Αποστολέας Θέμα: Η Αγία Επίσκεψη  (Αναγνώστηκε 5232 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Global Moderator
  • ****
  • Συγχαρητήρια
  • -Δώσατε: 72
  • -Λάβατε: 39
  • Μηνύματα: 655
  • Τόπος: Ραφήνα
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 51
  • Φύλο: Άντρας
Η Αγία Επίσκεψη
« στις: 19 Σεπτέμβριος 2009, 07:19:58 μμ »
  • Publish
  • Η Αγία Επίσκεψη από την Τρίγλια της Προποντίδ ας στο Βυζαντινό & Χριστιανι κό  Μουσείο της Αθήνας.

    Επιμέλεια: Στάθης Δημητρακό ς
     
    H «Αγία Επίσκεψις» ήταν ναϊδριο στην Τρίγλια της Προποντίδ ας, στο οποίο είχε κατατεθεί η πολύτιμη ψηφιδωτή εικόνα της Θεοτόκου με τον Χριστό στην αγκαλιά της, «Μήτηρ Θεού η Επίσκεψις».
       Κατά μια παράδοση η εικόνα βρέθηκε από Τούρκους που την δώρησαν στους κατοίκους της Τριγλίας (1). Κατά άλλη παράδοση των παλαιών Τριγλιανώ ν βρέθηκε στην άμμο της παραλίας της Τρίγλιας(2).
         Οι Τριγλιανο ί έλεγαν και λένε την εικόνα «η Αγία Επίσκεψις». Η εικόνα αρχικά ήταν στο ναϊδριο  του Αγίου Δημητρίου και την μετέφεραν πανηγυρικ ά στο ναό του Αγίου Βασιλείου, ο οποίος από τότε ονομάζοντ αν η Αγία Επίσκεψη και εξαλείφθη κε το όνομα του Αγίου Βασιλείου .
       Η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου στεγάζοντ αν σ’ ένα σπίτι, στη θέση που αργότερα χτίστηκε το περίφημο σχολείο της Τρίγλιας.
       Ο Απόστολος Τσίτερ γράφει: «…ο μετέπειτα εθνομάρτυ ρας Χρυσόστομ ος Καλαφάτης (είχα την τιμή να τον έχω θείο, αδελφότης μητέρας μου)συνεβούλε ψε και επιστάτησ ε ο ίδιος, στο γκρέμισμα (ήμουν εκεί), διότι ήταν επικίνδυν ο για τους εκκλησιαζ όμενους να γκρεμίσει από μόνη της (ήταν ετοιμόρρο πη) και να θάψει σα ερείπιά της τους εκκλησιαζ ομένους, αλλά και να καταστραφ εί η πολύτιμη, πανάρχαια εικόνα»(3).
    Αύγουυστο ς 1922: Το μέτωπο στο Εσκί Σεχίρ καταρρέει . Ο Ελληνικός στρατός υποχωρεί. Τα δυσάρεστα μηνύματα φθάνουν στην Τρίγλια. Οι Τριγλιανο ί είναι αναστατωμ ένοι. Τα νέα σπέρνουν σύγχυση και πανικό. Ο παλαιός δήμαρχος Τρίγλιας Στεφανής Κασούρης προτρέπει την δημογερον τία να στείλουν γράμμα στο συμπατριώ τη εφοπλιστή Φίλιππο Καβουνίδη, που έμενε στο Καντίκοι της Πόλης, να στείλει τα βαπόρια του για να σωθούν οι πατριώτες .
       Ο νέος δήμαρχος γιατρός Κ. Κονδυλένι ος έστειλε απεσταλμέ νους με γράμμα στον Φίλιππο Καβουνίδη παρακαλών τας τον να κάνει ότι μπορεί, να στείλει πλοία, να τους σώσει από το μαχαίρι των Τούρκων, που κατέβαινα ν καθώς υποχωρούσ ε ο Ελληνικός στρατός.
       «Συμπατριώτη και φίλε Φίλιππε Καβουνίδη κάνε ότι μπορείς, στείλε όσα καράβια μπορείς, πλήρωσε ότιδήποτε για λογαριασμ ό μας να σωθούμε, και θα στο χρωστάμε εμείς και τα παιδιά μας»(4).
       
    Ο Φίλιππος Καβουνίδη ς καταπιάστ ηκε αμέσως με την προσπάθει α διάσωσης των συγχωριαν ών. Την 29ην Αυγούστου στέλνει από την Πόλη τα πλοία «Τρίγλια» και «Ελλήσποντος» που είχε διαθέσιμα . Ναύλωσε δύο ατμόπλοια το εγγλέζικο «General Motors» και το «Χελιδόνι» και τα έστειλε για το ίδιο σκοπό. Ζήτησε να ναυλώσει και το υπερωκεάν ειο «Κωνσταντινούπολις» που βρίσκοντα ν εκείνες τις ημέρες στην Σμύρνη.
    Τα πλοία που έστειλε δεν έφθαναν για να σώσουν τους Τριγλιανο ύς και τους κατοίκους των γειτονικώ ν χωριών, που είχαν συγκεντρω θεί στην παραλία για να σωθούν. Η αποτυχία να ναυλώσει το «Κωνσταντινούπολις» τον έφερε σε απελπισία . Μία άλλη σκέψη που πέρασε από το μυαλό του. Ζήτησε να του δώσουν άδεια να στείλει το μεγάλο πλοίο «Βιθυνία», που ήταν υπό επισκευή, με το ένα καζάνι αχρηστεμέ νο. Για να αντιμετωπ ίσει τον κίνδυνο να μείνει μεσοπέλαγ α το βαπόρι σκέφθηκε να έχει μαζί του ένα ρυμουλκό.
    Του δόθηκε η άδεια. Πήρε την απόφαση να πάει ο ίδιος στην Τριγλία. Ήταν μεγάλο βαπόρι και δεν μπορούσε να πλησιάσει την παραλία. Στην παραλία της Τρίγλιας δεν είχε μείνει ούτε βάρκα, ούτε καΐκι. Το ρυμουλκό αποδείχθη κε σωτήριο. Πλεύρισε στην προβλήτα, γέμισε κόσμο και τον μετέφερε στο «Βιθυνία».
    Χιλιάδες μπήκαν στο πλοίο. Και ενώ γέμιζαν τα αμπάρια από πράγματα (μπόγους, σεντούκια, κ.α.) και ο κόσμος έψαχνε να βρει μιά γωνιά για να κουρνιάσε ι, ο Φίλιππος Καβουνίδη ς πήρε το ρυμουλκό μερικούς ναύτες οπλισμένο υς και βγήκε στη στεριά... στην πατρίδα του την Τρίγλια.
    Ο γιος του Χρυσόστομ ος Φιλ. Καβουνίδη ς γράφει : « Γύρισε τις εκκλησίες της Τρίγλιας, πήρε τις πιο πολύτιμες θαυματουρ γικές εικόνες την
    «ΠΑΝΤΟΒΑΣΙΛΙΣΣΑ» και την ψηφιδωτή «ΑΓΙΑ ΕΠΙΣΚΕΨΗ», πήρε δισκοπότη ρα, τους ασημένιου ς σταυρούς των εκκλησιών, πήρε μουσικά όργανα, που ο ίδιος είχε χαρίσει στην Τρίγλια και τα έφερε στο πλοίο. Αργότερα τα παρέδωσε στην Ελληνική Κυβέρνηση». (5)
       
    ΕΦΟΡΕΙΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩ Ν ΚΑΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩ Ν ΑΡΧΑΙΟΤΗΤ ΩΝ
    ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ Υ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙ ΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ
             ΑΠΟΔΕΙΞΙΣ ΠΑΡΑΛΑΒΗΣ
    Παρελήφησαν παρά της Διευθύνσε ως του Βυζαντινο ύ Μουσείου αντικείμε να προερχόμε να εκ κειμηλίων Μικράς Ασίας.
    Εικών ψηφιδωτή παριστάνο υσα την Θεοτόκον μετά του Ιησού, φέρουσα την επιγραφήν .   Μ(ήτη)Ρ Θ(εο)Υ Η ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ και προερχόμε να εκ Τριγλίας (1,06Χ 0,75).
       Ακολουθεί καταγραφή άλλων κειμηλίων από την Μικρά Ασία.

             Εν Αθήναις τη 16η Φεβρουαρί ου 1925  
                     Ο Διευθυντή ς του  Βυζαντινο ύ Μουσείου
                                    Γ.Α Σωτηρίου

    H φωτογραφί α της εικόνας της  Αγίας Επίσκεψης (Παλιά Τρίγλια)  

          
    Βυζαντινό και Χριστιανι κό Μουσείο
    Βυζαντινέ ς Συλλογές
    Η Μόνιμη Έκθεση, Αθήνα 2007
    Σελ.141- Εικόνα 94. Ψηφιδωτή εικόνα Παναγία η «Επίσκεψις».



    O Απόκομα της εφημερίδα ς «ΕΣΤΙΑ» σχετικά με την εικόνα «Η Μήτηρ Θεού- Επίσκεψις». Αθήνα 19-1-1925.

          ΝΕΟΝ ΠΟΛΥΤΙΜΟΝ ΑΠΟΚΤΗΜΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ Υ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

    •   «Εκ των καταγραφέ ντων κειμηλίων τα οποία με τα οποία μετέφερον οι διασωθέντ ες τους εφεστίους Θεούς των της Μικράς Ασίας κατετέθη εις στο Βυζαντινό ν Μουσείον η πολύτιμος ψηφιδωτή εικών της Παναγίας.
       Η εικών χρονολογε ίται από της λεγομένης αναγεννήσ εως της Βυζαντινή ς τέχνης (ΙΔ΄ αιώνος). Είναι μήκους ενός μέτρου και πλάτους εβδομήκον τα πέντε εκατοστών, φέρει την επιγραφήν «Μήτηρ Θεού η Επίσκεψις» και προέρχετα ι εκ του Ιερού Ναού του Αγίου Βασιλείου της Τρίγλιας παρά τα Μουδανιά Προύσσης.
       Πρόκειται περί μιας εκ των Βυζαντινώ ν προτύπων παραστάσε ων της Θεοτόκου,  την οποίαν απεμιμήθη σαν πλήθος ζωγράφων εις τους μεταβυζαν τινούς χρόνους. Επί χρυσού βάθους εκ μεγάλων σχετικώς ψηφίδων εικονίζετ αι η Θεοτόκος, μέχρι της οσφύος κρατούσα τον Χριστόν δια της δεξιάς χείρος εις στάσιν «γλυκοφιλούσης».
    Είναι ενδεδυμέν η με πράσινον μανδύα του οποίου αι πολλαί πτυχώσεις δηλούνται δια χρυσόν ψηφίδων εν γένει γραμμών, εκ του οποίου η χαρακτηρι στική «χρυσοκονδηλιά» των μεταγενεσ τέρων φορητών εικόνων. Επίσης και ο Χριστός φέρει πολύπτυχο ν ένδυμα εκ ζωηρού πρασίνου χρώματος και καστανόν μανδύαν.
    Τα πρόσωπα και τα γυμνά μέρη είναι κατασκευα σμένα εκ των λεπτοτάτω ν ροδίνων ακανονίστ ων ψηφίδων με ερυθρά διαγράμμα τα  και πράσινες σκιές όπως εικονίζον ται στα γνήσια Βυζαντινά έργα. Το πρόσωπο της Παναγίας ωραίον, ωοειδές, έχει ρετουσαρι σθεί αργότερα όπως και  άλλα  τινά  μέρη της εικόνος.
       Το χαρακτηρί ζον την τέχνην της ψηφιδωτής Παναγίας της οποίας ομοιώτατα ι παραστάσε ις σώζονται  εις τας τοιχογραφ ίας πολλών ναΐσκων της Καστοριάς του 14ου αιώνος και επί των αποκρήμνω ν  βράχων της λίμνης Πρέσπας, είνε η ευγένεια, η άκρα λιτότης και η έκφρασις της θείας μεγαλοπρέ πειας και της μητρικής τρυφερότη τος, το πρώτο αποδίδετα ι δια του όγκους του σώματος το οποίον καταλαμβά νει το κάτω ήμισυ της εικόνας και στάσεων και πτυχώσεων, η τρυφερότη ς δε δια της ωραίας κλίσεως των εφαπτομέν ων δύο κεφαλών. Η στάσις αυτή κατέστη τυπική δια πολλάς μεταβυζαν τινάς εικόνας της Θεοτόκου και έδωσε το όνομα της «Γλυκοφιλούσης».
       Εν τω μέσω του σκοτεινού χρώματος των ενδυμάτων ως φωτειναί κηλίδες εξαιρούντ αι τα γυμνά της αριστεράς χειρός της Παναγίας και των ποδιών του Χριστού, διατηρούν τα την Βυζαντινή ν αναμιξίαν .
    Δια τούτο επιτυγχάν εται ικανή καλλιτεχν ική εντύπωσις, όπως και δια του ωραίου των πολυπτύχω ν βαθυχρώμω ν ενδυμάτων προς τας έντονας γραμμάς και την ανταύγεια ν των χρυσών ψηφίδων.
       Πάντα ταύτα είνε χαρακτήρε ς της Βυζαντινή ς τεχνοτροπ ίας. Αλλά ότι την εικόναν ταύτην ήγγισεν η πνοή της Βυζαντινή ς «αναγεννήσεως» του 14ου αιώνα προδίδουν λεπτομέρε ιες τινές. Δεν είναι μόνον η εκφραστικ ή προσέγγισ ις των κεφαλών, την οποίαν αγνοεί η Βυζαντινή αυστηρότη ς, είνε και η βαθειά σκιά του προσώπου, ώστε τούτο να εξέχη εν αναγλύφω και το τμήμα του ενδύματος, το οποίο πίπτει προς τα έξω και σκεπάζει εν μέρει την δεξιάν χείρα  της  Θεοτόκου, την  υποβαστάζ ουσα τον Χριστόν, χαρακτηρι καί λεπτομέρι αι, μαρτυρούσ αι την τάσιν προς φυσικότητ α και την γνώσιν προοπτική ς αποδόσεως άτινα κυρίως χαρακτηρί ζουν την Βυζαντινή ν αναγέννησ ιν».
                 Κατά την παράδοση των Τριγλιανώ ν η εικόνα της Αγίας Επίσκεψης ήταν τοποθετημ ένη σε τέμπλο και μετά έγινε φορητή. Ο Τρύφων Ε. Ευαγγελίδ ης στο βιβλίο του «Βρύλλειον-Τρίγλια», Αθήνα 1934 γράφει πως περιγράφε ι την εικόνα ο τεχνοκρίτ ης Στέφανος Ξενόπουλο ς (Δελτίο Χριστιανι κής Αρχαιολογ ικής Εταιρείας, τόμος Β’ 1925, σελ.43-49 και στο περιοδικό «Φιλική Εταιρεία», έτος Α’, τεύχος 1).
       Στην περιγραφή του ο τεχνοκρίτ ης επιβεβαιώ νει την παράδοση  ότι η εικόνα δεν ήταν φορητή. «…Η λιτότης των χρωμάτων μας δίδει την ιδέαν ότι η εικών εξ αρχής δεν είχε κατασκευα σθη δια να είνε φορητή, προσπίπτο υσα εκ του πλησίον εις την θέαν των πιστών, αλλ΄έπρεπε να είνε ορατή εξ αποστάσεω ς και τινος ύψους. Αλλά και η εν γένει όψις της εικόνος μας πείθει ότι δεν πρέπει να της ταιριάζει ο όρος φορητή μωσαϊκή εικών. Φορητή είνε τώρα και άγνωστον από πόσον χρόνον. Πάντως η κατάστασι ς του ξύλινου πίνακος, εφ’ ου είνε προσκεκολ λημένη, δίδει ενδόσιμον, ότι τουλάχιστ ον από 4 αιώνων λατρέυετα ι ως φορητή εικών, υποστάσα πλείστας όσας βλάβας αλλά και επιδιορθώ σεις και προλήψεις καταστροφ ής…».
    Η εικόνα σήμερα  φυλάσσετα ι σε περίοπτη θέση στο Βυζαντινό  και Χριστιανι κό Μουσείο Αθηνών και παρουσιάζ ει πάντοτε ξεχωριστό ενδιαφέρο ν. Η εικόνα έχει δυο ρωγμές στους αρμούς των τριών σανίδων της που προκάλεσα ν και πτώση μερικών ψηφίδων. Στο Βυζαντινό και Χριστιανι κό Μουσείο αναγράφετ αι ότι η εικόνα της Αγίας Επίσκεψης είναι του τέλους του 13ου αιώνος.



    (1)Τρύφωνος Ε. Ευαγγελίδ η, «Βρύλλειον- Τρίγλεια». Αθήναι 1934.
    (2) Χρήστος Αρχ. Δημητρακό ς (τρίγλια 1912- Ραφήνα 2002)
    (3)Απ.Τσίτερ, «Τρίγλια», Θεσσαλονί κη 1979.
    (4)+(5) Χρυσόστομ ος Φιλ. Καβουνίδη ς, «Τριγλιανά Νέα», Φύλλο 5, 28 Ιουνίου 1976.  

                          
     Δημοσιεύθηκε στο  Περιοδικό «Παντοβασίλισσα», Ι.Ν Γεννήσεως Θεοτόκου Ραφήνας, Τεύχος 16, Ιούλιος- Αύγουστος 2002.  

    Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

    • Global Moderator
    • ****
    • Συγχαρητήρια
    • -Δώσατε: 0
    • -Λάβατε: 72
    • Μηνύματα: 218
    • Age: 71
    • Τόπος: Πάτρα
    • Επιβράβευση του μέλους απο : 82
    • Φύλο: Γυναίκα
    • Γονείς: Στράτος & Γεωργία Μυτιληναίου/ Πιστικίδου
    Απ: Η Αγία Επίσκεψη
    « Απάντηση #1 στις: 31 Ιανουάριος 2010, 08:34:38 μμ »
  • Publish
  • Πολύ καλή δουλειά.
    Το Βυζαντινό Μουσείο είχε μία εκθεση το καλοκαίρι με τους ΄Θυσαυρούς  των προσφύγων΄. ( δείτε περισσότε ρα στο: http://www.icon-network.org/Refugee-Treasures.html)
    Στην είσοδο της έκθεσης δέσποζε η εικόνα της Αγίας Επίσκεψης και από πίσω παίζονταν ένα video με την ιστορία της εικόνας
    ( δείτε το στο: http://www.icon-network.org/Refugee-Treasures-Video.html)

    Ευγενία Μυτιληναί ου

    Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

    • Administrator
    • *****
    • Συγχαρητήρια
    • -Δώσατε: 123
    • -Λάβατε: 18
    • Μηνύματα: 444
    • Τόπος: Ραφήνα
    • Επιβράβευση του μέλους απο : 26
    • Φύλο: Άντρας
    Απ: Η Αγία Επίσκεψη
    « Απάντηση #2 στις: 12 Απρίλιος 2012, 06:47:55 μμ »
  • Publish
  • <a href="http://www.youtube-nocookie.com/v/IyKxKuc42Iw&amp;hl=en&amp;fs=1&amp;color1=0x402061&amp;color2=0x9461ca&amp;border=1" target="_blank" class="new_win">http://www.youtube-nocookie.com/v/IyKxKuc42Iw&amp;hl=en&amp;fs=1&amp;color1=0x402061&amp;color2=0x9461ca&amp;border=1</a>
    Όλοι μαζί, μπορούμε να ενημερώσο υμε αυτόν τον χρήσιμο χώρο, ώστε να τον έχουν οι νεώτερες γενιές, ως παρακαταθ ήκη την ιστορία των προγόνων μας.

    Αλλά και να γνωριστού με, αναπτύσον τας γνωριμίες - φιλίες, ενώνοντας κάθε Τριγλιανό Απόγονο.

    Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

    • Global Moderator
    • ****
    • Συγχαρητήρια
    • -Δώσατε: 0
    • -Λάβατε: 72
    • Μηνύματα: 218
    • Age: 71
    • Τόπος: Πάτρα
    • Επιβράβευση του μέλους απο : 82
    • Φύλο: Γυναίκα
    • Γονείς: Στράτος & Γεωργία Μυτιληναίου/ Πιστικίδου
    Απ: Η Αγία Επίσκεψη
    « Απάντηση #3 στις: 06 Νοέμβριος 2014, 06:47:56 μμ »
  • Publish
  • Ένα πολύ ωραίο άρθρο για την Αγία Επίσκεψη από το μουσείο Getty της Αμερικής. Έχει όλη την ιστορία του τόπου, της εικόνας και τοιχογραφ ίες από την εκκλησία
    http://blogs.getty.edu/iris/seeking-shelter-a-story-of-greek-refugees-and-the-virgin-episkepsis/

    Υποθέτω ότι το άρθρο είναι επ' ευκαιρία της επίσκεψης εκεί της εικόνας την άνοιξη στα πλαίσια μιας περιοδεύο υσας έκθεσης του Βυζαντινο ύ Μουσείου στην Αμερική.