Αποστολέας Θέμα: 13) Η φορολογική επιβάρυνση των κατοίκων της Τρίγλιας  (Αναγνώστηκε 193 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Moderator
  • ***
  • Συγχαρητήρια
  • -Δώσατε: 7
  • -Λάβατε: 33
  • Μηνύματα: 102
  • Τόπος: Φιλοθέη
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 33
  • Φύλο: Άντρας
Στους Κώδικες της Τρίγλιας, που φυλάσσοντ αι στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, κρύβονται μικρές ή μεγάλες ιστορίες που σπάνια έρχονται στην επιφάνεια . Μία απ’ αυτές, μεγάλης σημασίας για την οικονομία της Τρίγλιας, ήταν η επιβάρυνσ η των κατοίκων της Τρίγλιας για τους φόρους 1) προς όλους τους κατοίκους της Αυτοκρατο ρίας, που επέβαλε η Κεντρική Οθωμανική Διοίκηση (Κυβέρνηση), 2) προς την Μητρόπολη Προύσας και το Πατριαρχε ίο, 3) που επέβαλε η Εφοροδημο γεροντία, προκειμέν ου να αντιμετωπ ισθούν τα γενικά έξοδα της Κοινότητο ς (λειτουργί α σχολείων, πληρωμή διδακτικο ύ προσωπικο ύ, ιερέων, αγροφυλάκ ων, νυκτοφυλά κων, πολιτοφυλ άκων και λοιπών υπαλλήλων), καθώς και τη διαδικασί α είσπραξής τους. Οι αποφάσεις επιβολής των τοπικών φόρων και η μέθοδος είσπραξης όλων των φόρων  περιλαμβά νονταν στις αρμοδιότη τες της Εφοροδημο γεροντίας .

Το διοικητικ ό σύστημα της Οθωμανική ς Αυτοκρατο ρίας ήταν πολύπλοκο, πολυπρόσω πο, με κεντρομόλ α τάση και πυραμιδοε ιδές σχήμα, και αδυνατούσ ε να ασκήσει άμεση διοίκηση έως την πιο απομακρυσ μένη μονάδα της Αυτοκρατο ρίας. Για το λόγο αυτό αναπτύχθη καν στα Ελληνικά χωριά της Αυτοκρατο ρίας κοινοτικο ί μηχανισμο ί αυτοδιοίκ ησης, που δεν ήταν βασισμένο ι σε κάποιο συγκεκριμ ένο μοντέλο, αλλά διαμορφων όντουσαν ανάλογα με τις συνθέσεις και τις ανάγκες κάθε κοινοτική ς μονάδας, με τη συμμετοχή πάντα της θρησκευτι κής ιεραρχίας . Γενικά, η Οθωμανική διοικητικ ή ιεραρχία κάλυπτε ολόκληρο τον πληθυσμό μιας περιοχής, ενός χωριού, ενώ η Χριστιανι κή διοίκηση κάλυπτε μόνο το Χριστιανι κό τμήμα του πληθυσμού, αλλά στην Τρίγλια, που κατοικούσ αν στη συντριπτι κή τους πλειοψηφί α Χριστιανο ί, το κοινοτικό σύστημα αυτοδιοίκ ησης που οργανώθηκ ε κάλυπτε, σε μερικές περιπτώσε ις, τις ανάγκες και τις υποχρεώσε ις όλων των κατοίκων, Χριστιανώ ν και Μουσουλμά νων, όπως πχ οι υπηρεσίες των αγροφυλάκ ων, νυκτοφυλά κων, πολιτοφυλ άκων κλπ, οι οποίοι είχαν αρμοδιότη τα και για τις ιδιοκτησί ες ή τις γειτονιές των Μουσουλμά νων και όχι μόνον των Χριστιανώ ν, διοριζόντ ουσαν από την Εφοροδημο γεροντία και οι μισθοί τους πληρωνόντ ουσαν από όλους τους κατοίκους της Κοινότητα ς. Οι υπόλοιπες υπηρεσίες, βέβαια, δηλαδή τα σχολεία, τα νεκροταφε ία, οι θρησκευτι κοί χώροι κλπ αντιμετωπ ίζονταν από κάθε θρησκευτι κή ομάδα των κατοίκων της.

Ο Θανάσης Πιστικίδη ς αναφέρει στο βιβλίο του «Τρίγλια Βιθυνίας» (σελ. 169-170) ότι: “Το Τουρκικό κράτος δεν ενίσχυε ποτέ οικονομικ ά την Τοπική Αυτοδιοίκ ηση, επέβαλε μόνο τους φόρους, το δέκατο επί των αγροτικών προϊόντων και το μιρί στ’ αλιεύματα που ήταν κι’ αυτό δέκατο, αλλά μ’ άλλη ονομασία όπως είδαμε. Για να μην απασχολού νται υπάλληλοι για τις εισπράξει ς  αυτές, οι φόροι έβγαιναν σε δημοπρασί α και μισθώνοντ αν για ένα χρόνο ή το πολύ για δύο. Τους αναλάμβαν αν ειδικοί πλειοδότε ς, οι οποίοι μπορεί να ήσαν Τριγλιανο ί  ή κι από άλλα μέρη. Όποιοι όμως κι αν ήταν αυτοί οι άνθρωποι, οι «δεκατιστές» όπως τους έλεγαν, ήταν οι απεχθέστε ρες φυσιογνωμ ίες μέσα στο χωριό. Σκληροί κι αδυσώπητο ι, μπορούσαν να ξεφορτώσο υν μέσα στο δρόμο, μέσα στο χιόνι, ένα γαϊδουροφ όρτωμα για να ελέγξουν και να ζυγίσουν, αν δεν συμβιβαζό ταν μαζί τους ο χωρικός. Έμπαιναν μέσα στα σπίτια όποια ώρα ήθελαν να δουν και να μετρήσουν τις ελιές στα κάπα. Μπορούσαν να ζητούν φόρο κι από ένα καλάθι κεράσια, σταφύλια ή ροδάκινα, που έφερνε ο χωρικός στο σπίτι του και να ελέγχουν μέσα στο σπίτι την παραγωγή του κουκουλιο ύ.

Το σύστημα αυτοδιοίκ ησης, που οργανώθηκ ε στην Τρίγλια, περιγράφε ται με λεπτομέρε ιες στην ιστορία 8 «Διοίκηση της Τρίγλιας-Εφοροδημογεροντία» αυτής της ενότητας, αλλά το σύστημα αυτό χρειάζοντ αν χρήματα, για την εκτέλεση των υπηρεσιών του, προς όφελος όλης της Κοινότητα ς. Τα έσοδα της Κοινότητα ς προέρχοντ αν από τα δικαιώματ α σε γάμους, κηδείες, σύνταξη προικοσυμ φώνων, διαθηκών, συμβιβασμ ούς σε διενέξεις κλπ, αλλά και από τις εκκλησίες (παγκάρια), από ενοικίαση διαφόρων κοινοτικώ ν ακινήτων, που προέρχοντ αν είτε από διαθήκες, δωρεές κλπ είτε από αγορές και περιγράφο νται ενδεικτικ ά στο Κεφάλαιο Δ’ άρθρο ιγ του Κανονισμο ύ της Τρίγλιας που εγκρίθηκε τον Ιανουάριο 1908, και αναφέρει ότι:

Άρθρον ιγ) Πόρους η Κοινότης έχει: πρώτον τα παγκάρια των Εκκλησιών, δεύτερον τας προσόδους των Εκκλησιασ τικών και λοιπών ακινήτων και κοινοτικώ ν κτημάτων, τρίτον τα εισιτήρια των μαθητών, τέταρτον τα δικαιώματ α του γραφείου της Εφοροδημο γεροντίας και πέμπτον τα εκ του μονοπωλεί ου του κηρού, έκτον τα εκ θεατρικών παραστάσε ων ή οιωνδήποτ ε άλλων εκτάκτων και απροβλέπτ ων αμέμπτων πάντοτε μέσων εισπραττό μενα υπέρ των σχολών δικαιώματ α και εκτός των ωρισμένων εν καιρώ πανηγύρεω ν και ή μονοκλησι ών, δίσκων προς όφελος των Σχολών”.  Τα έσοδα, όμως, αυτά δεν ήταν επαρκή για το σύνολο των υπηρεσιών που προσέφερε η Κοινότητα της Τρίγλιας στους κατοίκους της και, για ενίσχυση των οικονομικ ών της, επιβάλλον ταν, κατά καιρούς, διάφοροι φόροι, όπως πχ για την παιδεία, για τη φύλαξη των αγροτικών εκτάσεων από τους αγροφύλακ ες κλπ. Για το λόγο αυτό η Εφοροδημο γεροντία ήλεγχε, με αντίστοιχ ες επιτροπές, τους λογαριασμ ούς (βιβλία) των γενικών εξόδων της Κοινότητο ς, των εκκλησιών, των σχολείων, των Μονών, των εισπρακτό ρων κλπ.  Στην περίοδο των 20 ετών, που καλύπτει ο διασωθείς Κώδικας Πρακτικών (1902-1922), διαπιστών ονται και μικρές περίοδοι, κατά τις οποίες το Ταμείο ήταν σχεδόν άδειο, από διάφορες αιτίες (καθυστερο ύμενες οφειλές, μειωμένες σοδειές κλπ), με αποτέλεσμ α την αδυναμία καταβολής μισθών και η Εφοροδημο γεροντία κατέφευγε σε δανεισμό, για να αντιμετωπ ίσει το οικονομικ ό πρόβλημα. Άλλη παρόμοια περίπτωση ήταν η περίοδος μετά την επιστροφή των Τριγλιανώ ν, από την εξορία τους στην Προύσα, στα τέλη του 1918, και η πολύ δυσχερής οικονομικ ή κατάσταση της Κοινότητο ς, αλλά και των κατοίκων της, οπότε αποφασίστ ηκε η επιβολή νέου φόρου επί των εισαγωγών και εξαγωγών.

Οι φόροι που επιβάρυνα ν τους κατοίκους της Τρίγλιας χωριζόντο υσαν σε τρεις βασικές κατηγορίε ς, 1) στους κρατικούς που επέβαλε η Οθωμανική Κυβέρνηση (φόρος περιουσία ς και εισοδήματ ος), 2) στους θρησκευτι κούς που επέβαλε το Πατριαρχε ίο (Πατριαρχι κό επίδομα από τις Μονές) και η Μητρόπολη (Αρχιερατι κή επιχορήγη ση) και 3) στους τοπικούς που επέβαλε η Εφοροδημο γεροντία, για τις υπηρεσίες που προσέφερε στους κατοίκους και τη λειτουργί α των ιδρυμάτων (σχολεία, εκκλησίες, προσωπικό κλπ). Είναι χαρακτηρι στικό ότι στην Τρίγλια η είσπραξη των φόρων γινόταν μέσω των εισπρακτό ρων που επιλέγοντ αν από την Εφοροδημο γεροντία, και σε περιπτώσε ις δυσκολιών ζητούσαν τη βοήθεια των «σφραγιδοφυλάκων»- Μουχτάρηδ ων των ενοριών, οι οποίοι ήταν Χριστιανο ί και εκλέγοντα ν με ψηφοφορία . Οι κατάλογοι με τους φορολογού μενους συντάσσον ταν από τους Μουχτάρηδ ες, σε συνεργασί α με την Εφοροδημο γεροντία, με βασικό κριτήριο την οικονομικ ή κατάσταση κάθε οικογένει ας, και τους παραλάμβα ναν οι εισπράκτο ρες μετά το διορισμό τους.

Τυπικά, ο φορολογικ ός τομέας ήταν ξεχωριστό ς από τον οικονομικ ό τομέα της κοινότητα ς, αφού ο τελευταίο ς είχε αντικείμε νο την είσπραξη και τη δαπάνη κεφαλαίων για τη λειτουργί α των κοινοτικώ ν ιδρυμάτων . Η είσπραξη των κρατικών φόρων ήταν διαφορετι κό αντικείμε νο από εκείνο των κοινοτικώ ν οικονομικ ών, καθώς η Εφοροδημο γεροντία ήταν ουσιαστικ ά ο μεσάζων και όχι ο παραλήπτη ς των φόρων που εισπράττο νταν. Η δουλειά της ήταν να προωθήσει τους φόρους αυτούς (κρατικούς και εκκλησιασ τικούς) στις ανώτερες αρχές. Αν και οι φορολογικ οί και οικονομικ οί τομείς ήταν τυπικά χωριστοί μεταξύ τους, στην πράξη, τους διαχειριζ όταν η ίδια ομάδα ατόμων εκτός από τον Μουχτάρη, ο οποίος εμφανιζότ αν μόνο στον φορολογικ ό τομέα.

Οι φόροι που αφορούσαν στα γεωργικά προϊόντα εισπράττο νταν από τον mültezim, με βάση τους καταλόγου ς που ετοίμαζαν οι Οθωμανικέ ς αρχές, μέσω δημοπρασί ας στον πλειοδότη .  Ο mültezim, που αναλάμβαν ε τη δουλειά, έδινε μια προκαταβο λή στην Οθωμανική κυβέρνηση και στη συνέχεια προχωρούσ ε στη συλλογή των αντίστοιχ ων προϊόντων από τους αγρότες. Στα πρακτικά αναφέροντ αι όλες αυτές οι σχετικές διαδικασί ες, οι εισπράκτο ρες και οι πλειοδότε ς στις αντίστοιχ ες δημοπρασί ες, που ήταν πάντα Χριστιανο ί.

Η δεκάτη ήταν το ένα δέκατο του προϊόντος και οι mültezims έπρεπε να τηρήσουν ένα βασικό όριο τιμών που είχε καθοριστε ί από την Οθωμανική διοίκηση της περιοχής. Εάν οι εισπράκτο ρες ζητούσαν διαφορετι κό φόρο από αυτόν που έδινε η κυβέρνηση, οι αγρότες μπορούσαν να διαμαρτυρ ηθούν στις Οθωμανικέ ς αρχές για διόρθωση των οφειλών τους. Αυτό έκαναν οι Τριγλιανο ί (πρακτικό της 6.12.1913, σελ. 189), στους φόρους (δεκάτη) των σταφυλιών και λοιπών οπωρικών, όταν υπέβαλαν καταγγελί α κατά του mültezim τους κατηγορών τας τον ότι εισέπραττ ε αυξημένο φόρο, με βάση μια απόφαση της Νομαρχίας Προύσας, και όχι με βάση την απόφαση της διοίκησης των Μουδανιών, στην οποία υπαγόταν η Τρίγλια. Παρατηρεί ται, βέβαια ότι, στο φόρο αυτό η Εφοροδημο γεροντία είχε προσθέσει και ποσοστό 1,5% για την παιδεία και τα σχολεία. Προβλήματ α στην είσπραξη των φόρων υπήρχαν πολλά και αναφέροντ αι αρκετές περιπτώσε ις στον Κώδικα Πρακτικών, όπως θα διαβάσουμ ε στη συνέχεια.

Για την καλλίτερη παρουσίασ η των πρακτικών, που έχουν σχέση με την ιστορία της φορολογικ ής επιβάρυνσ ης των κατοίκων της Τρίγλιας, οι φόροι κατετάγησ αν σε τέσσερις κατηγορίε ς: 1) στους κρατικούς φόρους (δεκάτη κλπ), 2) τους εκκλησιασ τικούς (Αρχιερατι κή επιχορήγη ση και Μοναστηρι ακό επίδομα), 3) τους τοπικούς φόρους και 4) τους εισπράκτο ρες.


1.   Κρατικοί φόροι (Δεκάτη κλπ)

Για το φόρο της δεκάτης έχει γράψει ο Στάθης Δημητρακό ς ένα άρθρο στο forum (http://www.triglianoi.gr/index.php?topic=446.msg557#msg557 ), και περιλαμβά νει αδημοσίευ το κείμενο του Τριγλιανο ύ λαογράφου Σταύρου Δ. Μαργαρίτη, στο οποίο περιγράφε ται γλαφυρά η σχετική διαδικασί α αφενός της πλειοδοσί ας για την ανάδειξη του δεκατιστή (εισπράκτο ρα του φόρου) αφετέρου της «είσπραξης» του φόρου, σε είδος, στο Σεργί, κατά την επιστροφή του παραγωγού στο χωριό από το χωράφι του.

Το πρώτο πρακτικό του Κώδικα, που αναφέρετα ι στο θέμα της δεκάτης, έχει σχέση με παράπονα των καλλιεργη τών ελιάς επειδή στην είσπραξη της δεκάτης δεν υπολογίζε ται η φύρα τους. Στην έκτακτη συνεδρίασ η των προκρίτων της Τρίγλιας της 4.1.1907 (Κώδικας, σελ. 21) συζητήθηκ ε το θέμα της δεκάτης και συγκεκριμ ένα ότι «… έχοντες υπ’ όψει την αδικίαν την προσγιγνο μένην εις τους κατοίκους της πατρίδος ημών κατά την είσπραξιν της δεκάτης των ελαιών παρά των εκμισθωτώ ν της δεκάτης αξιούντων να λαμβάνωσι την δεκάτην εις ελαίας αλιομένας χωρίς να αναγνωρίζ ωσι και τας δαπάνας και την φύραν των ελαιών ήτις προκύπτει εκ της αλατίσεως απεφάσισα ν την εκλογήν ιδιαιτέρα ς επιτροπής, όπως επιδώσει επί τούτω αίτησιν εις τους αρμοδίους και επιδιώξει όπου δει πάση δυνάμει την δικαίαν διακανόνι σιν του ζητήματος . Εξελέγησα ν δε ομοθύμως οι κ.κ. Αρίφ Αγάς, Λυκούργος Τσάκωνας και Αναστάσιο ς Καλπάκης εφοδιασθέ ντες παρά της συνελεύσε ως δια των καταλλήλω ν εγγράφων». Το πρακτικό υπογράφετ αι από 21 προκρίτου ς και είναι χαρακτηρι στικό ότι στην επιτροπή συμμετείχ ε και Μουσουλμά νος εκπρόσωπο ς των καλλιεργη τών.

Στη Γενική Συνέλευση της 8.1.1912 (σελ. 136) συζητήθηκ ε, εκτός των άλλων, και το θέμα της δεκάτης των ελαιών και αποφασίστ ηκε να διοριστεί επιτροπή από τους Δημήτριο Τακά, Ιωάννη Καλεμκερή, Ιορδάνη Θάνο, Νικόλαο Παπαδόπου λο, Γεώργιο Μποδό και Σταύρο Μποδό προκειμέν ου να ενεργήσου ν τα δέοντα, για την περιφρούρ ηση των συμφερόντ ων της Κοινότητο ς.

Στα δύο πρακτικά της νεοεκλεγε ίσης Εφοροδημο γεροντίας 1) της 13.1.1912 (σελ. 138) συζητήθηκ ε το θέμα της δεκάτης και αποφασίστ ηκε «όπως την προσεχή Κυριακήν προσκληθώ σι τα μέλη της επί τούτω εκλεγείση ς Επιτροπής ης κανονίσθη η πορεία αυτής», και 2) της 20.1.1912 (σελ. 138) «απεφασίσθη όπως το ταχύτερον συγκληθή Γεν. Συνέλευσι ς προς εξεύρεσιν  των δια διά την διεκπεραί ωσιν του έργου της επί της δεκάτης Επιτροπής απαιτουμέ νων χρημάτων».

Στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 6.12.1913 (σελ. 189) συζητήθηκ ε, μετά από παράπονα πολιτών, το ζήτημα του πακτωτού – Μουλτεζίμ – της δεκάτης των σταφυλών και λοιπών οπωρικών του έτους 1913, επειδή δεν συμμορφώθ ηκε να εισπράξει τα δέκατα αυτών, με την εκδοθείσα απόφαση της Υποδιοίκη σης Μουδανιών, για τη διατίμησή τους (σταφύλια 40/00, τσαμπάτα 50/00, κυδώνια 45/00, μήλα 75/00, σταφύλια ραζακιά 100/00 και λοιπά), αλλά ζητώντας και απαιτώντα ς να εισπράξει από τα κοινά σταφύλια το δέκατον προς 50/00, από τα μήλα 100/00, από τα κυδώνια 75/00 και από τα ραζακιά σταφύλια 150/00, με βάση απόφαση της Νομαρχίας Προύσας, την οποία κανείς δεν γνωρίζει με ποια μέσα κατόρθωσε να την πάρει. Διορίστηκ ε επιτροπή από τους Βασίλειο Διαμαντάκ η, μέλος του Διοικητικ ού Συμβουλίο υ και Λεωνίδα Χ. Κελέκη, σφραγιδοφ ύλακα-μουχτάρη της ενορίας Αγίου Ιωάννου, με την εντολή όπως ενημερώνο υν την Εφοροδημο γεροντία, για την πορεία της δίκης και των εξόδων της, κρατώντας ξεχωριστό βιβλίο και εγκρίθηκε όπως οι σχετικές δαπάνες καταβληθο ύν από το βιβλίο των γενικών εξόδων της Κοινότητο ς.

Στο πρακτικό της έκτατης συνεδρίασ ης της 11.7.1914 (σελ. 207) και, αφού έλαβαν γνώση από τους σφραγιδοφ ύλακες της Κοινότητο ς για την κατακύρωσ η με πλειοδοσί α της δεκάτης των σιτηρών, σταφυλών και λοιπών εισοδιών του τρέχοντος έτους επ’ ονόματι της Κοινότητο ς αντί Γρ 18600 …, και αρκετή συζήτηση, εγκρίθηκε η σύσταση επιτροπής για την είσπραξη, διαχείρισ η και καταγραφή των προϊόντων . Ως μέλη της επιτροπής ορίστηκαν οι Αθανάσιος Προκόπης, Λεωνίδας Κελέκης και Χουσείν αγάς, με απόλυτη πληρεξουσ ιότητα για να βρουν τους κατάλληλο υς έμμισθους υπαλλήλου ς για την είσπραξη των κατάλληλω ν ειδών και τη διαχείρισ η αυτών. Ως αμοιβή για τη διαχείρισ η αυτών μέχρι τη λήψη των προϊόντων εγκρίθηκε να λάβουν έκαστος ανά δύο λίρες Τουρκίας, με κάθε αυξομείωσ η του ποσού να είναι σε βάρος της Κοινότητο ς. Και σ’ αυτό το πρακτικό παρατηρεί ται η συμμετοχή εκπροσώπο υ των Μουσουλμά νων αγροτών-καλλιεργητών.

Στο πρακτικό των σφραγιδοφ υλάκων-Μουχτάρηδων της 1.11.1914 (σελ. 210) συζητήθηκ ε η έκθεση της επιτροπής διαχείρισ ης της δεκάτης των προϊόντων και σιτηρών, σταφυλών και λοιπών της Κοινότητο ς, η οποία διορίστηκ ε, όπως αναφέρετα ι στο πρακτικό της 11.7.1914 (σελ. 207). Αναγνώστη κε η έκθεση και ελέγχθηκε . «Τα μεν έσοδα προερχόμε να εκ διαφόρων κονδυλίων σιτηρών, σταφυλών, Μήλων και λοιπών δημητριακ ών καρπών είναι Γρ 16778 οι δε δαπάνες συμπεριλα μβανομένο υ του ποσού του δοθησομέν ου εις το Κυβερνητι κόν Ταμείον, του ποσού του δοθέντος εις διαφόρους δια την διεξαγωγή ν της υπηρεσίας ως και του επιδόματο ς ημών ανήλθον εις Γρ 24779 και συνεπώς έλειμα εκ Γροσίων 8001 οκτώ χιλιάδων, μεθ΄ ικανήν συζήτησιν αποφασίζε ται όπως πληρωθή παρ’ όλων των Κατοίκων της Κοινότητό ς μας κατά τις τάξεις αναλόγως της οικονομικ ής καταστάσε ως αυτών». Το πρακτικό υπογράφετ αι από τους σφραγιδοφ ύλακες-Μουχτάρηδες Θανάση Προκόπη, Δημοσθένη Πητογλου, Γεώργιο Τσιράλη, Δημήτριο Δελιγιάνν η, Βασίλειο Γιαρένη και Λεωνίδα Κελέκη.

Στο πρακτικό της Γενικής Συνέλευση ς 8.4.1919 (σελ. 270) καταγράφε ται μια σημαντική απόφαση που αφορά αφενός στην πρόσληψη αγροφυλάκ ων αφετέρου τον τρόπο αμοιβής τους με φορολογία των κτηματιών κατοίκων της Τρίγλιας, επί της εκτάσεως που είχε καθένας και πρόβλεψη για επιβολή προστίμων σε περιπτώσε ις κλοπής αγροτικών προϊόντων . Συγκεκριμ ένα,  συζητήθηκ ε το θέμα της εκλογής αγροφυλάκ ων και της εξασφάλισ ης της μισθοδοσί ας τους. Αποφασίστ ηκε να προστεθού ν, στους υπάρχοντε ς δύο αγροφύλακ ες, τρεις ακόμη, δηλαδή συνολικά 5 αγροφύλακ ες και ένας νυκτοφύλα κας. Επίσης, “… όπως φορολογηθ ή έκαστος συμπολίτη ς ημών κτηματίας αναλόγως του εγγείου αυτού φόρου (βεργγέ) 5 παράδες επί του γροσίου κατά μήνα. Επί τούτου εγένετο η εκλογή αρμοδίου δεκαμελού ς επιτροπής δια μυστικής ψηφοφορία ς, ήτις να επιβλέπη, διευθύνη, πληρώνει και επιβάλη τα απαιτούμε να πρόστιμα επί των ατόμων άτινα ήθελον συλληφθεί εν τω μέλλοντι αφαιρούντ α ή κλέπτοντα από ξένων κτημάτων προϊόντα και άλλα αγροτικά είδη μη ανήκοντα αυτοίς, και εξελέγησα ν ως επί των αγροφυλάκ ων επιτροπή οι κ.κ. Διογένης Λιλής, Σωκρ. Καλεμκερή ς, Λυκούργος Τσάκωνας, Βασ. Διαμαντάκ ης, Σωτηρ. Πιλάτος, και Θεολ. Φούντας, Γεωργ. Μποδός, Ηρακλής Μπαμπαρου τζής, Γ. Τακάς και Στέφανος Κασούρης. Προς αποτελεσμ ατικωτέρα ν επίβλεψιν εκ μέρους των αγροφυλάκ ων των αγροτικών κτημάτων και πρόληψιν των συμπαρομα ρτούντων απεφασίσθ η όπως το πρόστιμον ει βαρύ αφ’ ετέρου τούτο διανέμετα ι κατά το ήμισυ μεταξύ κοινότητο ς και αγροφυλάκ ων”.

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 14.8.1919 (σελ. 289) αναφέρετα ι ότι «Η δεκάτη των σταφυλών προσφερομ ένη υπό της Κυβερνήσε ως αντί 60 Λοθ. δεν γίνεται δεκτή των σταφυλών ουσών κατεστραμ μένων». Επίσης, «αποφασίζεται όπως γίνωσι διαβήματα όπως χαρισθή ημίν υπό της Κυβερνήσε ως δια το τρέχον έτος ο φόρος της δεκάτης».

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 27.8.1919 (σελ. 291) αναφέρετα ι ότι: «… κατακυρού ται επ’ ονόματι Σωτηρίου Γιάγκενας το ανάμικτον προϊόν σίτου και κριθής προς γρ. 8,50 η δε κριθή προς 7,25 γρ. Κατακυρού ται επίσης εις τον Χριστόφορ ον Δουμάνην ο σίτος της δεκάτης προς 15 γρ…. Είτα πληρώνοντ αι 16 ημερομίσθ ια διά λογ/σμόν της υπό της Κοινότητο ς αναληφθεί σης δεκάτης προς γρ. 100 και 125 ως επίσης και 62,50 γρ. έξοδα, πληρώνοντ αι εν όλω 1768,50».

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 3.11.1919 (σελ. 306) συζητήθηκ ε το θέμα της μη συμμετοχή ς των Μουσουλμά νων αγροτών στη δεκάτη και στην αμοιβή των αγροφυλάκ ων και τα μέτρα που πάρθηκαν για την αντιμετώπ ιση του προβλήματ ος: «Είτα καλείται διά δευτέραν φοράν ο μουχτάρης των συνοίκων μας οθωμανών διά το προς ημάς χρέος αυτών εκ δεκάτης και αγροφυλάκ ων αλλά και την φοράν ταύτην κωφεύει. Αποφασίζε ται όπως γίνωσι παραστάσε ις τω Διοικητή αίτινες και εγένοντο και απέφερον υποσχέσει ς περί ενεργείας των δεόντων». Στο πρακτικό των επόμενων δύο συνεδριάσ εων της 17.11.191 9 και 24.11.191 9 (σελ. 307) συζητήθηκ ε και πάλι το θέμα της μη πληρωμής, από τους Οθωμανούς, της δεκάτης και της αμοιβής των αγροφυλάκ ων: «Καλούνται οι Οθωμανοί ίνα πληρώσωσι την δεκάτην αυτών. Ένεκα δυστροπιώ ν όλων σχεδόν των Οθωμανών διά την πληρωμήν της τε δεκάτης ως και των δικαιωμάτ ων των αγροφυλάκ ων απεφασίσθ η ίνα μη πληρωθή η μηνιαία δόσις εξ 20 Λοθ. ίνα εξαναγκασ θώσι να πληρώσωσι».

Στη συνεδρίασ η της Γενικής Συνέλευση ς της 24.1.1921 (σελ. 353) συζητήθηκ ε η από 21.1.1921 αίτηση πολιτών για το «ζήτημα της δεκάτης των ελαιών εξ ης αναλογεί συμφώνως τω νόμω εις τα ημέτερα Εκπαιδευτ ήρια 1,5% φόρος παιδείας (Μααρίφ)» και αποφασίστ ηκαν τα εξής: «1) να εκλεγώσι τέσσαρες αντιπρόσω ποι εκ μέρους των κατοίκων με πάσαν πληρεξουσ ιότητα και ευθύνην του λαού, οίτινες μετά της Εφοροδημο γεροντίας να ενεργήσωσ ι δεόντως και νομίμως προς διεκπεραί ωσιν της εισπράξεω ς του αναλογούν τος μεριδίου εις την ημετέραν Κοινότητα 1,5% εκ της Δεκάτης των ελαιών και τοιούτοι εξελέγησα ν παμψηφεί οι κ.κ. Λυκούργος Τσάκωνας, Βασίλειος Γκικάδης, Ζαφείριος Γιαζιτζόγ λου, Θεολόγος Ζαρζαβατζ ής, 2) εν περιπτώσε ι καθ’ ην ο δεκατιστή ς ήθελε φανή ανένδοτος εις την νόμιμον απόδοσιν του ποσοστού της παιδείας (μααρίφ) εκ της Δεκάτης των ελαιών απεφασίσθ η όπως μη επιτραπή τούτω να προβή εις την καταμέτρη σιν (στιμάραν) και είσπραξιν της Δεκάτης».

Πέντε μήνες αργότερα, στο πρακτικό της 15.6.1921 (σελ. 361) της Εφοροδημο γεροντίας διαπιστώθ ηκε ότι οι αποφάσεις της Γεν. Συνελεύσε ως της 24.1.1921 (σελ. 353) όχι μόνον δεν έφεραν αποτέλεσμ α, αλλά ο δεκατιστή ς μετέτρεψε τις ελιές σε ελαιόλαδο, χωρίς προηγούμε νη συνεννόησ η με την Εφοροδημο γεροντία, και «βλέπουσα συγχρόνως ότι ο δεκατιστή ς τας εν τη αποθήκη του συναγμένα ς ελαίας εκ των ελαιοτριβ είων μετέτρεψε ν εις ελαιόλαδο ν, όπερ πρόκειται και αυτάς να μεταφέρη η δε Κοινότης να μείνη με κενάς τας χείρας, όσον αφορά την αναλογούσ αν εις αυτή μερίδα του μααρίφ απεφάσισε μειοψηφού ντος του κ. Σωκράτους Καλεμκερή, να προβή εις την συντηρητι κήν κατάσχεσι ν του εν τω ελαιοτριβ είω του κ. Αρμοδίου Στεργίου ευρισκομέ νου ελαίου μέχρι διακανονί σεως του ζητήματος και προς τούτο ενεκρίθη όπως επισήμως γνωστοποι ηθή δι’ επιστολής τω κ. Αρμοδίω Στεργίω, δια τον οποίον η Κοινότης είναι βεβαία ότι θα υποστηρίξ η τα δίκαια αυτής, να μην παραδώση εις ουδένα το εν λόγω ελαιόλαδο ν, άνευ προηγουμέ νης ειδοποιήσ εως προς την Εφοροδημο γεροντίαν , εν πάση δε περιπτώσε ι η Κοινότης οφείλει να υποστηρίξ ει τω κ. Αρμοδίω Στεργίω ηθικώς και υλικώς. Συνάμα δε ενεκρίθη όπως η Εφοροδημο γεροντία ενεργεί δεόντως δια παν σχετικόν ζήτημα προς την υπόθεσιν της δεκάτης μέχρι της επιτυχούς εκβάσεως του ζητήματος τούτου».

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 12.9.1921 (σελ. 374) αποφασίστ ηκε, εκτός των άλλων, αφενός να εισπραχθο ύν τα καθυστερο ύμενα δέκατα παρελθόντ ος έτους και ανατέθηκε η είσπραξη στον εισπράκτο ρα Απόστολο Χ’’Παναγιώτου, αφετέρου «να καταβληθή η δέουσα φροντίς προς είσπραξιν και το αναλογούν της δεκάτης εκ του Γιαλιτσιφ λικίου διά τα σπαρέντα δημητριακ ά εις την περιφέρει αν Τριγλίας». Από το πρακτικό αυτό προκύπτει η ανάγκη είσπραξης δεκάτης, τους εισπράκτο ρες της Τρίγλιας και για καλλιέργε ιες κατοίκων του Γιαλι Τσιφλικίο υ σε κτήματα της περιφέρει ας της Τρίγλιας.

Στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 16.1.1922 (σελ. 388) συζητήθηκ ε το θέμα του ποσοστού του φόρου Παιδείας της δεκάτης των ελαιών και αποφασίστ ηκαν τα εξής: «Επειδή το ζήτημα τούτο ετέθη από πέρυσι, περί τούτου δε υπάρχει γενική των κατοίκων αίτησις αιτούντων την παρακράτη σιν του ποσοστού τούτου υπέρ των σχολών της Κοινότητο ς ημών και επειδή από πέρυσι μέχρι σήμερον ουδέ μία απόφασις εδόθη παρά των αρμοδίων Αρχών περί του ζητήματος τούτου έκρινε καλόν όπως γραφή αίτησις προς την Σεβαστήν Ελλην. Διοίκησιν Μουδανίων δι’ ης να ζητούνται οδηγίαι περί τούτου οπότε μετά την λήψιν αυτής αποφασίση περί του πρακτέου». Η αίτηση που αναφέρετα ι στο πρακτικό είναι η από 21.1.1921 χειρόγραφ η αίτηση 169 κατοίκων, που είναι συνημμένη με αριθμό 499/500 στον Κώδικα Πρακτικών, και, λόγω του ενδιαφέρο ντος του θέματος αλλά και των στοιχείων που αναφέροντ αι σ’ αυτήν, για το θέμα της φορολογία ς στις ελιές, θεωρώ αναγκαίο να την παραθέσω αυτούσια:

”Οι υποφαινόμ ενοι κάτοικοι Τριγλίας λαμβάνομε ν την τιμήν να καθυποβάλ λωμεν υμίν τα επόμενα
Ανέκαθεν η Τουρκική Κυβέρνησι ς εισπράττε ι τον φόρον της δεκάτης των ελαιών προς 12,5% εκ του ποσού δε τούτου 1,5% είναι προωρισμέ νον υπέρ της παιδείας (μααρίφ) δηλονότι προς όφελος των Σχολών εκάστης Κοινότητο ς. Εν τούτοις συνεπεία καταστρατ ηγήσεως του νόμου τούτου μέχρι σήμερον κατεκρατε ίτο το αναλογούν δια τα Εκπαιδευτ ήρια της Κοινότητο ς ημών λόγω δε της απολυταρχ ίας και της μετέπειτα τρομοκρατ ίας δεν ηδύναντο αι Κοινότητε ς αι ομογενείς να απαιτήσωσ ιν το δίκαιον αυτών εκ μέρους των εκάστοτε τουρκικών Κυβερνήσε ων. Ήδη οπόταν το δίκαιον των Εθνών εν νομίμω ελευθερία δύναται να απαιτηθή κατηγορημ ατικώς δηλούμεν δια της παρούσης ότι το αναλογούν εκ της δεκάτης των ελαιών 1,5% υπέρ της παιδείας το πληρωθησό μενον υφ’ ημών και ανήκον εις τα ημέτερα Εκπαιδευτ ήρια επ’ ουδενί λόγω παραδεχόμ εθα και πάλιν να καταμετρη θή και προς τούτο στηριζόμε νοι εις την προηγουμέ νην συμπεριφο ράν της Τουρκικής Κυβερνήσε ως συνάμα δε εις την θέσιν εις ην ευρίσκοντ αι οικονομικ ώς τα καθ’ ημάς Εκπαιδευτ ήρια ως μετατοπισ θέντες επί τέσσαρα περίπου έτη και απηνώς καταδιωχθ έντες υπό της ιδίας Κυβερνήσε ως νομίμως απαιτούμε ν, όπως εκ της εισπράξεω ς της δεκάτης αμέσως να παραδίδετ αι υπό του δεκατιστο ύ εις το ταμείον των Σχολών μας το αναλογούν 1,5% υπέρ της παιδείας.
Όθεν παρακαλού μεν την Εφοροδημο γεροντίαν της καθ’ ημάς Κοινότητο ς να προσκαλέσ η τον Δεκατιστή ν και ανακοινώσ η τούτω την νόμιμην απόφασιν και απαίτησιν του λαού και συστηθή αυτώ, όπως συμμορφωθ ή προς ταύτην
Επί τούτοις διατελούμ εν μεθ’ υπολήψεως
Ει Τριγλία τη 21 Ιανουαρίο υ 1921
”.

Στο επόμενο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 23.1.1922 (σελ. 388), συζητήθηκ ε, εκτός των άλλων, και «η επιστολή του Δεκατιστο ύ κ. Γαϊτάνου περί στιμάρας (σ.σ. καταμέτρη σης) των ελαιών. Επειδή κατά τα ειωθότα ειδοποιεί το ο λαός περί τούτου δια δημοσίου κήρυκος έκρινε καλόν όπως γίνη το ίδιον προς ευκολίαν του Δεκατιστο ύ».


2.   Εκκλησιασ τικοί φόροι (Αρχιερατι κή επιχορήγη ση, Μοναστηρι ακό επίδομα)

Αρχιερατική επιχορήγη ση

Από την ανάγνωση των πρώτων σελίδων του Κώδικα Πρακτικών παρατηρεί ται ότι στα έτη πριν από το 1907 υπήρξε μια σημαντική καθυστέρη ση στις εισπράξει ς της Αρχιερατι κής επιχορηγή σεως και την απόδοσή της στη Μητρόπολη Προύσας και το θέμα αυτό απασχόλησ ε την Εφοροδημο γεροντία και τους προκρίτου ς της Τρίγλιας, σε κάθε επίσκεψη του Μητροπολί τη Ναθαναήλ.

Στο πρακτικό της συνεδρίασ ης της Εφοροδημο γεροντίας και των προκρίτων της 10.1.1907 (σελ. 22), υπό την προεδρία του Μητροπολί τη Προύσης Ναθαναήλ, συζητήθηκ ε, εκτός των άλλων, το θέμα της καθυστερή σεως είσπραξης μεγάλου μέρους της Αρχιερατι κής επιχορηγή σεως παρελθόντ ων ετών και αποφασίστ ηκε «όπως κατά την προσεχώς γενησομέν ην εξέλεγξιν των Λ/σμών των εισπρακτό ρων των εξόδων της Κοινότητο ς από κοινού συνερχόμε νοι οι αζάδες (σ.σ. βοηθοί) του Μουδιρλικ ίου και Δημαρχείο υ μετά των Εφοροδημο γερόντων και των προκρίτων της χώρας εξελέγξωσ ι τα βιβλία της Επιχορηγή σεως καταρτίσω σι νέον βιβλίον αυτής μετ’ αναλόγου διανομής του εισπραττο μένου ποσού και καταβάλωσ ι άμα πάσαν την δυνατήν προσπάθει αν προς είσπραξιν επαρκούς χρήματος εκ των καθυστερο υμένων της Επιχορηγή σεως κατά τας προσεχείς εισπράξει ς της δεκάτης των ελαιών».

Στο πρακτικό των προκρίτων και κατοίκων της Τρίγλιας της 24.3.1907 (σελ. 26) συζητήθηκ ε το θέμα του διορισμού εισπρακτό ρων της Αρχιερατι κής επιχορηγή σεως και των «εξόδων της πατρίδος ημών». Αρχικά ελέγχθηκα ν τα βιβλία της αρχιερατι κής επιχορηγή σεως και των εξόδων και εγκρίθηκε να αναδιορισ τούν ως εισπράκτο ρες, και για το νέο έτος, Δημήτριος Κ. Τακάς και Γεώργιος Τακάς.

Στη Γενική συνεδρίασ η των προκρίτων της 17.7.1907 (σελ. 29) υπό την προεδρία του Ναθαναήλ, Μητροπολί τη Προύσης, συζητήθηκ ε, και πάλι, το θέμα «της λίαν ανωμάλου καταστάσε ως της παρατηρου μένης εν τη αποτίσει της Αρχιερατι κής Επιχορηγή σεως ης το μέγιστον μέρος και αυτού του διαρρεύσα ντος έτους 1906 καθυστερε ίται, ενεκρίθη όπως η Εφοροδημο γεροντία εγκαίρως επιληφθή του εν λόγω ζητήματος εξελέγχου σα τους Λ/σμούς των εισπρακτό ρων της επιχορηγή σεως  και λαμβάνουσ α επειγόντω ς τα κατάλληλα μέτρα προς άρσιν της τοιαύτης ανωμάλου καταστάσε ως».

Τον επόμενο χρόνο, περίοδο κατά την οποία βρισκόταν στην Τρίγλια, ως εξόριστος, ο Χρυσόστομ ος, Μητροπολί της Δράμας, και συντάχθηκ ε ο Κανονισμό ς της Τρίγλιας, πραγματοπ οιήθηκε κοινή συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας , των επιτρόπων των εκκλησιών και προκρίτων, και στο πρακτικό της 12.3.1908 (σελ. 46) καταγράφη καν πολλά θέματα σχετικά με τοπικούς φόρους, την Αρχιερατι κή επιχορήγη ση, τα βιβλία των εισπρακτό ρων, την αμοιβή τους, τις υποχρεώσε ις τους,  τα προϊόντα που υπόκειντα ι σε φόρο, τα μέτρα για την πάταξη της φοροδιαφυ γής κλπ και αποφάσισα ν τα εξής:

1) την επικύρωσι ν των λ/σμών του εισπράκτο ρος του κ. Δ. Τακά όσον αφορά τα έξοδα του τόπου, τα κατεχωρημ ένα εν τω λ/σμώ χρέη της κοινότητο ς και των της Αρχ. επιχορηγή σεως συμφώνως τοις βιβλίοις τοις παραδοθώσ ι τη Εφοροδημο γεροντία, 2) Διώρισαν παμψηφεί ως εισπράκτο ρας τον κ. Δ. Τακά μετά του Θεολ. Ζαρζαβατζ ή υπό τον όρον όπως η διαχείρισ ις περιέλθη εις τον κ. Δ. Τακά ο οποίος πάντοτε υποχρεούτ αι εν περιπτώσε ι δανείου ένεκα εκτάκτου ανάγκης να συνεννοεί ται περί τούτου μετά της Εφοροδημο γεροντίας και να λαμβάνη κοινή απόφασιν. Θα λαμβάνωσι οι Εισπράκτο ρες εισπρακτι κά 10% επί της εισπράξεω ς και επιχορηγή σεως και των εξόδων. 3) Υποχρεούν ται ούτοι τακτικώς κατά μήνα να πληρώνωσι τακτικώς τους μισθούς των αγροφυλάκ ων άνευ παραπόνων . 4) Μετά την εισοδείαν των κουκουλίω ν και των ελαιών οι εισπράκτο ρες δις του έτους υποχρεούν ται να δίδωσι λ/σμόν των εισπράξεω ν αυτών τη Εφοροδημο γεροντία των Σχολών όποτε αφαιρουμέ νων των πληρωμών του τακτικού υπηρεσίας εκ του περισσεύμ ατος μερίζωντα ι αναλόγως επί τοις % οι έχοντες λαμβάνειν παρά του καταστίχο υ της κοινότητο ς μη επιτρεπομ ένου εις ουδένα να ενοχλήση τους ορισμένου ς εισπράκτο ρας ει μη να απευθύνητ αι κατ’ ευθείαν προς την Εφοροδημο γεροντίαν . 5) Απεφασίσθ η προς ευκολίαν της εισπράξεω ς και των εξόδων και της αρχ. επιχορηγή σεως όπως ληφθώσι τα εξής μέτρα α) εν καιρώ συνάψεως γάμου έκαστος εξ αμφοτέρων των ενδιαφερο μένων μερών να λαμβάνη απόδειξιν εξοφλήσεω ς της επιχορηγή σεως και των εξόδων δυνάμει της οποίας να εκδίδηται η απαιτουμέ νη άδεια, β) Ουδεμία αγοραπωλη σία επίσημος και ανεπίσημο ς δεν θα επικυρούτ αι παρ’ ιερέως ή Μεχτάρη αν δεν φέρη ο έχων ανάγκην ταύτην απόδειξιν πληρωμής των εξόδων και της επιχορηγή σεως παρά των εισπρακτό ρων εν παραβάσει δε ταύτης θα είναι υπεύθυνοι οι επικυρούν τες τας προς τούτο πράξεις απέναντι της κοινότητο ς, γ) Εις ουδένα επιτρέπετ αι να συνάξη σταφυλάς ελαίας και οπωρικά άνευ αποδείξεω ς του εισπράκτο ρος. 6) Το έξοδον ορίζεται εις (11 παρ) ένδεκα κατά γρόσιον ως και πρότερον”.

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 27.10.190 9 (σελ. 82) καταγράφε ται ότι η συνεδρίασ η πραγματοπ οιήθηκε με αφορμή επιστολή του Μητροπολί τη Προύσης και αποφασίστ ηκε να αποσταλεί απαντητικ ή επιστολή ότι είναι αναληθής η είδηση που του μεταφέρθη κε από τον επίτροπο στην Τρίγλια περί διορισμού εισπρακτό ρων μόνο για τα κοινοτικά έξοδα και όχι για την Αρχιερατι κή επιχορήγη ση, ότι η παράδοση των λογαριασμ ών αναβλήθηκ ε για τον προσεχή Ιανουάριο οπότε θα γίνουν οι νέες αρχαιρεσί ες, ότι η Κοινότης μένει χρεωμένη εις το προσωπικό των διδασκάλω ν, και στην Αρχιερατι κή επιχορήγη ση άνω των διακοσίων λιρών, ότι πρέπει να καταβληθε ί φροντίδα για την είσπραξη της αρχιερατι κής επιχορήγη σης κλπ.

Στο πρακτικό της Γενικής Συνελεύσε ως κατοίκων της 10.1.1910 (σελ. 84), υπό την προεδρία του Αρχιδιακό νου κ. Δωροθέου, αποφασίστ ηκε, εκτός των άλλων, ότι το ετήσιο επίδομα του Αρχιδιακό νου θα είναι 2 ΛΤ, λόγω της συνενώσεω ς των ενοριών.

Το πρόβλημα, όμως, της καθυστέρη σης αποστολής της επιχορήγη σης φαίνεται ότι συνεχίστη κε και τον επόμενο χρόνο, αφού στο πρακτικό της Γενικής Συνελεύσε ως κατοίκων της 10.1.1911 (σελ. 111) αποφασίστ ηκε, εκτός των άλλων, «Προκειμένου περί της Αρχιερατι κής Επιχορήγη σης ανεγνωρίσ θη η υποχρέωσι ς της Κοινότητο ς ην έχει απέναντι της Α. Σεβασμιότ ητος όπως εις το άρτιον πληρώνη αυτή το καθορισθέ ν τη κοινότητι ποσόν της επιχορηγή σεως. Απεφασίσθ η δε όπως υπό της εκάστοτε Εφοροδημο γεροντίας σύντονος καταβάλλε ται φροντίς και προσπάθει α προς είσπραξιν αυτής ιδίως δε υπό της νυν Εφοροδημο γεροντίας όπως εισπραχθή το σεβαστόν ποσόν όπερ απέναντι καθυστερε ίται αρχιερατι κής επιχορηγή σεως τη Α. Σεβασμιότ ητι».

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 14.4.1912 (σελ. 140) αναφέρετα ι ότι ο Κωνσταντί νος Λούτζογλο υ, εισπράκτο ρας της Αρχιερατι κής Επιχορηγή σεως, κατέθεσε τους λογαριασμ ούς για τη διετή χρήση 1910-1911, παραιτήθη κε και εγκρίθηκε η αντικατάσ τασή του με τον Αθανάσιο Προκόπη για το τρέχον έτος 1912, με επίδομα (αμοιβή) 10/00 επί των εισπράξεω ν του τρέχοντος έτους και 15/00 επί των καθυστερο υμένων. Ο Αθανάσιος Προκόπης δήλωσε ενώπιον της Εφοροδημο γεροντίας ότι αποδέχετα ι τον διορισμό του και θα εργασθεί δραστηρίω ς και τιμίως.

Στο πρακτικό της Γενικής Συνέλευση ς της 9.1.1913 (σελ. 165), υπό την προεδρία του Πρωτοσύγκ ελλου και Γενικού Επιτρόπου του Αγίου Προύσης Δωροθέου Μπουραζάν η, συζητήθηκ ε, εκτός των άλλων, το θέμα καθυστέρη σης πληρωμής μεγάλου ποσού της Αρχιερατι κής επιχορήγη σης, από πολλών μηνών, αποφασίστ ηκε «όπως η Εφοροδημο γεροντία καταβάλλη περισσοτέ ραν δραστηριό τητα διαταχθώσ ι δε και οι ιερείς βοηθώσι ταύτην μηδέποτε …. και άλλα τοιαύτα εξαναγκάζ οντας ούτω τους πάντας όπως καταβάλλω σι πρώτα την Αρχιερατι κή επιχορήγη σιν και έπειτα προκειμέν ου  περί των … Σχολών πάσα σκέψις και φροντίς αναβληθή δι’ άλλην καταλληλο τέραν περίοδον οπότε ο Π. πρόεδρος εν καιρώ τω δέοντι μέλλει να κατέλθη εκ Μουδανίων, όπως προεδρεύσ η της επί τούτω συγκληθησ ομένης Γενικής κοινοτική ς συνελεύσε ως».

Στις υπόλοιπες σελίδες του Κώδικα δεν καταγράφε ται πρακτικό σχετικό με αυτό το θέμα.

Μοναστηριακό (Πατριαρχι κό) επίδομα

Για το Μοναστηρι ακό επίδομα, που έπρεπε να αποδίδετα ι στο Πατριαρχε ίο (εξ ου και Πατριαρχι κό επίδομα), αφού οι Μονές ανήκαν σ’ αυτό, ως Σταυροπηγ ιακές, δεν υπάρχουν πολλά στοιχεία στη βιβλιογρα φία, και στον Κώδικά Πρακτικών υπάρχουν μόνο δύο πρακτικά που αναφέροντ αι στο θέμα αυτό, και τα δύο το 1919, δηλαδή στην περίοδο, μετά την επιστροφή των Τριγίανών (τέλος 1918), όσων επέζησαν, από την εξορία τους στην Προύσα, κατά την οποία η οικονομικ ή κατάσταση των Τριγλιανώ ν και της Κοινότητο ς ήταν, τουλάχιστ ον, προβληματ ική. Το θέμα που συζητήθηκ ε στο πρώτο πρακτικό βασίστηκε στην πρόταση που είχε γίνει προς το Πατριαρχε ίο, για τη διακοπή της καταβολής του Μοναστηρι ακού (Πατριαρχι κού) επιδόματο ς, για έξι χρόνια, και στο δεύτερο (τρεις μήνες αργότερα) στην επίσκεψη στην Τρίγλια του Σχολάρχου της Θεολογική ς Σχολής Χάλκης, προς την οποία κατευθυνό ταν το επίδομα, την αυτοψία του στις δύο Μονές Μηδικίου (Πατέρων) και Αγίου Ιωάννου (Πελεκητής) και την απόφασή του για συνέχιση της καταβολής του επιδόματο ς.

Στο πρακτικό της 11.8.1919 (σελ. 287) της Εφοροδημο γεροντίας συζητήθηκ ε, εκτός των άλλων, και το θέμα του ιερέα της Κοινότητο ς (χωρίς να αναφέρετα ι το όνομά του και χωρίς να έχει βρεθεί προηγούμε νο πρακτικό για τον διορισμό του) και συγκεκριμ ένα για τη συμφωνία του με την προηγούμε νη Εφοροδημο γεροντία «όπως μετά την διακοπήν του Πατριαρχι κού επιδόματο ς πληρώνητα ι παρ’ αυτής κατά μήνα με 500 γρόσια ανεγνώρισ ε και εκανόνισε ν η παρούσα Εφοροδημο γεροντία τον διακανονι σμόν της τέως Εφορίας παρά τας αντιρρήσε ις τινών εκ των Εφόρων της τέως Εφορίας καθ’ ας εσυμφώνησ αν να μη πληρώνητα ι ο Ιερεύς. Ανεγνωρίσ θη δε το δίκαιον του Ιερέως καθότι η προκάτοχο ς Εφοροδημο γεροντία μετά την συμφωνίαν επλήρωνε ως απεδέχθη … είναι εν τοις πράγμασι να πληρώνη τον Ιερέα».
 
Τρεις μήνες αργότερα, στο πρακτικό της 27.11.191 9 (σελ. 303) καταγράφε ται η επίσκεψη στην Τρίγλια του Αγίου Σελευκεία ς, Σχολάρχου της Θεολογική ς Σχολής της Χάλκης, προκειμέν ου να εξετάσει την κατάσταση των δύο Σταυροπηγ ιακών Μονών, επειδή η Κοινότητα είχε ζητήσει να σταματήσε ι η καταβολή του Μοναστηρι ακού επιδόματο ς, για μία εξαετία. Δεν γνωρίζουμ ε αν είχε καταβληθε ί το ετήσιο επίδομα τα προηγούμε να χρόνια και, φυσικά, πριν από τον Ιούλιο 1915, οπότε εκτοπίστη καν οι Τριγλιανο ί στην Προύσα, αλλά προκύπτει ότι το επίδομα αυτό, που προοριζότ αν για τη Θεολογική Σχολή Χάλκης, ήταν χρόνια υποχρέωση της Κοινότητο ς προς το Πατριαρχε ίο και λόγω της ιδιαιτερό τητος και σημασίας του θέματος, αφού περιγράφε ται λεπτομερώ ς η κατάσταση των Μονών, το Νοέμβριο 1919, παραθέτω αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα από το πρακτικό:

Μετ’ ολίγας ημέρας μετά ταύτα (σ.σ. εννοεί μετά την 21.10.191 9) είχομεν την επίσκεψιν του Αγ. Σελευκεία ς, σχολάρχου της Θ. της Χάλκης Σχολής, αποσταλέν τος παρά του Πατριαρχε ίου όπως ιδίοις όμμασιν αντιληφθή την κατάστασι ν των δύο ημών Σταυροπηγ ιακών Μονών, ων το ετήσιον επίδομα προς το Πατριαρχε ίον δι’ ειδικής αποστολής είχομεν ζητήσει να παύση διά μίαν εξαετίαν. Αφού ούτος επεσκέφθη αμφοτέρας τας Μονάς εξέφρασε την επιθυμίαν όπως συνερχόμε νοι ανακοινώσ η ημίν το πόρισμα της επιτοπίου μελέτης του. Και μετέδωκεν ημίν εξωδίκως τας γνώμας του, όσον μεν αφορά τον Αγ. Ιωάννην να διατηρηθή η προς δυσμάς (την θάλασσαν) πλευρά, αρκετά καλώς σχετικώς και νυν διατηρουμ ένη, το Ηγουμενεί ον και ο ναός, όστις κατά την γνώμην του είναι Βυζαντινό ς (καθ’ ημάς μόνον το ιερόν ο δ’ επίλοιπος κτισθείς μετά πυρκαϊάν) οι δε λοιποί να διατηρηθώ σι ως τοιούτοι περιβάλλο ντες τον ναόν δια την ασφάλειαν . Όσον δ’ αφορά την Μονήν των Πατέρων αύτη να μείνη προς το παρόν ως έχει μη επισκευαζ ομένη μηδ’ αυτού του ναού αυτής, ολιγωτέρα ς κατ’ αυτόν ή μικράς μάλλον αξίας, επιφυλασσ ομένης της Κοινότητο ς προς τούτο εις καλλιτέρα ς εις το μέλλον ημέρας. Μετά ταύτα ανέφερεν ημίν ότι το επίδομα είναι, ως γνωστόν, προωρισμέ νον δια την Θεολογική ν Σχολήν Χάλκης και συνεπώς θα ήτο άδικον και δύσκολον δι’ αυτήν να αποστερηθ ή του πόρου τούτου. Μετά την παρατήρησ ιν ταύτην προταθέντ ος όπως κατ’ έτος πληρώνοντ αι δέκα Λοθ. παρά τινος των Εφόρων ενεκρίθη προτάσει εφόρου όπως πληρώνοντ αι ετησίως είκοσι πέντε (αρ. 25) Λοθ.”.

Δεν γνωρίζουμ ε αν καταβλήθη κε έστω και ένα ετήσιο επίδομα μετά από αυτή τη συμφωνία, στο διάστημα μέχρι τον Αύγουστο 1922.


3.   Τοπικοί Φόροι

Ως τοπικοί φόροι νοούνται 1) οι πόροι που αναφέροντ αι στο άρθρο ιγ’ Του Κανονισμο ύ της Τρίγλιας (Ιανουάριο ς 1908), δηλαδή τα παγκάρια των Εκκλησιών, οι πρόσοδοι από τα Εκκλησιασ τικά και λοιπά ακίνητα και κοινοτικά κτήματα, τα εισιτήρια των μαθητών, τα δικαιώματ α του γραφείου της Εφοροδημο γεροντίας , τα έσοδα από το μονοπώλιο του κηρού και τις θεατρικές παραστάσε ις ή οποιωνδήπ οτε άλλων εκτάκτων και απρόβλεπτ ων εκδηλώσεω ν, τα έσοδα από τα δικαιώματ α των σχολών, όπως και εκείνα των πανηγύρεω ν, των μονοκλησι ών και δίσκων για τις Σχολές, 2) τα έσοδα από το νέο Νεκροταφε ίο, που ιδρύθηκε το 1907 από τον Χρυσόστομ ο, Μητροπολί τη Δράμας, με βάση τον  από 10.6.1910 Κανονισμό, που περιγράφε ται αναλυτικά στην ιστορία 6 «Ο Χρυσόστομ ος και η δημιουργί α του νέου Νεκροταφε ίου και του Γυμναστηρ ίου».

Ο Θανάσης Πιστικίδη ς αναφέρει στο βιβλίο του «Τρίγλια Βιθυνίας» (σελ. 169-170) ότι: “Για να δημιουργε ί όμως πόρους και διάφορα έσοδα ώστε ν’ ανταποκρί νεται στις ανάγκες του χωριού, η Δημογερον τία κατέφευγε στην εσωτερική φορολογία, στην επιβάρυνσ η δηλαδή των κατοίκων. Τέτοιοι φόροι ήσαν, η καθιέρωση φόρου στα κτήματα, για να πληρώνοντ αι οι μπεξήδες (σ.σ. αγροφύλακ ες), ένας φόρος δηλαδή ακίνητης περιουσία ς (Φ.Α.Π.), με κοινωνικά όμως κριτήρια. Ήταν επίσης τα κανταριάτ ικα στα παζάρια, στην εξαγωγή της ελιάς, στην ψαραγορά (Μπαλουχαν ά) μέχρι την τιμή του κεριού στις εκκλησίες . Κάτι τέλη που καταβάλλο νταν στη Δημαρχία για τη σύναψη συμβολαίω ν, προικοσυμ φώνων, δωρεών, κληρονομι ών κλπ, καθώς και η έκδοση ΤΟΠΙΚΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ, που αναγνωριζ όταν όμως μόνο μέσα στο χωριό. Για παράδειγμ α, ένας αγροφύλακ ας ή ένας παπάς ακόμη, μπορούσε να πάρει το μισό μισθό του σε δημόσιο χρήμα (λίρα) και τα’ άλλο μισό σε τοπικό χρήμα. Μ’ αυτό το τοπικό χρήμα μπορούσε ν’ αγοράσει από τον μπακάλη τρόφιμα, από τον τσαγκάρη παπούτσια, να το δώσει στο ράφτη του, στον καφετζή του ή οπουδήποτ ε αλλού είχα ανάγκη. Το χρήμα αυτό κυκλοφορο ύσε συνεχώς μέσα στο χωριό, κατέληγε στη Δημαρχία για πληρωμές φόρων και τον διακανονι σμό άλλων σχέσεων των κατοίκων με τη Δημαρχία. Για τους νόμους αυτούς της φορολογία ς νομοθετού σε η Δημογερον τία. Γι’ αυτό, αν ένας νόμος κρινόταν αντιλαϊκό ς, τον άλλο χρόνο μπορούσε να διορθωθεί ή να καταργηθε ί ή να επιβληθεί ένας άλλος για το ίδιο αντικείμε νο, καινούργι ος, προσιτότε ρος όμως στο Λαό. Τα έσοδα των εκκλησιών ήσαν κι’ αυτά του κοινού Ταμείου της Δημογερον τίας κι αυτή, μαζί με τις εκκλησιασ τικές επιτροπές, αποφάσιζε για τις δαπάνες, τις ελλείψεις και τις ανάγκες της κάθε εκκλησίας . Φαίνεται όμως, πως, κι η ανάμιξη των Δεσποτάδω ν στη διαχείρισ η των εκκλησιασ τικών πραγμάτων, ήταν πιο περιορισμ ένη από αυτή των σημερινών Δεσποτάδω ν. Αντιθέτως, έκαναν ό,τι μπορούσαν, για να βοηθήσουν Εκκλησίες και Χριστιανο ύς, και πραγματικ ά έχουμε πολλά τέτοια παραδείγμ ατα. Είναι πια αλήθεια, ό,τι, στα χρόνια εκείνα η Εκκλησία ήταν ένας φωτεινός φάρος για τον υπόδουλο ραγιά, που τον τροφοδοτο ύσε ο Δεσπότης, με το όλο έργο του”.

Στους τοπικούς φόρους περιλαμβά νεται και το ποσοστό 1,5%, που είχε προστεθεί στο φόρο της δεκάτης, ως βοήθημα για τα Σχολικά κτίρια και την παιδεία. Τα πρακτικά που είναι σχετικά με τον συγκεκριμ ένο τοπικό φόρο, αναφέροντ αι στην πρώτη κατηγορία των Κρατικών φόρων.

Μετά την επιστροφή των Τριγλιανώ ν από την εξορία τους στην Προύσα, στα τέλη του 1918, η οικονομικ ή κατάστασή τους και, κατά συνέπεια, και της Κοινότητα ς, ήταν προβληματ ική, με αποτέλεσμ α την αδυναμία αντιμετώπ ισης των τρεχουσών υποχρεώσε ων της Κοινότητα ς. Για το λόγο αυτό προτάθηκε, το 1920, η αντικατάσ ταση όλων των άλλων τοπικών φόρων με ένα νέο σύστημα φορολογία ς που βασιζόταν στην εισαγωγή και εξαγωγή κάθε γεωργικού προϊόντος, είδους, υπηρεσίας κλπ.

Στη Γενική Συνέλευση της 17.8.1920 (σελ. 333) συζητήθηκ ε, εκτός των άλλων, και το θέμα της ενίσχυσης των πόρων της Κοινότητο ς, για τα Σχολεία, με την εφαρμογή φόρου εισαγωγής και εξαγωγής. Εγκρίθηκε η δοκιμαστι κή εφαρμογή για ένα έτος, και διαρκώς εάν τα αποτελέσμ ατα είναι ικανοποιη τικά. Εγκρίθηκε, επίσης, να ζητηθεί η έγκριση της εφαρμογής του φόρου από τις Αρχές.

Ένα μήνα αργότερα, στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 24.8.1920 (σελ 335) εγκρίθηκε, εκτός των άλλων, να σταλεί επιτροπή στα Μουδανιά, προς τον Μέραρχο, αφενός για να διατυπώσε ι τις σκέψεις σχετικά με τη διοίκηση του τόπου αφετέρου «την εφαρμογήν ει δυνατόν δια μέσου των Ελληνικών Αρχών των εν τη Γενική Συνελεύσε ι 17ης Αυγούστου ψηφισθέντ ων εισαγωγικ ού και εξαγωγικο ύ δασμών».

Στον Κώδικα Πρακτικών είναι συνημμένη και η χειρόγραφ η από 2.9.1920 (αριθμός 521) αίτηση μεγάλου αριθμού κατοίκων της Τρίγλιας προς την Εφοροδημο γεροντία, σχετικά με τη μη εφαρμογή του φόρου εισαγωγής και εξαγωγής, που εγκρίθηκε στη Γεν. Συνέλευση της 17.8.1920 . Συγκεκριμ ένα, η αίτηση αναφέρει ότι:

Αξιότιμοι Κύριοι,
Οι κάτωθι υποφαινόμ ενοι λαβόντες υπ’ όψει την από 30ης Αυγούστου εφαρμογήν του εν τη γενική Συνελεύσε ι προυταθέν τος απλώς μόνον φόρου, η συζήτησις δε του οποίου ανεβλήθη δια άλλην συνεδρίαν παρακαλού μεν Υμάς όπως ει δυνατόν το ζήτημα τεθή και πάλιν εις δευτέραν γενικήν Συνέλευσι ν προς συζήτησιν και επικύρωσι ν αυτού.
Ευελπιστο ύντες ότι η αίτησις ημών θα εισακουσθ ή διατελούμ ε μετά σεβασμού
Εν Τριγλία τη 2α 7/μβρίου 1920


Στον Κώδικα Πρακτικών είναι συνημμένη και η χειρόγραφ η από 3.9.1920 (αριθμός 511/512) αίτηση μεγάλου αριθμού κατοίκων της Τρίγλιας προς την Εφοροδημο γεροντία, σχετικά με την καθυστέρη ση εφαρμογής του φόρου εισαγωγής και εξαγωγής, που εγκρίθηκε στη Γεν. Συνέλευση της 17.8.1920 . Συγκεκριμ ένα, η αίτηση αναφέρει ότι:

Αξιότιμοι Κύριοι,
Εις την Γενικών Συνέλευσι ν την υπό ημερομηνί αν (17) Αυγούστου Πρακτικού σελ. (333), απεφασίσθ η παμψηφεί υφ’ όλων των εγχωρίων η εφαρμογή του εισαγωγικ ού και εξαγωγικο ύ φόρου (δασμού), ενός γροσίου τοις εκατόν (1/100), προς κατάργησι ν παντός υπάρχοντο ς Κοινοτικο ύ φόρου και προς εξεύρεσιν άμα πόρων δια τας Κοινοτικά ς ημών ανάγκας.
Μετά λύπης όμως το Σωματείον της Εφοροδημο γεροντίας βλέπομεν εντελώς να αδρανή ως προς την εφαρμογήν της αποφάσεως της άνω Γενικής Συνελεύσε ως, Δι’ ο καθιστώμε ν υπευθύνου ς Υμάς δια την τοιαύτην ανάρμοστο ν συμπεριφο ράν Σας ως προς τα Κοινοτικά ημών και παρακαλού μεν πάλιν θερμώς, ίνα παντί σθένει και αρμοδίως φροντίσητ ε την εφαρμογήν αυτού, άλλως θα αναφερθώμ εν όπου δει.
Εν Τριγλία τη 3η 7/βρίου 1920


Στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 29.8.1920 (σελ 337) εγκρίθηκε, εκτός των άλλων, 1) ο διορισμός εισπράκτο ρος για το φόρο εισαγωγής και εξαγωγής και 2) ο αναδιορισ μός του Κωνσταντί νου Χ’’Αναστασίου ως εισπράκτο ρος με μηνιαίο μισθό 30 λίρες Τουρκ. χάρτινες.

Στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 16.10.192 0 (σελ. 342), υπό την προεδρία αφενός του Χρυσόστομ ου, Μητροπολί τη Σμύρνης αφετέρου του Διόδωρου, Μητροπολί τη Καμπανίας, οι οποίοι βρέθηκαν στην Τρίγλια, συζητήθηκ ε, εκτός των άλλων, το θέμα του εισαγωγικ ού και εξαγωγικο ύ φόρου που φαίνεται ότι είχε ήδη εφαρμοστε ί. Για το θέμα αυτό καταγράφη καν διαφορετι κές απόψεις και μετά από μακρά συζήτηση αποφασίστ ηκε να εξακολουθ ήσει να εφαρμόζετ αι όπως έχει διατυπωθε ί στο πρακτικό της 17.8.1920 (σελ.333) και όταν επανέλθει ο Χρυσόστομ ος στην Τρίγλια, μετά τις εορτές του Πάσχα του 1921, να τεθούν οι βάσεις πλήρους οργανώσεω ς με τη σύνταξη κοινοτικο ύ κανονισμο ύ με τον οποίο θα κανονίζον ται τα φορολογικ ά, τα αφορώντα τα ευαγή εκπαιδευτ ικά, κοινοτικά, μοναστηρι ακά, και λοιπά κοινωφελή σωματεία και ιδρύματα.

Η εφαρμογή, όμως, του νέου τρόπου φορολογία ς προκάλεσε τις αντιδράσε ις των εμπόρων και στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 1.8.1921 (σελ 369) συζητήθηκ ε το θέμα του φόρου εισαγωγής και εξαγωγής, που βρισκόταν σε εφαρμογή και χωρίς αυτόν ήταν αδύνατο να ορθοποδήσ ει η Κοινότητα, και αποφασίστ ηκε να ανατεθεί η διοίκηση των σχολικών και κοινοτικώ ν πραγμάτων στους εμπορευομ ένους, οι οποίοι «κατ’ ουδένα τρόπον εννοούσι να παραδεχθώ σι την εφαρμογήν του εισαγωγικ ού και εξαγωγικο ύ φόρου και να καταστήσε ι αυτούς υπευθύνου ς για την περαιτέρω εξέλιξιν των κοινοτικώ ν πραγμάτων».

Λίγες μέρες, όμως, αργότερα φαίνεται ότι δεν εφαρμοζότ αν ο νέος φόρος, αφού στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 22.8.1921 (σελ. 371), υπό την προεδρία του ιερέως Χρήστου Σταυρίδη, συζητήθηκ ε το θέμα εξεύρεσης πόρων για τα Σχολεία και τις υποχρεώσε ις της Κοινότητα ς και αποφασίστ ηκαν τα εξής: «α) Να τεθεί και πάλιν εις εφαρμογήν ο πέρισυ εφαρμοσθε ίς φόρος εισαγωγής και εξαγωγής επί όλων εν γένει των εισερχομέ νων και εξερχομέν ων πραγμάτων προς εν τα εκατόν (1%) υπό τον όρον όπως ούτος πληρώνετα ι ακέραιος παρά των ενδιαφερο μένων, β) Να τεθή έτερος φόρος εν επί τοις εκατόν εις τας ελαίας της εφετεινής εσοδείας όστις θα πληρώνετα ι παρά των παραγωγέω ν ως και εις τα σιτηρά, γ) Επίσης δε να κληθούν αμέσως παρά της νέας Εφοροδημο γεροντίας ίνα καταβάλωσ ι τα καθυστερο ύμενα τα εκ του φόρου της εισαγωγής και εξαγωγής». Σημειώνετ αι ότι το πρακτικό αυτό, αν και καταγράφε ται, ως δεύτερο θέμα, η εκλογή της νέας Εφοροδημο γεροντίας , είναι ανυπόγραφ ο, με κάποιες σβησμένες σημειώσει ς.

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 6.11.1921 (σελ. 382) καταγράφε ται η διαδικασί α και το αποτέλεσμ α του πλειστηρι ασμού που έγινε με προκήρυξη και όρους για την ενοικίαση σε φυσικό πρόσωπο του εισαγωγικ ού και εξαγωγικο ύ φόρου. Η διαδικασί α ανέδειξε τελευταίο πλειοδότη τον Γεώργιο Καλεμκερή, με εγγύηση του Δημητρίου Καλεμκερή αντί 2535 λιρών χάρτινων οθωμανικώ ν. Οι όροι και οι λεπτομέρε ιες, που συζητήθηκ αν σε  προηγούμε νες συνεδριάσ εις της Εφοροδημο γεροντίας , και καθορίζου ν τα φορολογού μενα προϊόντα και υπηρεσίες, τη διαδικασί α είσπραξης και γενικά όλα όσα αφορούν στην εφαρμογή του νέου φόρου(1%), προκειμέν ου να αποφευχθο ύν, κατά το δυνατόν, οι διενέξεις μεταξύ των φορολογου μένων και του «πακτωτού», επιβάλουν την αυτούσια παράθεση του κειμένου:

1) Πάντα τα εισαγόμεν α ως και τα εξαγόμενα εμπορεύμα τα θα πληρώνωσι φόρον εν επί τοις εκατόν επί της αξίας πλην του άλατος, 2) Παν εμπόρευμα εξαγόμενο ν ή εισαγόμεν ον θα πληρώνη άπαξ ή κατά την εισαγωγήν ή κατά την εξαγωγήν, 3) Αι ελαίαι θα φορολογού νται κατά την εξαγωγήν, 4) Φόρον εισαγωγής και εξαγωγής θα πληρώνωσι ν οι νωποί ιχθύες και οι αλίπαστοι, 5)  Φόρον εισαγωγής και εξαγωγής θα πληρώνωσι ν και τα κουκούλια, 6) Εάν ήθελεν αναφυή διαφορά μεταξύ του φορολογου μένου και εισπράκτο ρος όστις θέλει θεωρήση εαυτόν αδικούμεν ον οφείλει να αναφερθή εις την Εφοροδημο γεροντίαν της Κοινότητο ς της οποίας η απόφασις είναι τελεσίδικ ος, 7) Οι αμαξηλάτα ι οι λεμβούχοι και οι αγωγιάται εν γένει οφείλουσι να δηλώνωσιν εις τον εισπράκτο ρα τα εμπορεύμα τα αυτών προ της αναχωρήσε ώς των. Εν η περιπτώσε ι ούτοι συλληφθώσ ι χωρίς να δηλώσωσι τα εμπορεύμα τα αυτών προ της αναωρήσεώ ς των θα εμποδίζον ται επί εικοσιτετ ράωρον εκ του ταξειδίου των και εν επαναλήψε ι θα πληρώνωσι διπλούν τον φόρον και θα καταδιώκο νται ποινικώς, 8) Ο εισπράκτω ρ του φόρου οφείλει να δίδη απόδειξιν παραλαβής εσφραγισμ ένην δια της επί τούτω σφραγίδος και εν εναντία περιπτώσε ι θα είναι υπεύθυνος, 9) Προς τούτοις η τε Εφοροδημο γεροντία και οι Πακτωταί έχοντες πάντοτε υπ’ όψιν το συμφέρον της Κοινότητο ς απεφάσισα ν και συνεφώνησ αν όπως εν η περιπτώσε ι ήθελον φορτωθή πρόβατα προερχόμε να εκ του εσωτερικο ύ και προοριζόμ ενα δια την Κων/πολιν ή αλλαχού δια το εξωτερικό ν εκ τούτων να μη εισπράττη ται  φόρος προς λειτουργί αν της αποβάθρας της ήδη ανεγερθεί σης και προς όφελος αυτής, 10) Όσον αφορά δε τον τρόπον πληρωμής κλπ ούτος εμπεριέχε ται εν τη προκηρύξε ι του πλειστηρι ασμού και θα εφαρμόζεε ται ως έχει εν αυτή”. Στο τέλος αυτού του πρακτικού προστέθηκ ε την ίδια ημέρα και το ακόλουθο κείμενο: «κατά την συνεδρίαν ταύτην παρουσιασ θέντες οι υποφαινόμ ενοι κ.κ. Γεώργιος Καλεμκερή ς, Δημήτριος Καλεμκερή ς,  Σταύρος Πετράκογλ ου και Σωτήριος Ιωαννίδης εδήλωσαν ενώπιον της Εφοροδημο γεροντίας ότι συνεβλήθη σαν όσον αφορά την ενοικίασι ν του φόρου εισαγωγικ ού και εξαγωγικο ύ της κοινότητο ς Τριγλίας και ότι το κέρδος και η ζημιά, ήτις θα προκύψει από την ενοικίασι ν του φόρου θα επιβαρύνε ι εξ ίσου και τους τέσσαρας συνεταίρο υς και θα είναι αναμεταξύ των αλληλέγγυ οι και συνυπεύθυ νοι δια παν ενδεχόμεν ον». Στον Κώδικα Πρακτικών είναι συνημμένη και η χειρόγραφ η δήλωση της Εφοροδημο γεροντίας , με την ίδια ημερομηνί α (6.11.1921), με τις παραπάνω πρώτες οκτώ διατάξεις για το φόρο εισαγωγής και εξαγωγής και την παράκληση προς τους κατοίκους της Τρίγλιας να συμμορφωθ ούν με αυτές.

Μετά το πρακτικό της 6.11.1921 δεν έχουν καταγραφε ί άλλα, σχετικά με τον συγκεκριμ ένο φόρο.


4   Εισπράκτο ρες

Η διαδικασί α είσπραξης των φόρων, μέσω των εισπρακτό ρων, έχει περιγραφε ί σε αρκετά πρακτικά είτε Γενικών Συνελεύσε ων είτε της Εφοροδημο γεροντίας και έτσι μπορούν να συναχθούν σημαντικά στοιχεία, για το θέμα αυτό.

Στο πρακτικό της Γενικής Συνέλευση ς της 23.3.1905 (σελ. 7) αναφέρετα ι, για πρώτη φορά, στο συγκεκριμ ένο Κώδικα Πρακτικών, το θέμα των εισπρακτό ρων των φόρων. H επιβολή των κρατικών, εκκλησιασ τικών και άλλων φόρων και η είσπραξή τους ήταν υποχρέωση κάθε Κοινότητα ς, που ξεκίνησε από τον 19ο αιώνα, και συνεχίστη κε στην εικοσαετή περίοδο (1902-1922), που καλύπτει ο συγκεκριμ ένος Κώδικας. Στη συνεδρίασ η αυτή συζητήθηκ ε, εκτός των άλλων, και το θέμα διαχείρισ ης των εισπράξεω ν των φόρων από τους εισπράκτο ρες, η αμοιβή τους και άλλες λεπτομέρε ιες και διορίστηκ αν δύο, μετά από ψηφοφορία:

Είτα δε απεφασίσθ η όπως συμφώνως προς το υπό ημερ. 22 Μαρτίου 1899 και Αριθμ. 305 πρακτικόν της γεν. συνελεύσε ως οι κατά καιρόν εισπράκτο ρες των εξόδων του τόπου παραδίδωσ ι τα εισπραττό μενα χρήματα εις ένα εκ των μελών της Εφοροδημο γεροντίας , όστις θέλει ορίζεται υπό της ολομελεία ς της Εφοροδημο γεροντίας εξαιρουμέ νου του ταμίου αυτής. Οι εν λόγω εισπράκτο ρες δεν θα δικαιούντ αι να πληρώσωσι ν εις ουδένα ουδ’ οβολόν άνευ γραπτής διαταγής του ορισθησομ ένου ταμίου των εξόδων. Διορίσθησ αν δε ως εισπράκτο ρες δι’ εν έτος των τοπικών εξόδων και της Αρχιερατι κής επιχορηγή σεως ο κ. Δημήτριος Κ. Τακάς και Γεώργιος Αναστ. Τακάς, ο μεν πρώτος παμψηφεί ο δε δεύτερος διά πλειοψηφί ας. Δικαίωμα δε εισπράξεω ς ωρίσθη διά μεν τα έξοδα του τόπου δέκα επί τοις εκατόν δια δε την Αρχιερ. Επιχορήγη σιν εξ επί τοις εκατόν, όπερ δικαίωμα θέλουσι λαμβάνειν εξ ίσου οι εν λόγω εισπράκτο ρες. Εξ αυτών ο μεν πρώτος θα εμβάζη εις τον κατά καιρόν ταμίαν των εξόδων τα εισπραττό μενα χρήματα, ο δε δεύτερος θα εμβάζη τα υπ’ αυτού εισπραττό μενα εις τον πρώτον”. Από το πρακτικό αυτό προκύπτει ότι, 1) την εποχή εκείνη, οι εισπράκτο ρες παρέδιδαν τα εισπραττό μενα χρήματα στον ταμία της Εφοροδημο γεροντίας και δεν πλήρωναν κανέναν υπάλληλο της Κοινότητα ς, ενώ αργότερα (12.3.1908, σελ. 46) τους δόθηκε η εντολή να πληρώνουν τους μισθούς των αγροφυλάκ ων και 2) η αμοιβή τους είχε ορισθεί σε 10% στις εισπράξει ς για τα έξοδα της Κοινότητα ς και 6% για την Αρχιερατι κή επιχορήγη ση.

Στο πρακτικό των προκρίτων και κατοίκων της Τρίγλιας της 24.3.1907 (σελ. 26) συζητήθηκ ε το θέμα του διορισμού εισπρακτό ρων της Αρχιερατι κής επιχορηγή σεως και των «εξόδων της πατρίδος ημών». Αρχικά ελέγχθηκα ν τα βιβλία της αρχιερατι κής επιχορηγή σεως και των εξόδων και εγκρίθηκε να αναδιορισ τούν ως εισπράκτο ρες, και για το νέο έτος, Δημήτριος Κ. Τακάς και Γεώργιος Τακάς.

Στο από 20.7.1907 (σελ. 30) πρακτικό συμφωνίας μεταξύ Διαμαντή Πριονά και Παράσχου Πετρή διαβάζουμ ε ότι, ο πρώτος, που διαμένει στην οικία του δεύτερου, συμφωνήθη κε «να πληρώνη κατ’ έτος ως ενοίκιον μιαν Λίρα Οθωμ. η οποία θα καταβάλλη ται εις στον δημόσιο εισπράκτο ρα των βασιλικών φόρων απέναντι φόρων του ιδίου και να παρουσιάζ η την απαιτούμε νην απόδειξιν παραλαβής . Ο κ. Παρ. Πετρής συμφωνών προς τα ανωτέρω δεν θα έχη την απαίτησιν ουδενός άλλου». Δηλαδή ο ενοικιαστ ής της οικίας ανέλαβε την υποχρέωση να πληρώνει, αντί του ενοικίου, μια λίρα ετησίως στον εισπράκτο ρα του βασιλικού (κρατικού) φόρου, για τους φόρους του εκμισθωτή .

Από το από 12.3.1908 (σελ. 46) πρακτικό της κοινής συνεδρίασ ης της Εφοροδημο γεροντίας , των επιτρόπων των εκκλησιών και προκρίτων, συνάγοντα ι σημαντικά συμπεράσμ ατα σχετικά με τους εισπράκτο ρες (ο Δημήτριος Κ. Τακάς εκλεγόταν από το 1905), την αμοιβή τους, τις υποχρεώσε ις τους, την πληρωμή των αγροφυλάκ ων, τα προϊόντα που υπόκειντα ι σε φόρο, την Αρχιερατι κή επιχορήγη ση, τα μέτρα για την πάταξη της φοροδιαφυ γής κλπ

… προς επιθεώρησ ιν των λ/σμών των καταστίχω ν των εξόδων του τόπου και της Αρχιερατι κής επιχορηγή σεως και περί διορισμού εισπρακτό ρων  δια τα έξοδα των αγροφυλάκ ων και της Αρχιερ. Επιχορηγή σεως  και συσκεφθέν τες περί των ζητημάτων τούτων απεφάσισα ν τα εξής; 1) την επικύρωσι ν των λ/σμών του εισπράκτο ρος του κ. Δ. Τακά όσον αφορά τα έξοδα του τόπου, τα κατεχωρημ ένα εν τω λ/σμώ χρέη της κοινότητο ς και των της Αρχ. επιχορηγή σεως συμφώνως τοις βιβλίοις τοις παραδοθώσ ι τη Εφοροδημο γεροντία, 2) Διώρισαν παμψηφεί ως εισπράκτο ρας τον κ. Δ. Τακά μετά του Θεολ. Ζαρζαβατζ ή υπό τον όρον όπως η διαχείρισ ις περιέλθη εις τον κ. Δ. Τακά ο οποίος πάντοτε υποχρεούτ αι εν περιπτώσε ι δανείου ένεκα εκτάκτου ανάγκης να συνεννοεί ται περί τούτου μετά της Εφοροδημο γεροντίας και να λαμβάνη κοινή απόφασιν. Θα λαμβάνωσι οι Εισπράκτο ρες εισπρακτι κά 10% επί της εισπράξεω ς και επιχορηγή σεως και των εξόδων. 3) Υποχρεούν ται ούτοι τακτικώς κατά μήνα να πληρώνωσι τακτικώς τους μισθούς των αγροφυλάκ ων άνευ παραπόνων . 4) Μετά την εισοδείαν των κουκουλίω ν και των ελαιών οι εισπράκτο ρες δις του έτους υποχρεούν ται να δίδωσι λ/σμόν των εισπράξεω ν αυτών τη Εφοροδημο γεροντία των Σχολών όποτε αφαιρουμέ νων των πληρωμών του τακτικού υπηρεσίας εκ του περισσεύμ ατος μερίζωντα ι αναλόγως επί του % οι έχοντες λαμβάνειν παρά του καταστίχο υ της κοινότητο ς μη επιτρεπομ ένου εις ουδένα να ενοχλήση τους ορισμένου ς εισπράκτο ρας ει μη να απευθύνητ αι κατ’ ευθείαν προς την Εφοροδημο γεροντίαν . 5) Απεφασίσθ η προς ευκολίαν της εισπράξεω ς και των εξόδων και της αρχ. επιχορηγή σεως όπως ληφθώσι τα εξής μέτρα α) εν καιρώ συνάψεως γάμου έκαστος εξ αμφοτέρων των ενδιαφερο μένων μερών να λαμβάνη απόδειξιν εξοφλήσεω ς της επιχορηγή σεως και των εξόδων δυνάμει της οποίας να εκδίδηται η απαιτουμέ νη άδεια, β) Ουδεμία αγοραπωλη σία επίσημος και ανεπίσημο ς δεν θα επικυρούτ αι παρ’ ιερέως ή Μεχτάρη αν δεν φέρη ο έχων ανάγκην ταύτην απόδειξιν πληρωμής των εξόδων και της επιχορηγή σεως παρά των εισπρακτό ρων εν παραβάσει δε ταύτης θα είναι υπεύθυνοι οι επικυρούν τες τας προς τούτο πράξεις απέναντι της κοινότητο ς, γ) Εις ουδένα επιτρέπετ αι να συνάξη σταφυλάς ελαίας και οπωρικά άνευ αποδείξεω ς του εισπράκτο ρος. 6) Το έξοδον ορίζεται εις (11 παρ) ένδεκα κατά γρόσιον ως και πρότερον”.

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 11.4.1912 (σελ. 140) αναφέρετα ι ότι κατατέθηκ αν οι λογαριασμ οί του εισπράκτο ρα Αθανασίου Προκόπη, για τη διετή χρήση 1910-1911, και εγκρίθηκε να παραπεμφθ ούν σε διμελή εξελεγκτι κή επιτροπή, αποτελούμ ενη από το μέλος της Εφοροδημο γεροντίας Ιωάννη Κοκκαλά και ένα μέλος της Δημαρχίας που αυτή θα ορίσει, και το πόρισμα του ελέγχου θα υποβληθεί στην Εφοροδημο γεροντία. Με το ίδιο πρακτικό αποφασίστ ηκε ο διορισμός του Νικολάου Ζαρζαβατζ ή ως εισπράκτο ρος των γενικών εξόδων της Κοινότητο ς, για ένα έτος, με επίδομα (αμοιβή) 10/00 επί της όλης εισπράξεω ς. Επιπλέον, 1) ο Νικ. Ζαρζαβατζ ής δήλωσε ενώπιον της Εφοροδημο γεροντίας ότι αποδέχετα ι τον διορισμό του και θα εργασθεί τιμίως και ευσυνειδή τως και δραστηρίω ς και 2) ο διορισμός του θα ανακοινωθ εί στη Δημαρχία.

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 14.4.1912 (σελ. 140) αναφέρετα ι ότι κατατέθηκ αν οι λογαριασμ οί του Κωνσταντί νου Λούτζογλο υ, εισπράκτο ρα της Αρχιερατι κής Επιχορηγή σεως, για τη διετή χρήση 1910-1911, και εγκρίθηκε η αντικατάσ τασή του με τον Αθανάσιο Προκόπη για το τρέχον έτος 1912, με επίδομα (αμοιβή) 10/00 επί των εισπράξεω ν του τρέχοντος έτους και 15/00 επί των καθυστερο υμένων. Ο Αθανάσιος Προκόπης δήλωσε ενώπιον της Εφοροδημο γεροντίας ότι αποδέχετα ι τον διορισμό του και θα εργασθεί δραστηρίω ς και τιμίως.

Στο πρακτικό της 1.11.1914 (σελ. 212) αναφέρετα ι ότι ο Δημοσθένη ς Πήτης (υπογράφει ως Πήτογλου) ανέλαβε ως εισπράκτο ρας και παρέλαβε από την Εφοροδημο γεροντία τα βιβλία γενικών εξόδων της Κοινότητο ς, για ποσό Γρ 14380, και υπόσχεται ότι 1) θα τα εισπράξει τιμίως και ευσυνειδή τως, εμβάζων αυτά στους μισθούς των αγροφυλάκ ων και ως έκτακτα γενικά έξοδα της Κοινότητο ς, λαμβάνων ως τέλη εισπρακτι κά 10/00 γρόσια, 2) θα κρατάει βιβλία τακτικά, διπλότυπε ς αποδείξει ς και λοιπά. Για την εξασφάλισ η της Εφοροδημο γεροντίας παρέχει εγγυητή τον Δημ. Κ. Τακά, ο οποίος υπόσχεται να πληρώσει το τυχόν έλλειμμά του, σε περίπτωση αρνήσεώς του.

Στο πρακτικό της Γενικής Συνέλευση ς της 6.3.1915 (σελ. 217) αναγράφετ αι, εκτός των άλλων,  ο διορισμός του Βασιλείου Γιαρένη ως εισπράκτο ρος για τους αγροφύλακ ες για το τρέχον έτος 1915, πλειονοψη φήσαντος στην ψηφοφορία, με επίδομα 10/00 επί της όλης εισπράξεω ς. Και σε περίπτωση προσκόμμα τος ή δυσκολίας να ζητά τη βοήθεια των Μουχτάρηδ ων. Στο πρακτικό υπάρχει συμπλήρωσ η με ημερομηνί α 8.3.1915, στην οποία καταγράφε ται ότι ο διορισθεί ς δεν απεδέχθη την εκλογή του, ως εισπράκτο ρος γενικών εξόδων, και τη θέση του κατέλαβε ο επιλαχών Αθανάσιος Προκόπης.

Μετά την επιστροφή των Τριγλιανώ ν, από την εξορία τους στην Προύσα, στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 14.8.1919 (σελ. 289) αναγράφετ αι, εκτός των άλλων, ότι «… προσεκλήθ η ο κ. Αθαν. Προκόπης και τω ανακοινώθ η ότι αποφάσει της Εφοροδημο γεροντίας τα αποφασισμ ένα 8% εκ της εισπράξεω ς των δικαιωμάτ ων αγροφυλακ ής θα μετατραπώ σιν εις ημερομίσθ ιον ένεκα του εθνικού δανείου το οποίον παρεχόμεν ον ήδη εισπράττο νται τα δικαιώματ α των αγροφυλάκ ων υπό της Εφοροδημο γεροντίας συμπράττο ντος μόνον καθ’ ημέρας του κ. Αθ. Προκόπη».

Στη συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας της 29.8.1920 (σελ 337) εγκρίθηκε, εκτός των άλλων, 1) ο διορισμός εισπράκτο ρος για το φόρο εισαγωγής και εξαγωγής και 2) ο αναδιορισ μός του Κωνσταντί νου Χ’’Αναστασίου ως εισπράκτο ρος με μηνιαίο μισθό 30 λίρες Τουρκ. χάρτινες.

Υπενθυμίζ εται ότι στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 6.11.1921 (σελ. 382), που περιλαμβά νεται στην κατηγορία των Τοπικών φόρων, καταγράφε ται η διαδικασί α και το αποτέλεσμ α του πλειστηρι ασμού που έγινε με προκήρυξη και όρους για την ενοικίαση σε φυσικό πρόσωπο (Γεώργιο Καλεμκερή) του εισαγωγικ ού και εξαγωγικο ύ φόρου, ο οποίος στην ουσία ήταν εισπράκτο ρας.