Αποστολέας Θέμα: ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ: Τα χιόνια του Ολύμπου της Βιθυνίας  (Αναγνώστηκε 1541 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Global Moderator
  • ****
  • Συγχαρητήρια
  • -Δώσατε: 72
  • -Λάβατε: 39
  • Μηνύματα: 655
  • Τόπος: Ραφήνα
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 51
  • Φύλο: Άντρας

Ο πατέρας της ελληνικής λαογραφία ς Νικόλαος Γ. Πολίτης (Καλαμάτα 1852- Αθήνα 1921) γράφει στο βιβλίο του «Παραδόσεις» (Χώρες και τόποι,αρ.53, σελ. 29, ) την παρακάτω παράδοση από τη Βιθυνία για τον Βιθυνικό Όλυμπο που δέσποζε στην περιοχή της Προύσσας.

ΤΑ ΧΙΟΝΙΑ ΤΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ

Μια χειμωνιάτ ικη ημέρα, εκεί που περιπάτει ο Θεός εις το Κεσίς Δαγί [ τον Όλυμπο της  Βιθυνίας] έχασε το  μαχαίρι  που κρατούσε. Το εγύρεψε, αλλ’ επειδή από τα πολλά τα χιόνια δεν μπορούσε  να το ΄ βρεί , τον έπιασε θυμός και καταράστη κε το βουνό, πάντα να είναι χιονισμέν ο.
Και από τότε, χειμώνα καλοκαίρι, δεν απολείπου ν από το Κεσίς Δεγί τα χιόνια. (ΒΙΘΥΝΙΑ)

Σημειώσει ς- Σχόλια:

Πηγή της παράδοσης αυτής, όπως σημειώνει ο Ν. Γ. Πολίτης, αναφέρετα ι ο Γ.Δ. Παχτίκος (Ολυμπιακο ί αγώνες εν Βιθυνία, 1893). Ο  Ν. Πολίτης σημειώνει: « Ο εκδότης ερωτηθείς υπ’ εμού μοι ανακοίνωσ ε ότι η παράδοσις επιχωριάζ ει εις το Ορτάκιοϊ της Βιθυνίας, και  ότι  την ήκουσε  παρά της μάμμης του αποθανούσ ης προ 16 ετών εν ηλικία 75 ετών».
 Σημειώνου με  ότι πατρίδα του Γ.Δ. Παχτίκου( 1869-1916), μουσικολό γου, συνθέτη και φιλόλογου ήταν το Ορτάκιοϊ της Βιθυνίας.

Ο Όλυμπος της Βιθυνίας

Σε μικρή απόσταση από την Προποντίδ α  υψώνεται ο μεγαλοπρε πέστατος Βιθυνικός Όλυμπος (υψόμετρο 2.550μ.). Είναι κατάφυτος από καστανιές, φουντουκι ές, βελανιδιέ ς, πεύκα και άλλα κωνοφόρα. Στις απόκρημνε ς κατωφέρει ες του και στα πυκνά δάση εύρισκαν καταφύγιο οι ληστές κατά τους Ρωμαϊκούς και νεότερους χρόνους. Κατά τους Βυζαντινο ύς χρόνους, προσφέραν ε την ποθητή μοναξιά σε μοναχούς, γι’ αυτό μέχρι σήμερα οι Τούρκοι ονομάζουν το βουνό Κεσις- δαγ = Όρος των Μοναχών. Είναι η περιοχή που πρώτα εγκαθίστα νται  ασκητές στην Μ.Ασία.
Στους νότιους πρόποδες του Ολύμπου είναι κτισμένη σε μεγάλη έκταση  η Προύσα.  Είναι γνωστή, εκτός των άλλων, για τα χιονοδρομ ικά κέντρα του όρους Ulu (= Όλυμπος).

Χιόνι το βαθυκαλόκ αιρο στην Κίο

Ο Βασίλης Κουλιγκάς που γεννήθηκε στην Κίο στις αρχές του περασμένο υ αιώνα έχει γράψει τρία βιβλία για την αλησμόνητ η πατρίδα του Κίο, που ήταν κοντά στην πατρίδα μας, Τρίγλια της Προποντίδ ας. Στο βιβλίο του «Κίος 1912-1922, Αναμνήσει ς ενός Μικρασιάτ η»σελ.75-76 γράφει για το χιόνι του Ολύμπου της Βιθυνίας με τίτλο: «Χιόνι το βαθυκαλόκ αιρο στην Κίο»:
Ίσως αυτό να σας φανεί παράξενο, ότι κατά τους θερινούς μήνες, Ιούνιο, Ιούλιο, Αύγουστο, υπήρχε χιόνι στην Κίο. Όχι στα βουνά , αλλά μέσα στην Κίο, δηλαδή στην αγορά. Μάλιστα. Κι αυτό γιατί την εποχή εκείνη δεν υπήρχαν ηλεκτρικά ψυγεία ούτε και παγοποιεί α για την παρασκευή του παγωτού και έτσι παρασκευά ζανε παγωτό με χιόνι, το οποίο φέρνανε φορτωμένο στα μουλάρια από τον Βιθυναϊκό Όλυμπο, τον Όλυμπο της Προύσας, όπως τον λέγαμε.
Δεν ξέρω τον τρόπο που τον συσκευάζα νε.  Θυμάμαι όμως ότι ήταν μέσα σε μεγάλα τσουβάλια, σε σχήμα ορθογώνιο, διαστάσεω ν περίπου 1,5Χ0,50Χ0,40 μέτρα, το οποίο κόβανε με πριόνι και το πωλούσαν με την οκά. Το χιόνι το πουλούσαν στα παγωτατζί δικα, εκεί που κάμνανε και τα παγωτά. Το χρησιμοπο ιούσαν επίσης και για το πάγωμα λεμονάδας, καθώς και νερού[…].


Επιμέλεια : Στάθης Δημητρακό ς.
         
Πηγές:

1.Νικόλαο ς Γ. Πολίτης, Παραδόσει ς, Τόμος Α και Β, εκδόσεις Γράμματα,Αθήνα 1994.
2.Παντ. Μ. Κοντογιάν νη, Γεωγραφία της Μ. Ασίας, Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων, Αθήναι 1921.
3. Βασίλη Κουλιγκά,  Κίος 1912-1922, Αναμνήσει ς ενός Μικρασιάτ η, Εκδόσεις Δωδώνη, Αθήνα- Γιάννινα 1988.