ενδιαφέρο ντος του θέματος αλλά και των στοιχείων που αναφέροντ αι σ’ αυτήν, για το θέμα της φορολογία ς στις ελιές, θεωρώ αναγκαίο να την παραθέσω αυτούσια:

”Οι υποφαινόμ ενοι κάτοικοι Τριγλίας λαμβάνομε ν την τιμήν να καθυποβάλ λωμεν υμίν τα επόμενα
Ανέκαθεν η Τουρκική Κυβέρνησι ς εισπράττε ι τον φόρον της δεκάτης των ελαιών προς 12,5% εκ του ποσού δε τούτου 1,5% είναι προωρισμέ νον υπέρ της παιδείας (μααρίφ) δηλονότι προς όφελος των Σχολών εκάστης Κοινότητο ς. Εν τούτοις συνεπεία καταστρατ ηγήσεως του νόμου τούτου μέχρι σήμερον κατεκρατε ίτο το αναλογούν δια τα Εκπαιδευτ ήρια της Κοινότητο ς ημών λόγω δε της απολυταρχ ίας και της μετέπειτα τρομοκρατ ίας δεν ηδύναντο αι Κοινότητε ς αι ομογενείς να απαιτήσωσ ιν το δίκαιον αυτών εκ μέρους των εκάστοτε τουρκικών Κυβερνήσε ων. Ήδη οπόταν το δίκαιον των Εθνών εν νομίμω ελευθερία δύναται να απαιτηθή κατηγορημ ατικώς δηλούμεν δια της παρούσης ότι το αναλογούν εκ της δεκάτης των ελαιών 1,5% υπέρ της παιδείας το πληρωθησό μενον υφ’ ημών και ανήκον εις τα ημέτερα Εκπαιδευτ ήρια επ’ ουδενί λόγω παραδεχόμ εθα και πάλιν να καταμετρη θή και προς τούτο στηριζόμε νοι εις την προηγουμέ νην συμπεριφο ράν της Τουρκικής Κυβερνήσε ως συνάμα δε εις την θέσιν εις ην ευρίσκοντ αι οικονομικ ώς τα καθ’ ημάς Εκπαιδευτ ήρια ως μετατοπισ θέντες επί τέσσαρα περίπου έτη και απηνώς καταδιωχθ έντες υπό της ιδίας Κυβερνήσε ως νομίμως απαιτούμε ν, όπως εκ της εισπράξεω ς της δεκάτης αμέσως να παραδίδετ αι υπό του δεκατιστο ύ εις το ταμείον των Σχολών μας το αναλογούν 1,5% υπέρ της παιδείας.
Όθεν παρακαλού μεν την Εφοροδημο γεροντίαν της καθ’ ημάς Κοινότητο ς να προσκαλέσ η τον Δεκατιστή ν και ανακοινώσ η τούτω την νόμιμην απόφασιν και απαίτησιν του λαού και συστηθή αυτώ, όπως συμμορφωθ ή προς ταύτην
Επί τούτοις διατελούμ εν μεθ’ υπολήψεως
Ει Τριγλία τη 21 Ιανουαρίο υ 1921
”.

Στο επόμενο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 23.1.1922 (σελ. 388), συζητήθηκ ε, εκτός των άλλων, και «η επιστολή του Δεκατιστο ύ κ. Γαϊτάνου περί στιμάρας (σ.σ. καταμέτρη σης) των ελαιών. Επειδή κατά τα ειωθότα ειδοποιεί το ο λαός περί τούτου δια δημοσίου κήρυκος έκρινε καλόν όπως γίνη το ίδιον προς ευκολίαν του Δεκατιστο ύ».


2.   Εκκλησιασ τικοί φόροι (Αρχιερατι κή επιχορήγη ση, Μοναστηρι ακό επίδομα)

Αρχιερατική επιχορήγη ση

Από την ανάγνωση των πρώτων σελίδων του Κώδικα Πρακτικών παρατηρεί ται ότι στα έτη πριν από το 1907 υπήρξε μια σημαντική καθυστέρη ση στις εισπράξει ς της Αρχιερατι κής επιχορηγή σεως και την απόδοσή της στη Μητρόπολη Προύσας και το θέμα αυτό απασχόλησ ε την Εφοροδημο γεροντία και τους προκρίτου ς της Τρίγλιας, σε κάθε επίσκεψη του Μητροπολί τη Ναθαναήλ.

Στο πρακτικό της συνεδρίασ ης της Εφοροδημο γεροντίας και των προκρίτων της 10.1.1907 (σελ. 22), υπό την προεδρία του Μητροπολί τη Προύσης Ναθαναήλ, συζητήθηκ ε, εκτός των άλλων, το θέμα της καθυστερή σεως είσπραξης μεγάλου μέρους της Αρχιερατι κής επιχορηγή σεως παρελθόντ ων ετών και αποφασίστ ηκε «όπως κατά την προσεχώς γενησομέν ην εξέλεγξιν των Λ/σμών των εισπρακτό ρων των εξόδων της Κοινότητο ς από κοινού συνερχόμε νοι οι αζάδες (σ.σ. βοηθοί) του Μουδιρλικ ίου και Δημαρχείο υ μετά των Εφοροδημο γερόντων και των προκρίτων της χώρας εξελέγξωσ ι τα βιβλία της Επιχορηγή σεως καταρτίσω σι νέον βιβλίον αυτής μετ’ αναλόγου διανομής του εισπραττο μένου ποσού και καταβάλωσ ι άμα πάσαν την δυνατήν προσπάθει αν προς είσπραξιν επαρκούς χρήματος εκ των καθυστερο υμένων της Επιχορηγή σεως κατά τας προσεχείς εισπράξει ς της δεκάτης των ελαιών».

Στο πρακτικό των προκρίτων και κατοίκων της Τρίγλιας της 24.3.1907 (σελ. 26) συζητήθηκ ε το θέμα του διορισμού εισπρακτό ρων της Αρχιερατι κής επιχορηγή σεως και των «εξόδων της πατρίδος ημών». Αρχικά ελέγχθηκα ν τα βιβλία της αρχιερατι κής επιχορηγή σεως και των εξόδων και εγκρίθηκε να αναδιορισ τούν ως εισπράκτο ρες, και για το νέο έτος, Δημήτριος Κ. Τακάς και Γεώργιος Τακάς.

Στη Γενική συνεδρίασ η των προκρίτων της 17.7.1907 (σελ. 29) υπό την προεδρία του Ναθαναήλ, Μητροπολί τη Προύσης, συζητήθηκ ε, και πάλι, το θέμα «της λίαν ανωμάλου καταστάσε ως της παρατηρου μένης εν τη αποτίσει της Αρχιερατι κής Επιχορηγή σεως ης το μέγιστον μέρος και αυτού του διαρρεύσα ντος έτους 1906 καθυστερε ίται, ενεκρίθη όπως η Εφοροδημο γεροντία εγκαίρως επιληφθή του εν λόγω ζητήματος εξελέγχου σα τους Λ/σμούς των εισπρακτό ρων της επιχορηγή σεως  και λαμβάνουσ α επειγόντω ς τα κατάλληλα μέτρα προς άρσιν της τοιαύτης ανωμάλου καταστάσε ως».

Τον επόμενο χρόνο, περίοδο κατά την οποία βρισκόταν στην Τρίγλια, ως εξόριστος, ο Χρυσόστομ ος, Μητροπολί της Δράμας, και συντάχθηκ ε ο Κανονισμό ς της Τρίγλιας, πραγματοπ οιήθηκε κοινή συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας , των επιτρόπων των εκκλησιών και προκρίτων, και στο πρακτικό της 12.3.1908 (σελ. 46) καταγράφη καν πολλά θέματα σχετικά με τοπικούς φόρους, την Αρχιερατι κή επιχορήγη ση, τα βιβλία των εισπρακτό ρων, την αμοιβή τους, τις υποχρεώσε ις τους,  τα προϊόντα που υπόκειντα ι σε φόρο, τα μέτρα για την πάταξη της φοροδιαφυ γής κλπ και αποφάσισα ν τα εξής:

1) την επικύρωσι ν των λ/σμών του εισπράκτο ρος του κ. Δ. Τακά όσον αφορά τα έξοδα του τόπου, τα κατεχωρημ ένα εν τω λ/σμώ χρέη της κοινότητο ς και των της Αρχ. επιχορηγή σεως συμφώνως τοις βιβλίοις τοις παραδοθώσ ι τη Εφοροδημο γεροντία, 2) Διώρισαν παμψηφεί ως εισπράκτο ρας τον κ. Δ. Τακά μετά του Θεολ. Ζαρζαβατζ ή υπό τον όρον όπως η διαχείρισ ις περιέλθη εις τον κ. Δ. Τακά ο οποίος πάντοτε υποχρεούτ αι εν περιπτώσε ι δανείου ένεκα εκτάκτου ανάγκης να συνεννοεί ται περί τούτου μετά της Εφοροδημο γεροντίας και να λαμβάνη κοινή απόφασιν. Θα λαμβάνωσι οι Εισπράκτο ρες εισπρακτι κά 10% επί της εισπράξεω ς και επιχορηγή σεως και των εξόδων. 3) Υποχρεούν ται ούτοι τακτικώς κατά μήνα να πληρώνωσι τακτικώς τους μισθούς των αγροφυλάκ ων άνευ παραπόνων . 4) Μετά την εισοδείαν των κουκουλίω ν και των ελαιών οι εισπράκτο ρες δις του έτους υποχρεούν ται να δίδωσι λ/σμόν των εισπράξεω ν αυτών τη Εφοροδημο γεροντία των Σχολών όποτε αφαιρουμέ νων των πληρωμών του τακτικού υπηρεσίας εκ του περισσεύμ ατος μερίζωντα ι αναλόγως επί τοις % οι έχοντες λαμβάνειν παρά του καταστίχο υ της κοινότητο ς μη επιτρεπομ ένου εις ουδένα να ενοχλήση τους ορισμένου ς εισπράκτο ρας ει μη να απευθύνητ αι κατ’ ευθείαν προς την Εφοροδημο γεροντίαν . 5) Απεφασίσθ η προς ευκολίαν της εισπράξεω ς και των εξόδων και της αρχ. επιχορηγή σεως όπως ληφθώσι τα εξής μέτρα α) εν καιρώ συνάψεως γάμου έκαστος εξ αμφοτέρων των ενδιαφερο μένων μερών να λαμβάνη απόδειξιν εξοφλήσεω ς της επιχορηγή σεως και των εξόδων δυνάμει της οποίας να εκδίδηται η απαιτουμέ νη άδεια, β) Ουδεμία αγοραπωλη σία επίσημος και ανεπίσημο ς δεν θα επικυρούτ αι παρ’ ιερέως ή Μεχτάρη αν δεν φέρη ο έχων ανάγκην ταύτην απόδειξιν πληρωμής των εξόδων και της επιχορηγή σεως παρά των εισπρακτό ρων εν παραβάσει δε ταύτης θα είναι υπεύθυνοι οι επικυρούν τες τας προς τούτο πράξεις απέναντι της κοινότητο ς, γ) Εις ουδένα επιτρέπετ αι να συνάξη σταφυλάς ελαίας και οπωρικά άνευ αποδείξεω ς του εισπράκτο ρος. 6) Το έξοδον ορίζεται εις (11 παρ) ένδεκα κατά γρόσιον ως και πρότερον”.

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 27.10.190 9 (σελ. 82) καταγράφε ται ότι η συνεδρίασ η πραγματοπ οιήθηκε με αφορμή επιστολή του Μητροπολί τη Προύσης και αποφασίστ ηκε να αποσταλεί απαντητικ ή επιστολή ότι είναι αναληθής η είδηση που του μεταφέρθη κε από τον επίτροπο στην Τρίγλια περί διορισμού εισπρακτό ρων μόνο για τα κοινοτικά έξοδα και όχι για την Αρχιερατι κή επιχορήγη ση, ότι η παράδοση των λογαριασμ ών αναβλήθηκ ε για τον προσεχή Ιανουάριο οπότε θα γίνουν οι νέες αρχαιρεσί ες, ότι η Κοινότης μένει χρεωμένη εις το προσωπικό των διδασκάλω ν, και στην Αρχιερατι κή επιχορήγη ση άνω των διακοσίων λιρών, ότι πρέπει να καταβληθε ί φροντίδα για την είσπραξη της αρχιερατι κής επιχορήγη σης κλπ.

Στο πρακτικό της Γενικής Συνελεύσε ως κατοίκων της 10.1.1910 (σελ. 84), υπό την προεδρία του Αρχιδιακό νου κ. Δωροθέου, αποφασίστ ηκε, εκτός των άλλων, ότι το ετήσιο επίδομα του Αρχιδιακό νου θα είναι 2 ΛΤ, λόγω της συνενώσεω ς των ενοριών.

Το πρόβλημα, όμως, της καθυστέρη σης αποστολής της επιχορήγη σης φαίνεται ότι συνεχίστη κε και τον επόμενο χρόνο, αφού στο πρακτικό της Γενικής Συνελεύσε ως κατοίκων της 10.1.1911 (σελ. 111) αποφασίστ ηκε, εκτός των άλλων, «Προκειμένου περί της Αρχιερατι κής Επιχορήγη σης ανεγνωρίσ θη η υποχρέωσι ς της Κοινότητο ς ην έχει απέναντι της Α. Σεβασμιότ ητος όπως εις το άρτιον πληρώνη αυτή το καθορισθέ ν τη κοινότητι ποσόν της επιχορηγή σεως. Απεφασίσθ η δε όπως υπό της εκάστοτε Εφοροδημο γεροντίας σύντονος καταβάλλε ται φροντίς και προσπάθει α προς είσπραξιν αυτής ιδίως δε υπό της νυν Εφοροδημο γεροντίας όπως εισπραχθή το σεβαστόν ποσόν όπερ απέναντι καθυστερε ίται αρχιερατι κής επιχορηγή σεως τη Α. Σεβασμιότ ητι».

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 14.4.1912 (σελ. 140) αναφέρετα ι ότι ο Κωνσταντί νος Λούτζογλο υ, εισπράκτο ρας της Αρχιερατι κής Επιχορηγή σεως, κατέθεσε τους λογαριασμ ούς για τη διετή χρήση 1910-1911, παραιτήθη κε και εγκρίθηκε η αντικατάσ τασή του με τον Αθανάσιο Προκόπη για το τρέχον έτος 1912, με επίδομα (αμοιβή) 10/00 επί των εισπράξεω ν του τρέχοντος έτους και 15/00 επί των καθυστερο υμένων. Ο Αθανάσιος Προκόπης δήλωσε ενώπιον της Εφοροδημο γεροντίας ότι αποδέχετα ι τον διορισμό του και θα εργασθεί δραστηρίω ς και τιμίως.

Στο πρακτικό της Γενικής Συνέλευση ς της 9.1.1913 (σελ. 165), υπό την προεδρία του Πρωτοσύγκ ελλου και Γενικού Επιτρόπου του Αγίου Προύσης Δωροθέου Μπουραζάν η, συζητήθηκ ε, εκτός των άλλων, το θέμα καθυστέρη σης πληρωμής μεγάλου ποσού της Αρχιερατι κής επιχορήγη σης, από πολλών μηνών, αποφασίστ ηκε «όπως η Εφοροδημο γεροντία καταβάλλη περισσοτέ ραν δραστηριό τητα διαταχθώσ ι δε και οι ιερείς βοηθώσι ταύτην μηδέποτε …. και άλλα τοιαύτα εξαναγκάζ οντας ούτω τους πάντας όπως καταβάλλω σι πρώτα την Αρχιερατι κή επιχορήγη σιν και έπειτα προκειμέν ου  περί των … Σχολών πάσα σκέψις και φροντίς αναβληθή δι’ άλλην καταλληλο τέραν περίοδον οπότε ο Π. πρόεδρος εν καιρώ τω δέοντι μέλλει να κατέλθη εκ Μουδανίων, όπως προεδρεύσ η της επί τούτω συγκληθησ ομένης Γενικής κοινοτική ς συνελεύσε ως».

Στις υπόλοιπες σελίδες του Κώδικα δεν καταγράφε ται πρακτικό σχετικό με αυτό το θέμα.

Μοναστηριακό (Πατριαρχι κό) επίδομα

Για το Μοναστηρι ακό επίδομα, που έπρεπε να αποδίδετα ι στο Πατριαρχε ίο (εξ ου και Πατριαρχι κό επίδομα), αφού οι Μονές ανήκαν σ’ αυτό, ως Σταυροπηγ ιακές, δεν υπάρχουν πολλά στοιχεία στη βιβλιογρα φία, και στον Κώδικά Πρακτικών υπάρχουν μόνο δύο πρακτικά που αναφέροντ αι στο θέμα αυτό, και τα δύο το 1919, δηλαδή στην περίοδο, μετά την επιστροφή των Τριγίανών (τέλος 1918), όσων επέζησαν, από την εξορία τους στην Προύσα, κατά την οποία η οικονομικ ή κατάσταση των Τριγλιανώ ν και της Κοινότητο ς ήταν, τουλάχιστ ον, προβληματ ική. Το θέμα που συζητήθηκ ε στο πρώτο πρακτικό βασίστηκε στην πρόταση που είχε γίνει προς το Πατριαρχε ίο, για τη διακοπή της καταβολής του Μοναστηρι ακού (Πατριαρχι κού) επιδόματο ς, για έξι χρόνια, και στο δεύτερο (τρεις μήνες αργότερα) στην επίσκεψη στην Τρίγλια του Σχολάρχου της Θεολογική ς Σχολής Χάλκης, προς την οποία κατευθυνό ταν το επίδομα, την αυτοψία του στις δύο Μονές Μηδικίου (Πατέρων) και Αγίου Ιωάννου (Πελεκητής) και την απόφασή του για συνέχιση της καταβολής του επιδόματο ς.

Στο πρακτικό της 11.8.1919 (σελ. 287) της Εφοροδημο γεροντίας συζητήθηκ ε, εκτός των άλλων, και το θέμα του ιερέα της Κοινότητο ς (χωρίς να αναφέρετα ι το όνομά του και χωρίς να έχει βρεθεί προηγούμε νο πρακτικό για τον διορισμό του) και συγκεκριμ ένα για τη συμφωνία του με την προηγούμε νη Εφοροδημο γεροντία «όπως μετά την διακοπήν του Πατριαρχι κού επιδόματο ς πληρώνητα ι παρ’ αυτής κατά μήνα με 500 γρόσια ανεγνώρισ ε και εκανόνισε ν η παρούσα Εφοροδημο γεροντία τον διακανονι σμόν της τέως Εφορίας παρά τας αντιρρήσε ις τινών εκ των Εφόρων της τέως Εφορίας καθ’ ας εσυμφώνησ αν να μη πληρώνητα ι ο Ιερεύς. Ανεγνωρίσ θη δε το δίκαιον του Ιερέως καθότι η προκάτοχο ς Εφοροδημο γεροντία μετά την συμφωνίαν επλήρωνε ως απεδέχθη … είναι εν τοις πράγμασι να πληρώνη τον Ιερέα».
 
Τρεις μήνες αργότερα, στο πρακτικό της 27.11.191 9 (σελ. 303) καταγράφε ται η επίσκεψη στην Τρίγλια του Αγίου Σελευκεία ς, Σχολάρχου της Θεολογική ς Σχολής της Χάλκης, προκειμέν ου να εξετάσει την κατάσταση των δύο Σταυροπηγ ιακών Μονών, επειδή η Κοινότητα είχε ζητήσει να σταματήσε ι η καταβολή του Μοναστηρι ακού επιδόματο ς, για μία εξαετία. Δεν γνωρίζουμ ε αν είχε καταβληθε ί το ετήσιο επίδομα τα προηγούμε να χρόνια και, φυσικά, πριν από τον Ιούλιο 1915, οπότε εκτοπίστη καν οι Τριγλιανο ί στην Προύσα, αλλά προκύπτει ότι το επίδομα αυτό, που προοριζότ αν για τη Θεολογική Σχολή Χάλκης, ήταν χρόνια υποχρέωση της Κοινότητο ς προς το Πατριαρχε ίο και λόγω της ιδιαιτερό τητος και σημασίας του θέματος, αφού περιγράφε ται λεπτομερώ ς η κατάσταση των Μονών, το Νοέμβριο 1919, παραθέτω αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα από το πρακτικό:

Μετ’ ολίγας ημέρας μετά ταύτα (σ.σ. εννοεί μετά την 21.10.191 9) είχομεν την επίσκεψιν του Αγ. Σελευκεία ς, σχολάρχου της Θ. της Χάλκης Σχολής, αποσταλέν τος παρά του Πατριαρχε ίου όπως ιδίοις όμμασιν αντιληφθή την κατάστασι ν των δύο ημών Σταυροπηγ ιακών Μονών, ων το ετήσιον επίδομα προς το Πατριαρχε ίον δι’ ειδικής αποστολής είχομεν ζητήσει να παύση διά μίαν εξαετίαν. Αφού ούτος επεσκέφθη αμφοτέρας τας Μονάς εξέφρασε την επιθυμίαν όπως συνερχόμε νοι ανακοινώσ η ημίν το πόρισμα της επιτοπίου μελέτης του. Και μετέδωκεν ημίν εξωδίκως τας γνώμας του, όσον μεν αφορά τον Αγ. Ιωάννην να διατηρηθή η προς δυσμάς (την θάλασσαν) πλευρά, αρκετά καλώς σχετικώς και νυν διατηρουμ ένη, το Ηγουμενεί ον και ο ναός, όστις κατά την γνώμην του είναι Βυζαντινό ς (καθ’ ημάς μόνον το ιερόν ο δ’ επίλοιπος κτισθείς μετά πυρκαϊάν) οι δε λοιποί να διατηρηθώ σι ως τοιούτοι περιβάλλο ντες τον ναόν δια την ασφάλειαν . Όσον δ’ αφορά την Μονήν των Πατέρων αύτη να μείνη προς το παρόν ως έχει μη επισκευαζ ομένη μηδ’ αυτού του ναού αυτής, ολιγωτέρα ς κατ’ αυτόν ή μικράς μάλλον αξίας, επιφυλασσ ομένης της Κοινότητο ς προς τούτο εις καλλιτέρα ς εις το μέλλον ημέρας. Μετά ταύτα ανέφερεν ημίν ότι το επίδομα είναι, ως γνωστόν, προωρισμέ νον δια την Θεολογική ν Σχολήν Χάλκης και συνεπώς θα ήτο άδικον και δύσκολον δι’ αυτήν να αποστερηθ ή του πόρου τούτου. Μετά την παρατήρησ ιν ταύτην προταθέντ ος όπως κατ’ έτος πληρώνοντ αι δέκα Λοθ. παρά τινος των Εφόρων ενεκρίθη προτάσει εφόρου όπως πληρώνοντ αι ετησίως είκοσι πέντε (αρ. 25) Λοθ.”.

Δεν γνωρίζουμ ε αν καταβλήθη κε έστω και ένα ετήσιο επίδομα μετά από αυτή τη συμφωνία, στο διάστημα μέχρι τον Αύγουστο 1922.


3.   Τοπικοί Φόροι

Ως τοπικοί φόροι νοούνται 1) οι πόροι που αναφέροντ αι στο άρθρο ιγ’ Του Κανονισμο ύ της Τρίγλιας (Ιανουάριο ς 1908), δηλαδή τα παγκάρια των Εκκλησιών, οι πρόσοδοι από τα Εκκλησιασ τικά και λοιπά ακίνητα και κοινοτικά κτήματα, τα εισιτήρια των μαθητών, τα δικαιώματ α του γραφείου της Εφοροδημο γεροντίας , τα έσοδα από το μονοπώλιο του κηρού και τις θεατρικές παραστάσε ις ή οποιωνδήπ οτε άλλων εκτάκτων και απρόβλεπτ ων εκδηλώσεω ν, τα έσοδα από τα δικαιώματ α των σχολών, όπως και εκείνα των πανηγύρεω ν, των μονοκλησι ών και δίσκων για τις Σχολές, 2) τα έσοδα από το νέο Νεκροταφε ίο, που ιδρύθηκε το 1907 από τον Χρυσόστομ ο, Μητροπολί τη Δράμας, με βάση τον  από 10.6.1910 Κανονισμό, που περιγράφε ται αναλυτικά στην ιστορία 6 «Ο Χρυσόστομ ος και η δημιουργί α του νέου Νεκροταφε ίου και του Γυμναστηρ ίου».

Ο Θανάσης Πιστικίδη ς αναφέρει στο βιβλίο του «Τρίγλια Βιθυνίας» (σελ. 169-170) ότι: “Για να δημιουργε ί όμως πόρους και διάφορα έσοδα ώστε ν’ ανταποκρί νεται στις ανάγκες του χωριού, η Δημογερον τία κατέφευγε στην εσωτερική φορολογία, στην επιβάρυνσ η δηλαδή των κατοίκων. Τέτοιοι φόροι ήσαν, η καθιέρωση φόρου στα κτήματα, για να πληρώνοντ αι οι μπεξήδες (σ.σ. αγροφύλακ ες), ένας φόρος δηλαδή ακίνητης περιουσία ς (Φ.Α.Π.), με κοινωνικά όμως κριτήρια. Ήταν επίσης τα κανταριάτ ικα στα παζάρια, στην εξαγωγή της ελιάς, στην ψαραγορά (Μπαλουχαν ά) μέχρι την τιμή του κεριού στις εκκλησίες . Κάτι τέλη που καταβάλλο νταν στη Δημαρχία για τη σύναψη συμβολαίω ν, προικοσυμ φώνων, δωρεών, κληρονομι ών κλπ, καθώς και η έκδοση ΤΟΠΙΚΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ, που αναγνωριζ όταν όμως μόνο μέσα στο χωριό. Για παράδειγμ α, ένας αγροφύλακ ας ή ένας παπάς ακόμη, μπορούσε να πάρει το μισό μισθό του σε δημόσιο χρήμα (λίρα) και τα’ άλλο μισό σε τοπικό χρήμα. Μ’ αυτό το τοπικό χρήμα μπορούσε ν’ αγοράσει από τον μπακάλη τρόφιμα, από τον τσαγκάρη παπούτσια, να το δώσει στο ράφτη του, στον καφετζή του ή οπουδήποτ ε αλλού είχα ανάγκη. Το χρήμα αυτό κυκλοφορο ύσε συνεχώς μέσα στο χωριό, κατέληγε στη Δημαρχία για πληρωμές φόρων και τον διακανονι σμό άλλων σχέσεων των κατοίκων με τη Δημαρχία. Για τους νόμους αυτούς της φορολογία ς νομοθετού σε η Δημογερον τία. Γι’ αυτό, αν ένας νόμος κρινόταν αντιλαϊκό ς, τον άλλο χρόνο μπορούσε να διορθωθεί ή να καταργηθε ί ή να επιβληθεί ένας άλλος για το ίδιο αντικείμε νο, καινούργι ος, προσιτότε ρος όμως στο Λαό. Τα έσοδα των εκκλησιών ήσαν κι’ αυτά του κοινού Ταμείου της Δημογερον τίας κι αυτή, μαζί με τις εκκλησιασ τικές επιτροπές, αποφάσιζε για τις δαπάνες, τις ελλείψεις και τις ανάγκες της κάθε εκκλησίας . Φαίνεται όμως, πως, κι η ανάμιξη των Δεσποτάδω ν στη διαχείρισ η των εκκλησιασ τικών πραγμάτων, ήταν πιο περιορισμ ένη από αυτή των σημερινών Δεσποτάδω ν. Αντιθέτως, έκαναν ό,τι μπορούσαν, για να βοηθήσουν Εκκλησίες και Χριστιανο ύς, και πραγματικ ά έχουμε πολλά τέτοια παραδείγμ ατα. Είναι πια αλήθεια, ό,τι, στα χρόνια εκείνα η Εκκλησία ήταν ένας φωτεινός φάρος για τον υπόδουλο ραγιά, που τον τροφοδοτο ύσε ο Δεσπότης, με το όλο έργο του”.

Στους τοπικούς φόρους περιλαμβά νεται και το ποσοστό 1,5%, που είχε προστεθεί στο φόρο της δεκάτης, ως βοήθημα για τα Σχολικά κτίρια και την παιδεία. Τα πρακτικά που είναι σχετικά με τον συγκεκριμ ένο τοπικό φόρο, αναφέροντ αι στην πρώτη κατηγορία των Κρατικών φόρων.

Μετά την επιστροφή των Τριγλιανώ ν από την εξορία τους στην Προύσα, στα τέλη του 1918, η οικονομικ ή κατάστασή τους και, κατά συνέπεια, και της Κοινότητα ς, ήταν προβληματ ική, με αποτέλεσμ α την αδυναμία αντιμετώπ ισης των τρεχουσών υποχρεώσε ων της Κοινότητα ς. Για το λόγο αυτό προτάθηκε, το 1920, η αντικατάσ ταση όλων των άλλων τοπικών φόρων με ένα νέο σύστημα φορολογία ς που βασιζόταν στην εισαγωγή και εξαγωγή κάθε γεωργικού προϊόντος, είδους, υπηρεσίας κλπ.

Στη Γενική Συνέλευση της 17.8.1920 (σελ. 333) συζητήθηκ ε, εκτός των άλλων, και το θέμα της ενίσχυσης των πόρων της Κοινότητο ς, για τα Σχολεία, με την εφαρμογή φόρου εισαγωγής και εξαγωγής. Εγκρίθηκε η δοκιμαστι κή εφαρμογή για ένα έτος, και διαρκώς εάν τα αποτελέσμ ατα είναι ικανοποιη τικά. Εγκρίθηκε, επίσης, να ζητηθεί η έγκριση της εφαρμογής του φόρου από τις Αρχές.

Ένα μήνα αργότερα, στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 24.8.1920 (σελ 335) εγκρίθηκε, εκτός των άλλων, να σταλεί επιτροπή στα Μουδανιά, προς τον Μέραρχο, αφενός για να διατυπώσε ι τις σκέψεις σχετικά με τη διοίκηση του τόπου αφετέρου «την εφαρμογήν ει δυνατόν δια μέσου των Ελληνικών Αρχών των εν τη Γενική Συνελεύσε ι 17ης Αυγούστου ψηφισθέντ ων εισαγωγικ ού και εξαγωγικο ύ δασμών».

Στον Κώδικα Πρακτικών είναι συνημμένη και η χειρόγραφ η από 2.9.1920 (αριθμός 521) αίτηση μεγάλου αριθμού κατοίκων της Τρίγλιας προς την Εφοροδημο γεροντία, σχετικά με τη μη εφαρμογή του φόρου εισαγωγής και εξαγωγής, που εγκρίθηκε στη Γεν. Συνέλευση της 17.8.1920 . Συγκεκριμ ένα, η αίτηση αναφέρει ότι:

Αξιότιμοι Κύριοι,
Οι κάτωθι υποφαινόμ ενοι λαβόντες υπ’ όψει την από 30ης Αυγούστου εφαρμογήν του εν τη γενική Συνελεύσε ι προυταθέν τος απλώς μόνον φόρου, η συζήτησις δε του οποίου ανεβλήθη δια άλλην συνεδρίαν παρακαλού μεν Υμάς όπως ει δυνατόν το ζήτημα τεθή και πάλιν εις δευτέραν γενικήν Συνέλευσι ν προς συζήτησιν και επικύρωσι ν αυτού.
Ευελπιστο ύντες ότι η αίτησις ημών θα εισακουσθ ή διατελούμ ε μετά σεβασμού
Εν Τριγλία τη 2α 7/μβρίου 1920


Στον Κώδικα Πρακτικών είναι συνημμένη και η χειρόγραφ η από 3.9.1920 (αριθμός 511/512) αίτηση μεγάλου αριθμού κατοίκων της Τρίγλιας προς την Εφοροδημο γεροντία, σχετικά με την καθυστέρη ση εφαρμογής του φόρου εισαγωγής και εξαγωγής, που εγκρίθηκε στη Γεν. Συνέλευση της 17.8.1920 . Συγκεκριμ ένα, η αίτηση αναφέρει ότι:

Αξιότιμοι Κύριοι,
Εις την Γενικών Συνέλευσι ν την υπό ημερομηνί αν (17) Αυγούστου Πρακτικού σελ. (333), απεφασίσθ η παμψηφεί υφ’ όλων των εγχωρίων η εφαρμογή του εισαγωγικ ού και εξαγωγικο ύ φόρου (δασμού), ενός γροσίου τοις εκατόν (1/100), προς κατάργησι ν παντός υπάρχοντο ς Κοινοτικο ύ φόρου και προς εξεύρεσιν άμα πόρων δια τας Κοινοτικά ς ημών ανάγκας.
Μετά λύπης όμως το Σωματείον της Εφοροδημο γεροντίας βλέπομεν εντελώς να αδρανή ως προς την εφαρμογήν της αποφάσεως της άνω Γενικής Συνελεύσε ως, Δι’ ο καθιστώμε ν υπευθύνου ς Υμάς δια την τοιαύτην ανάρμοστο ν συμπεριφο ράν Σας ως προς τα Κοινοτικά ημών και παρακαλού μεν πάλιν θερμώς, ίνα παντί σθένει και αρμοδίως φροντίσητ ε την εφαρμογήν αυτού, άλλως θα αναφερθώμ εν όπου δει.
Εν Τριγλία τη 3η 7/βρίου 1920


Στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 29.8.1920 (σελ 337) εγκρίθηκε, εκτός των άλλων, 1) ο διορισμός εισπράκτο ρος για το φόρο εισαγωγής και εξαγωγής και 2) ο αναδιορισ μός του Κωνσταντί νου Χ’’Αναστασίου ως εισπράκτο ρος με μηνιαίο μισθό 30 λίρες Τουρκ. χάρτινες.

Στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 16.10.192 0 (σελ. 342), υπό την προεδρία αφενός του Χρυσόστομ ου, Μητροπολί τη Σμύρνης αφετέρου του Διόδωρου, Μητροπολί τη Καμπανίας, οι οποίοι βρέθηκαν στην Τρίγλια, συζητήθηκ ε, εκτός των άλλων, το θέμα του εισαγωγικ ού και εξαγωγικο ύ φόρου που φαίνεται ότι είχε ήδη εφαρμοστε ί. Για το θέμα αυτό καταγράφη καν διαφορετι κές απόψεις και μετά από μακρά συζήτηση αποφασίστ ηκε να εξακολουθ ήσει να εφαρμόζετ αι όπως έχει διατυπωθε ί στο πρακτικό της 17.8.1920 (σελ.333) και όταν επανέλθει ο Χρυσόστομ ος στην Τρίγλια, μετά τις εορτές του Πάσχα του 1921, να τεθούν οι βάσεις πλήρους οργανώσεω ς με τη σύνταξη κοινοτικο ύ κανονισμο ύ με τον οποίο θα κανονίζον ται τα φορολογικ ά, τα αφορώντα τα ευαγή εκπαιδευτ ικά, κοινοτικά, μοναστηρι ακά, και λοιπά κοινωφελή σωματεία και ιδρύματα.

Η εφαρμογή, όμως, του νέου τρόπου φορολογία ς προκάλεσε τις αντιδράσε ις των εμπόρων και στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 1.8.1921 (σελ 369) συζητήθηκ ε το θέμα του φόρου εισαγωγής και εξαγωγής, που βρισκόταν σε εφαρμογή και χωρίς αυτόν ήταν αδύνατο να ορθοποδήσ ει η Κοινότητα, και αποφασίστ ηκε να ανατεθεί η διοίκηση των σχολικών και κοινοτικώ ν πραγμάτων στους εμπορευομ ένους, οι οποίοι «κατ’ ουδένα τρόπον εννοούσι να παραδεχθώ σι την εφαρμογήν του εισαγωγικ ού και εξαγωγικο ύ φόρου και να καταστήσε ι αυτούς υπευθύνου ς για την περαιτέρω εξέλιξιν των κοινοτικώ ν πραγμάτων».

Λίγες μέρες, όμως, αργότερα φαίνεται ότι δεν εφαρμοζότ αν ο νέος φόρος, αφού στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 22.8.1921 (σελ. 371), υπό την προεδρία του ιερέως Χρήστου Σταυρίδη, συζητήθηκ ε το θέμα εξεύρεσης πόρων για τα Σχολεία και τις υποχρεώσε ις της Κοινότητα ς και αποφασίστ ηκαν τα εξής: «α) Να τεθεί και πάλιν εις εφαρμογήν ο πέρισυ εφαρμοσθε ίς φόρος εισαγωγής και εξαγωγής επί όλων εν γένει των εισερχομέ νων και εξερχομέν ων πραγμάτων προς εν τα εκατόν (1%) υπό τον όρον όπως ούτος πληρώνετα ι ακέραιος παρά των ενδιαφερο μένων, β) Να τεθή έτερος φόρος εν επί τοις εκατόν εις τας ελαίας της εφετεινής εσοδείας όστις θα πληρώνετα ι παρά των παραγωγέω ν ως και εις τα σιτηρά, γ) Επίσης δε να κληθούν αμέσως παρά της νέας Εφοροδημο γεροντίας ίνα καταβάλωσ ι τα καθυστερο ύμενα τα εκ του φόρου της εισαγωγής και εξαγωγής». Σημειώνετ αι ότι το πρακτικό αυτό, αν και καταγράφε ται, ως δεύτερο θέμα, η εκλογή της νέας Εφοροδημο γεροντίας , είναι ανυπόγραφ ο, με κάποιες σβησμένες σημειώσει ς.

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 6.11.1921 (σελ. 382) καταγράφε ται η διαδικασί α και το αποτέλεσμ α του πλειστηρι ασμού που έγινε με προκήρυξη και όρους για την ενοικίαση σε φυσικό πρόσωπο του εισαγωγικ ού και εξαγωγικο ύ φόρου. Η διαδικασί α ανέδειξε τελευταίο πλειοδότη τον Γεώργιο Καλεμκερή, με εγγύηση του Δημητρίου Καλεμκερή αντί 2535 λιρών χάρτινων οθωμανικώ ν. Οι όροι και οι λεπτομέρε ιες, που συζητήθηκ αν σε  προηγούμε νες συνεδριάσ εις της Εφοροδημο γεροντίας , και καθορίζου ν τα φορολογού μενα προϊόντα και υπηρεσίες, τη διαδικασί α είσπραξης και γενικά όλα όσα αφορούν στην εφαρμογή του νέου φόρου(1%), προκειμέν ου να αποφευχθο ύν, κατά το δυνατόν, οι διενέξεις μεταξύ των φορολογου μένων και του «πακτωτού», επιβάλουν την αυτούσια παράθεση του κειμένου:

1) Πάντα τα εισαγόμεν α ως και τα εξαγόμενα εμπορεύμα τα θα πληρώνωσι φόρον εν επί τοις εκατόν επί της αξίας πλην του άλατος, 2) Παν εμπόρευμα εξαγόμενο ν ή εισαγόμεν ον θα πληρώνη άπαξ ή κατά την εισαγωγήν ή κατά την εξαγωγήν, 3) Αι ελαίαι θα φορολογού νται κατά την εξαγωγήν, 4) Φόρον εισαγωγής και εξαγωγής θα πληρώνωσι ν οι νωποί ιχθύες και οι αλίπαστοι, 5)  Φόρον εισαγωγής και εξαγωγής θα πληρώνωσι ν και τα κουκούλια, 6) Εάν ήθελεν αναφυή διαφορά μεταξύ του φορολογου μένου και εισπράκτο ρος όστις θέλει θεωρήση εαυτόν αδικούμεν ον οφείλει να αναφερθή εις την Εφοροδημο γεροντίαν της Κοινότητο ς της οποίας η απόφασις είναι τελεσίδικ ος, 7) Οι αμαξηλάτα ι οι λεμβούχοι και οι αγωγιάται εν γένει οφείλουσι να δηλώνωσιν εις τον εισπράκτο ρα τα εμπορεύμα τα αυτών προ της αναχωρήσε ώς των. Εν η περιπτώσε ι ούτοι συλληφθώσ ι χωρίς να δηλώσωσι τα εμπορεύμα τα αυτών προ της αναωρήσεώ ς των θα εμποδίζον ται επί εικοσιτετ ράωρον εκ του ταξειδίου των και εν επαναλήψε ι θα πληρώνωσι διπλούν τον φόρον και θα καταδιώκο νται ποινικώς, 8) Ο εισπράκτω ρ του φόρου οφείλει να δίδη απόδειξιν παραλαβής εσφραγισμ ένην δια της επί τούτω σφραγίδος και εν εναντία περιπτώσε ι θα είναι υπεύθυνος, 9) Προς τούτοις η τε Εφοροδημο γεροντία και οι Πακτωταί έχοντες πάντοτε υπ’ όψιν το συμφέρον της Κοινότητο ς απεφάσισα ν και συνεφώνησ αν όπως εν η περιπτώσε ι ήθελον φορτωθή πρόβατα προερχόμε να εκ του εσωτερικο ύ και προοριζόμ ενα δια την Κων/πολιν ή αλλαχού δια το εξωτερικό ν εκ τούτων να μη εισπράττη ται  φόρος προς λειτουργί αν της αποβάθρας της ήδη ανεγερθεί σης και προς όφελος αυτής, 10) Όσον αφορά δε τον τρόπον πληρωμής κλπ ούτος εμπεριέχε ται εν τη προκηρύξε ι του πλειστηρι ασμού και θα εφαρμόζεε ται ως έχει εν αυτή”. Στο τέλος αυτού του πρακτικού προστέθηκ ε την ίδια ημέρα και το ακόλουθο κείμενο: «κατά την συνεδρίαν ταύτην παρουσιασ θέντες οι υποφαινόμ ενοι κ.κ. Γεώργιος Καλεμκερή ς, Δημήτριος Καλεμκερή ς,  Σταύρος Πετράκογλ ου και Σωτήριος Ιωαννίδης εδήλωσαν ενώπιον της Εφοροδημο γεροντίας ότι συνεβλήθη σαν όσον αφορά την ενοικίασι ν του φόρου εισαγωγικ ού και εξαγωγικο ύ της κοινότητο ς Τριγλίας και ότι το κέρδος και η ζημιά, ήτις θα προκύψει από την ενοικίασι ν του φόρου θα επιβαρύνε ι εξ ίσου και τους τέσσαρας συνεταίρο υς και θα είναι αναμεταξύ των αλληλέγγυ οι και συνυπεύθυ νοι δια παν ενδεχόμεν ον». Στον Κώδικα Πρακτικών είναι συνημμένη και η χειρόγραφ η δήλωση της Εφοροδημο γεροντίας , με την ίδια ημερομηνί α (6.11.1921), με τις παραπάνω πρώτες οκτώ διατάξεις για το φόρο εισαγωγής και εξαγωγής και την παράκληση προς τους κατοίκους της Τρίγλιας να συμμορφωθ ούν με αυτές.

Μετά το πρακτικό της 6.11.1921 δεν έχουν καταγραφε ί άλλα, σχετικά με τον συγκεκριμ ένο φόρο.


4   Εισπράκτο ρες

Η διαδικασί α είσπραξης των φόρων, μέσω των εισπρακτό ρων, έχει περιγραφε ί σε αρκετά πρακτικά είτε Γενικών Συνελεύσε ων είτε της Εφοροδημο γεροντίας και έτσι μπορούν να συναχθούν σημαντικά στοιχεία, για το θέμα αυτό.

Στο πρακτικό της Γενικής Συνέλευση ς της 23.3.1905 (σελ. 7) αναφέρετα ι, για πρώτη φορά, στο συγκεκριμ ένο Κώδικα Πρακτικών, το θέμα των εισπρακτό ρων των φόρων. H επιβολή των κρατικών, εκκλησιασ τικών και άλλων φόρων και η είσπραξή τους ήταν υποχρέωση κάθε Κοινότητα ς, που ξεκίνησε από τον 19ο αιώνα, και συνεχίστη κε στην εικοσαετή περίοδο (1902-1922), που καλύπτει ο συγκεκριμ ένος Κώδικας. Στη συνεδρίασ η αυτή συζητήθηκ ε, εκτός των άλλων, και το θέμα διαχείρισ ης των εισπράξεω ν των φόρων από τους εισπράκτο ρες, η αμοιβή τους και άλλες λεπτομέρε ιες και διορίστηκ αν δύο, μετά από ψηφοφορία:

Είτα δε απεφασίσθ η όπως συμφώνως προς το υπό ημερ. 22 Μαρτίου 1899 και Αριθμ. 305 πρακτικόν της γεν. συνελεύσε ως οι κατά καιρόν εισπράκτο ρες των εξόδων του τόπου παραδίδωσ ι τα εισπραττό μενα χρήματα εις ένα εκ των μελών της Εφοροδημο γεροντίας , όστις θέλει ορίζεται υπό της ολομελεία ς της Εφοροδημο γεροντίας εξαιρουμέ νου του ταμίου αυτής. Οι εν λόγω εισπράκτο ρες δεν θα δικαιούντ αι να πληρώσωσι ν εις ουδένα ουδ’ οβολόν άνευ γραπτής διαταγής του ορισθησομ ένου ταμίου των εξόδων. Διορίσθησ αν δε ως εισπράκτο ρες δι’ εν έτος των τοπικών εξόδων και της Αρχιερατι κής επιχορηγή σεως ο κ. Δημήτριος Κ. Τακάς και Γεώργιος Αναστ. Τακάς, ο μεν πρώτος παμψηφεί ο δε δεύτερος διά πλειοψηφί ας. Δικαίωμα δε εισπράξεω ς ωρίσθη διά μεν τα έξοδα του τόπου δέκα επί τοις εκατόν δια δε την Αρχιερ. Επιχορήγη σιν εξ επί τοις εκατόν, όπερ δικαίωμα θέλουσι λαμβάνειν εξ ίσου οι εν λόγω εισπράκτο ρες. Εξ αυτών ο μεν πρώτος θα εμβάζη εις τον κατά καιρόν ταμίαν των εξόδων τα εισπραττό μενα χρήματα, ο δε δεύτερος θα εμβάζη τα υπ’ αυτού εισπραττό μενα εις τον πρώτον”. Από το πρακτικό αυτό προκύπτει ότι, 1) την εποχή εκείνη, οι εισπράκτο ρες παρέδιδαν τα εισπραττό μενα χρήματα στον ταμία της Εφοροδημο γεροντίας και δεν πλήρωναν κανέναν υπάλληλο της Κοινότητα ς, ενώ αργότερα (12.3.1908, σελ. 46) τους δόθηκε η εντολή να πληρώνουν τους μισθούς των αγροφυλάκ ων και 2) η αμοιβή τους είχε ορισθεί σε 10% στις εισπράξει ς για τα έξοδα της Κοινότητα ς και 6% για την Αρχιερατι κή επιχορήγη ση.

Στο πρακτικό των προκρίτων και κατοίκων της Τρίγλιας της 24.3.1907 (σελ. 26) συζητήθηκ ε το θέμα του διορισμού εισπρακτό ρων της Αρχιερατι κής επιχορηγή σεως και των «εξόδων της πατρίδος ημών». Αρχικά ελέγχθηκα ν τα βιβλία της αρχιερατι κής επιχορηγή σεως και των εξόδων και εγκρίθηκε να αναδιορισ τούν ως εισπράκτο ρες, και για το νέο έτος, Δημήτριος Κ. Τακάς και Γεώργιος Τακάς.

Στο από 20.7.1907 (σελ. 30) πρακτικό συμφωνίας μεταξύ Διαμαντή Πριονά και Παράσχου Πετρή διαβάζουμ ε ότι, ο πρώτος, που διαμένει στην οικία του δεύτερου, συμφωνήθη κε «να πληρώνη κατ’ έτος ως ενοίκιον μιαν Λίρα Οθωμ. η οποία θα καταβάλλη ται εις στον δημόσιο εισπράκτο ρα των βασιλικών φόρων απέναντι φόρων του ιδίου και να παρουσιάζ η την απαιτούμε νην απόδειξιν παραλαβής . Ο κ. Παρ. Πετρής συμφωνών προς τα ανωτέρω δεν θα έχη την απαίτησιν ουδενός άλλου». Δηλαδή ο ενοικιαστ ής της οικίας ανέλαβε την υποχρέωση να πληρώνει, αντί του ενοικίου, μια λίρα ετησίως στον εισπράκτο ρα του βασιλικού (κρατικού) φόρου, για τους φόρους του εκμισθωτή .

Από το από 12.3.1908 (σελ. 46) πρακτικό της κοινής συνεδρίασ ης της Εφοροδημο γεροντίας , των επιτρόπων των εκκλησιών και προκρίτων, συνάγοντα ι σημαντικά συμπεράσμ ατα σχετικά με τους εισπράκτο ρες (ο Δημήτριος Κ. Τακάς εκλεγόταν από το 1905), την αμοιβή τους, τις υποχρεώσε ις τους, την πληρωμή των αγροφυλάκ ων, τα προϊόντα που υπόκειντα ι σε φόρο, την Αρχιερατι κή επιχορήγη ση, τα μέτρα για την πάταξη της φοροδιαφυ γής κλπ

… προς επιθεώρησ ιν των λ/σμών των καταστίχω ν των εξόδων του τόπου και της Αρχιερατι κής επιχορηγή σεως και περί διορισμού εισπρακτό ρων  δια τα έξοδα των αγροφυλάκ ων και της Αρχιερ. Επιχορηγή σεως  και συσκεφθέν τες περί των ζητημάτων τούτων απεφάσισα ν τα εξής; 1) την επικύρωσι ν των λ/σμών του εισπράκτο ρος του κ. Δ. Τακά όσον αφορά τα έξοδα του τόπου, τα κατεχωρημ ένα εν τω λ/σμώ χρέη της κοινότητο ς και των της Αρχ. επιχορηγή σεως συμφώνως τοις βιβλίοις τοις παραδοθώσ ι τη Εφοροδημο γεροντία, 2) Διώρισαν παμψηφεί ως εισπράκτο ρας τον κ. Δ. Τακά μετά του Θεολ. Ζαρζαβατζ ή υπό τον όρον όπως η διαχείρισ ις περιέλθη εις τον κ. Δ. Τακά ο οποίος πάντοτε υποχρεούτ αι εν περιπτώσε ι δανείου ένεκα εκτάκτου ανάγκης να συνεννοεί ται περί τούτου μετά της Εφοροδημο γεροντίας και να λαμβάνη κοινή απόφασιν. Θα λαμβάνωσι οι Εισπράκτο ρες εισπρακτι κά 10% επί της εισπράξεω ς και επιχορηγή σεως και των εξόδων. 3) Υποχρεούν ται ούτοι τακτικώς κατά μήνα να πληρώνωσι τακτικώς τους μισθούς των αγροφυλάκ ων άνευ παραπόνων . 4) Μετά την εισοδείαν των κουκουλίω ν και των ελαιών οι εισπράκτο ρες δις του έτους υποχρεούν ται να δίδωσι λ/σμόν των εισπράξεω ν αυτών τη Εφοροδημο γεροντία των Σχολών όποτε αφαιρουμέ νων των πληρωμών του τακτικού υπηρεσίας εκ του περισσεύμ ατος μερίζωντα ι αναλόγως επί του % οι έχοντες λαμβάνειν παρά του καταστίχο υ της κοινότητο ς μη επιτρεπομ ένου εις ουδένα να ενοχλήση τους ορισμένου ς εισπράκτο ρας ει μη να απευθύνητ αι κατ’ ευθείαν προς την Εφοροδημο γεροντίαν . 5) Απεφασίσθ η προς ευκολίαν της εισπράξεω ς και των εξόδων και της αρχ. επιχορηγή σεως όπως ληφθώσι τα εξής μέτρα α) εν καιρώ συνάψεως γάμου έκαστος εξ αμφοτέρων των ενδιαφερο μένων μερών να λαμβάνη απόδειξιν εξοφλήσεω ς της επιχορηγή σεως και των εξόδων δυνάμει της οποίας να εκδίδηται η απαιτουμέ νη άδεια, β) Ουδεμία αγοραπωλη σία επίσημος και ανεπίσημο ς δεν θα επικυρούτ αι παρ’ ιερέως ή Μεχτάρη αν δεν φέρη ο έχων ανάγκην ταύτην απόδειξιν πληρωμής των εξόδων και της επιχορηγή σεως παρά των εισπρακτό ρων εν παραβάσει δε ταύτης θα είναι υπεύθυνοι οι επικυρούν τες τας προς τούτο πράξεις απέναντι της κοινότητο ς, γ) Εις ουδένα επιτρέπετ αι να συνάξη σταφυλάς ελαίας και οπωρικά άνευ αποδείξεω ς του εισπράκτο ρος. 6) Το έξοδον ορίζεται εις (11 παρ) ένδεκα κατά γρόσιον ως και πρότερον”.

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 11.4.1912 (σελ. 140) αναφέρετα ι ότι κατατέθηκ αν οι λογαριασμ οί του εισπράκτο ρα Αθανασίου Προκόπη, για τη διετή χρήση 1910-1911, και εγκρίθηκε να παραπεμφθ ούν σε διμελή εξελεγκτι κή επιτροπή, αποτελούμ ενη από το μέλος της Εφοροδημο γεροντίας Ιωάννη Κοκκαλά και ένα μέλος της Δημαρχίας που αυτή θα ορίσει, και το πόρισμα του ελέγχου θα υποβληθεί στην Εφοροδημο γεροντία. Με το ίδιο πρακτικό αποφασίστ ηκε ο διορισμός του Νικολάου Ζαρζαβατζ ή ως εισπράκτο ρος των γενικών εξόδων της Κοινότητο ς, για ένα έτος, με επίδομα (αμοιβή) 10/00 επί της όλης εισπράξεω ς. Επιπλέον, 1) ο Νικ. Ζαρζαβατζ ής δήλωσε ενώπιον της Εφοροδημο γεροντίας ότι αποδέχετα ι τον διορισμό του και θα εργασθεί τιμίως και ευσυνειδή τως και δραστηρίω ς και 2) ο διορισμός του θα ανακοινωθ εί στη Δημαρχία.

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 14.4.1912 (σελ. 140) αναφέρετα ι ότι κατατέθηκ αν οι λογαριασμ οί του Κωνσταντί νου Λούτζογλο υ, εισπράκτο ρα της Αρχιερατι κής Επιχορηγή σεως, για τη διετή χρήση 1910-1911, και εγκρίθηκε η αντικατάσ τασή του με τον Αθανάσιο Προκόπη για το τρέχον έτος 1912, με επίδομα (αμοιβή) 10/00 επί των εισπράξεω ν του τρέχοντος έτους και 15/00 επί των καθυστερο υμένων. Ο Αθανάσιος Προκόπης δήλωσε ενώπιον της Εφοροδημο γεροντίας ότι αποδέχετα ι τον διορισμό του και θα εργασθεί δραστηρίω ς και τιμίως.

Στο πρακτικό της 1.11.1914 (σελ. 212) αναφέρετα ι ότι ο Δημοσθένη ς Πήτης (υπογράφει ως Πήτογλου) ανέλαβε ως εισπράκτο ρας και παρέλαβε από την Εφοροδημο γεροντία τα βιβλία γενικών εξόδων της Κοινότητο ς, για ποσό Γρ 14380, και υπόσχεται ότι 1) θα τα εισπράξει τιμίως και ευσυνειδή τως, εμβάζων αυτά στους μισθούς των αγροφυλάκ ων και ως έκτακτα γενικά έξοδα της Κοινότητο ς, λαμβάνων ως τέλη εισπρακτι κά 10/00 γρόσια, 2) θα κρατάει βιβλία τακτικά, διπλότυπε ς αποδείξει ς και λοιπά. Για την εξασφάλισ η της Εφοροδημο γεροντίας παρέχει εγγυητή τον Δημ. Κ. Τακά, ο οποίος υπόσχεται να πληρώσει το τυχόν έλλειμμά του, σε περίπτωση αρνήσεώς του.

Στο πρακτικό της Γενικής Συνέλευση ς της 6.3.1915 (σελ. 217) αναγράφετ αι, εκτός των άλλων,  ο διορισμός του Βασιλείου Γιαρένη ως εισπράκτο ρος για τους αγροφύλακ ες για το τρέχον έτος 1915, πλειονοψη φήσαντος στην ψηφοφορία, με επίδομα 10/00 επί της όλης εισπράξεω ς. Και σε περίπτωση προσκόμμα τος ή δυσκολίας να ζητά τη βοήθεια των Μουχτάρηδ ων. Στο πρακτικό υπάρχει συμπλήρωσ η με ημερομηνί α 8.3.1915, στην οποία καταγράφε ται ότι ο διορισθεί ς δεν απεδέχθη την εκλογή του, ως εισπράκτο ρος γενικών εξόδων, και τη θέση του κατέλαβε ο επιλαχών Αθανάσιος Προκόπης.

Μετά την επιστροφή των Τριγλιανώ ν, από την εξορία τους στην Προύσα, στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 14.8.1919 (σελ. 289) αναγράφετ αι, εκτός των άλλων, ότι «… προσεκλήθ η ο κ. Αθαν. Προκόπης και τω ανακοινώθ η ότι αποφάσει της Εφοροδημο γεροντίας τα αποφασισμ ένα 8% εκ της εισπράξεω ς των δικαιωμάτ ων αγροφυλακ ής θα μετατραπώ σιν εις ημερομίσθ ιον ένεκα του εθνικού δανείου το οποίον παρεχόμεν ον ήδη εισπράττο νται τα δικαιώματ α των αγροφυλάκ ων υπό της Εφοροδημο γεροντίας συμπράττο ντος μόνον καθ’ ημέρας του κ. Αθ. Προκόπη».

Στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 29.8.1920 (σελ 337) εγκρίθηκε, εκτός των άλλων, 1) ο διορισμός εισπράκτο ρος για το φόρο εισαγωγής και εξαγωγής και 2) ο αναδιορισ μός του Κωνσταντί νου Χ’’Αναστασίου ως εισπράκτο ρος με μηνιαίο μισθό 30 λίρες Τουρκ. χάρτινες.

Υπενθυμίζ εται ότι στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 6.11.1921 (σελ. 382), που περιλαμβά νεται στην κατηγορία των Τοπικών φόρων, καταγράφε ται η διαδικασί α και το αποτέλεσμ α του πλειστηρι ασμού που έγινε με προκήρυξη και όρους για την ενοικίαση σε φυσικό πρόσωπο (Γεώργιο Καλεμκερή) του εισαγωγικ ού και εξαγωγικο ύ φόρου, ο οποίος στην ουσία ήταν εισπράκτο ρας.


10
Η Ιστορία των Προγόνων μας. / Κι ήρθαμε… Άξαφνα… Χωρίς αποσκευές και διαβατήρια
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 24 Οκτώβριος 2019, 11:51:05 πμ »
Πολύ επίκαιρο σήμερα…
Το κείμενο του Αλέκου Κοκκαλά

https://www.xalkidikipolitiki.gr/2019/10/24/poly-epikairo-simera/?fbclid=IwAR3p6SV1N4OG7HJk4HfIM8rRwh-nENHYaBR0xYSSozdUlEFnzxaKf1qh4_Q
Σελίδες: [1] 2 3 ... 10