Αποστολέας Θέμα: 15) Αγροφύλακες-Νυκτοφύλακες-Πολιτοφύλακες στην Τρίγλια  (Αναγνώστηκε 133 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Moderator
  • ***
  • Συγχαρητήρια
  • -Δώσατε: 7
  • -Λάβατε: 36
  • Μηνύματα: 107
  • Τόπος: Φιλοθέη
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 36
  • Φύλο: Άντρας
Αγροφύλακες-Νυκτοφύλακες-Πολιτοφύλακες της Τρίγλιας


Στους Κώδικες της Τρίγλιας, που φυλάσσοντ αι στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, κρύβονται μικρές ή μεγάλες ιστορίες που σπάνια έρχονται στην επιφάνεια . Μια απ’ αυτές, αφορά στη φύλαξη 1) του Μερά της Τρίγλιας, με αγροφύλακ ες, δηλαδή της αγροτικής έκτασης γύρω από το χωριό, στην οποία είχαν οι κάτοικοι τα κτήματά τους, 2) του χωριού τη νύχτα, με νυκτοφύλα κες και 3) του χωριού και της περιφέρει ας, με πολιτοφύλ ακες, στην περίοδο μετά την εγκατάστα ση της Ελληνικής Στρατιωτι κής διοίκησης το 1920. Ο Θανάσης Πιστικίδη ς γράφει στο βιβλίο του «Τρίγλια Βιθυνίας» (σελ. 137) “Από την ατέλειωτη αυτή σειρά των τοπωνυμίω ν και μόνο, βγαίνει το συμπέρασμ α πόσο μεγάλη ήταν η αγροτική έκταση της Τρίγλιας, ο «Μεράς», όπως τον έλεγαν”.

Στην αρχή αυτής της εργασίας, περιγράφε ται το αντικείμε νο αυτών των επαγγελμά των, όπως καταγράφη κε από τις μαρτυρίες Τριγλιανώ ν που έζησαν στις αρχές του 20ου αιώνα στην Τρίγλια, και στη συνέχεια η διαδικασί α πρόσληψης, μισθοδοσί ας κλπ, με βάση τα πρακτικά της Εφοροδημο γεροντίας .

Για τους αγροφύλακ ες και τη δουλειά τους έχει γράψει σχετικό άρθρο ο λαογράφος Σταύρος Μαργαρίτη ς, που δημοσιεύτ ηκε στο φύλλο 10/12.5.1977 των Τριγλιανώ ν Νέων, με τίτλο «Η Αγροφυλακ ή στην παλιά Τρίγλια», και μεταφέρετ αι πιστά, με την ορθογραφί α και το συντακτικ ό του, όπως και όλα τα υπόλοιπα κείμενα.

Οι αγροφύλακ ες οι λεγόμενοι μπεθηδες ή μπασκουρτ σίδες πληρώνοντ αν από τον τόπο. Το κουβέρνο (κράτος) δεν είχε καμιά σχέση με τα μισθά τους, γι’ αυτό και όποιος μπεξής δεν έκανε καλά τη δουλειά του, το χωριό τον παρατούσε από τη θεση του. Δεν ήταν όπως εδώ, που δεν έχει το δικαίωμα κάθε κοινότητα να κάνει ό,τι θέλει. Έπειτα εκεί οι άνθρωποι, κατά την εποχή εκείνη, δεν είχαν την εξέλειξη της σημερινής κοινωνίας, παρ’ όλα όμως αυτά, είχαν και μια αυτοδίδακ τη πρακτική πείρα, διότι ήσαν οργανωμέν οι κατά τρόπο που δεν γινόταν κλεψιές και αν πάλι γινόταν καμμιά κλεψιά, είχαν την ικανότητα να την ανακαλύψο υν. Παρ’ όλο που οι μπεξήδες ήταν άνθρωποι αγράμματο ι, είχαν κι έναν τον οποίον έλεγαν μπασκουρτ σή, δηλαδή (αρχιφύλακ α) και ο οποίος θα καθόριζε το όλο έργο της υπηρεσίας τους. Τέτοιοι μπασκουρο υτσίδες ήταν ο Τσότσομος ο Τρουψής και ο Ραφαήλ ο Μυτηλινός . Προπαντός ο Ραφαήλ, ήταν που κατέστρων ε όλα τα επιτελικά σχέδια της υπηρεσίας και τον έβλεπες να κατεβαίνε ι στο παζάρι (αγορά) με το σκούρο το φέσι με τη μακριά φούντα, με το μαύρο και στριμένο μουστάκι, με το σκούρο ζουνάρι, , και με το ζεντεφεδέ νιο κομπολόϊ στο χέρι, σωστός λεβεντάνθ ρωπος. Οι αγροφύλακ ες ήσαν οπλισμένο ι, με μια μεγάλη καραμπίνα, ενώ οι αρχιφύλακ ες, εκτός από την καραμπίνα, είχαν και από ένα πιστόλι, το οποίο το έλεγαν λιβόρβορο, είχαν και από ένα ωρολόγι μάρκας «σερκίσωφ» με διπλά καπάκια, με κλειδιά και με χοντρή καδένα, περασμένη στην μπουντουν ιέρα του γιλέκου. Ο Ραφαήλ τους συγκέντρω νε όλους, κατέστρων ε τα σχέδια, έδινε οδηγίες και έλεγε, στους αγροφύλακ ες,, εσύ Νικόλα Πεζβάντη θα πάρεις το μεχαλάκο, εσύ Πάντσο θα πάεις στο τρώγο, εσύ Γιωργί Κοντόλη θα πάεις στα λειβάδια, εσύ Ζαχαρία θα πάεις στις πλατανιές, και συ Σταύρο Φράγκο θα πάεις στο καμμένο, και το βράδυ που θα βραδυάσει θα ανταμωθού με όλοι στη Βαϊνού, απάνο στη Σούσα (δημόσιος δρόμος), που πηγαίνει στα Μουδανιά και εκεί θα σας δώσω Νέο Πρόγραμμα . Έπειτα εκεί, δεν είχε δικαστήρι ο για τους παραβάτες, όπως έχει εδώ το αγρονομικ ό δικαστήρι ο. Το δικαστήρι ο το έκαναν οι ίδιοι οι αγροφύλακ ες, και όταν πιάνανε κανέναν όχι για να φάει, αλλά όταν γέμιζε καλάθι, με φρούτα,  θα του έδινε το καλάθι στο χέρι, και από τα κλεμμένα θα κάναν μια αρμαθιά και θα την περνούσαν στο λαιμό του κλέφτη και σε συνέχεια θα τον οδηγούσαν προς το χωριό. Πριν όμως φθάσουν θα γινότανε το δικαστήρι ο επί τόπου, και θα τον ανάγκαζαν να πληρώση δυό λίρες χρυσές, αν τις έδινε έχει καλώς, αν όχι θα τον έφερναν μέσα στο χωριό και έτσι ο κατηγορού μενος αναγκαστι κά υπέκυπτε. Τότε έγραφε ένα πούσουλα (σημείωμα) και έλεγε λ.χ. πατέρα δώσε στον φέροντα το σημείωμα, 2 λίρες. Τον έπαιρνε τον πούσουλα ο ένας αγροφύλακ ας και πήγαινε στο χωριό να φέρει τα χρήματα και ο άλλος τον περίμενε στο λιοτόπι, έπαιρναν τα χρήματα και μετά τον αμολούσαν . Με αυτόν τον τρόπο βέβαια, δεν γίνονταν ζημιές και φυλάγοντα ν καλλίτερα τα κτήματα του κόσμου”.

Για τους νυκτοφύλα κες και τη δουλειά τους σώζονται οι μαρτυρίες των  πληροφορη τών του Κέντρου Μικρασιατ ικών Σπουδών (ΚΜΣ), οι περιγραφέ ς του Απόστολου Τσίτερ και του λαογράφου Σταύρου Μαργαρίτη . Οι πληροφορη τές αναφέρουν ότι “Τη νύχτα, είχαν φανάρια σε κάθε γωνιά και φωτίζοντα ν, περνούσε ο πασβάντης (νυχτοφύλα κας) και τ’ άναβε. Αυτός χτυπούσε και το μπαστούνι του στις πλάκες κι έδινε την ώρα. Για τις ολόκληρες ώρες χτυπούσε από μία, για τις μισές έσερνε το μπαστούνι χάμω. Από τρεις η ώρα, αλά Τούρκα (περίπου 9 μμ) άρχιζε και χτυπούσε ως το πρωί”. Ο Απόστολος Τσίτερ περιγράφε ι στο βιβλίο του «Τρίγλια του Κιανού Κόλπου» (σελ. 22) τους νυκτοφύλα κες: “Σε όλους τους δρόμους, σε ορισμένες αποστάσει ς, υπήρχαν στηριγμέν ες σε ορισμένο ύψος σε φανάρια λάμπες πετρελαίο υ για φωτισμό τη νύχτα. Τις λάμπες τις άναβαν, μόλις άρχιζε να νυχτώνη, οι παχβάντες (νυχτοφύλα κες), οι οποίοι στα επίσημα χαρτιά της κοινότητα ς ονομάζοντ αν φανοκόροι . Είχαν μια ξύλινη σκαλίτσα, την στερέωναν στον τοίχο, ανέβαιναν έβαζαν πετρέλαιο στις λάμπες, σκούπιζαν με ένα πανί το λαμπογυάλ ι και ύστερα άναβαν την λάμπα, την οποία πάλι πολύ νωρίς το πρωί την έσβηναν. Οι πασβάντες είχαν και άλλα καθήκοντα, Είχαν ένα βαρύ μπαστούνι σαν ρόπαλο και χτυπούσαν μ’ αυτό όλη νύχτα κάθε ώρα τις ώρες. Επίσης στις μεγάλες γιορτές, Πρωτοχρον ιά, Πάσχα, Χριστούγε ννα, έπρεπε να χτυπούν το ρόπαλο μπροστά στις πόρτες των σπιτιών, φωνάζοντα ς δυνατά: «Ορίσατε εις την εκκλησίαν»”. Ο λαογράφος Σταύρος Μαργαρίτη ς δίνει περισσότε ρες πληροφορί ες στο σχετικό άρθρο του «Οι Παζβάντες της Παλιάς Τρίγλιας», που δημοσιεύτ ηκε στα Τριγλιανά Νέα 7/23.11.1976:

Στην παλιά Τρίγλια υπήρχαν παζβάντες (νυκτοφύλα κες), και ήσαν πολλοί, γιατί η Τρίγλια ήταν μεγάλο μέρος είχε κάπου δέκα χιλιάδες κατοίκους κι’ έξη ενορίες. Λοιπόν, σε κάθε συνοικία ήσαν από δυό για να αλλάζουν βάρδια. Η πρώτη δουλειά των νυκτοφυλά κων ήταν να πάρουν γκάζι από το δήμο, και να ανάψουν τα φανάρια του χωριού. Σε κάθε κιοσέ (γωνιά) ήταν και από ένα φανάρι καρφωμένο ψηλά στον τοίχο και μόλις βράδυαζε, έπαιρνε ο καθένας το γκάζι και την σκάλα και άναβε τα φανάρια της περιοχής του. Το μεγαλύτερ ο φανάρι ήταν του παζαριού στο κέντρο, που ήταν ο μεγάλος πλάτανος, κρεμασμέν ο στον πλάτανο, απέναντι από το παντοπωλε ίο του Αρμόδιου Στεργίου. Τα υποδήματά τους, ήσαν ελαφρά, γεμενιά, που βάδιζαν τη νύχτα  και δεν ακουγόταν ε. Οι παζβάντες, σκοπό τους είχαν να φυλάγουν την πόλη από τους νυχτερινο ύς κλέφτες μη τυχών και γίνει καμμιά πυρκαϊά, να φωνάζουν τις βάρδιες σ’ αυτούς που δούλευαν στα λαδαριά (ελαιοτριβ ία) μη τυχών και παραπέσει κανένας μεθυσμένο ς, επίσης αν κανένας που είχε ανάγκη, να φωνάξουν τον γιατρό, γιατί τότε δεν υπήρχαν τηλέφωνα, εκτός από το χοκιμάτι (αστυνομία). Οι παζβάντες ήταν εξωπλισμέ νοι από τον Δήμο, είχαν ένα πιστόλι, το οποίο το λέγανε λιβόρβορο, ένα ρολόϊ μάρκας σερκισώφ, με μακρυά  και χοντρή καδένα, περασμένη στη μπουτουνι έρα του γιλέκου, γιατί τα ωρολόγια εκείνη την εποχή, τάχαν ορισμένοι, δεν ήταν όπως είναι τώρα, που τάχουν και τα μικρά παιδιά, μια χοντρή σφυρίχτρα και αυτή επίσης με αλυσίδα χοντρή και περασμένη στο λαιμό τους και μια χοντρή και μακριά μαγκούρα, που το κάτω μέρους της μαγκούρας είχε περτσινομ ένο σίδερο. Την μαγκούρα αυτή, την χρησιμοπο ιούσαν για να χτυπούν τις ώρες. Και έβλεπες τον Παζβάντη, τις νυχτερινέ ς ώρες να πηγαίνη στην άκρη του δρόμου του σοκακιού, όπου ήταν καμιά μεγάλη και γερή πέτρα και αρχινούσε με την μαγκούρα να χτυπά, τακ-τακ-τακ. Κάθε κτύπος και μια ώρα. Και στο τέλος, όταν τελείωνε το κτύπημα, φώναζε κιόλας, «άντε αφεντικά, συκοθείτα ι, είναι ξημερώματ α». Νυκτοφύλα κα δεν βάζανε όποιον νάτανε, έπρεπε νάταν και λίγο ψύχραιμος και νταής γιατί πολλά γινότανε κατά την εποχή εκείνη και έτσι αυτοί που μπένανε, ήσαν παληκάρια με καρδιά, διαλεχτά και ναμουσλήδ ες , δηλαδή (τίμιοι)”.

Η φύλαξη των κτημάτων των κατοίκων γύρω από την Τρίγλια περιλαμβα νόταν στις αρμοδιότη τες της Εφοροδημο γεροντίας και των Προκρίτων από τον 19ο αιώνα και στις πρώτες σελίδες του Κώδικα Πρακτικών, της περιόδου 1902-1922, καταγράφε ται μια σημαντική απόφαση για το θέμα της αγροφυλακ ής. Συγκεκριμ ένα, στο πρώτο πρακτικό του Κώδικα, που αναφέρετα ι στους αγροφύλακ ες, με ημερομηνί α 24.4.1905, ημέρα Κυριακή (σελ. 8 ), συνεδρίασ ε από κοινού η Εφοροδημο γεροντία με Προκρίτου ς και αποφασίστ ηκε η αλλαγή του τρόπου διαχείρισ ης των ζητημάτων της αγροφυλακ ής και οι σχετικές αποφάσεις να λαμβάνοντ αι πλέον σε κοινές συνεδριάσ εις της Εφοροδημο γεροντίας και των συμβούλων της Δημαρχίας, αντί των Προκρίτων:

.. όπως παυθώσιν οι πρώην αγροφύλακ ες αντικατασ ταθέντες δια των Διογένους Μιχαήλου, Αναστασίο υ Τολέρη, Σταύρου Καλαϊτζή, Αποστόλου Βουδούρη και Γεωργίου Αργύρη. Μεθ’ ο εγκριθέντ ος όπως τα αφορώντα την αγροφυλακ ήν ζητήματα κανονίζον ται υπό της Εφοροδημο γεροντίας από κοινού μετά των συμβούλων του διοικητικ ού συμβουλίο υ της Δημαρχίας διελύθη η συνεδρίασ ις”.

Στην από 12.3.1908 κοινή συνεδρίασ η της Εφοροδημο γεροντίας , των Επιτρόπων και των Προκρίτων (Κώδικας, σελ. 46) συζητήθηκ αν διάφορα θέματα, μεταξύ των οποίων και ο διορισμός εισπρακτό ρων, για τα έξοδα των αγροφυλάκ ων και της Αρχιερατι κής επιχορηγή σεως (το θέμα αυτό έχει αναλυθεί στην εργασία 13 για τη Φορολογικ ή επιβάρυνσ η των κατοίκων της Τρίγλιας).

Στο πρακτικό της κοινής συνεδρίασ ης της Εφοροδημο γεροντίας , του Διοικητικ ού Συμβουλίο υ του Χοκουματί ου, του Δημαρχιακ ού Συμβουλίο υ, του σφραγιδοφ ύλακος και λοιπών προκρίτων της 17.3.1914 (σελ. 198) συζητήθηκ ε το θέμα της φύλαξης της περιφέρει ας του Μερρά της Κοινότητο ς. Το πρακτικό αυτό, αν και ακυρώθηκε εκ των υστέρων, παρουσιάζ ει ξεχωριστό ενδιαφέρο ν, αφού, ίσως για πρώτη φορά, ανατέθηκε από τα όργανα διοίκησης της Τρίγλιας το έργο της φύλαξης  του Μερρά σε Μωαμεθανό κάτοικο. Συγκεκριμ ένα, αποφασίστ ηκε να πωληθεί η φύλαξη αυτού δια μειοδοσία ς. “Μη υπάρχοντο ς ετέρου μειοδότου κατεκυρώθ η ούτος ο μερράς η φύλαξις αυτού εις τον συμπολίτη ν  ημών Αμιν αγά μουσταφά μπέη Ογλού αντί Γροσίων 22980. Ενεκρίθη συνάμα όπως υποδείξη τον κατάλληλο ν εγγυητήν συνωδά τη ειδοπιήσε ι-μουζαατέ?-συνάψη? όπως κανονίση τα απαιτούμε να έγγραφα τα συνωδά των όρων του μουζαατέ? … των μουχτάριδ ων και του δημαρχιακ ού συμβουλίο υ και της Εφοροδημο γεροντίας Η οριστική ανάληψις των καθηκόντω ν αυτού θα ορισθή από της τελευταία ς ημέρας των ληξάντων διατυπώσε ων. Προκειμέν ου δε περί του βιβλίου των εισπράξεω ν του φόρου, κουρουτζί δων των αγροφυλάκ ων τούτο θα κανονισθή εκ συνεννοήσ εως των άνω συμβουλίω ν". Το πρακτικό υπογράφετ αι από 1) τον Δ. Κ. Τακά, από την Εφοροδημο γεροντία, 2) τους Σωκράτη Καλεμκερή, Κωνσταντί νο Θωμίδη και Νικόλαο Νιστάζο, από τα μέλη της Δημαρχίας, 3) τους Βασιλάκη Διαμαντή και Δημήτριο Ν. Τακά, από τα μέλη του Διοικητικ ού Συμβουλίο υ, 4) τους Λεωνίδα Χρυσού και Γεώργιο Τσιρίλη?, από τους Μουχτάριδ ες και 5) τους Αναστάσιο …, Θεολόγο Φούντα και Γεώργιο Α. Τακά, από τους Προκρίτου ς. Στο χώρο των υπογραφών αναγράφετ αι διαγωνίως η λέξη «άκυρος» και στο τέλος της σελίδας αναγράφετ αι ότι “ακυρούται η ανωτέρω πράξις ως μη εκτελέσαν τος του εργολάβου αμιν αγά τους όρους του πρακτικού, ήτοι μη δυνάμενος να υποδείξη τον απαιτούμε νον εγγυητή. Τη 22 Μαρτίου 1914. Δ. Κ. Τακάς Γραμματεύ ς”.

Στη Γενική Συνέλευση πολιτών της 30.3.1914 (σελ. 201) συζητήθηκ ε το θέμα των αγροφυλάκ ων-Κουρουτζίδων και αποφασίστ ηκε να σχηματιστ εί επιτροπή από τους Αναστάσιο Προύσαλη, Αναστάσιο Βαρούτη, Ηρακλή Παρουκτσή, Δημοσθένη Τακά, Θεολόγο Ζαρζαβατζ ή, Βασίλειο Διαμαντάκ η και τους σφαγιδοφύ λακες-Μουχτάρηδες της Κοινότητο ς, για να φροντίσει το ζήτημα της φύλαξης της περιφέρει ας του Μερά είτε με μειοδοσία είτε με άλλο τρόπο που θα αποφασίσε ι, παρέχοντα ς σ’ αυτήν απεριόρισ τη πληρεξουσ ιότητα.

Είναι αξιοσημεί ωτο ότι την ίδια ημέρα (30.3.1914) ακολούθησ ε η συνεδρίασ η της Κοινοτική ς Επιτροπής επί των αγροφυλάκ ων και στο επόμενο πρακτικό (σελ. 202) καταγράφε ται η πώληση δια μειοδοσία ς της φύλαξης του μερρά “εις τους Πούντους? Αδραχαίνη και Ραφαήλ Δημητρίου αντί 23000 Γροσίων, με όρους τους οποίους θα κανονίζη ιδιαίτερο ν έγγραφον. Χάριν δε της τάξεως και της τακτικής πληρωμής του ποσού η Επιτροπή θα παραδώση εις αυτούς ιδιαίτερο ν βιβλίον το οποίον θα τεθή εις την διάθεσιν των μειοδοτών-εργολάβων μη υποχρεωμέ νης της Επιτροπής να πληρώση κανέν τέλος εισπρακτι κόν. Ως εγγυητής δε δια την όλην διαχείρισ ιν αυτήν οι εργολάβοι υπέδειξαν τον κ. Σωτήριον Ηρακλέους Ιατρού ο οποίος υπόσχεται να πληρώση πάσαν αποζημίωσ ιν είτε προερχομέ νην εκ της εισπράξεω ς του βιβλίου των εξόδων είτε εκ των άλλων δικαιωμάτ ων αυτών, τα οριζόμενα επί τω ιδιαιτέρω εγγράφω”.

Στο πρακτικό της 1.11.1914 (σελ. 212) καταγράφε ται η παραλαβή από τον εισπράκτο ρα Δημοσθένη Πήττα των βιβλίων των γενικών εξόδων της Κοινότητο ς, για 14380 Γρ, τα οποία υπόσχεται να εισπράξει τιμίως και ευσυνειδή τως, για τους μισθούς των αγροφυλάκ ων και έκτακτα γενικά έξοδα της Κοινότητο ς, λαμβάνων ως εισπρακτι κά τέλη 10% και υποσχόμεν ος να κρατεί βιβλία τακτικά και διπλότυπε ς αποδείξει ς. Ως εγγυητή προς την Εφοροδημο γεροντία της Τρίγλιας, δήλωσε τον Δημ. Κ. Τακά, ο οποίος υποσχέθηκ ε να πληρώσει το τυχόν έλλειμμά του, σε περίπτωση αρνήσεως του ιδίου. Το πρακτικό υπογράφετ αι από τον παραλήπτη και τον εγγυητή.

 Στη Γενική Συνέλευση της 6.3.1915 (σελ. 217) με συμμετοχή της Εφοροδημο γεροντίας , των σφραγιδοφ υλάκων-Μουχτάρηδων και Προκρίτων συζητήθηκ ε το θέμα της φύλαξης της περιφέρει ας του Μερά και αποφασίστ ηκε 1) η ανάθεση της φύλαξης σε έξι αγροφύλακ ες, με μηνιαίο μισθό 200 Γρ και των αρχηγών αυτών με 270 Γρ, 2) η επιλογή των αγροφυλάκ ων θα γίνει από τους σφραγιδοφ ύλακες, για να βρουν τα κατάλληλα πρόσωπα, 3) μετά από ψηφοφορία, για την εκλογή εισπράκτο ρος για τους αγροφύλακ ες, κατά το 1915,  εξελέγη πλειοψηφώ ν ο Βασίλειος Γιαρένης, με επιλαχόντ α τον Αθανάσιο Προκόπη, 4) επίδομα (αμοιβή) του εισπράκτο ρα ορίστηκε 10% επί της όλης εισπράξεω ς, και 5) σε περίπτωση προσκόμμα τος ή δυσκολίας στην είσπραξη να επικαλείτ αι τη βοήθεια των Μουχτάρηδ ων. Σε προσθήκη της 8.3.1915, στην ίδια σελίδα, αναφέρετα ι ότι ο Βασίλειος Γιαρένης δεν αποδέχθηκ ε την εκλογή του ως εισπράκτο ρας των γενικών εξόδων της Κοινότητο ς, για το 1915, και στη θέση του διορίστηκ ε ο επιλαχών Αθανάσιος Προκόπης. Υπενθυμίζ εται ότι λίγους μήνες αργότερα (Ιούλιος 1915) εξορίστηκ αν οι Χριστιανο ί Τριγλιανο ί, από τα σπίτια τους, στην Προύσα μέχρι τον Οκτώβριο 1918, οπότε επέστρεψα ν στο χωριό τους, όσοι επέζησαν.

Στη Γενική Συνέλευση της 8.4.1919 (σελ. 270) συζητήθηκ ε το θέμα της εκλογής αγροφυλάκ ων και της εξασφάλισ ης της μισθοδοσί ας τους. Αποφασίστ ηκε να προστεθού ν, στους υπάρχοντε ς δύο αγροφύλακ ες, τρεις ακόμη, δηλαδή συνολικά 5 αγροφύλακ ες και ένας νυκτοφύλα κας. Για τη μισθοδοσί α τους, αποφασίστ ηκε “… όπως φορολογηθ ή έκαστος συμπολίτη ς ημών κτηματίας αναλόγως του εγγείου αυτού φόρου (βεργγέ) 5 παράδες επί του γροσίου κατά μήνα. Επί τούτου εγένετο η εκλογή αρμοδίου δεκαμελού ς επιτροπής δια μυστικής ψηφοφορία ς, ήτις να επιβλέπη, διευθύνη, πληρώνη και επιβάλη τα απαιτούμε να πρόστιμα επί των ατόμων άτινα ήθελον συλληφθεί εν τω μέλλοντι αφαιρούντ α ή κλέπτοντα από ξένων κτημάτων προϊόντα και άλλα αγροτικά είδη μη ανήκοντα αυτοίς, και εξελέγησα ν ως επί των αγροφυλάκ ων επιτροπή οι κ.κ. Διογένης Λιλής, Σωκρ. Καλεμκερή ς, Λυκούργος Τσάκωνας, Βασ. Διαμαντάκ ης, Σωτηρ. Πιλάτος, και Θεολ. Φούντας, Γεωργ. Μποδός, Ηρακλής Μπαμπαρου τζής, Γ. Τακάς και Στέφανος Κασούρης. Προς αποτελεσμ ατικωτέρα ν επίβλεψιν εκ μέρους των αγροφυλάκ ων των αγροτικών κτημάτων και πρόληψιν των συμπαρομα ρτούντων απεφασίσθ η όπως το πρόστιμον ει βαρύ αφ’ ετέρου τούτο διανέμετα ι κατά το ήμισυ μεταξύ κοινότητο ς και αγροφυλάκ ων”.

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 1.8.1919 (σελ. 286) αναγράφετ αι, εκτός των άλλων, ότι «Τελευταίον απεφασίστ θη όπως η Επιτροπή λάβη συντονώτε ρα μέτρα εις το ζήτημα των κλοπών εν τη υπαίθρω καλλιεργη μένη χώρα, επιβάλλου σα μεγαλείτε ρα πρόστιμα και αυξάνουσα τον αριθμόν των αγροφυλάκ ων».

Στο πρακτικό της Γενικής Συνέλευση ς της 14.8.1919 (σελ. 289) αναγράφετ αι, εκτός των άλλων, ότι «… προσεκλήθ η ο κ. Αθαν. Προκόπης και τω ανακοινώθ η ότι αποφάσει της Εφοροδημο γεροντίας τα αποφασισμ ένα 8% εκ της εισπράξεω ς των δικαιωμάτ ων αγροφυλακ ής θα μετατραπώ σιν εις ημερομίσθ ιον ένεκα του εθνικού δανείου το οποίον παρεχόμεν ον ήδη εισπράττο νται τα δικαιώματ α των αγροφυλάκ ων υπό της Εφοροδημο γεροντίας συμπράττο ντος μόνον καθ’ ημέρας του κ. Αθ. Προκόπη».

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 27.8.1919 (σελ. 291) συζητήθηκ ε, μεταξύ άλλων, και το θέμα των αγροφυλάκ ων και “Καλείται η Επιτροπή επί των αγροφυλάκ ων και παρακελεύ εται όπως αυστηρότε ρον επιβληθή επί των αγροφυλάκ ων δια την φύλαξιν των κτημάτων. Ο κ. Σωκράτης Καλεμκερή ς μέλος της αυτής Επιτροπής υπέβαλεν παραίτησι ν ήτις και εγένετο δεκτή”. Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 16.8.1919, καταγράφε ται, μεταξύ άλλων, και η παραίτηση των μελών της Επιτροπής Αριστοφάν ους Κασούρη και Γ. Μποδού.

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 3.11.1919 (σελ. 306) συζητήθηκ ε το θέμα του αριθμού και του μισθού των αγροφυλάκ ων, αλλά και το θέμα τη μη συνεισφορ άς των Οθωμανών στις κοινές γενικές δαπάνες όλων των Τριγλιανώ ν, Χριστιανώ ν και Οθωμανών. Συγκεκριμ ένα, “Και πρώτον μεν συζητείτα ι το ζήτημα του ποσού των αγροφυλάκ ων. Επειδή δε ήδη ο ελαιοκαρπ ός συνεκομίσ θη εγκρίνετα ι όπως κατά την στείραν εποχήν του χειμώνος τέσσαρες μόνον αγροφύλακ ες προς 18 Λ.Οθ. μηνιαίως, Εγκρίνετα ι επίσης όπως προστεθή προς τω υπάρχοντι νυκτοφύλα κι και έτερος με τον αυτόν μισθόν. ….. Είτα καλείται δια δευτέραν φοράν ο μουχτάρης των συνοίκων μας Οθωμανών δια τα προς ημάς χρέη αυτών εκ δεκάτης και αγροφυλάκ ων αλλά και την φοράν αυτή κωφεύει. Αποφασίζε ται όπως γίνωσι παραστάσε ις τω Διοικητή αίτινες και εγένοντο και απέφερον υποσχέσει ς περί ενεργείας των δεόντων”.

Λίγες μέρες αργότερα, στις συνεδριάσ εις της Εφοροδημο γεροντίας της 17.11.191 9 και  24.11.191 9 (σελ. 307), συζητήθηκ ε και πάλι το θέμα της μειώσεως του αριθμού των αγροφυλάκ ων, αλλά και εκείνο της μη καταβολής του μεριδίου των Οθωμανών κατοίκων, για τους μισθούς τους, και αποφασίστ ηκε “… ίνα διατηρηθώ σι 4 μόνο αγροφύλακ ας εις δ’ εξ αυτών να διορισθή νυκτοφύλα ξ. Ως τοιούτος διορίζετα ι ο Ιωάννης Ροδιάς, ο δε Γεώργιος Σγουρής απολύεται”. Στο ίδιο πρακτικό καταγράφε ται και το πρόβλημα της μη συμμετοχή ς των Οθωμανών κατοίκων στα γενικά έξοδα και αποφασίστ ηκε “Καλούνται οι Οθωμανοί ίνα πληρώσωσι την δεκάτην αυτών. Ένεκα δυστροπιώ ν όλων σχεδόν των Οθωμανών δια την πληρωμήν της δεκάτης ως και των δικαιωμάτ ων των αγροφυλάκ ων απεφασίσθ η ίνα μη πληρωθή η μηνιαία δόσις εξ 20 Λ.οθ. ίνα εξαναγκασ θώσι να πληρώσωσι”.

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 21.1.1920 (σελ. 312) συζητήθηκ ε, μεταξύ άλλων, το θέμα των αγροφυλάκ ων και “ενεκρίθη όπως του λοιπού μένωσιν μόνον τέσσαρες και οι Νυκτοφύλα κες δύο”.

Στο πρακτικό της Εφοροδημο γεροντίας της 19.4.1920 (σελ. 323) συζητήθηκ ε και πάλι, μεταξύ άλλων, το θέμα των αγροφυλάκ ων αφενός λόγω της αποχώρηση ς ενός εξ αυτών αφετέρου για την καταγραφή σε κατάλογο εκείνων που αγόρασαν ελαιοτόπι α και γενικά αγροτικές εκτάσεις μετά την επιστροφή των Χριστιανώ ν από την εξορία. Συγκεκριμ ένα, “επί τη αποχωρήσε ι ενός εκ των αγροφυλάκ ων εγκρίνετα ι η πρόσληψη ετέρου τοιούτου, συνιστάτα ι μετά ταύτα τω γραμματεί της Εφοροδημο γεροντίας , όπως καταχωρήσ η εις ειδικόν κατάλογον πάντας τους μετά την παλινόστη σιν εν τη πατρίδι ηγοράσαντ ας ελαιοτόπι α κλπ μετά του ονόματος των πωλητών και των ποσών της αξίας του πωληθέντο ς κτήματος”.

Μετά την εγκατάστα ση της Ελληνικής Διοικήσεω ς στην ευρύτερη περιφέρει α, φαίνεται ότι δόθηκαν οδηγίες για την ενίσχυση της φύλαξης της περιοχής της Τρίγλιας, με περισσότε ρους αγροφύλακ ες αλλά και πολιτοφύλ ακες που θα ήταν πλέον ένοπλοι, και στο πρακτικό της Διοικητικ ής Επιτροπής του Δήμου Τριγλίας της 2.7.1920 (σελ. 327) συζητήθηκ αν τα κατάλληλα μέτρα “τα οποία τη επιτρέπετ αι και δύναται να αναλάβη και υπό οικονομικ ήν έποψιν αποφάσισε τα εξής, να ενισχύση την αγροφυλακ ήν προς τε ασφάλειαν της υπαίθρου χώρας και προς πρόληψιν κλοπών δια προσθήκης έτι αγροφυλάκ ων προς τους υπάρχοντε ς ήδη τρεις, να διορίση εισέτι και τέσσαρες έως πέντε πολιτοφύλ ακας προς τήρησιν της δημοσίας τάξεως και ασφαλείας μέχρι της αποκαταστ άσεως του πολιτειακ ού καθεστώτο ς. Εδήλωσεν δε σαφώς και ρητώς προς τους ήδη διορισθέν τας και διορισθησ ομένους πολιτοφύλ ακας τε και αγροφύλακ ας ότι από την ημέραν του διορισμού αυτών θα θεωρούντα ι στρατιώτα ι και θα υπάγονται εις τας ποινικάς διατάξεις των Ελληνικών στρατιωτι κών νόμων εν περιπτώσε ι παρεκτροπ ής ή απειθείας, προς τούτο δε έκαστος αγροφύλαξ οφείλει να υπογράψη ιδιαίτερο ν έγγραφον δηλών την τε παραλαβήν παρ’ αυτών και το είδος του όπλου και των φυσιγγίων και την παραδοχήν των άνω διατυπωθέ ντων όρων άνευ ουδεμιάς αντιρρήσε ως. Πάντες δε οι αγροφύλακ ες και πολιτοφύλ ακες εν τη εξασκήσει των καθηκόντω ν αυτών θα φέρωσιν πιστοποιη τικόν ταυτότητο ς παρά της  Δ. Επιτροπής”. Το πρακτικό αυτό υπογράφετ αι από τα μέλη της Διοικητικ ής Επιτροπής Κ. Κονδυλένι ο, Σωκράτη Καλεμκερή, Θεολόγο Φούντα, Γεώργιο Τακά και ένα Οθωμανό που υπέγραψε με αραβική γραφή.

Στο αμέσως επόμενο πρακτικό με ίδια ημερομηνί α (σελ. 328) καταγράφη καν οι δηλώσεις των διορισμέν ων αγροφυλάκ ων και πολιτοφυλ άκων, με τον αριθμό όπλου και τον αριθμό φυσιγγίων που παρέλαβε καθένας.

Οι υποφαινόμ ενοι αγροφύλακ ες και πολιτοφύλ ακες δήμου Τριγλίας δηλούμεν, ότι λαβόντες γνώσιν των αποφάσεων της Διοικητικ ής Επιτροπής δήμου Τριγλίας αναφορικώ ς προς τα καθήκοντα ημών ορκιζόμεθ α και δίδομεν τον λόγον της τιμής μας, ότι από της στιγμής ταύτης θεωρούμεν εαυτούς στρατιώτα ς του Ελληνικού στρατού υπακούοντ ες εις τας διαταγάς της Διοικ. Επιτροπής και είμεθα υπέυθυνοι δια πάσαν παρεκτροπ ήν και απείθειαν εν γνώσει όντως ότι εν εναντία περιπτώσε ι θα εφαρμοσθή καθ’ ημών ο Ελληνικός στρατιωτι κός νόμος
Εν Τριγλία τη 2 Ιουλίου 1920
”.

Ακολουθού ν οι υπογραφές, το είδος όπλου και ο αριθμός φυσιγγίων
  • Αθανάσιος Βατατζής                Τριάρι 18632                30
  • Πέτρος Ασκέρης                      Μαρτίνη 27154             24
  • Λεωνίδας Καλπάκης?                Γκρά? 45352                17
  • Νικόλαος Πετρίδης                   Γκρά? 59979                18
  • Ιωάννης Χατζηανασ τασίου                                           40
  • Αριστείδης Ι. Καργενίδη ς?         Μάουζερ 5436                3
  • Ιωάννης Σελκίπης?                   Γκρά? 77068                 --
  • Χρυσόστομος Τρουπτσής                                              --
  • Νικόλαος Παταπούδη ς                Αγγλικό 17058             87

 

Στον Κώδικα Πρακτικών επισυνάπτ ονται και μερικά χειρόγραφ α έγγραφα, ένα εκ των οποίων, με τον αριθμό 526, αφορά στο πιστοποιη τικό ταυτότητο ς που έδωσε στον πολιτοφύλ ακα Γεώργιο Νεοχωρίτη η Επιτροπή, με σφραγίδα της Εφοροδημο γεροντίας , ο οποίος δεν αναφέρετα ι και δεν έχει υπογράψει στο πρακτικό της 2.7.1920 (σελ. 328)
 

Το περιεχόμε νο του πιστοποιη τικού ταυτότητο ς είναι το ακόλουθο:
Πιστοποιητικόν
Δια του παρόντος πιστοποιη τικού ταυτότητο ς δηλούται ότι ο επιφέρων το παρόν Γεώργιος Νεοχωρίτη ς διωρίσθη πολιτοφύλ αξ υπό της Διοικητικ ής Επιτροπής Δήμου Τριγίας προς τήρησιν της τάξεως και ασφαλείας εντε τη υπαίθρω χώρα και τη πόλει.
Παρακαλού νται δε αι εκάστοτε παρουσιαζ όμεναι Ελληνικαί στρατιωτι καί περιπολία ι ίνα εν ανάγκη συνδράμωσ ιν αυτόν.
Εν Τριγλία τη 2 Ιουλίου 1920
Η Διοικητικ ή Επιτροπή Δήμου Τριγλίας
Κ. Κονδυλένι ος
Σ. Καλεμκερή ς
Θεολόγος Φούντας
Αρμόδιος Στέργιος
Σήμα του φέροντος: Ελληνική Πολιτοφυλ ακή Τριγλίας «Ε.Π.Τ» - Χρώμα ταινίας : Βαθύ κυανούν μετά λευκών γραμμάτων και αύξοντος αριθμού (7) επτά
”.

Παρατηρεί ται ότι, και η απόφαση της Διοικητικ ής Επιτροπής (σελ. 327), οι δηλώσεις των διορισθέν των (σελ. 328) και το πιστοποιη τικό ταυτότητο ς του πολιτοφύλ ακα Γεωργίου Νεοχωρίτη συντάχθηκ αν την ίδια ημέρα (2.7.1920), ο Αρμόδιος Στέργιος δεν έχει υπογράψει την  απόφαση (σελ. 327) και ο Γεώργιος Τακάς δεν υπέγραψε το πιστοποιη τικό ταυτότητο ς.

Το τελευταίο πρακτικό του Κώδικα Πρακτικών, που είναι σχετικό με τους πολιτοφύλ ακες, είναι αυτό της συνεδρίασ ης της Εφοροδημο γεροντίας της 11.5.1921 (σελ. 360), στην οποία συζητήθηκ ε το θέμα διορισμού τριών πολιτοφυλ άκων, λόγω των πολλών εκτρόπων που διαπιστώθ ηκαν στην περιφέρει α της Τρίγλιας. Στη συνεδρίασ η αυτή αποφασίστ ηκε ο διορισμός “τριών πολιτοφυλ άκων κατά σύστασιν του Φρουραχεί ου χάριν της ασφαλείας της πόλεως και της υπαίθρου χώρας εν τη οποία πολλά τα έκτροπα συνέβενον μέχρι της αφίξεως Στρατιωτι κού αποσπάσμα τος, διωρίσθησ αν δε ο Δημήτριος Αν. Πεταλάς, Αθανάσιος Αθ. Βατατσής και Θεολόγος Καγιάς“.

Ο Θανάσης Πιστικίδη ς περιγράφε ι στο βιβλίο του «Τρίγλια Βιθυνίας» (σελ. 45) την οργάνωση αυτοάμυνα ς στην περίοδο της εμφάνισης των Νεοτούρκω ν, μετά το 1909, “Η εποχή εκείνη ήταν μια από τις καλύτερες περιόδους, που είχε γνωρίσει η Τρίγλια. Με την παραμονή του Μητροπολί τη Δράμας τότε, του συμπολίτη μας Εθνομάρτυ ρα Μητροπολί τη Σμύρνης Χρυσόστομ ου, η Τρίγλια είχε αποκτήσει ένα καινούργι ο τριώροφο οκτατάξιο σχολείο, που διέθετε κι άλλες αίθουσες γι’ άλλες λειτουργί ες (σώζεται μέχρι σήμερα, αλλά υπολειτου ργεί) … Στα διάφορα ΕΡΧΟΝΤΑΙ των τελευταίω ν χρόνων οι Τριγλιανο ί είχαν οργανώσει τοπική αυτοάμυνα . Το σύστημα της οργάνωσης: Οι πεντέξι μόνιμοι αγροφύλακ ες (μπεξήδες) έγιναν δεκαπέντε κι όλοι διαλεγμέν α, παλικάρια, οπλισμένο ι με τα όπλα κρυμένα σ΄αγροτόσπιτα και ξωκλήσια, κι ενώ τη μέρα μπορούσαν να έρχονται στο χωριό τα βράδυα ήταν η μόνιμη φρουρά. Φυσικά αυτοί ήσαν μισθωτοί από τη Δημογερον τία. Μέσα στο χωριό άλλοι εθελοντές περίμεναν το σήμα του κινδύνου, για να επέμβουν”.