Αποστολέας Θέμα: ΣΟΦΙΑ ΓΙΑΡΕΝΗ – Μία αιωνόβια Τριγλιανή ραψωδός που ύμνησε Τρίγλια και Ραφήνα  (Αναγνώστηκε 2221 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Τριγλιανός Απόγονος
  • **
  • Συγχαρητήρια
  • -Δώσατε: 18
  • -Λάβατε: 13
  • Μηνύματα: 97
  • Age: 55
  • Τόπος: Ραφήνα
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 19
  • Φύλο: Άντρας
ΣΟΦΙΑ ΓΙΑΡΕΝΗ – Μία αιωνόβια Τριγλιανή ραψωδός που ύμνησε την Τρίγλια και τη Ραφήνα

Ευχαριστώ την τοπική εφημερίδα ‘Ανατολική Ακτή’ που μου παραχώρησ ε το κυρίως κείμενο του άρθρου αυτού.

Καμιά φορά έστω κι αν μένεις μερικά χιλιόμετρ α μόνο μακριά από τον τόπο σου τα νέα από εκεί δεν τα μαθαίνεις τόσο εύκολα, καλά ή κακά ότι κι αν είναι αυτά.  
Μεγαλώνον τας στην γειτονιά μου σε πολύ μικρή ηλικία, είχα την χαρά να ακούσουν τα αυτιά μου μερικές μεγάλες γυναίκες – γιαγιάδες, να μιλάνε την Τριγλιανή διάλεκτο των προγόνων μας, αλλά θυμάμαι μία ιδιαίτερα γιατί από τα χέρια της έτυχε να αγοράσω τότε, την πρώτη παιδική λιχουδιά, μία ζαχαρωτή καραμέλα τσάρλεστο ν, (συχνά πυκνά τις συναντάμε ακόμα), δίνοντας μια πεντάρα.
 
Ήταν η κυρά Σοφία με τον μπάρμπα Χρυσόστομ ο που είχαν το ψιλικατζί δικο λίγα μέτρα μακριά από το πατρικό μου.
 

Τα χρόνια πέρασαν μεγαλώσαμ ε – χαθήκαμε και λιγάκι από την παλιά γειτονιά, άλλαξε ο τρόπος ζωής μας, αλλά εγώ πάντα φρόντιζα έστω να διαβάζω τα νέα για την τελευταία τριγλιανή της γειτονιάς μου.

 Μάλιστα με θαυμασμό αφού σε μεγάλη ηλικία κατόρθωσε να μας αφήσει και ένα λογοτεχνι κό έργο για να θυμόμαστε εμείς οι απόγονοι τους την καταγωγή μας, αλλά και τις κακουχίες που πέρασαν.


Σας παραθέτω πάρα κάτω τον  Αποχαιρετ ιστήριο λόγο,
που διαβάστηκ ε στον Ιερό Ναό της «Παντοβασίλισσας»
στις 11.10.200 7 από το δάσκαλο – λογοτέχνη Αριστοτέλ η Παπανικολ άου.



ΣΟΦΙΑ ΓΙΑΡΕΝΗ – Μία αιωνόβια Τριγλιανή ραψωδός που ύμνησε την Τρίγλια και τη Ραφήνα

«Γεννήθηκα στην Τρίγλια της Βιθυνίας το 1908», μας λέει στο βιβλίο της «Η ιστορία μου» η Σοφία Γιαρένη, που θα μπορούσε να χαρακτηρι στεί σαν ένα αριστούργ ημα λογοτεχνι κής αφήγησης.
Σ’ αυτό το βιβλίο που είναι και το πρώτο της βιβλίο μπορεί κανείς να αφουγκρασ τεί το χάϊδεμα της θάλασσας στα αγαπημένα ακρογιάλι α της Τρίγλιας, μπορεί κανείς να θαυμάσει και να ξαναζωντα νέψει στην ψυχή του τα σπίτια του «Κάτω Μαχαλά», μπορεί κανείς να ξανακούσε ι τις κατανυκτι κές μελωδίες στην πανέμορφη εκκλησία της «Παντοβασίλισσας», μπορεί κανείς να αναπαραστ ήσει τις σεβάσμιες μορφές των Δασκάλων που δίδασκαν στο καταπληκτ ικό εκείνο Σχολειό.
Ακόμη, μπορεί να απλώσει τη ματιά του στις όμορφες Τριγλιανέ ς, που φορώντας τα «καλά τους ρούχα τις Κυριακές» πήγαιναν με όλη την οικογένει α στην εκκλησία για να παρακολου θήσουν τη Θεία Λειτουργί α, κι έπειτα γύριζαν τους μαχαλάδες και τις γειτονιές και ξετρέλαιν αν με τα γέλια και τις χαρές του κάποιους νέους που κρυφοκοίτ αζαν τις λυγερές κορμοστασ ιές τους και το ανάλαφρο περπάτημα ...  «Όσο ζούσαμε στην Τρίγλια είμασταν ευτυχισμέ νοι.  Ποτέ τίποτα δεν μας έλειψε.  Τα σπίτια μας, όπως έλεγε η μαμά μου, ήταν γεμάτα.  Αρχοντικά, πλούσια.  Ζούσαμε καλά.  Δεν μας έλειπε τίποτα.  Υπερήφανο ι, νοικοκυρα ίοι, όλοι οι Τριγλιανο ί, ζούσαν ειρηνικά και αδελφωμέν α.

  Αγαπημένο ι ήταν και με τους λίγους Τούρκους που ζούσαν στην πόλη μας.  Η περιοχή ήταν εύφορη.  Καταπράσι να περβόλια, λουλούδια στα παράθυρα με τους ωραίους, άσπρους μπερντέδε ς, τα τακίμια τα ωραία, τα γιορτινά τους ρούχα ...  Το σπίτι μας ήτανε τριώροφο, είχε πόρτες σε δύο δρόμους, τον απάνω Κατσούρη και τον κάτω προς τον Προφήτη.  
Στα επάνω πατώματα ανεβαίναμ ε με ξύλινες σκάλες φαρδιές που τις τρίβαμε με κελεροπέτ σι για να γυαλίζουν ε.  Έτσι ήταν πάντα καθαρές και παίρνανε το χρώμα του σανιδιού τους σαν το φλουρί το κίτρινο.  
Στο πρώτο πάτωμα, στο ισόγειο, ήταν τα μουσάνταρ α που βάζανε τις σοδιές τους.  Άλλο δωμάτιο είχαν για τα φρούτα και τους καρπούς.  Εκεί κρεμούσαν ε τις αρμαθιές τα φιρίκια, τα κυδώνια που μυρίζανε ωραία.  Σ’ άλλο δωμάτιο βάζανε τα εργαλεία τους και το γαϊδούρι.  
Στο μεσαίο πάτωμα φυλάγανε τα κουκούλια ...Στο τρίτο πάτωμα, απάνω, έμενε η οικογένει ά μας.  Απ’ όσο θυμάμαι ήταν εκεί η κουζίνα, η τραπεζαρί α και οι κρεβατοκά μαρες.  
Εκεί ζούσαμε τον περισσότε ρο καιρό εγώ με τις αδελφές μου...  Κοιμόμαστ αν νωρίς το βράδυ.  Όταν ερχότανε ο πατέρας μας, μας έβρισκε στο κρεβάτι και μας φιλούσε.Α υτό ήταν το σπίτι μας.  Γύρω – γύρω είχε αυλή.  Εκεί ήταν το κατόχι και το μουλπάκι που πλένανε, μαγειρεύα νε, βάζανε το καζάνι.  Εκεί κάναμε τα ρετσέλια μας και τα πετιμέζια μας.  
Εκεί η μητέρα μου έκανε τη μπουγάδα της και έπλενε τα ρούχα με σαπούνι και αλισίβα ...Σ’ αυτό το σπίτι γεννήθηκα και είδα για πρώτη φορά το φως του ήλιου το 1908.  Το χώμα που πάτησα της Τρίγλιας το πόνεσα και το αγάπησα πολύ...»

Η Σοφία Γιαρένη βραβεύτηκ ε για το λογοτεχνι κό της έργο από την Ακαδημία Αθηνών, μια και τα βιβλία της «Η ιστορία μου, 1984» και «Αναμνήσεις από την Τρίγλια και τη Ραφήνα, 1985» αφηγούντα ι τη ζωή της στην αγαπημένη της Τρίγλια της Βιθυνίας, το διωγμό του 1922 και την προσφυγιά της στη Ραιδεστό, Σπέτσες, Αθήνα και την τελική εγκατάστα ση της οικογένει ας το 1925 στη Ραφήνα.«Και ξαφνικά όλα τελείωσαν .  
Ήταν το ζεστό απόγευμα του Αυγούστου του 1922 όταν μάθαμε πως ο ελληνικός στρατός υποχωρούσ ε.  Λίγες μέρες αργότερα τα κακά μαντάτα μεγάλωσαν .  Όλοι έφευγαν.  Οι Τούρκοι άρχισαν να γυρίζουν και να καταδιώκο υν του Έλληνες όπου τους έβρισκαν.  

Τρόμος και φόβος μας έπιασε.  Αρχίσαμε να φεύγουμε.  
Τότε ήρθε το πλοίο του Φίλιππα Καβουνίδη η «Τρίγλια» και μας πήρε.  
Ας είναι η ψυχή του αναπαυμέν η.  Ο ευεργέτης μας και συμπατριώ της μας αυτός έσωσε τότε τον κόσμο.  
Το τι γινότανε στο λιμάνι δεν περιγράφε ται.  Ο πανικός και ο φόβος μας είχε καταλάβει .  Η μάνα έχανε το παιδί και το παιδί τη μάνα.  Πεινασμέν οι, νηστικοί μ’ ένα ντέγκι στη μασχάλη μπαίναμε όπου βρίσκαμε.  Λίγα πράγματα πήραμε μαζί μας.  Πολλοί τότε χαθήκανε.  Άλλοι πέσανε στη θάλασσα και πνιγήκανε .  Πολλά κορίτσια πέσανε στα χέρια των Τούρκων και χάθηκαν.  Άλλα τα στείλαμε στην Πόλη για να τα σώσουμε.  Μαζί του πήγε και η μεγαλύτερ ή μου αδελφή η Κατίνα, που φορούσε ακόμα τη μπλε ποδιά του σχολείου. Στο καράβι που μπήκαμε, ήμασταν ο ένας επάνω στον άλλο.  Δίψα, πείνα, αρρώστια, καημός και πόνος.  Μ’ όλο τον καημό της προσφυγιά ς πήραμε μαζί μας και την εικόνα της Παναγιάς της Παντοβασί λισσας από την εκκλησιά μας.  
Το καράβι ύστερα από ένα δύσκολο ταξίδι έπιασε την Τένεδο.  Εκεί κατεβήκαν ε αρκετοί.  Μετά το πλοίο έφτασε στη Ραιδεστό, όπου κατεβήκαμ ε όλοι.  Εκεί μείναμε για λίγες μέρες.  Υποφέραμε πολύ.  Δεν είχαμε που να κοιμηθούμ ε.  
Με το φθινόπωρο άρχισαν οι κακοκαιρί ες και οι βροχές.  Πεινούσαμ ε, δεν είχαμε ρούχα, σκεπάσματ α, φάρμακα.  Μας έβαλαν να κοιμούμασ τε μέσα σε στάβλους, μαζί με τ’ αλόγατα, για να γλιτώσουμ ε το κρύο και τη βροχή.  
Ο Θεός όμως μας αγαπούσε.  Έκανε και καμιά λιακάδα.  Τότε βγαίναμε σαν τα σαλιγκάρι α και ψάχναμε για τροφή...»Τη Σοφία Γιαρένη τη γνώρισα μέσα από τα βιβλία της και αισθάνθηκ α ως άνθρωπος και ως συγγραφέα ς να πλημμυρίζ ει την ψυχή μου μια υπερηφάνε ια γι’ αυτή τη θαυμάσια γυναίκα, την Τριγλιανή κόρη που άρχισε να γράφει σε μία ηλικία, όπου άλλοι έχουν καταθέσει τα όπλα και δεν αγωνίζοντ αι πλέον κι ούτε περιμένου ν από τη ζωή τους κάτι σημαντικό!

Η Σοφία Γιαρένη κινούμενη ανάμεσα στο πάθος και στο όνειρο κι έχοντας ως όπλο της τα βιώματα και τις αναμνήσει ς από την αγαπημένη της Τρίγλια κι από την μετέπειτα ζωή της στην Ελλάδα και με την αδάμαστη θέληση και πείσμα κατόρθωσε να φτάσει και να αγγίξει το λογοτεχνι κό θαύμα, συγγράφον τας έξι βιβλία:
«Η ιστορία μου, 1984»
«Αναμνήσεις από την Τρίγλια και τη Ραφήνα, 1985»
«Της ζωής ο λαβύρινθο ς, 1989»
«Της αγάπης και της προσφυγιά ς, 1994»
«Της Μικράς Ασίας, της Τρίγλιας και της προσφυγιά ς, 1999»
«Ιστορία της ζωής μου από την Ελλάδα και την Τρίγλια της Μικράς Ασίας, 2001»
Η ελληνική πολιτεία μέσω του Υπουργείο υ Πολιτισμο ύ, όπου υπάγονται οι συγγραφεί ς, τιμώντας το λογοτεχνι κό της έργο, της απέδιδε μηνιαία τιμητική σύνταξη, κάτι που μόνο ελάχιστοι μεγάλοι και καταξιωμέ νοι λογοτέχνε ς μπορούν να απολαμβάν ουν.

Θεωρώ τον εαυτό μου πολύ τυχερό και πολύ κερδισμέν ο γιατί μέσα από τη γνωριμία μου με τη Σοφία Γιαρένη και το λογοτεχνι κό της έργο, αισθάνθηκ α να γίνεται μέσα μου μία δραματική αλλαγή καθώς ανακάλυπτ α πως οπλιζόμου ν και εγώ από την ατέλειωτη επιμονή της, το πείσμα της, την αδάμαστη θέληση και σθένος για την Τέχνη, τη Ζωή, τη Δημιουργί α, την πνευματικ ή Προσφορά.
Μέσα από το παράδειγμ ά της έγινα περισσότε ρο ρεαλιστικ ός, καθώς σταμάτησα πλέον να αναζητώ την αναγνώρισ η και τη δικαίωσή μου σ’ όλα εκείνα που δηλητηριά ζουν τη ζωή μας, καθώς πλησίασα περισσότε ρο τους συνανθρώπ ους μου, τους συναδέλφο υς μου, τους μαθητές μου, καθώς ανακάλυπτ α πως γινόμουν περισσότε ρο άνθρωπος. ..
Μέσα από τα βιβλία της άρχισα κι εγώ να αγαπώ την Τρίγλια, την ευλογημέν η γωνιά της Μικρασιατ ικής γης, την Τρίγλια των Τριγλιανώ ν, την Τρίγλια των Ραφηνιωτώ ν, την Τρίγλια με τα περιβόλια και τις ελιές, με τα τρεχούμεν α νερά, με τον Τριγλιανό πατέρα της Σοφίας Γιαρένη που φιλούσε τα παιδιά του ένα – ένα, όταν γύριζε το σούρουπο από τους μπαξέδες και εκείνα τον περίμεναν στο κρεβάτι τους γεμάτα από αγάπη...

Πηγή: http://www.an-attiki.gr/
Χαίρομαι ιδιαίτερα, που επιτέλους υπάρχει διαδικτυα κά, ένας χώρος να φιλοξενήσ ει και ενώσει ταυτόχρον α, τα Δύο χωριά των Τριγλιανώ ν, αλλά και όσους Τριγλιανο ύς δεν βρίσκοντα ι σε αυτά.
Ευελπιστώ στην ευαισθητο ποίηση σας, ώστε να καταγράψο υμε σημερινές ενημερώσε ις, αλλά και την ιστορία του μερά μας.