Αποστολέας Θέμα: ΚΑΦΕΝΕΙΑ- Το Αδελφάτο "Κυψέλη"  (Αναγνώστηκε 1209 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Global Moderator
  • ****
  • Συγχαρητήρια
  • -Δώσατε: 72
  • -Λάβατε: 39
  • Μηνύματα: 655
  • Τόπος: Ραφήνα
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 51
  • Φύλο: Άντρας
ΚΑΦΕΝΕΙΑ- Το Αδελφάτο "Κυψέλη"
« στις: 14 Απρίλιος 2010, 01:10:14 μμ »
  • Publish
  • ΚΑΦΕΝΕΙΑ- Το Αδελφάτο «Κυψέλη»

    Ο καφές
    Πατρίδα του καφέ είναι η περιοχή της Κόφφα της Αβησσυνία ς,  όπου το καφεόδεντ ρο, η Coffea arabica, μεγάλωνε ελεύθερα σαν θάμνος. Αρχικά ο καρπός χρησιμοπο ιούνταν  αυτούσιος από τους τοπικούς πληθυσμού ς, που είτε τον μασούσαν είτε τον άλεθαν σε μικρούς σβώλους.
    Οι Άραβες καλλιέργη σαν συστηματι κά το καφεόδεντ ρο και έκαναν μόνιμη χρήση του ροφήματος . Οι πρώτες καφεοφυτε ίες έγιναν στην αραβική Υεμένη. Ο καλύτερος καφές είναι ο καφές της Μόκας. Με τον αραβικό επεκτατισ μό, το είδος και η λέξη, διαδόθηκα ν σ΄ όλον τον κόσμο. Στην Ευρώπη τα μετέφεραν οι Τούρκοι και οι Βενετσιάν οι. Οι Τούρκοι φεύγοντας από την πολιορκία της Βιέννης (1529) άφησαν μερικά σακιά με σπόρους καφέ.
    Το όνομα του καφέ προέρχετα ι από την Αραβική λέξη qahhwa(κάχουα).Ο καφές χρησιμοπο ιήθηκε  σαν υποκατάστ ατο του κρασιού, καθώς το Κοράνι απαγορεύε ι το αλκοόλ. Η λέξη χρησιμοπο ιήθηκε σε όλες τις χώρες, προσαρμοσ μένη στις ιδιαίτερε ς γλωσσικές ιδιομορφί ες κάθε τόπου και κάθε λαού: Τουρκικά: kahve, Γαλλικά: café, Aγγλικά: coffee κ.α. Η γλώσσα μας έχει πλουτιστε ί  με πλήθος από σχετικές λέξεις και εκφράσεις για τον καφέ και τα καφενεία (προσεχώς γλωσσάρι ).

    Τα καφενεία
    Tο καφενείο ήταν χώρος συναντήσε ων, αναψυχής και συζητήσεω ν, κυρίως για άντρες.   
    Στα καφενεία πίνανε καφέ, ούζο ή ρακί, σερβίροντ αν γλυκά του κουταλιού, λουκούμι κ.α. Οι  πελάτες έπαιζαν χαρτιά, ντάμα, ντόμινο και τάβλι. Στην Τρίγλια δημοφιλή παιχνίδια ήταν η πρέφα, το σκαμπίλι και το 66. Οι  θαμώνες κουβέντια ζαν, διάβαζαν τις εφημερίδε ς που έπαιρναν οι καφετζήδε ς και άκουγαν λατέρνα.   
    Καφετζής ήταν ο ιδιοκτήτη ς του καφενείου, ο οποίος εργαζόταν σ’ αυτό, έψηνε και σέρβιρε καφέδες.
      O φίλος Γιάννης Παπακώστα ς, ομότιμος Καθηγητής της Νέας Ελληνικής Φιλολογία ς του Πανεπιστη μίου Αθηνών, στο βιβλίο του «Φιλολογικά σαλόνια και καφενεία της Αθήνας», Έκδοση Εστία 1988- Εκδόσεις Πατάκη 2001, περιγράφε ι τα καφενεία την εποχή του 1880-1930. Επισημαίν ει το καφενείο συνδέεται με τη ζωή του Νεοέλληνα . Ήταν ο χώρος στον οποίο γινόταν κατά τον αμεσότερο τρόπο η επικοινων ία των πολιτών  μεταξύ τους,  που είχαν έτσι την δυνατότητ α, να συζητούν κατά ομάδες, μικρές ή μεγάλες, για θέματα του ενδιαφέρο ντός τους. Οι συζητήσει ς μπορεί να είχαν προσωπικό, πολιτικό, κοινωνικό, οικονομικ ό χαρακτήρα . Τα ελληνικά καφενεία, όπως και τα καφέ σ' όλη την Ευρώπη, αποτελούσ αν ανέκαθεν κοινωνικό θεσμό.   


    ■Το Αδελφάτο «Κυψέλη»*

    Tο κεντρικό καφενείο Κυψέλη που βρισκόταν στο παζάρι κοντά στο μεγάλο πλάτανο(κάτω στον ντερέ), στο κέντρο του χωριού, εκτός από το όνομα Κυψέλη, το έλεγαν και Αδελφάτο.
    Λοιπόν, στο Αδελφάτο σύχναζε όλος ο καλός κόσμος,( διότι ήταν το αριστοκρα τικό κέντρο του τόπου μας) και  όσοι θα έρθουν στην Τρίγλια από την Κωνσταντι νούπολη, διάφοροι έμποροι για την αγορά της ελαιοπαρα γωγής, γιατί η Τρίγλια είχε μεγάλη ελαιοπαρα γωγή. Λοιπόν, στο Αδελφάτο γινότανε και εκλογές προς ανάδειξη του νέου Δημάρχου και όταν θα έβγαινε λόγου χάρη ο νέος Πρόεδρος αυτός θα είχε βέβαια και το κόμμα του, από δαύτους ήσαν και μερικοί μπερμπάντ ες, αλάνια όπως τα έλεγαν, βγαίναν με ένα ταψί στο κεφάλι γεμάτο ρακί  και φώναζαν μες τα σοκάκια εσκιμπετζ ενέ. Έπειτα ρωτούσε ο ένας τον άλλο τι είναι βρε παιδιά και οι άλλοι λέγανε να τα παλικάρια του Λογοθέτα φωνάζουν εσκιμπετζ ενέ. Τώρα αυτή η λέξη πώς εξηγείται δε γνωρίζουμ ε, πάντως ήτο μία χαρμόσυνη είδηση, ότι να πούμε βγήκε ο τάδε. Σε μια εκλογική περίοδο που ο Κασούρης δεν πήρε τους ανάλογους ψήφους για να βγει δήμαρχος και ήτο καταστενα χωρημένος . Άσε βέβαια είτε έβγαινε είτε όχι, αυτός έκανε κουμάντο μέσα και έξω από την κωμόπολη διότι αφενός μεν που ήτο γνωστός σε όλο το βιλαέτι, παντού τα Δικαστήρι α και οι Αστυνομίε ς (τα κοχιμάτια) αυτόν γνώριζαν και εκτός βέβαια που είχε αυτό το ταλέντο ήτο και Τουρκιστή ς καθώς γνώριζε απταίστως την Τουρκική.
    Όπως γράφω πιο πάνω έφυγε στεναχωρη μένος, στον δρόμο που πήγαινε για το σπίτι του στον επάνω Μαχαλά, κάποιος τον ρώτησε τι γίνεται μπάρμπα- Στεφανή  κάτω στην αγορά και αυτός απάντησε με μία λέξη «χορεβάσι στου μελαχρινο ύ μεριά».
    Αυτή η λέξη μετά πήρε γενικό χαρακτήρα άκουγες μετά μέσα στα καφενεία, στους δρόμους, στην αγορά, παντού το « χορεβάσι» δηλαδή ο κόσμος το πήρε για κομπολόι διότι και κάτι που έβγαινε από το στόμα του Κασούρη ήτο να πούμε σαν κάτι το ιερό.  Πολλές φορές
    άκουγες που συζητούσα ν οι Τριγλιανο ί αναμεταξύ τους και έλεγαν τέλος πάντων για ένα θέμα «αμ’ αυτό το είπε ο Κασούρης» δηλαδή ο λόγος του ήτο νόμος. Δεν υπήρχε διαφορετι κή λύση αυτό που έλεγε ο Κασούρης έπρεπε να γίνει, άκουγες να λέει ο ένας και ο άλλος.

    Σταύρος Δ. Μαργαρίτη ς, Νέα Τρίγλια Χαλκιδική ς
    (από χειρόγραφ ο μη δημοσιευμ ένο κείμενο )

    *Καφενείο με την ονομασία «Αδελφάτο» είχε και στα Μουδανιά, το οποίο ανήκε στη περιουσία της Δημογερον τίας.

    ■…..Η εύπορη τάξη (έμποροι, καταστημα τάρχες μεσίτες) και οι
     διανοούμε νοι (διδάσκαλο ι, γιατροί, φαρμακοπο ιοί κλπ.) εσύχναζαν τις ελεύθερες ώρες τους στο κεντρικό, μεγάλο και ωραίο καφενείο Κυψέλη, που ήταν δίπλα στο παντοπωλε ίο του Αρμοδίου Στεργίου.
    Το όνομα Κυψέλη δόθηκε απ' αυτούς που σπούδαζαν στην Αθήνα, και οι όποιοι έμεναν τότε στην περιοχή της Κυψέλης.
    ….. Στην Κυψέλη, λοιπόν, συζητούντ αν όλα τα προβλήματ α του
    χωριού και επαίρνοντ αν πολλές φορές οι μεγάλες αποφάσεις . Έτσι κάποια μέρα, που η δυσκολία συναλλαγή ς του χρήματος ήταν μεγάλη, λόγω ελλείψεως μικρών χαρτονομι σμάτων (ψιλά),  ο μοναδικός Κασούρης κάλεσε τους θαμώνες της Κυψέλης κοντά του και τους είπε: Ακούτε βρε λολάγια, πρέπει να βγάλουμε γρόσια δικά μας, Τριγλιανά….

    «Τα Τριγλιανά γρόσια»
    Σταύρος Δ.Μαργαρί της
    «Τριγλιανά Νέα», Θεσσαλονί κη, 28 Ιουνίου 1976, φύλλο 5
    Τριγλιανά Λαογραφικ ά, Θεσσαλονί κη 2002.

    Επιμέλεια: Στάθης Δημητρακό ς

    Το θέμα Καφενεία συνεχίζετ αι...