Αποστολέας Θέμα: ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ: Ο "Μαρμαρωμένος Βασιλιάς" και η "Κόκκινη Μηλιά"  (Αναγνώστηκε 5806 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Global Moderator
  • ****
  • Συγχαρητήρια
  • -Δώσατε: 72
  • -Λάβατε: 39
  • Μηνύματα: 655
  • Τόπος: Ραφήνα
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 51
  • Φύλο: Άντρας
«Ο  ΜΑΡΜΑΡΩΜΕ ΝΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ» και « Η ΚΟΚΚΙΝΗ ΜΗΛΙΑ»

 Άκουγα παιδί από τους παλιούς Τριγλιανο ύς και τις Τριγλιανέ ς της Ραφήνας και από τον πατέρα μου που ήταν νεότερος, έτσι σαν παραμύθι, για τον «Μαρμαρωμένο Βασιλιά» που θα πάρει πίσω την «Πόλη και την Αγιά Σοφιά» και θα διώξει τους Τούρκους στην «Κόκκινη Μηλιά».  Έχουν φθάσει ακόμα και ως τις ημέρες μας οι παραδόσει ς για τον «Μαρμαρωμένο βασιλιά» και την «Κόκκινη Μηλιά». Οι παραδόσει ς λένε ότι ο «Μαρμαρωμένος Βασιλιάς» θα σηκωθεί, θα οδηγήσει νικηφόρα το στρατό και θα διώξει τους Τούρκους στην «Κόκκινη Μηλιά».

Ο μεγάλος λαογράφος Νικόλαος Γ. Πολίτης γράφει στο βιβλίο του «Παραδόσεις», Τόμος Α, 33, σελ.22 για τον «Μαρμαρωμένο βασιλιά».

  Ο Μαρμαρωμέ νος Βασιλιάς

«Όταν ήρθε η ώρα να τουρκέψει η Πόλη και μπήκαν μέσα οι Τούρκοι, έτρεξε ο βασιλιάς μας καβάλα  στ’ αλογό του να τους εμποδίσει . Ήταν πλήθος αρίφνητο η Τουρκιά,  χιλιάδες  τον έβαλαν στην μέση κι εκείνος χτυπούσε κι έκοβε αδιάκοπα με το σπαθί του. Τότε σκοτώθη τ’ αλογό του κι έπεσε κι αυτός.  Κι εκεί που ένας αράπης σήκωσε το σπαθί του να χτυπήσει το βασιλιά, ήρθε άγγελος Κυρίου και τον άρπαξε και τον πήγε σε μια σπηλιά, βαθιά στη γη κοντά στη Χρυσόπορτ α.
Εκεί  μένει  μαρμαρωμέ νος ο βασιλιάς, και καρτερεί να’ ρθει πάλι ο άγγελος να τον σηκώσει. Οι Τούρκοι το ξέρουν αυτό,  μα δεν μπορούν να βρούν τη σπηλιά που είναι ο βασιλιάς, γι’ αυτό έχτισαν την πόρτα που ηξέυρουν πως απ΄αυτή θα έμπει ο βασιλιάς για να τους πάρει πίσω την Πόλη. Μα όταν είναι τι θέλημα του Θεού, θα κατέβει ο άγγελος στην σπηλιά και θα τον ξεμαμαρμα ρώσει, και θα του δώσει στο χέρι πάλι το σπαθί του που είχε στη μάχη. Και θα σηκωθεί ο βασιλιάς και θα μπει στην Πόλη από την Χρυσόπορτ α και κυνηγόντα ς με τα φουσάτα του τους Τούρκους, θα τους διώξει ως την Κόκκινη Μηλιά.  Και θα γίνει μεγάλος σκοτωμός, που θα κολυμπήσε ι το μουσκάρι στο αίμα».   

Ο τελευταίο ς Αυτοκράτο ρας του Βυζαντίου υπερασπισ τής της Βασιλεύου σας Κωνσταντί νος Παλαιολόγ ος πέρασε στη σφαίρα του θρύλου και έγινε ο «Μαρμαρωμένος βασιλιάς», παίρνοντα ς εξωπραγμα τικές διαστάσει ς έτσι και η «Κόκκινη Μηλιά» πήρε στη φαντασία των Ελλήνων μυθικές προεκτάσε ις.
Η αναφορά της «Κόκκινης Μηλιάς» έχει σχέση με το χώρο εξόρμησης των Οθωμανών, όπου σύμφωνα με τις προφητείε ς και τις προσδοκίε ς του ελληνικού λαού,  όταν ξυπνούσε ο «Μαρμαρωμένος Βασιλιάς»  θα έδιωχναν οι Έλληνες τους κατακτητέ ς.  Θα τους γύριζαν από «κει που ‘ρθανε». Η τοποθεσία ήταν το Μονοδέντρ ι στα σύνορα με την Περσία. Όχι μόνο οι Έλληνες αλλά και οι Τούρκοι έλεγαν με την πάροδο του χρόνου τον υποθετικό χώρο «Κόκκινη Μηλια» , «Κizil Elma». Η «Κόκκινη Μηλιά» ταυτίζοντ αν με το Μονοδέντρ ι.

Η Κόκκινη Μηλιά εμφανίζετ αι στα δημοτικά τραγούδια, όπως σε τραγούδι του γάμου.

[….]Πρώτη σου γέννα νύφη μου Θεός να μας τ’ αξιώσει,
μέσα στην Κόκκινη Μηλιά τους Τούρκους να ζυγώξει.
   
    Στη νεότερη εποχή, πατρίδα των Τούρκων και γενέτειρα του Μωάμεθ είναι για τον λαό η «Κόκκινη Μηλιά». Απαγγέλει ο ανώνυμος λαϊκός στιχουργό ς του ’21: 

Στην πατρίδα του Μωάμεθ
εις την Κόκκινη Μηλιά
πρέπει Τούρκοι να βρεθείτε
σαν ογλήγορα πουλιά.

Είναι χαρακτηρι στικό ότι η «Κόκκινη Μηλιά» πέρασε  στη λόγια γραμματεί α. Από το ποίημα του Γεώργιου Βιζυηνού (1849-1896), «ο Τελευταίο ς Παλαιολογ ός» (απόσπασμα): 

[…] -Και,  τώρα πια δεν ημπορεί, γιαγιάκα να ξυπνήσει;
-   Ω βέβαια! Καιρούς, καιρούς, σηκώνει το κεφάλι,
στον ύπνο το βαθύ του ,
και βλέπ΄αν ήρθεν η στιγμή ποχ΄ο θεός ορίσει,
και βλέπ’ αν ήρθεν ο άγγελος για του φέρη πάλι
το κοφτερό σπαθί του.
-   Και θαρθη, ναι γιαγιάκα μου ; θα’ ρθη, παιδί μου , θάρθη
και όταν έρθη, τι χαρά στη γη , στην οικουμένη, σ’ οποιους θα ζούνε τότε!
Διπλό, τριπλό θα πάρουνε αυτό που μας επάρθη,
Κι η Πόλη κι η Αγιά Σοφιά δική μας θενα γένη.
-   Πότε, γιαγιά μου, πότε;
-   Όταν τρανέψης, γιόκα μου  κι αρματωθής και κάμης
τον όρκο στην ελευθεριά, συ κι’ ολη η νεολαία
να σώσετε τη χώρα –
Τότε θεναρθη’ ο άγγελος κι αγγελικαί δυνάμεις ,
Να μβούνε, να ξυπνήσουν ε , να πουν στον Βασιλέα
Πως ήρθε πια η ώρα!
Κι ο Βασιλές θα σηκωθεί, τη σπάθα του να δράξη
και, στρατηγός σας, θενά μβη στο πρώτο του βασίλειο,
Τον  τούρκο να χτυπήση.
Και χτύπα- χτύπα θα τον πα μακρά να τον πετάξη,
πίσω στην Κόκκινη Μηλιά και πισ΄ από τον ήλιο,
Που πιά να μη γυρίσει!...
         
Η  «Κόκκινη Μηλιά» ταυτίζετα ι με το Μονοδέντρ ι των παλαιοτέρ ων παραδόσεω ν, αλλά είναι άγνωστο πότε επικράτησ ε η ονομασία αυτή. 

Στην περίοδο της Μεγάλης Ιδέας, ο «Μαρμαρωμένος Βασιλιάς» και η «Κόκκινη Μηλιά» γνώρισαν νέα διάδοση και συνδέθηκα ν με τον τότε Βασιλιά Κωνσταντί νο που είχε το ίδιο όνομα με τον Παλαιολόγ ο.

«Θα διώξουμε τον Τούρκο
στην Κόκκινη Μηλιά
ώ γενναίε Βασιλιά!!!».


Σαν Επίλογος…

Έστειλα δυο πουλιά στην Κόκκινη Μηλιά
που λένε τα γραμμένα,
τo `να σκοτώθηκε, τ’ άλλο λαβώθηκε
δε γύρισε κανένα.

Για τον μαρμαρωμέ νο βασιλιά
ούτε φωνή, ούτε λαλιά.
τον τραγουδάε ι όμως στα παιδιά,
σαν παραμύθι η γιαγιά.

Έστειλα δυο πουλιά στην Κόκκινη Μηλιά
που λένε τα γραμμένα,
το `να σκοτώθηκε, τ’ άλλο λαβώθηκε
δε γύρισε κανένα.

Έστειλα δυο πουλιά στην Κόκκινη Μηλιά,
δυο πετροχελι δόνια,
μα κει εμμείνανε κι όνειρο γίνανε
και δακρυσμέν α χρόνια.

Για τον μαρμαρωμέ νο βασιλιά
ούτε φωνή, ούτε λαλιά.
τον τραγουδάε ι όμως στα παιδιά,
σαν παραμύθι η γιαγιά.

1972

 Στίχοι:  Πυθαγόρας
 Μουσική: Απόστολος Καλδάρας
 Ερμηνεία: Χαρούλα Αλεξίου, Γλυκερία.
   

                                         http://www.youtube.com/v/PL2qMWBAul0&fs=1&wmode=transparent               
 

Επιμέλεια: Στάθης Δημητρακό ς
 
Πηγές:

1.Νικολάο υ Γ. Πολίτη, «Παραδόσεις», Τόμος Α και Β, εκδόσεις «γράμματα», 1994.
2. Ι.Μ Χατζηφώτη ς Η «Κόκκινη Μηλιά», Διάλογος με την Ιστορία, «Ιστορία Εικονογρα φημένη», αρ. τεύχος 148, Οκτώβριος 1980.
3. Νέα Ανθολογία του Περάνθη, Γεώργιος Βιζυηνός
4. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Τόμος Ι (σελ.250),Εκδοτική Αθηνών
5. Εγκυκλοπα ίδεια Υδρία, Α. Μ.Κολιτσί δας, Κόκκινη Μηλιά.