Αποστολέας Θέμα: Το έργο του Χρυσοστόμου Δράμας Σμύρνης κατα την εξορία του στην Τρίγλια-μέρος Α!  (Αναγνώστηκε 1164 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Global Moderator
  • ****
  • Συγχαρητήρια
  • -Δώσατε: 59
  • -Λάβατε: 98
  • Μηνύματα: 337
  • Τόπος: Θεσσαλονίκη
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 100
  • Φύλο: Άντρας
Το κείμενο που ακολουθεί είναι τμήμα της εργασίας του Ανδρέα Χελιώτη με τίτλο "Τριγλιανό χρονικό 1878-1909" που δημοσιεύθ ηκε στον τρίτο τόμο του Δελτίου της Εταιρείας Μελέτης της καθ΄ημάς Ανατολής το 2011. Η εργασία το Ανδρέα Χελιώτη βασίζεται στο αρχείο του Τριγλιανο ύ Αλέξανδρο υ Μουμτζή που μεταξύ των άλλων περιλαμβά νει επιστολές του πατέρα του Χριστόφορ ου από την Τρίγλια προς τον Αλέξανδρο που διέμενε στο Βουκουρέσ τι και εργαζόταν στις επιχειρήσ εις του Τριγλιανο ύ Σάπαρη.

Ἡ ἔναρξη τοῦ ἔργου τοῦ Χρυσοστόμ ου.

Ἀπό τίς πρῶτες ἡμέρες τῆς ἀφίξεώς του στήν Τρίγλια ὁ Χρυσόστομ ος ἄρχισε τήν δραστηριό τητά του.
[Ἐπιστολή 27/11/1907]: «Κατά τήν παρελθοῦσ αν 13ην φθίνοντος μνήμης  τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμ ου καί ἑορτῆς τοῦ Ἁγ. Δράμας, ἑορτάσας οὗτος καί ἐνταῦθα, ἐλειτούργ ησε ἐν μονοκλησί ᾳ ἐν τῷ ἱ. Ναῷ τοῦ κάτω Ἁγίου Γεωργίου μεθ’ ὅλων τῶν ἐνταῦθα ἱερέων, ἔκαμε λαμπρόν κήρυγμα καί μετά μεγάλης λεπτομερί ας ἐξιστόρησ ε τόν βίον καί τήν δρᾶσιν τοῦ Ἁγίου, μετά μεγάλης δέ προσοχῆς καί εὐλαβείας ἠκροάτο ἅπαν τό ἐκκλησίασ μα τά λεγόμενά του, ἦτο δέ πλῆθος πολύ. Μετά τήν ἀπόλυσιν οἱ κάτοικοι ἅπαντες σχεδόν ἄνδρες τε καί γυναῖκες, καί ἐκ τῶν πρώτων χωριστά οἱ ἱερεῖς, ἡ ἐφορία τῶν Σχολείων, οἱ διδάσκαλο ι καί διδασκάλι σσαι, αἱ συντεχνία ι καί ὁ λαός μετέβησαν εἰς τήν οἰκίαν του πρός ἐπίσκεψίν του. Ἐλάμβανον τό κέρασμα, ἀφοῦ πρῶτον ἠσπάζοντο τήν δεξιάν του καί ἀπήρχοντο συνοδευόμ ενοι ὑπό τῶν εὐχῶν καί εὐλογιῶν του. Τήν ἰδίαν ἡμέραν καί τήν ἐπιοῦσαν ἔλαβε πλεῖστα ὅσα συγχαρητή ρια ἔξωθεν τηλεγραφή ματα καί ἐπιστολάς Πατριαρχῶ ν, Ἀρχιερέων, καί ἐκ τῆς ἐπαρχίας του καί ἐκ Κων/πόλεως καί ἄλλων μερῶν φίλων του. Ἐσχάτως πρό ἡμερῶν μέ εἶπε ὅτι ἤθελε νά σέ γράψῃ ἐγκαίρως, ἀλλά ἐβιάζετο νά κάμῃ ἀπαντήσει ς εἰς τάς συγχαρητη ρίους ἐπιστολάς καί τηλεγραφή ματα, κατ’ αὐτάς ἔκαμε καί πρός σέ εὐχαριστή ριον ἀπάντησιν, ἐνῷ μέ ἔδωκε τήν ἐπιστολήν ἀνοικτήν διά νά σέ τήν διευθύνω, ἀνέγνωσα τό περιεχόμε νον». 

»   Ἀφ’ ῆς ἡμέρας ἐπάτησεν ὁ Ἅγ. Δράμας τό ἐνταῦθα τῆς γενετείρα ς του ἔδαφος, ἐξακολουθ εῖ νά μεταβαίνῃ ἀνά πᾶσαν Κυριακήν ἐναλλάξ εἰς ἑκάστην τῶν ἐνταῦθα ἱ. ἐκκλησιῶν καί ἐν τῇ ὑπ’ αὐτοῦ τελέσει τῆ θείας λειτουργί ας ἐξηγῶν λεπτομερῶ ς κηρύττων καί διδάσκων εἰς τό ἐκκλησίασ μα τήν περικοπήν τοῦ ι. Εὐαγγελίο υ τῆς ἡμέρας, καί ὁ λαός ἀπλήστως καί μετά μεγάλης προσοχῆς καί κατανύξεω ς ἀκούει τήν διδασκαλί αν καί τάς συμβουλάς αὐτοῦ καί παραινέσε ις εἰς τήν εὐθείαν ὁδόν. Ἀπό τήν ἀρχήν τῆς ἐνταῦθα ἐλεύσεώς του ἡ Α.  Πανιερότη ς δύο μεγάλα ἔργα εὐχάριστα καί ὠφέλημα ὑπό ἠθικήν, ἐθνικήν καί πατριωτικ ῆς ἀξιοπρεπε ίας ἔποψιν ἔβαλλεν εἰς ἐνέργειαν καί πυρετοδῶς ἐργάζεται ἐν συχναῖς καί γενικαῖς συνελεύσε σι ἔν τε τῇ Σχολῇ (Μητροπόλε ι) καί συμβουλεύ ων τούς κατοίκους, καί ἐν αὐτῇ χωριστά ἐργάζεται μετά τῆς ἐφορίας αὐτῆς πρός πραγματοπ οίησιν αὐτῶν -ἡ ἐφορία ἀποτελεῖτ αι ὑπό τῶν κκ. Κονδιλένι ου ἰατροῦ, Νικολάκη [Παπαδοπούλου] φαρμακοπο ιοῦ, Σωκράτους Καλεμκερῆ καί τριῶν ἑτέρων. 

»   Πρῶτον ἐνήργησεν τήν ἐξ 100 ἀρ. μετοχῶν ἀνά 25 λίρας ἑκάστην πρός ἀνέγερσιν ἐνταῦθα μεταξουργ είου πρός ἀπαλλαγήν ἠθικῆς καταπτώσε ως ἀρκετῶν τοῦ Τόπου κορασίων, τά ὁποῖα ἀναγκάζον ται ὡς ὑπηρέτρια ι νά μεταβαίνω σι εἰς Κων/πολιν καί ἀλλαχοῦ. Αἱ μετοχαί ἐλήφθησαν ἐντός ὀλίγου ὑπό τῶν εὐκαταστά των ἀνά μίαν, ἀνά δύο  καί πλέον, ἀφοῦ πρῶτος ὁ ἴδιος Ἅγ. Δράμας ἔλαβε διά λογαρισαμ όν του 10 μετοχάς, καί εὑρεθέντο ς πρῶτον καταλλήλο υ γηπέδου θ’ ἀρχίςῃ κατά τήν ἄνοιξιν ἡ ἀνέγερσις αὐτῆς.

»   Τό δεύτερον ἔργον εἶναι ἡ περιτείχι σις τοῦ νέου νεκροταφε ίου τοῦ κειμένου ἄνωθεν τῆς μεγάλης ὁδοῦ τῆς διερχομέν ης ἔμπροσθεν τοῦ γνωστοῦ καζίνου τῆς Μονῆς τῶν Πατέρων, συγκείμεν ον, κατ’ ἔκτασιν ἐκ 10 χιλιάδων πήχεων.  Οὗτος ἐπ’ ἐκκλησίας ποιήσας εἰς τόν λαόν ἔκκλησιν, ἀφοῦ πρῶτον ὑπέδειξε τήν ἐν τῷ Τόπῳ ἀνάγκην αὐτοῦ, ὑπεχρεώθη σαν οἱ ἄνθρωποι νά φέρωσι τάς ἀναγκαιοῦ σας πέτρας εἰς τόν τόπον τῆς ἐργασίας, ἄλλος νά συνδράμῃ χρηματικῶ ς καί ἄλλος νά ἐργασθῇ εἰς ἐκσκαφήν τῶν χανδάκων τῶν θεμελίων καί εἰς ἄλλας ἐργασίας. Ἅπαντες οἱ κάτοικοι ἀνέλαβον νά ἐργασθοῦν ἐπί μερικάς ἡμέρας δωρεάν καί κατόπιν ἐπί μικρῷ ἡμερομισθ ίῳ∙ οἰκονομικ ά ἀγοράζετα ι καί ἡ ἄσβεστος ἐξ ἧς ἐκομίσθη εἰς τόν τόπον τῆς ἐργασίας ἀρκετή, ἐπίσης καί ἀρκετάς πέτρας ὁ λαός ἐκόμισε καί ἀπό προχθές τήν Κυριακήν ἐν συρροῇ πλήθους ἀνθρώπων, προηγηθεί σης τελετῆς ἤρξατο ἡ θεμελίωσι ς». 
 
[Ἐπιστολή 30/11/1907]: «Ἐπανερχόμενοι εἰς τήν περιγραφή ν τῆς ἐνταῦθα δράσεως καί ἐνεργείας τοῦ Μητροπολί του Δράμας, ποιοῦμαι λόγον περί τοῦ ἐπ’ ἐκκλησίας κηρύγματο ς αὐτοῦ ἀνά πᾶσαν Κυριακήν ἐν τοῖς κατά σειράν ἱ. Ναοῖς ἐξηγῶν καί ἀναπτύσων τό Εὐαγγέλιο ν τῆς ἡμέρας εἰς πολυπληθέ ς ἐκκλησίασ μα τό ὁποῖον εὐλαβῶς ἀκούει τόν λόγον τοῦ Θεοῦ. Συνέπεσεν, ἐν τῷ μεταξύ, τοῦ κηρύγματο ς καί τῆς ἐξηγήσεως τῶν περικοπῶν τοῦ ἱ. Εὐαγγελίο υ τό Εὐαγγέλιο ν τῆς παραβολῆς τοῦ “ἐμπεσόντος εἰς τούς ληστάς” καί τῆς ἐρωτήσεως “καί τίς ἐστί μου πλησίον”, ἕτερον τοῦ πλουσίου ὅστις “καθεκάστην ἐνεδεδύσκ ετο πορφύραν καί βῦσσον καί τόν πτωχόν Λάζαρον τόν ἐσθίοντα τά ψυχία τῆς τραπέζης τοῦ πλουσίου”, ἕτερον τοῦ πλουσίου ἄφρονος “καθελῶ μου τάς ἀποθήκας καί μείζονας οἰκοδομήσ ω”, ἕτερον τήν προχθές Κυριακήν τοῦ πλουσίου νομικοῦ “Διδάσκαλε ἀγαθέ τί ποιήσας ζωήν αἰώνιον κληρονομή σω∙ τί μέ λέγεις ἀγαθόν ... οὐ κάμηλος διά τριμαλιᾶς ραφίδος διελθεῖν καί πλούσιον εἰς τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ εἰσελθεῖν”. Περί τῶν κατά σειράν πλουσίων τοῦ Εὐαγγελίο υ καί περί τοῦ μή καλῶς χρησιμοπο ιουμένου πλούτου πολλά εἶπε καί ἐκοπάνησε, καί εἶπε ὁ πλοῦτος τόν ὁποῖον οἱ κάτοχοι οὐ ποιοῦνται καλήν αὐτοῦ χρῆσιν ἀπεκτήθη ἐξάπαντως ἐκ κλοπῶν καί ἀδικιῶν, ὅτι οἱ δανείζοντ ες εἰς τόν πτωχόν μέ βαρεῖς τόκους καί ἐπιτόκια εἶναι κλέπται! Ἐκ τοῦ πρώτου κηρύγματο ς τό ὁποῖον ἦτο κατά τῶν πλουσίων, οἱ τοιοῦτοι μή εὐχαριστη θέντες (ὡς ὁ ἐξάδελφός μου ........) δέν προσέρχον ται εἰς τό κήρυγμα. 

»   Περί τῆς περιτειχί σεως τοῦ νέου νεκροταφε ίου, ὁ λαός εἰς τήν ἔκκλησιν τοῦ ἐν λόγῳ Ἀρχιερέως ἐδέχθη καί ἐφάνη πρόθυμος ἕκαστος νά συνδράμῃ καί συνεισφέρ η ὅπως δύναται, καί ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἀπεφασίσθ η τοῦτο ἐξακολουθ οῦν οἱ κάτοικοι νά προσφέρου ν πρός τήν ἐπιτροπήν (ἐφορίαν) ἄλλος ὀλίγα καί ἄλλος περισσότε ρα χρήματα, ἄλλοι νά μετακομίζ ουν πέτρας, ἕτεροι νά ἐκσκάπτου ν καί ἑτοιμάζου ν τούς χάνδακας διά νά τεθοῦν τά θεμέλια καί ἐπ’ αὐτῶν ἡ περιτείχι σις. Ἔκτοτε ὁ Α.[γιος] Δράμας καθεκάστη ν πορευόμεν ος εἰς τό γήπεδον ἔνθα ἐξακολουθ εῖ ἡ ἐργασία, ἐν συνοδείᾳ ἐφόρων καί προυχόντω ν, καί ἐπιβλέπων τήν ἐργασίαν, δίδει θάρρος τοῖς ἐργαζομέν οις, καί τούς καθ’ ὁδόν συναντόμε νος προτρέπει μέ καλούς λόγους καί παρακινεῖ νά ἐπιδοθῶσι ν εἰς τήν ἐργασίαν. Ἀφοῦ ἐν τῷ γηπέδῳ τοῦ ἐν λόγῳ νεκροταφε ίου μετεκομίσ θη καί ἡτοιμάσθη ἀρκετόν ὑλικόν οἷον πέτραι, ἄσβεστος, καί ἄμμος  πρός μίξιν, τήν ἡμέραν τοῦ παρελθόντ ος σαββάτου τήν 24ην ἤδη ἐκπνεύσαν τος [Δεκεμβρίου] ἐγένετο ἀπόφασις νά γίνῃ διά τήν ἐπιοῦσαν Κυριακήν ἐν ἐκκλησιασ τικῇ παρατάξει ἡ κατάθεσις τοῦ θεμελείου λίθου καί ἔναρξις τῆς ἐργασίας.

»   Ἕνεκα τούτου κατά τήν παρελθοῦσ αν Κυριακήν ὁ Ἅγ. Δράμας, ὁ ἀκάματος οὗτος Ἀρχιερεύς, ἐν συρροῇ ἀπείρου πλήθους ἐκ τῶν δύο φύλων, καί ἐμοῦ παρόντος, ἐτέλεσεν ἐν τῷ ἱερῷ τῆς Μονῆς τῶν Πατέρων ναῷ μεγαλοπρε πῆ λειτουργί αν (ὄχι ὅμως ἐν μονοκλησί ᾳ) ἐνδεδυμέν ος λαμπράν στολήν καί μίτραν ἐπίσης. Ἐπειδή οἱ κανονικοί ἐν τῷ Τόπῳ ψάλται εὑρίσκοντ ο ἕκαστος εἰς τήν ἐκκλησίαν του, ἐν τῇ Μονῇ ἔψαλλον ψάλται οἵτινες δέν ἥρμοζον εἰς τό ἐπίσημον τῆς τελουμένη ς λειτουργί ας. Ὁ ἐν λόγῳ Ἀρχιερεύς, διά τό εὐπρεπέστ ερον τοῦ χοροῦ τῶν ψαλτῶν, μέ ὑποχρέωσε νά λάβω μέρος, ὡς ψάλτης εἰς τόν δεξιόν χορόν ὅπου λαβών θέσιν πρώτου, ἔψαλλα μέχρι τέλους. Μετά τήν ἀπόλυσιν ἐξῆλθεν ὁ Ἅγ. Δράμας, τήν ἑτέραν στολήν του ἐνδεδυμέν ος καί ἐν μεγάλῃ ἐκκλησιασ τικῇ παρατάξει προπορευο μένων τῶν ἑξαπτερύγ ων καί τῶν ψαλτῶν ψαλλόντων ἥπετο ὁ Ἀρχιερεύς καί τοῦ πλήθους ἀκολουθοῦ ντος, ἐπορεύθη εἰς τό ἐν λόγῳ νεκροταφε ῖον καί ἐκεῖ τελέσας τόν ἁγιασμόν καί ἀναγνώσας τήν περί πήξεως θεμελίου εὐχήν ἔθετο τόν θεμέλιον λίθον, ἀρκετῶν δέ κτιστῶν ὄντων ἑτοίμων ἀμέσως καί πυρετωδῶς ἤρχισεν ἡ ἐργασία. Ἐπί τέλους, ἡγίασε διά τοῦ ἁγιασμοῦ ἕνα ἕκαστον, λαβόντες δέ καί τό ἀντίδωρον ἄλλοι ἀπῆλθον καί ἄλλοι ἔμειναν βοηθοῦντε ς τούς ἐργαζομέν ους κτίστας. Ἔμενε δέ καί ὁ Ἅγ. Δράμας, ἤρχισε δέ κατά τήν ὥραν τοῦ γεύματος νά βρέχῃ καί ὡς ἔμαθον, συνεγευμά τισε μετά τῶν κτιστῶν καί βοηθῶν εἰς τήν σάλαν τῆς Μονῆς καί ὡς ἐργάτης καί οὗτος ἐκράτη εἰς χεῖρας ἕνα κολιόν καί ἔτρωγε μέ ξηρό ψωμί, διότι δέν ἤθελε νά φάγῃ ἀπό τό φαγητόν ὅπερ τό ἔφεραν ἐκ τῆς οἰκίας του χωριστά καί κατά μόνας.

»   Εἰς ὅλην τήν λήξασαν ἑβδομάδα, ἐπίσης καί σήμερον ἀκόμη, καθεκάστη ν μεταβαίνο υσιν 100 κατά μέσον ὅρον ἄτομα κτίσται, βοηθοί φέροντες πλησίον αὐτῶν τάς πέτρας καί ἄλλα, μετακομισ ταί λίθων μέ τά ζῶα καί ἁμάξια ἀπό διάφορα μέρη, ἕτεροι φέρουσιν ἄσβεστον καί ἄμμον καί ἄλλοι ποιοῦνται τήν κατέργασι ν τῆς ἀσβέστου καί μῆξιν τῆς ἄμμου. Πρός τροφήν τῶν πλείστων τῶν δωρεάν ἐργαζομέν ων, τούς ἄρτους ἄλλους μέν ἀγοράζουσ ι καί ἄλλους προσφέρου σιν οἱ πολίται, ὡς καί ὄσπρια μαγειρευμ ένα, ψάρια ἁλίπαστα, λάδια, ξύδια καί κρασιά ἀπό τά σπίτια τά προσφέρου σι δωρεάν. Οὕτω πῶς ἐξακολουθ εῖ ἡ έργασία καί καθεκάστη ν μεταβαίνε ι ἐκεῖσε ὁ Ἅγ. Δράμας καί ἐκεῖ διέρχεται ὅλην τήν ἡμέραν καί πότε, πότε, φέρει πλησίων τῶν κτιστῶν πέτρας, καί ὅλως λόγος γίνεται μεταξύ τῶν κατοίκων περί τοῦ ζήλου καί τῆς δράσεως τῆς Α. Πανιερότη τος! Καί διά τόν εὐπροσήγο ρον καί μειλίχιον τρόπον του κατεγοήτε υσε τούς πάντας».