Αποστολέας Θέμα: 9) Τα Σωματεία της Τρίγλιας  (Αναγνώστηκε 220 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Moderator
  • ***
  • Συγχαρητήρια
  • -Δώσατε: 6
  • -Λάβατε: 25
  • Μηνύματα: 78
  • Τόπος: Φιλοθέη
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 25
  • Φύλο: Άντρας
9) Τα Σωματεία της Τρίγλιας
« στις: 21 Αύγουστος 2019, 07:56:07 πμ »
Τα Σωματεία της Τρίγλιας

(Φιλεκπαιδ ευτική Αδελφότητ α και Φιλάνθρωπ ος Αδελφότητ α Κυριών)


Στους Κώδικες της Τρίγλιας, που φυλάσσοντ αι στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, κρύβονται μικρές ή μεγάλες ιστορίες που σπάνια έρχονται στην επιφάνεια . Μετά την περιγραφή του δημοκρατι κού τρόπου Διοίκησης της Τρίγλιας με την Εφοροδημο γεροντία, θεωρώ σκόπιμο να αναφερθού με στα δύο Σωματεία (Συλλόγους) που ιδρύθηκαν στην Τρίγλια και το ρόλο που διαδραμάτ ισαν στην κοινωνική ζωή της Χριστιανι κής Κοινότητα ς. Η Φιλεκπαιδ ευτική Αδελφότητ α της Τρίγλιας ιδρύθηκε το 1869, σύμφωνα με ορισμένα κείμενα, αλλά το 1868, με βάση τη σφραγίδα της, μετά τις μεγάλες μεταρρυθμ ίσεις της Οθωμανική ς Αυτοκρατο ρίας, που αφορούσαν στην παροχή δικαιωμάτ ων στις θρησκευτι κές μειονότητ ες που ζούσαν σ’ αυτήν, και, κυρίως, στην Ορθόδοξη Χριστιανι κή. Η Φιλανθρωπ ική Αδελφότητ α Κυριών ιδρύθηκε το 1908, με πρωτοβουλ ία του Χρυσόστομ ου, Μητροπολί τη Δράμας, που βρισκόταν την περίοδο εκείνη στην Τρίγλια, ως εξόριστος, από την Οθωμανική Αυτοκρατο ρία και το Πατριαρχε ίο.

Η Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητ α ιδρύθηκε, κυρίως, για την υποβοήθησ η του έργου της Εφοροδημο γεροντίας στον τομέα της εκπαίδευσ ης των παιδιών των Χριστιανώ ν της Τρίγλιας, αλλά φαίνεται ότι αδράνησε στην τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα και όταν ο Αλέξανδρο ς Μουμτζής βρήκε στο συρτάρι του πατέρα του Χριστόφορ ου Μουμτζή, που ήταν Πρόεδρος της Αδελφότητ ας, τη σφραγίδα της, συνέταξε Κανονισμό λειτουργί ας, έγραψε μέλη και αναβίωσε στις αρχές του 20ου αιώνα τη δράση της Αδελφότητ ας. Στη συνέχεια, το Διοικητικ ό της Συμβούλιο ανέπτυξε σημαντικέ ς δραστηριό τητες και έργο, όπως θα διαπιστώσ ουμε από τον Κώδικα Πρακτικών της Τρίγλιας (427) της περιόδου 1902-1922, που διασώθηκε και φυλάσσετα ι στα ΓΑΚ.

Στο «Τριγλιανό Χρονικό (1876-1909)» του Ανδρέα Χελιώτη διαβάζουμ ε μερικά αποσπάσμα τα από την «Αυτοβιογραφία» του Αλέξανδρο υ Μουμτζή, ο οποίος διετέλεσε και γραμματέα ς της Τρίγλιας, και, στη σελ. 22,  περιγράφε ι το περιστατι κό αναβίωσης της Αδελφότητ ας:

Ελησμόνησα όμως το σπουδαιότ ερον της εν Τριγλία δράσεώς μου. Μίαν ημέραν ανασκάλευ α εις τα κιτάπια του πατρός μου, ευρίσκω μίαν σφραγίδα η οποία έγραφε «Φιλεκπαιδευτική Αδελφότης», κατόπιν δύο χείρες αλληλοκρα τούμεναι και κάτω «Τρίγλια, έτος 1868». Ερωτήσας τον πατέρα μου έμαθον ότι η σφραγίς είχε μείνει εις τον πατέρα μου, ο οποίος ήτο Πρόεδρος καθ’ ην εποχή διελύθη η Αδελφότης . Τότε εγώ αμέσως συντάσσω κανονισμό ν της «Φιλεκπαιδευτικής Αδελφότητ ος Τριγλίας» και ως κορωνίδα θέτω την σφραγίδα αυτήν επί κεφαλής. Κατόπιν συνεννοηθ είς με μερικούς φίλους εκ της νεολαίας ηρχίσαμε να εγγράφωμε ν μέλη και εντός ολίγων ημερών εφθάσαμε τα 500 μέλη. Το ποσόν των συνδρομών των μελών ήτο προαιρετι κόν, διότι ήτο δεκτόν και το τάλαντον του πλουσίου και ο οβολός της χήρας.

Αίφνης όμως μίαν ημέραν παρουσιάζ εται εις την Τρίγλιαν όλως απροόπτως και όλως ακαίρως ο Μητροπολί της Προύσης, Μουδανιών και Τριγλίας Ναθαναήλ. Είπον όλως ακαίρως διότι οι Μητροπολί ται επισκέπτο ντο την Τρίγλιαν μόνον εις τας εξετάσεις και την εορτήν των Φώτων, όπου και έρριπτον τον Σταυρόν εις την θάλασσαν. Ο Μητροπολί της αναβάς εις την αίθουσαν της Σχολής την προορισμέ νην δι’ αυτόν προσκαλεί συνέλευσι ν των Εφόρων, των Δημογερόν των και όλων εν τέλει και λέγει. «Τι είναι αυτά που κάμνετε εσείς εδώ; Τι Αδελφότης και τα τοιαύτα; Δεν ηξεύρετε ότι κατόπιν συνεννοήσ εως Κυβερνήσε ως και Πατριαρχε ίου μόνον κατόπιν Αυτοκρατο ρικής αδείας είναι δυνατόν να επιτραπή η ίδρυσις άλλων σχολείων, Εκκλησιών, Αδελφοτήτ ων, εκτός των ήδη υπαρχουσώ ν; Και όμως έμαθα ότι εδώ ιδρύθη μία Αδελφότης . Ποίος τα κάμνει αυτά;» Αμέσως όλοι απάντησαν: ο Αλέξανδρο ς Μουμτζής. «Ας έλθη λοιπόν εδώ αυτός ο κύριος δια να δώση λόγον». Τότε παρουσιάζ ομαι εγώ με τον κανονισμό ν εις το χέρι και λέγω, «Σεβασμιώτατε, ανοίξατε και ίδετε και κατόπιν απαντήσετ ε». Μόλις όμως ήνοιξε την πρώτην σελίδα και είδε την σφραγίδα (Ο Μητροπολί της Ναθαναήλ από την σφραγίδα και την επ’ αυτής ημερομηνί α (1868) διαπίστωσ ε ότι δεν επρόκειτο για νέα Αδελφότητ α), αμέσως εφώναξε, «Μπράβο Αλέξανδρε! Και πόσοι ενεγράφησ αν έως τώρα ως μέλη;», «Μόνον 500, Σεβασμιώτ ατε». «Κύριοι, εις αυτήν την Αδελφότητ α να γραφήτε όλοι, όλοι, με ακούσατε, και να την υποστηρίξ ετε.

Κατόπιν του επεισοδίο υ τούτου, η Αδελφότης ήρχισε να προοδεύη και εντός δύο ετών επερίσσευ σε 508 λιρ. Οθωμανικά ς, με τας οποίας ηγοράσαμε την ιδιοκτησί αν του Αναστάση Ταταύλαλη (κατοικίαν και υποκάτω καφενείον) εις το κεντρικώτ ερον μέρος της πόλεως , ακριβώς αντικρύ της πατρικής μου οικίας, και κατ’ αυτόν τον τρόπον τα εισοδήματ α της Σχολής επερίσσευ σαν ακόμη. Σημειωτέο ν και τούτο, ότι η Αδελφότης επλήρωνε τα εισιτήρια των απόρων μαθητών και διένειμε βραβεία εις τους επιμελείς μαθητάς
”.

Στη σελ. 15 του «Τριγλιανού Χρονικού» ο συγγραφέα ς γράφει για τον Αλέξανδρο Μουμτζή: “Σπουδαιότερο όμως επίτευγμα ήταν η προσπάθει ά του για την ενίσχυση των Ελληνικών σχολείων της Τρίγλιας, όπου για τον σκοπόν αυτόν ενεργοποί ησε το 1896 την «Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητ α» της Τρίγλιας, η οποία είχε ιδρυθή το 1868 και είχε από καιρού διαλυθή”.

Το πρώτο θέμα που διαβάζουμ ε στον Κώδικα Πρακτικών έχει σχέση με το δάνειο που έδωσε η Εφοροδημο γεροντία στην Αδελφότητ α, προκειμέν ου αυτή να αγοράσει το διώροφο κτίριο που αναφέρει ο Αλέξανδρο ς Μουμτζής. Με το από 10.1.1906 πρακτικό (Κώδικας, σελ. 10) η Εφοροδημο γεροντία, υπό την προεδρία του Επιτρόπου του Μητροπολί τη Προύσας, αποφάσισε να δανείσει το ΔΣ της Αδελφότητ ας, με το ποσό των 26.676 γρ., προκειμέν ου να αγοράσει το διώροφο (τότε) κτίριο του Αναστασίο υ Τατάβλαλη, που βρισκόταν δίπλα στο ισόγειο καφενείο “Κυψέλη”. Στο πρακτικό της Γεν. Συνέλευση ς της 3.2.1906 (Κώδικας, σελ 12) περιγράφε ται αναλυτικά το ιστορικό προέλευση ς του ποσού και ο σκοπός χορηγίας του από τον Χρυσόστομ ο, Μητροπολί τη Δράμας,, ως ακολούθως:

Σήμερον τη 3η Φεβρουαρί ου 1906 συνελθόντ ες οι υποφαινόμ ενοι Εφοροδημο γέροντες και οι πρόκριτοι της ημετέρας κωμοπόλεω ς υπό της προεδρεία ν του Αρχ. επιτρόπου Πανοσολ. Βασιλείου ελάβομεν υπόψη το περιεχόμε νον του υπό ημερομ. 15 Απριλίου 1901 και Αριθμ. Κώδ. 388 πρακτικού της γενικής συνελεύσε ως απεφασίσα μεν όπως το εκ της δωρεάς της Α. Σεβασμιότ ητος του Αγίου Δράμας κυρίου κυρίου Χρυσοστόμ ου προκύπτον ποσόν των διακοσίων τεσσαράκο ντα επτά λιρών ήτοι (26676) είκοσι εξ χιλιάδας εξακόσια εβδομήκον τα εξ δανεισθή τη ενταύθα Φιλεκπαιδ ευτική Αδελφότητ ι υπό τόκω εξ τοις εκατόν (6%) ετησίως, ίνα το Δ. Συμβούλιο ν αυτής συμπληρώσ η το προς αγοράν του καφενείου Αναστασίο υ Τατάβλαλη απαιτούμε νον ποσόν των τετρακοσί ων δέκα λιρών. Εφ’ ω προσκαλεσ άμενοι τους κ. Γεώργιον Μποδόν και Λ. Τσάκωναν εκοινοποι ήσαμεν αυτοίς ότι δέον να εξοφλήσωσ ι τα εις το όνομα του ταμίου των ημετέρων εκπαιδευτ ηρίων ομόλογα αυτών, χρονολογο ύμενα από τη 15η Απριλίου 1901. Οι διαληφθέν τες κύριοι προσελθόν τες εμέτρησαν εις τον ταμίαν των σχολών το ως άνω ποσόν, όπερ αμέσως εμετρήθη τω Δ. Συμβουλίω της Αδελφότητ ος, επί τούτω υπογράψαν τες εν τω παρόντι πρακτικώ.
Εν Τριγλία τη 3 Φεβρουαρί ου 1906
”.

Το πρακτικό υπογράφετ αι 1) από τα μέλη της Γεν. Συνελεύσε ως (Σωκρ. Κ. Καλεμκερή ς, Λάζαρος Βελισάρης, Γεώργιος Σ. Μποτός, Λυκούργος Ν. Τσάκωνας, Νικόλαος Β. Νυστάζος, Σ. Ν. Μποτός, Ν. Παπαδόπου λος), 2) από τους Εφοροδημο γέροντες (Αλέξανδρο ς Ν, Κελάδης, Φίλιππος Σ. Κάρατζης, Κωνσταντί νος Θομίδης, Κλεόβουλο ς Σ. Κιόκουλος), και 3) από τα μέλη του Δ. Συμβουλίο υ της Αδελφότητ ος (Δημήτριος Κ. Τακάς, Αρμόδιος Στέργιος, Χρυσ. Κ. Κελέκης, Ν. Σοφοκλέου ς, Ι. Σ. Πετράκογλ ου).

Την ίδια ημέρα (3.2.1906) και στο επόμενο πρακτικό (σελ. 13) καταχωρήθ ηκε το Πωλητήριο:

Δι’ ου δήλον γίνεται ότι οι υποφαινόμ ενοι Αναστάσιο ς Τατάβλαλη ς και η σύζυγος αυτού Ευτέρπη Χριστ. Μώραλη, αμφότεροι υπήκοοι Οθωμανοί και κάτοικοι της ενορίας Μητροπόλε ως της κωμοπόλεω ς Τριγλίας, επωλήσαμε ν οικεία και ελευθέρα βουλήσει τη ενταύθα Φιλεκπαιδ ευτική Αδελφότητ ι το εν τη ενορία Μητροπόλε ως καφενείον μετά της επ’ αυτού οικίας ημών, γειτνιαζό μενον μετά του κοινοτικο ύ καφενείου η Κυψέλη και δημοσίων οδών, αντί λιρών Οθωμανικώ ν τετρακοσί ων δέκα. Ούτω δε το εν λόγω καφενείον μετά της οικίας από τη σήμερον περιέρχετ αι εις την κατοχήν της Φιλεκ. Αδελφότητ ος ημών αποξενουμ ένων του δικαιώματ ος της ιδιοκτησί ας επί του εν λόγω καφενείου . Λαβόντες δε το ως άνω ποσόν των τετρακοσί ων δέκα λιρών ενελλειπώ ς παρά του Δ. Συμβουλίο υ της Αδελφότητ ος υποσχόμεθ α ότι εν πρώτη ευκαιρία δώσωμεν το Αζίζ ικράρ ενώπιον του Ταπού-μεεμουρού.
Εν Τριγλία τη 3 Φεβρουαρί ου 1906
”.

Το πωλητήριο υπογράφετ αι από τους μάρτυρες-Εφοροδημογέροντες (Λυκούργος Ν. Τσάκωνας, Ν. Παπαδόπου λος, Σωκράτης Κ. Καλεμκερή ς, Φίλιππος Σ. Κάρατζης, Αλέξανδρο ς Κελάδης, Σ.Ν. Μποτός, Γεώργιος Σ. Μποτός) και τους πωλητές (Αναστάσιο ς Α. Τατάβλαλη ς, Ευτέρπη Α. Τατάβλαλη).

Σημειώνετ αι ότι, όπως προκύπτει από την από 11.5.1909 επιστολή του Χριστόφορ ου Μουμτζή προς τον γιο του Αλέξανδρο (55 επιστολές Μουμτζή, σελ. 143-144), το καφενείο που αγόρασε η Φιλεκπαιδ ευτική Αδελφότητ α, ονομάστηκ ε «Αδελφάτο». Από τα παραπάνω ντοκουμέν τα προκύπτει ότι αφενός το καφενείο του Αναστ. Τατάβλαλη ήταν όμορο του καφενείου «Κυψέλη» αφετέρου  μετονομάσ τηκε σε «Αδελφάτο» μετά τη μεταβίβασ ή του στη Φιλεκπαιδ ευτική Αδελφότητ α και, επομένως, είναι λανθασμέν η η ταυτοποίη ση του καφενείου «Κυψέλη» με το καφενείο «Αδελφάτο», όπως έχει γραφτεί σε ορισμένα κείμενα. Το γεγονός ότι το καφενείο «Κυψέλη», που εξακολουθ εί να υπάρχει και σήμερα, ήταν άλλο από εκείνο της Αδελφότητ ας, επιβεβαιώ νεται και από τα πρακτικά των Γενικών Συνελεύσε ων της 19.4.1910 (σελ. 93-95 και 96-97), στα οποία περιλαμβά νεται και το «καφενείο της Αδελφότητ ας» στις ασφάλειες (εγγυήσεις) που εγκρίθηκα ν να δοθούν για το δάνειο που πήρε η οικονομικ ή επιτροπή των νέων Σχολείων, προκειμέν ου να αποπερατω θεί το κτίριο. Επίσης, ελέγχεται ως λανθασμέν η και η αναφορά του Αλέξανδρο υ Μουμτζή ότι, με τις 506 λίρες Οθωμανικέ ς, που συγκέντρω σε η Αδελφότητ α, αγοράστηκ ε το κτίριο των Τατάβλαλη, αφού απαιτήθηκ ε το δάνειο των 247 ΛΤ, από το ταμείο της Κοινότητα ς, για να συμπληρωθ εί το ποσό που διέθετε η Αδελφότητ α (410-247= 163 ΛΤ) στο συνολικό ποσό των 410 ΛΤ, για την αγορά του κτιρίου.

Στον κανονισμό της «Ορθοδόξου Κοινότητο ς Τριγλίας» (Κώδικας Πρακτικών, σελ. 42), που εγκρίθηκε με εισήγηση του Χρυσόστομ ου, Μητροπολί τη Δράμας, καταγράφο νται στο άρθρο 2, εκτός από τις εκκλησίες, σχολεία κλπ, και τα δύο σωματεία ως εξής: “… Έχει μιαν φιλόπτωχο ν και φιλοπρόοδ ον Αδελφότητ α…”.

Δυόμιση χρόνια αργότερα (17.8.1908), από το πωλητήριο, καταχωρήθ ηκε πρακτικό (σελ. 56) με το οποίο η Αδελφότητ α επέστρεψε στην Εφοροδημο γεροντία μέρος του δανείου, δηλαδή 222 λίρες έναντι των 282, που αντιστοιχ ούν στο αρχικό δάνειο (247 λίρες) και τους τόκους (35 λίρες), και έμεινε νέο υπόλοιπο χρέους 60 λίρες,  για το οποίο δόθηκε προθεσμία 30 μηνών για την αποπληρωμ ή του:

“Σήμερον συνελθούσ α η αξιότιμος Εφοροδημο γεροντία μετά του Συμβουλίο υ της Αδελφότητ ος και αναθεωρήσ ασα τον λογαριασμ όν του χρέους της Αδελφότητ ος έλαβε παρ’ αυτής λίρας οθ. διακοσίας είκοσι δύο (αρ. 222) απέναντι χρέους αυτής ανερχομέν ου εις λ. οθ. διακοσίας ογδοήκοντ α δύο (αρ. 282), μένει δε υπόλοιπον χρέος της Αδελφότητ ος τη Εφοροδημο γεροντία λ. οθ. εξήκοντα (αρ. 60) ήτοι διακόσιαι σαράντα επτά (αρ. 247) λίραι Οθ. δανεισθεί σαι τη Αδελφότητ ι ως φαίνεται εν τω πρακτικώ της Εφοροδημο γεροντίας υπό ημερομηνί αν 3 Φεβρουαρί ου 1906 (σελ. 13), τόκοι λ. οθ. 35 δια διορίαν 30 μηνών.
Επί τούτοις εγένετο το παρόν πρακτικόν υπογραφέν  παρ’ αμφοτέρων του σωματείου της τε Εφοροδημο γεροντίας και του Συμβουλίο υ της Αδελφότητ ος
Εν Τριγλία τη 17 Αυγούστου 1908
”.

Το πρακτικό υπογράφετ αι 1) από τα μέλη της Εφοροδημο γεροντίας (Κ. Κονδυλένι ος, Ν. Παπαδόπου λος, Σωκράτης Κ. Καλεμκερή ς, Αναστάσις Δ. Καλπάκης, Ιωακείμ Παπαδόπου λος) και 2) τα μέλη του Συμβουλίο υ της Αδελφότητ ος (Βασίλειος Ν. Τακάς, Γρηγόριος Παπαδόπου λος, Ι. Κελάδης, Ε.Κ. Καλεμκερή ς, Σταύρος Φωτίου, Κωνσταντί νος Γ. Στέργιος, Χ’’Χρήστος Καδούρης).

Η συνεργασί α της Εφοροδημο γεροντίας και της Αδελφότητ ας συνεχίστη κε, όπως προκύπτει από το πρακτικό της 12.2.1910 (σελ. 92), οπότε παραιτήθη καν πέντε μέλη της Μοναστηρι ακής Επιτροπής (Βασίλειος Τακάς, Χρυσός Κελέκης, Ιορδ. Πετράκογλ ου, Επαμ. Καλεμκερή ς και Γρηγ. Παπαδόπου λος) για λόγους που γνώριζαν οι ίδιοι και δεν δέχτηκαν να παραμείνο υν στην Επιτροπή μέχρι τη λήξη της διετούς θητείας τους. Το θέμα λύθηκε με τη συμμετοχή στη Μοναστηρι ακή Επιτροπή των μελών του Δ. Συμβουλίο υ της Αδελφότητ ος Δημ. Τακά, Αλέκου Τσεσμετζή, Κων. Λούτζογλο υ και Αλέκου Μαστραντώ νη (σ.σ. στο πρακτικό έχει μείνει κενό για συμπλήρωσ η και άλλου ονόματος, το οποίο φαίνεται ότι τελικά δεν συμπληρώθ ηκε).

Στη Γεν. Συνέλευση της 19.4.1910 (Κώδικας, σελ. 93-95), υπό την προεδρία του Χρυσόστομ ου, Μητροπολί τη Σμύρνης πλέον, το πρακτικό της οποίας είναι γραμμένο από τον ίδιο, αποφασίστ ηκε να διορισθεί οικονομικ ή και διαχειρισ τική Επιτροπή για τα κοινοτικά προσοδοφό ρα κτήματα με στόχο την εξόφληση του δανείου για την ανέγερση του νέου κτιρίου των Σχολών. Στα κτήματα αυτά περιλαμβά νεται και το καφενείο της Αδελφότητ ος «ήτις σκοπόν είχε και έχει την προστασία ν των γραμμάτων εν τη Κοινότητι». Στο επόμενο πρακτικό με ίδια ημερομηνί α (σελ. 96-97) αποφασίστ ηκε η σύναψη δανείου μέχρι 500 ΛΤ για την αποπεράτω ση των νέων σχολικών κτιρίων, με επιτόκιο 8%, και για ασφάλεια παραχωρήθ ηκαν στους δανειστές, εκτός των άλλων, και «Τα ενοίκια του καφενείου της Αδελφότητ ος».

Στη Γεν. Συνέλευση της 11.1.1911 (σελ. 113), υπό την προεδρία του Μητροπολί τη Προύσης κ. Δωροθέου, «η Γεν. Συνέλευση ανεγνώρισ ε τους κόπους και την προθυμίαν των μελών της Μοναστηρι ακής Επιτροπής ευχαριστή σασα τα μέλη αυτής εγκρίνουσ α και την απόφασιν της εντίμου Εφοροδημο γεροντίας , περί εκλογής Μοναστηρι ακής Επιτροπής του Διοικητικ ού Συμβουλίο υ της ενταύθα Φιλεκπαιδ ευτικής Αδελφότητ ος αποτελουμ ένης εκ των αξιοτίμων κυρίων Γ. Τακά, Ι. Κοκκαλά, Δ. Φούντα, Κ. Στεργίου, Α. Μαστραντώ νη, Θ. Μοσχογιαν νίδου, Δ. Τακά και Κ. Χ’’Αναστάση».

Στις Γεν. Συνελεύσε ις της 16.5.1911 (σελ. 121) και 17.5.1911 (σελ. 123) αποφασίστ ηκε η σύναψη και νέου δανείου μέχρι 750 ΛΤ, εκτός εκείνου από τον κ. Γ. Μποτό, για την αποπεράτω ση των νέων σχολικών κτιρίων, και μερικοί πρόκριτοι (Ευγ. Καλαφάτης, Φίλιππος Καβουνίδη ς και Λυκ. Τσάκωνας) προσφέρθη καν να δανείσουν την Κοινότητα με τους όρους και τις εξασφαλίσ εις που είχαν οριστεί. Επίσης ότι τα σχετικά ομόλογα θα εκδώσει και θα υπογράψει το Συμβούλιο της Φιλεκπαιδ ευτικής Αδελφότητ ος. Στην επόμενη σελίδα (124) του Κώδικα Πρακτικών καταχωρήθ ηκε η επιστολή, με αντίγραφα των πρακτικών, που αποφασίστ ηκε να σταλούν στο Διοικ. Συμβούλιο της Αδελφότητ ος για το θέμα του δανείου από όμιλο του οποίου αντιπρόσω πος ορίστηκε ο Φίλιππος Καβουνίδη ς. Η απόσβεση του δανείου αυτού ορίστηκε μετά την απόσβεση του χρέους των 500 ΛΤ προς τον Γ. Μποτό και ως Επιτροπή ορίστηκε το εκάστοτε Συμβούλιο της Αδελφότητ ος. Η επιστολή τελειώνει ως εξής:

Φρονούντες ότι ούτω παρέχεται τη Αδελφότητ ι ευκαιρία να φανή επωφελεστ έρα και στην κοινότητα εκτελούσα τον πραγματικ όν αυτής σκοπόν όπως είναι η υποστήριξ ις των γραμμάτων και της παιδείας εν τω τόπω μας ευχαριστο ύντες υμάς εκ μέρους της Κοινότητο ς δια την προθυμίαν μεθ’ ης ανέλαβεν την εντολήν αυτήν – διατελούμ εν μεθ’ υπολήψεως
Εν Τριγλία 21 Μαίου 1911
”.

Η επιστολή υπογράφετ αι από τους Εφοροδημο γέροντες Δ.Κ. Τακά κα Ιωάννη Κοκκαλά.

Η βοήθεια της Αδελφότητ ας ζητήθηκε πάλι 1,5 χρόνο αργότερα, σύμφωνα με το πρακτικό της 6.12.1912 (σελ. 158), λόγω της δύσκολης οικονομικ ής κατάσταση ς της Εφοροδημο γεροντίας για την πληρωμή μισθοδοσί ας και λοιπών εξόδων. Έτσι ζητήθηκε δάνειο μέχρι είκοσι (20) ΛΤ από την Αδελφότητ α.

Η προσφορά των μελών του Διοικ. Συμβουλίο υ της Αδελφότητ ος στο αδιέξοδο που είχε παρουσιασ τεί το 1910, με την παραίτηση πέντε μελών της Μοναστηρι ακής Επιτροπής, φαίνεται ότι επαναλήφθ ηκε το 1913, αφού στο πρακτικό της 9.1.1913 (σελ. 165) της Γεν. Συνέλευση ς περιλαμβά νεται και η απόφαση: «Προκειμένου δε περί της Μοναστηρι ακής Επιτροπής η εκλογή αυτής αφέθη εις το συμβούλιο ν της Αδελφότητ ος και της Εφοροδημο γεροντίας ».

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 6.9.1913 (σελ. 180), που επικυρώθη κε από τον Χρυσόστομ ο, Μητροπολί τη Σμύρνης, καταγράφε ται ο διορισμός του Δημητρίου Κ. Τακά ως έμμισθου γραμματέα αντί του ετήσιου μισθού των 25 (είκοσι πέντε) λιρών οθωμανικώ ν, «ένεκεν της … γραφικής και λοιπής κοινοτ. εργασίας των σωματείων αυτής», που θα καταβάλλε ται εξ ημισείας από την Εφοροδημο γεροντία και τη Μοναστηρι ακή Επιτροπή.

Το 1914 εμφανίστη κε πάλι το πρόβλημα της δυσχερούς οικονομικ ής κατάσταση ς στα Ταμεία της Κοινότητα ς και των Σχολών και η Εφοροδημο γεροντία αποφάσισε να ζητήσει τη βοήθεια της Αδελφότητ ος. Συγκεκριμ ένα, στο πρακτικό της 28.9.1914 (σελ. 209) διαβάζουμ ε:

Εν τη συνεδρία ταύτη πολύς εγένετο λόγος περί της δυσχερούς οικονομικ ής θέσεως εις ην περιήλθε, το τε Κοινοτικό ν και σχολικόν ημών ταμείον ένεκεν των γνωστών τοις πάσιν ημίν λόγων. Ενεκρίθη δε όπως προς πληρωμήν μέρους των καθυστερο ύμενων μισθών των διδασκάλω ν και για την τρέχουσαν υπηρεσίαν συναφθή δάνειον έντοκον παρά του ταμείου της Φιλ. Αδελφότητ ος. Ωε εκ τούτου αποφασίζε ται όπως σταλλή το κατάλληλο ν γράμμα εις το προεδρείο ν της ειρημένης Αδελφότητ ος δια τα περαιτέρω”.

Το πρακτικό υπογράφετ αι από τα μέλη της Εφοροδημο γεροντίας (Κωνσταντί νος Ε. Λούτζογλο υ, Σταύρος Νικολάου, Νικ. Καλπάκης, Δ.Κ. Τακάς, Δημήτριος Ν. Τακάς).

Το θέμα του δανείου συζητήθηκ ε στη Γενική Συνέλευση της 11.1.1915 (σελ. 215):

Λόγου γενομένου περί της οικονομικ ής θέσεως του ταμείου των σχολών κατόπιν ανταλλαγή ς διαφόρων σκέψεων ληφθέντος υπ’ όψιν του απροχωρήτ ου της καταστάσε ως απεφασίσθ η, ίνα παρακληθή το προεδρείο ν της Φιλεκπαιδ ευτικής αδελφότητ ος, όπως παραχωρήσ η υπό τύπον δανείου τη εφορία το εν τω ταμείω αυτής υπάρχον ποσόν ανερχόμεν ον εις (65) εξήκοντα πέντε λιρ. δια τας ανάγκας των σχολών συμφώνως άλλωστε τω Φιλεκπαιδ ευτικώ σκοπώ και προορισμώ αυτής. Ανατίθετα ι δε η ενέργεια των περαιτέρω τη εντίμω εφοροδημο γεροντία ίνα συνεννοηθ ή μετά του ειρημένου προεδρείο υ”.

Την μεθεπομέν η (13.1.1915) πραγματοπ οιήθηκε η πρώτη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας (σελ. 216) και, μεταξύ των άλλων, «… να γραφή το κατάλληλο ν γράμμα εις το Διοικητικ όν Συμβούλιο ν της ενταύθα λειτουργο ύσης Φιλ. Αδελφότητ ος περί συνάψεως δανείου εντόκου παρά του ταμείου αυτού προς κάλυψιν μερικήν των Σχολικών αναγκών, συνωδά τη αποφάσει της γενικής Συνελεύσε ως της συγκροτηθ είσης κατά την 11η Ιανουαρίο υ τρέχοντος μηνός».

Στη δεύτερη συνεδρίασ η (18.1.1915) της Εφοροδημο γεροντίας (σελ. 216) διαβάζουμ ε:

Εν τη συνεδρία ταύτη κατόπιν Γράμματος … εις το προεδρείο ν της ενταύθα Φιλ. Αδελφότητ ος περί συνάψεως δανείου παρά του Ταμείου αυτής και κατόπιν εγκρίσεως υπό του Δ. Συμβουλίο υ αυτής της αποφάσεως της Κοινοτική ς Συνελεύσε ως, ενεκρίθη η σύναψις δανείου παρά της ειρημένης Αδελφότητ ος εκ λιρών τουρκικών 14 δέκα τεσσάρων και με τόκο … σαράντα τοις εκατόν. Επίσης εγκρίνετα ι όπως δοθή εις το Συμβούλιο ν αυτής ομόλογον χρεωστικό ν υπογεγραμ μένον υφ’ όλων των μελών της Εφοροδημο γεροντίας και σεσημασμέ ον συνάμα τη της Κοινότητο ς σφραγίδει”.

Στην 3η συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 1.3.1915 (σελ. 218) εγκρίθηκε 1) η σύναψη και νέου δανείου 15 ΛΤ από το Ταμείο της Φιλεκπαιδ ευτικής Αδελφότητ ος με τόκο 40% μέχρι της εξοφλήσεω ς αυτών και  2) η έκδοση χρεωστικο ύ ομολόγου.

Από την ανάγνωση των παραπάνω πρακτικών του 1915, διαπιστών εται ότι ενώ είχε αποφασισθ εί αρχικά να συναφθεί δάνειο ποσού μέχρι 65 ΛΤ, τελικά, η Εφοροδημο γεροντία δανείστηκ ε από την Φιλεκπαιδ ευτική Αδελφότητ α δύο φορές και συγκεκριμ ένα 14 ΛΤ την πρώτη και 15 ΛΤ τη δεύτερη, σύνολο 29 ΛΤ, και μάλιστα με το υψηλό επιτόκιο του 40%. Υπενθυμίζ εται ότι στη σελίδα 221 του Κώδικα Πρακτικών καταταχωρ ήθηκε το τελευταίο (23.4.1915) πρακτικό πριν από τον πρώτο διωγμό και στις υπόλοιπες σελίδες δεν βρέθηκε άλλο πρακτικό σχετικό με το θέμα των συγκεκριμ ένων δύο δανείων.

Μετά την επιστροφή των Τριγλιανώ ν στο χωριό τους, στα τέλη του 1918, λειτούργη σε πάλι το σύστημα διοίκησης της Κοινότητο ς και το πρώτο πρακτικό που είναι σχετικό με την Φιλεκπαιδ ευτική Αδελφότητ α καταχωρήθ ηκε την 29.9.1919 (σελ. 300). Στο πρακτικό αυτό περιγράφε ται το αίτημα της Αδελφότητ ος, για τη δημιουργί α καζίνου (κέντρου ψυχαγωγία ς) στην ιδιοκτησί α της Μονής Πατέρων, με στόχο την αύξηση των δραστηριο τήτων και των  εσόδων της προς όφελος του Σχολικού Ταμείου. Συγκεκριμ ένα αναφέρετα ι ότι «Τη αιτήσει της Φιλεκπαιδ ευτικής Αδελφότητ ος εν μικτή συσκέψει μετά της Μοναστηρ. Επιτροπής απεφασίσθ η όπως τα δύο Μπαξεβάνι κα της Μονής των Πατέρων δοθώσι δια Καζίνο τη Αδελφότητ ι υπό τον όρον όπως η Μοναστηρι ακή Επιτροπή δικαιούτα ι εις 30% επί των εισπράξεω ν των εισιτηρίω ν».

Ο Διόδωρος, Επίσκοπος Καμπανίας, έστειλε το 1919 χρήματα στην Κοινότητα και στην Αδελφότητ α, όπως προκύπτει από το από 8.12.1919 πρακτικό (σελ. 310), στο οποίο έχει καταχωρηθ εί απόφαση της Εφοροδημο γεροντίας … να σταλή επιστολή τω Τοποτηρητ ή Αγ. Προύσης προς είσπραξιν των δι’ αυτού αποσταλέν των υπό του Επισκόπου Διοδώρου (Καμπανίας) 1000 δρχ δια την Κοινότητα και 500 δρχ δια την Αδελφότητ α”.

Στο από 23.2.1920 πρακτικό (σελ. 317) καταχωρήθ ηκε το αίτημα της Φιλανθρωπ ικής Αδελφότητ ας Κυριών για την παραχώρησ η από την Εφοροδημο γεροντία του κτιρίου του παλαιού Παρθεναγω γείου και “… Α) Ενεκρίθη η παραχώρησ ις του Παρθεναγω γείου εις το σωματείον της φιλανθρωπ ικής Αδελφότητ ος των Κυριών, όπερ δι’ ιδίων εξόδων υποχρεούτ αι να αναλάβη την επισκευήν και μετασκευή ν αυτού εις αίθουσαν Λέσχης και Θεάτρου υπό τους όρους , όπως να δικαιούτα ι να συμμετάσχ η εις τούτο και το σωματείον της φιλεκπαιδ ευτικής Αδελφότητ ος εν περιπτώσε ι καθ’ ην ήθελεν απαιτήσει αυτό τούτο. Β) Το παραχωρού μενον κτίριον επί μίαν εξαετίαν θα ευρίσκετα ι εις την δικαιοδοσ ίαν και διαχείρισ ιν του σωματείου της φιλανθρωπ ικής Αδελφότητ ος των Κυριών και του της φιλεκπαιδ ευτικής Αδελφότητ ος ενί περιπτώσε ι ήθελεν συμμετάσχ η τούτο εγκαίρως δικαιουμέ νων και των λοιπών σωματείων της Κοινότητο ς ημών να διαθέτωσι ν την αίθουσαν της Λέσχης και του Θεάτρου οσάκις ήθελε παρουσιασ θή προς τούτο ανάγκη. Γ) Μετά την λήξιν της εξαετίας το εν λόγω κτίριον θα περιέλθη εις την άμεσον δικαιοδοσ ίαν και διαχείρισ ιν της Εφοροδημο γεροντίας , άνευ ουδεμιάς απαιτήσεω ς του σωματείου των Κυριών, προς όφελος των Σχολών”.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το κτίριο του Παρθεναγω γείου έχει αναπαλαιω θεί και διατηρείτ αι σήμερα στην ίδια ακριβώς μορφή, όπως φαίνεται σε παλιές φωτογραφί ες.

Μετά την απόπειρα δολοφονία ς του Ελ. Βενιζέλου, συντάχθηκ ε το από 2.8.1920 πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας (σελ. 330), με τη συμμετοχή της Φιλεκπαιδ ευτικής Αδελφότητ ος, της Μοναστηρι ακής Επιτροπής και του Λαού, και αποφασίστ ηκε σειρά εκδηλώσεω ν και αποστολή επιστολών και τηλεγραφη μάτων, για την υγεία του πρωθυπουρ γού.

Στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 16.10.192 0 (σελ. 342), υπό την προεδρία αφενός του Χρυσόστομ ου, Μητροπολί τη Σμύρνης αφετέρου του Διόδωρου, Μητροπολί τη Καμπανίας, οι οποίοι βρέθηκαν στην Τρίγλια, συζητήθηκ ε, εκτός των άλλων, και αποφασίστ ηκε «όπως αι δύο Αδελφότητ ες συνεργασθ ώσι δια την μεταρρύθμ ισιν του Παλιού Παρθεναγω γείου εις Θέατρον, Λέσχην, ξενοδοχεί ον κλπ».


Η Φιλανθρωπική Αδελφότητ α Κυριών ιδρύθηκε το Φεβρουάρι ο 1908, με πρωτοβουλ ία του Χρυσόστομ ου, Μητροπολί τη Δράμας, και λεπτομέρε ιες για την υλοποίηση αυτής της ιδέας του αντλούμε από τις επιστολές του Χριστόφορ ου Μουμτζή (Τριγλιανό Χρονικό, Ανδρέας Χελιώτης). Στην από 7.3.1908 επιστολή προς το γιο του Αλέξανδρο διαβάζουμ ε:

Ούτος (σ.σ. εννοεί ο Χρυσόστομ ος) έχων κατά νουν να συστήση ενταύθα και «Αδελφότητα Κυριών», ολίγας ημέρας μετά την αποστολήν της από 5ης Φεβρουαρί ου επιστολής μου προσεκάλε σε, δια καταλόγου, δια του παιδονόμο υ Αριστείδο υ εκ των ενταύθα γυναικών εις συνέλευσι ν έως 80 τον αριθ. Προσήλθον δε έως 50 εις την μεγάλην της Σχολής αρρένων αίθουσαν προς ας διεκοίνωσ ε τον σκοπόν της συνελεύσε ως-μεταξύ τούτων και η αδελφή σου Ειρήνη-ότι πρόκειται περί συστάσεως αδελφότητ ος κυριών, και παρέστησε προς αυτάς τα καλά άπερ προέρχοντ αι εκ των τοιούτων σωματείων εις αγαθοεργε ίας αναλόγως του τόπου εν ω συστήνοντ αι και εκανονίσθ η να πλρώνουν αι εγγραφόμε ναι αδελφαί ανά εν Γρόσιον κατά μήνα εις το ταμείον της εν λόγω αδελφότητ ος. Εκ των εν τη συνελεύσε ι συνελθουσ ών κυριών εδιόρισε 10μελές διοικητικ όν συμβούλιο ν, προέδρου της κ. Καλλιόπης Καλεμκερί νης, Ταμίου της Μαρίας Αλέκενας συζύγου δε Αναστ. Μπαρούτα, γραμματέω ς της διαθεσίμο υ παρθεναγω γού θυγατρός Γιαζητζόγ λου, δύο εισπράκτο ρας και αι λοιπαί του συμβουλίο υ πάρεδροι-εν αις και η ανεψιά μου Ευτέρπη-υπογράψασαι το πρακτικόν εν τω επί τούτω βιβλίω αι παρούσαι αδελφαί διελύθη η συνέλευσι ς, προσεκόμι σε δε το διοικητικ όν συμβούλιο ν το των εγγραφών βιβλίον ίνα εγγράψουσ ι και άλλες αδελφάς και απήλθεν, αναλαβόντ ος του Αγ. Δράμας να συντάξη και τον απαιτούμε νον κανονισμό ν”.

Το πρώτο στοιχείο που αναφέρετα ι στον Κώδικα Πρακτικών, για το συγκεκριμ ένο σωματείο και τη δράση του, είναι το από 23.2.1920 πρακτικό (σελ. 317) της Εφοροδημο γεροντίας , που αφορά στην παραχώρησ η του κτιρίου του παλαιού Παρθεναγω γείου στα δύο σωματεία και περιγράφε ται παραπάνω.

Το δεύτερο και τελευταίο είναι το από 4.3.1921 πρακτικό (σελ. 318), στο οποίο περιγράφε ται το αίτημα της Φιλανθρώπ ου Αδελφότητ ος των Κυριών, για την “εκλογή Επιτροπής εποπτείας και επιτηρήσε ως επί της κατασκευή ς της Λέσχης“. Μετά από ψηφοφορία εκλέχτηκα ν οι Κων/νος Κονδυλένι ος 11, Γεώργιος Τακάς 11, Νικόλαος Καλπάκης 9, Σωκράτης Καλεμκερή ς 8 και Κων/νος Μακασίκης 6, με επιλαχόντ ες τους Αρμόδιο Στέργιο 5 και Φίλιππο Κάρατζη 3.

Δεν βρέθηκαν στοιχεία για τη δράση αυτού του σωματείου στο διάστημα από την ίδρυσή του (1908) μέχρι το 1921.


Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Global Moderator
  • ****
  • Συγχαρητήρια
  • -Δώσατε: 48
  • -Λάβατε: 92
  • Μηνύματα: 322
  • Τόπος: Θεσσαλονίκη
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 94
  • Φύλο: Άντρας
Απ: 9) Τα Σωματεία της Τρίγλιας
« Απάντηση #1 στις: 21 Αύγουστος 2019, 08:45:22 μμ »
Επισυνάπτ ω αυτό το σημαντικό ντοκουμέν το της Φιλεκπαιδ ευτικής Αδελφότητ ας.Πρόκει ται για δωρεά που έγινε το 1908. Το προτυπωμέ νο έντυπο είναι μικρό δείγμα της σοβαρότητ ος και της τυπικότητ ας της λειτουργί ας της Αδελφότητ ος.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Moderator
  • ***
  • Συγχαρητήρια
  • -Δώσατε: 6
  • -Λάβατε: 25
  • Μηνύματα: 78
  • Τόπος: Φιλοθέη
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 25
  • Φύλο: Άντρας
Απ: 9) Τα Σωματεία της Τρίγλιας
« Απάντηση #2 στις: 24 Αύγουστος 2019, 07:49:34 πμ »
Εξαιρετικ ό και σημαντικό αρχειακό στοιχείο Βασίλη και αποδεικνύ εται, άλλη μια φορά, πόσο πολύτιμο είναι το αρχείο σου.

Από το δελτίο αυτό προκύπτει ότι 1) συντάχθηκ ε ένα μήνα (15.7.1908) πριν από το από 17.8.1908 πρακτικό (Κώδικας, σελ. 56), με το οποίο επεστράφη στην Εφοροδημο γεροντία το μεγαλύτερ ο μέρος του δανείου που έλαβε η Φιλεκπαιδ ευτική Αδελφότητ α το 1906 για την αγορά του καφενείου Τατάβλαλη, 2) υπέγραψε ο Ε. Κ. Καλεμκερή ς, που ήταν μέλος του ΔΣ της Φιλεκπαιδ ευτικής Αδελφότητ ος, αντί του προέδρου της, και ο Γεν. Γραμματέα ς Αλεξ. Μαστραλέξ ης, ο οποίος, όμως, δεν φαίνεται να έχει συνυπογρά ψει το από 17.8.1908 πρακτικό, 3) αναγράφετ αι έτος ιδρύσεως το 1869, σε αντίθεση με τη σφραγίδα που βρήκε ο Αλέξανδρο ς Μουμτζής στα κιτάπια του πατέρα του, στην οποία αναγράφετ αι 1868, όπως αναφέρει στην Αυτοβιογρ αφία του,4) τα προεκτυπω μένα "καλλιτεχν ικά" δελτία αποδεικνύ ουν την οργάνωση της Αδελφότητ ος, 5) η αναγραφή του ποσού της δωρεάς των 108 γροσίων έγινε με τη διατύπωση "οκτώ και εκατόν" αντί του συνηθισμέ νου "εκατόν οκτώ" και 6) ο δωρητής Γεώργιος Δ. Σταυρίδης ενεγράφη ως "ευεργέτης" με τη δωρεά του αυτή, αντί του προεκτυπω μένου τίτλου "δωρητής".