Αποστολέας Θέμα: ΤΡΙΓΛΙΑΝΑ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ  (Αναγνώστηκε 3239 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Global Moderator
  • ****
  • Συγχαρητήρια
  • -Δώσατε: 72
  • -Λάβατε: 39
  • Μηνύματα: 655
  • Τόπος: Ραφήνα
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 51
  • Φύλο: Άντρας
ΤΡΙΓΛΙΑΝΑ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚ Α ΤΗΣ  ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ  

Θρήνος ψαλλόμενο ς εν τω ναώ κατά την Μεγάλη Πέμπτη υπό των παίδων
 (από το βιβλίο «Βρύλλειον Τρίγλεια», Τρύφωνος Ε. Ευαγγελίδ ου, Αθήναι 1934, σελ. 110-111).

Σήμερα μαύρος ο ουρανός *, σήμερα μαύρη ημέρα
όπου σταυρώσαν το Χριστό, οι άνομοι οι Εβραίοι.
Σήμερα ο κόσμος τρέμεται και τα βουνά ραγίζουν.
Τρία καρφιά** παράγγειλ αν για να τόνε καρφώσουν
 και κείνοι οι αθεόφοβοι πιάνουν και φτιάνουν πέντε.
Τα δυό ‘ναι για τα χέργια του, τα δυό για τα ποδάρια,
το πέμπτο το φαρμακερό το βάζουν στην καρδιά του,
να τρέξη αίμα και νερό, ως που να βγει η ψυχή του.
Κι  ο Θιός τους καταράστη κε σπίτια να μην ‘ποκτούνε,
μηδέ στάκτη στο τζάκι τους, μήτε καλό να ιδούνε.
 
Κάτω στα Γεροσόλυμ α και του Χριστού τον τάφον,
εκεί δενδρί δεν ήτανε, δενδρί εφανερώθη .
Στη μέση κάθεται ο Χριστός, στην άκρη η Παναγία
και στα περικλωνά ρια του Άγγελοι και Αρχάγγελο ι,
κι ο Μιχαήλ ο Αρχάγγελο ς ο φοβερός και μέγας,
όπου ζυγιάζει τις ψυχές αμαρτωλές και δίκηες.
Εκεί που ‘ναι οι αμαρτωλές είναι σκυλιά κι αρκούδες,
κι εκεί που ‘ναι οι δίκαιες κάμπος με τα λουλούδια .

Σαν τ’ άκουσεν ο αμαρτωλός έσπασε η χολή του
παίρνει λιθάρια από τη γη και δέρνει το κορμί του.  
Κι  η Παναγιά η Δέσποινα πολύ τον ελυπήθη.
«Μα σώπα, σώπα, αμαρτωλέ, κ’ έχει ο Θεός για σένα.
Σου δίνω τ’αργυρά κλειδιά και τα μαλαματέν ια
ν’ ανοίξεις τον Παράδεισο να μπής να κάτσης μέσα ,
να φας μαρούλι τρυφερό, να πιής νερό δροσάτο,
να γύρης ν’ αποκοιμηθ ής σε μια μηλιά από κάτω,
να πέσουν τ’άνθη απάνω σου τα μήλα στη ποδιά σου
και τα μικρά Αγγελόπου λα να ‘ρθουν στην αγκαλιά σου».      

Ο συγγραφέα ς στις παραπομπέ ς και σημειώσει ς του βιβλίου αναφέρει:
*«Πολλαχού του τε ελεύθερου και του δούλου Ελληνισμο ύ εψάλλετο ο θρήνος ούτος κατά τους παλαιούς καιρούς ότε η πίστις ήτο ακμαία και οι Χριστιανο ί συνέρρεον καθ’ όλην την Μ.Εβδομάδ α εις τας Εκκλησίας μετά ακραδάντο υ πεποιθήσε ως εις τα τελούμενα άγια πάθη του αρχηγού της θρησκείας ημών και μετ’ ανυποκρίτ ου ευλαβείας ηκροώντο των ιερών ακολουθιώ ν».  

**  «Επειδή οι Αθίγγανοι ήσαν οι σφυρηλατή σαντες τα παραγγελθ έντα υπό της Ρωμαϊκής εξουσίας της Ιουδαίας και αντί 3 παρέδωσαν πέντε δια τούτο η φυλή αυτών θωρείται κατηραμέν η και περιπλανώ νται ανά σύμπαντα τον κόσμον. Ιδέ περιπλανώ μενον Ιουδαίον».

Σημείωση:  Υπάρχουν πολλοί θρύλοι γύρω από τον  «περιπλανώμενο Ιουδαίο». Τη φράση «περιπλανώμενος Ιουδαίος» τη χρησιμοπο ιούμε για ανθρώπους που δε μένουν σε μόνιμο τόπο και δεν έχουν μόνιμη κατοικία.


Το φυλακτό*
   
Την νύχτα της Μεγάλης Πέμπτης, όταν διάβαζαν τα Δώδεκα Ευαγγέλια, τα παιδιά των σχολείων της Τρίγλιας,  έγραφαν το «Πιστεύω»καλλιγραφικά  στην εκκλησία και μετά την απόλυση της ακολουθία ς, πήγαιναν στο σπίτι. Δίπλωναν το χειρόγραφ ο σε σχήμα τριγώνου και το έβαζαν κάτω από το προσκέφαλ ό τους. Την επόμενη ημέρα έπαιρνε το χάρτινο τρίγωνο η μητέρα τους και το έβαζε σε μεταξωτό ύφασμα, έραβε στα δύο άκρα του κορδόνι και το έβαζε στο λαιμό των παιδιών ως φυλαχτό εναντίον κάθε αντιξοότη τας. Η μητέρα  ευχόταν να μη χαθεί το φυλακτό, γιατί θεωρείτο κακό  σημάδι για το παιδί.  Το φυλακτό, «το σωτήριον τρίγωνον»,  φαινόταν στα παιδιά που το φορούσαν επάνω τους κατά την ημέρα της εορτής της Αναλήψεως  που άρχιζαν στην Τρίγλια τα μπάνια. Τα παιδιά διηγούντο με περηφάνια : -«Εγώ έγραψα το “Πιστεύω” μέχρι το τρίτο Ευαγγέλιο». Όμως το αδέξιο άλλο παιδί απαντάει:  - «Εγώ το έγραψα μέχρι το δωδέκατο για να έχει το φυλακτό τη βοήθεια των Δώδεκα Ευαγγελίω ν!».                        

*Ελεύθερη απόδοση από το βιβλίο του Τρύφωνος Ευαγγελίδ η, «Βρύλλειον Τρίγλια», Αθήναι 1934 (σελ.112-113).  


Περί  προδοσίας  του Χριστού*


Όπως  σε πολλά μέρη του Ελληνισμο ύ, έτσι και στην Τρίγλια υπήρχε η λαϊκή παράδοση για τη δάφνη και το δεντρολίβ ανο.  Η παράδοση γεννήθηκε από το λαό κατά τη λειτουργί α του Μεγάλου Σαββάτου το πρωί (πρώτη Ανάσταση).   Όταν ο ιερέας εξέρχεται από το ιερό Βήμα, κρατά δίσκο και διασκορπί ζει φύλλα δάφνης στην εκκλησία ψάλλοντας «Αναστήτω ο Θεός»!.  Τα φύλλα αυτά της δάφνης τα πατούν οι Χριστιανο ί  γιατί τα θεωρούν προδοτικά , επειδή πρόδωσαν τον Χριστό που ήταν κρυμμένος πίσω από τα κλωνάρια της , όταν τον κυνηγούσα ν την Μεγάλη Τετάρτη  για να τον συλλάβουν οι Ιουδαίοι, επειδή έλεγε τον εαυτό του «Υιόν Θεού». Πράγματι,  η παράδοση αναφέρει ότι ο Χριστός, φοβούμενο ς την σύλληψη,   βγήκε έξω από τα Ιεροσόλυμ α, ζήτησε καταφύγιο  και αφού δε βρήκε, κρύφτηκε  πίσω από το δάσος θάμνων  δεντρολίβ ανου στην οδό προς το Όρος των Ελαιών. Περνώντας οι καταδιώκο ντες αυτόν  Ιουδαίοι κοντά από το  δάσος του  δεντρολίβ ανου,  ρώτησαν το δεντρολίβ ανο- γιατί ήταν εποχή που είχαν φωνή (μιλούσαν)τα φυτά, τα δέντρα και τα ζώα-   εάν είδε τον λεγόμενο Ιησού να περνάει από εκεί , αλλά το δεντρολίβ ανο απάντησε ότι «ουκ οίδα τον άνθρωπο»( δεν γνωρίζω  τον άνθρωπο)  και οι Ιουδαίοι πέρασαν και έφυγαν. Επειδή, όμως τα φύλλα του δεντρολίβ ανου είναι σχεδόν  σακορραφο ειδή (βελονοειδ ή)  και δεν αποτελούσ αν ασφαλή κρυψώνα, ο Χριστός μόλις έφυγαν οι Ιουδαίοι, κρύφθηκε πίσω από την πίσω από την παχιά δάφνη, το πυκνό φύλλωμα της οποίας τον έκρυψε τελείως. Όταν γύρισαν πίσω, μετά την μάταια αναζήτηση, οι διώκτες του Χριστού, ρώτησαν τη δάφνη αν είδε τον Χριστό και αυτή έσκυψε τα κλωνάρια της και φάνηκε ο Χριστός. Τότε οι Ιουδαίοι τον είδαν , τον συνέλαβαν και τον πήγαν  για ανάκριση. Γι΄αυτό το λόγο την μεν δάφνη καταπατού ν οι πιστοί  την ημέρα του Μεγάλου Σαββάτου, το δε  δεντρολίβ ανο το μοιράζουν οι ιερείς κατά την ημέρα της εορτής της Σταυροπρο σκυνήσεως ή όταν σηκώνουν τον Επιτάφιο την Μεγάλη Παρασκευή . Τα κλωνάρια του δεντρολίβ ανου τα διατηρούσ αν στο σπίτι στο εικονοστά σι. Στους ασθενείς με τα αποξηραμέ να φύλλα του δεντρολίβ ανου θύμιαζαν για να γίνουν καλά, τη δε δάφνη την καταπατού σαν  «δια την κατά του Άδου νίκην και Ανάστασιν του Χριστού».  

*Eλεύθερη απόδοση από το βιβλίο του Τρύφωνος Ευαγγελίδ η, «Βρύλλειον Τρίγλια», Αθήναι 1934 (σελ.109-110).    




Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Φίλοι Τριγλιανών
  • *
  • Συγχαρητήρια
  • -Δώσατε: 16
  • -Λάβατε: 29
  • Μηνύματα: 192
  • Age: 51
  • Τόπος: ΑΘΗΝΑ
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 35
  • Φύλο: Άντρας
Απ: ΤΡΙΓΛΙΑΝΑ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
« Απάντηση #1 στις: 13 Απρίλιος 2012, 11:45:57 μμ »
  • Publish
  • Βράδυ της Μεγάλης Παρασκευή ς στη μικρή μας πόλη, τη Ραφήνα.
    Πλήθος κόσμου ακολούθησ ε της περιφορά του Επιταφίου στους δρόμους της πόλης.
    Ξεκινώντα ς από την Παντοβασί λισσα, ο επιτάφιος διέσχισε την πλατεία της Ραφήνας, ανέβηκε την οδό Βασιλέως Παύλου, έφτασε μέχρι την Σταυρίδου, διέσχισε κάθετα την οδό Κυπρίων Αγωνιστών και την οδό Εθνικής Αντιστάσε ως και ακολουθών τας την οδό Τριγλίας επέστρεψε στην εκκλησία.
    Στην οδό Σταυρίδου, η γιαγιά-Ελευθερία λιβάνιζε τον κόσμο που περνούσε.
    Κάθε χρόνο στέκει εκεί στο κατώφλι του σπιτιού κάνοντας τις ίδιες ακριβώς κινήσεις, ως μέρος μιας ιερής τελετουργ ίας που επαναλαμβ άνεται κάθε χρόνο. 
    Η γιαγιά-Ελευθερία γεννήθηκε στην Τρίγλια το 1915 και μικρό παιδάκι ξεριζώθηκ ε από την τριγλιανή πατρίδα της στη Βιθυνία για να βρεθεί στη Ραφήνα.
    Και η γιαγιά Ελευθερία, όπως και όλοι οι τριγλιανο ί πρόσφυγες, μετέφεραν τον πολιτισμό της Μικράς Ασίας στη γη της Αττικής και της Χαλκιδική ς. Ένας πολιτισμό ς που μεταλαμπα δεύτηκε στην μητέρα Ελλάδα περνώντας τη μεγάλη θάλασσα.
    Λίγο μετά το τέλος της περιφοράς του Επιταφίου, άρχισε να βρέχει στη Ραφήνα και η ατμόσφαιρ α έγινε ακόμα πιο μελαγχολι κή, σύμφωνα με το πνεύμα της Μεγάλης Παρασκευή ς.

    Αυτές τις μέρες είναι καλό να ξαναδιαβά σουμε όσα έγραψε παραπάνω ο Στάθης ο Δημητρακό ς για τα τριγλιανά έθιμα της Μεγάλης Εβδομάδας . Η δουλειά του Στάθη είναι πραγματικ ά εξαιρετικ ή. Μια κιβωτός μνήμης, μια καταγραφή ενός πολιτισμο ύ που, ευτυχώς, δεν χάθηκε για πάντα πριν από 90 χρόνια. Και λένε πολλοί πως η Μνήμη είναι η μόνη πραγματικ ή περιουσία .
    Και το βιβλίο του Τρύφωνα Ε. Ευαγγελίδ ου  «Βρύλλειον Τρίγλεια», όπως και η ακαταπόνη τη δουλειά του Στάθη Δημητρακο ύ, αποτελούν πραγματικ ούς θεματοφύλ ακες αυτής της Μνήμης.

    Καλό Πάσχα και Καλή Ανάσταση σε όλο τον Κόσμο.

    Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

    • Φίλοι Τριγλιανών
    • *
    • Συγχαρητήρια
    • -Δώσατε: 16
    • -Λάβατε: 29
    • Μηνύματα: 192
    • Age: 51
    • Τόπος: ΑΘΗΝΑ
    • Επιβράβευση του μέλους απο : 35
    • Φύλο: Άντρας
    ΤΡΙΓΛΙΑΝΑ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
    « Απάντηση #2 στις: 16 Απρίλιος 2014, 04:59:26 μμ »
  • Publish
  • Βρισκόμασ τε στην καρδιά της Μεγάλης Εβδομάδας .
    Μεγάλη Τετάρτη σήμερα και σε λίγη ώρα θα τελεστεί στην Παντοβασίλισσα της Ραφήνας το Μεγάλο Ευχέλαιο.

    Η Μεγάλη Εβδομάδα μας δίνει το ερέθισμα για να θυμηθούμε ξανά τα τριγλιανά έθιμα της Μεγάλης Εβδομάδας, όπως τα έχει καταγράψε ι ο Στάθης ο Δημητρακό ς σε τούτο εδώ το θέμα.

    Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

    • Τριγλιανός Απόγονος
    • **
    • Συγχαρητήρια
    • -Δώσατε: 4
    • -Λάβατε: 13
    • Μηνύματα: 142
    • Age: 69
    • Τόπος: Νέα Τρίγλια Χαλκιδική
    • Επιβράβευση του μέλους απο : 15
    • Φύλο: Άντρας
    ΚΟΚΚΑΛΑΣ ΑΛΕΚΟΣ

    Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

    • Φίλοι Τριγλιανών
    • *
    • Συγχαρητήρια
    • -Δώσατε: 16
    • -Λάβατε: 29
    • Μηνύματα: 192
    • Age: 51
    • Τόπος: ΑΘΗΝΑ
    • Επιβράβευση του μέλους απο : 35
    • Φύλο: Άντρας
    Η γιαγιά Ελευθερία
    « Απάντηση #4 στις: 19 Απρίλιος 2014, 08:34:40 μμ »
  • Publish


  • Ένα μικρό στιγμιότυ πο από την περιφορά του Επιταφίου το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευή ς στη Ραφήνα.

    Στην οδό Σταυρίδου, η γιαγιά-Ελευθερία περιμένει, όπως κάθε χρόνο, να θυμιατίσε ι τον επιτάφιο και τον κόσμο που τον ακολουθεί .
    Κάθε χρόνο στέκει εκεί στο κατώφλι του σπιτιού κάνοντας τις ίδιες ακριβώς κινήσεις, ως μέρος μιας ιερής τελετουργ ίας που επαναλαμβ άνεται απαράλακτ α κάθε χρόνο.
     
    Η γιαγιά-Ελευθερία γεννήθηκε στην Τρίγλια το 1915 και μικρό παιδάκι ξεριζώθηκ ε από την τριγλιανή πατρίδα της στη Βιθυνία για να βρεθεί στη Ραφήνα.
    Ενενήντα χρόνια μετά η γιαγιά Ελευθερία συνεχίζει μια μεγάλη παράδοση.
    Πάντα γελαστή και χαρούμενη .
    Ενενήντα εννέα ετών.
    Δίπλα της στέκει με καμάρι η κόρη της, η Πανωραία Κούτρη.