Αποστολέας Θέμα: Μια εικόνα μια ιστορία : η εικόνα της Παντοβασίλισσας  (Αναγνώστηκε 3089 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Global Moderator
  • ****
  • Συγχαρητήρια
  • -Δώσατε: 0
  • -Λάβατε: 73
  • Μηνύματα: 219
  • Age: 71
  • Τόπος: Πάτρα
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 83
  • Φύλο: Γυναίκα
  • Γονείς: Στράτος & Γεωργία Μυτιληναίου/ Πιστικίδου
Η φωτιά στο εκκλησάκι της Παναγίτσα ς και το «θαύμα» της Παντοβασί λισσας- Ραφήνα (1929)

Από το βιβλίο του Θανάση Πιστικίδη:
«Ριζώματα, Βιώματα, Παθήματα», Αληθινές Ιστορίες, Ραφήνα, 1985.
(σελίδα 84)


«Το 1929, όταν κόντευε να τελειώσει το κτίσιμο της εκκλησίας της παλιάς Παντοβασί λισσας, οι Τριγλιανο ί αντιμετώπ ισαν το πρόβλημα των εικόνων. Με τι εικόνες να την στολίσουν;. Η «Παντοβασίλισσα», η «Αγία Επίσκεψις» και μερικά ακόμη εικονίσμα τα που είχαν σωθεί από την Τρίγλια, είχαν παραδοθεί στο Βυζαντινό Μουσείο. Σκέφτηκαν λοιπόν, να πάνε να τα ζητήσουν. Πράγματι η επιτροπή πήγε και τα ζήτησε, αλλά το Βυζαντινό Μουσείο ήταν ανένδοτο να δώσει την «Αγία Επίσκεψη», λόγω της μεγάλης ιστορικής και καλλιτεχν ικής της αξίας. (Ως σήμερα κοσμεί και σε περίοπτη θέση, το Βυζαντινό Μουσείο). Με πολύ κόπο μάλιστα και πολλά ανέβα-κατέβα στην Αθήνα κατόρθωσα ν να τους δοθεί μόνο η εικόνα της Παντοβασί λισσας. Αλλά μαζί με αυτήν, τους δόθηκαν πολλές παλιές άλλες εικόνες μικρασιατ ικές και ντόπιων μοναστηρι ών από τις αποθήκες του Μουσείου.
Θυμάμαι εκείνες τις εικόνες, γιατί, πιτσιρίκο ς τότε, τριγύριζα μέσα στην εκκλησία, ντυνόμουν παπαδάκι κρατώντας εξαπτέρυγ α, λέγοντας τον Απόστολο και κανοναρχώ ντας κοντά στους ψαλτάδες. Θυμάμαι ότι ήσαν διαφόρων μεγεθών και μάλιστα τρεις-τέσσερεις ήσαν μεγαλύτερ ες σε μέγεθος από την εικόνα της «Παντοβασίλισσας». Ωσότου τελείωσε η εκκλησία που χτίζονταν, οι εικόνες εκείνες τοποθετήθ ηκαν στο εκκλησάκι της Παναγίτσα ς.

                 

Οι δύο όψεις της «Παντοβασίλισσας» (15ος αιώνας), η δεύτερη (πίσω όψη) παλαιότερ η εικόνας, αποκαλύφθ ηκε κατά την διάρκεια συντήρηση ς της εικόνας περίπου 20 χρόνια πριν.

Τις θυμάμαι εκείνες τις εικόνες, ήσαν πολύ ωραίες και πολύ παλιές. Ένα βράδυ όμως κι ενώ η «καινούργια» εκκλησία δεν είχε ακόμη τελειώσει, αξέχαστη μέρα, ή μάλλον βράδυ, 17 προς 18 Ιανουαρίο υ 1929, το εκκλησάκι της Παναγίτσα ς πήρε φωτιά από κάποια κλοπή στο παγκάρι, που έβαλε κάποιος διαρρήκτη ς ιερόσυλος .
Κάποιος από μακριά μέσα στη νύκτα, είδε τη φλόγα από το εκκλησάκι κι έτρεξε και κτύπησε την καμπάνα. Ευτυχώς ήταν νωρίς, περίπου 8-9 η ώρα. Ο κόσμος ήταν ακόμη στα καφενεία, παίζοντας το «σκαμπίλι» του. Έτρεξαν όλοι προς την εκκλησία, έσπασαν την όχι και τόσο στέρεη πόρτα της Παναγίτσα ς και θυμούνται πολλοί ακόμη που ο Δημητρός ο Ρήγας, παλικάρι τότε, μπήκε μέσα στη φωτιά κι έσωσε μόνον την «Παντοβασίλισσα».
Και ήταν πράγματι κάτι το περίεργο, γιατί σαν παιδί έτρεξα κι εγώ γρήγορα από το καφενείο, όπου βρισκόμου ν και βρέθηκα εκεί από τους πρώτους. Ενώ η εκκλησία ήταν γεμάτη και φουντωμέν η στις φλόγες, η θέση όπου ήταν το προσκυνητ άρι με την «Παντοβασίλισσα», δεν είχε φλόγες. Μόλις όμως ο Ρήγας άρπαξε την εικόνα από το προσκυνητ άρι και την έβγαλε έξω, όλη η στέγη της εκκλησίας κατέρρευσ ε από την φωτιά και μόνο μέσα στην Αγία Τράπεζα έμειναν μερικά άμφια, Ευαγγέλια και σκεύη της εκκλησίας άκαυτα. Λίγους μήνες λοιπόν, χωρίς καθόλου εκκλησία, μεγαλύτερ η προσπάθει α για την αποπεράτω ση της νέας, καινούργι α εικονίσμα τα από το Μουσείο και η εκκλησία λειτούργη σε.
Αργότερα, έγινε πάλι προσπάθει α και ξαναφτιάχ τηκε το εκκλησάκι της Παναγίτσα ς, όπως το βλέπετε σήμερα».

Σημείωση:

Για να ολοκληρώσ ουμε την ιστορία των εικόνων και κειμηλίων της Τρίγλιας θα πρέπει να αναφέρουμ ε και στην «σωτηρία» τους και από την εισβολή των Τούρκων το 1922 στη Τρίγλια της Μ. Ασίας.
Περιγραφή υπάρχει στο βιβλίο του Θανάση Πιστικίδη: «Τρίγλια Βιθυνίας» 1983, σελ. 75-76 και σε άρθρο του κ. Στάθη Δημητρακο ύ: (http://www.triglianoi.gr/index.php?topic=195.0).
Όταν οι πρόσφυγες  ήρθαν στην Ελλάδα το 1922, παρέδωσαν στο Βυζαντινό Μουσείο για φύλαξη τα ιερά κειμήλια που έφεραν μαζί τους. Τον Αύγουστου του 2009, το Βυζαντινό Μουσείο, έκανε μια έκθεση «Άνθρωποι και εικόνες: Κειμήλια Προσφύγων»
(http://www.byzantinemuseum.gr/el/temporary_exhibitions/older/?nid=1020) που παρουσιάσ τηκε η ιστορία των προσφύγων και των κειμηλίων τους. Σημαντική θέση στην είσοδο της έκθεσης είχε ένα από τα δύο πιστά αντίγραφα της «Αγίας Επίσκεψης», που έχει φτιάξει το Μουσείο και ένα video (http://www.icon-network.org/-Virtual-Exhibitions-.html) για την «Αγία Επίσκεψη», που αναπαράγε ται στην αρχική σελίδα του αυτού του ιστολογίο υ, αναφέροντ αι στην ιστορία των εικόνων αυτών.