Αποστολέας Θέμα: ΔΕΝΤΡΑ ΣΥΜΒΟΛΑ- Πλάτανος, Πλατάνια, Πλατανίες  (Αναγνώστηκε 7733 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Global Moderator
  • ****
  • Thank You
  • -Given: 104
  • -Receive: 52
  • Μηνύματα: 749
  • Τόπος: Ραφήνα
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 64
  • Φύλο: Άντρας
ΔΕΝΤΡΑ ΣΥΜΒΟΛΑ- Πλάτανος, Πλατάνια, Πλατανίες
« στις: 19 Ιούνιος 2010, 05:37:31 μμ »
ΔΕΝΤΡΑ ΣΥΜΒΟΛΑ- Πλάτανος, Πλατάνια, Πλατανιές .
         ΤΡΙΓΛΙΑ- Ν. ΤΡΙΓΛΙΑ - ΡΑΦΗΝΑ

Ο ΠΛΑΤΑΝΟΣ

Ο πλάτανος είναι από τα πιο αγαπητά δέντρα στην πατρίδα μας. Έχει συνδεθεί με την ελληνική μυθολογία, με την  αρχαία και τη νεότερη ιστορία μας. Κάτω από τα βαθύσκια πλατάνια έκαναν τις συνάξεις τους οι αρματολοί, οι κλέφτες και οι καπεταναί οι της Επανάστασ ης του 1821.
 
«Ποιός  ξέρει απ’ το μνήμα μου τι δέντρο θα φυτρώσει
..Κι αν ξεφυτρώσε ι πλάτανος στον ίσκιο του από κάτω
 θα ΄ρχονται τα κλεφτόπου λα τ’ άρματα να κρεμάνε..».

Στο ποίημα του Αλέξανδρο υ Βαλαωρίτη «Ο Δήμος και το καρυοφύλλ ι του», πεθαίνοντ ας εκφράζει την επιθυμία του να φυτρώσει πλάτανος στο μνήμα του για να συντροφεύ ουν τα κλεφτόπου λα.

Ο πλάτανος  δίνει την εικόνα δέντρου περήφανου, μεγαλόπρε που και δυνατού που σε μερικές περιπτώσε ις η ηλικία του μετριέται σε αιώνες. Παλιά αιωνόβια πλατάνια,  με κορμούς μεγάλους και κουφάλες, εξάπτουν την φαντασία, γιατί συνδέοντα ι με θρύλους και παραδόσει ς που λένε στις ρίζες τους κρύβονται  «στοιχειά» και στους κορμούς «νεράιδες». Μερικά  από τα δέντρα αυτά προβάλλου ν ως  επιβλητικ οί γίγαντες του  φυτικού βασιλείου . Είναι μεγαλόσωμ α, θεόρατα, με ύψος δεκάδες μέτρα, συνήθως 30-50 μέτρα. Δέντρα χοντρόκορ μα και μεγάλα, αντοχής, που θαρρείς ότι συμβολίζο υν την αιωνιότητ α.
Τα ιδιαίτερα χαρακτηρι στικά του πλάτανου: Είναι δέντρο φυλλοβόλο, που αποβάλλει δηλαδή τα φύλλα του τον χειμώνα και υγρόφιλο. Φυτρώνει και ευδοκιμεί εκεί που υπάρχουν τρεχούμεν α νερά, σε λαγκάδια  και ρεματιές, κοντά σε ποτάμια και σε πηγές αλλά και σε ψηλώματα μέχρι 1.300 υψόμετρο. Επειδή φυτρώνει μέσα και δίπλα στα ρέματα, προστατεύ ει από τις πλημμύρες  τα γύρω εδάφη, γιατί συγκρατεί την ορμή του νερού των χειμάρρων .  
Την προτίμηση του στο νερό καταγράφε ται από τον λαό που λέει: «Όταν δεις πλάτανο και βάτο, έχει νερό από κάτω» ή «ο πλάτανος θέλει  νερό κι η λεύκα θέλει αγέρα» ή «όπου πλατάνι και νερό».
Το δέντρο αυτό είναι όμορφο, αρχοντικό, καλλωπιστ ικό. Προσφέρει πυκνό και δροσερό ίσκιο σε πλατείες πόλεων και χωριών και παρουσιάζ ει ιδιαίτερα μαγευτική εικόνα, όταν το συντροφεύ ουν βρύσες και κυλούν πλάι του γάργαρα νερά. του, με πλούσια καταπράσι νη φυλλωσιά.

■ «Ο πλάτανος δεν είναι στοιχειό σαν την εληά, ούτε ριζωμένο θηριό, όπως  η δρυς- ο δέντρος του ελληνικού λαού- είναι κάστρο θεμελιωμέ νο. Στο θέμελιωμά του πολλές ρίζες και βράχοι γίνονται ένα..….και όπου θεμελιωθή , απλώνεται και γιγαντώνε ται και αδιαφορεί δια τον κεραυνόν που αναστατών ει τις κορφές του ή δια την νεροποντή ν που συγκλονίζ ει τις ρίζες του».  

«Ο Αναδρομάρ ης της Αττικής», Δημήτρης Γρ. Καμπούρογ λου, σελ.72.                                          


ΠΛΑΤΑΝΙΑ -ΠΛΑΤΑΝΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΤΡΙΓΛΙΑ

■ Όταν γυρίσαμε από το διωγμό το ματσιρλήκ ι της Προύσσας, το 1919 ο κόσμος σιγά- σιγά είχε κάπως τακτοποιη θεί άνοιξαν τα μαγαζιά, τα καφενεία, οι φούρνοι, και τα διάφορα άλλα αργαστήρι α.
Στο κέντρο του παζαριού (αγοράς) υπήρχε ένας μεγάλος, πελώριος πλάτανος και στον ίσκιο του από κάτω ήταν μία βρύση με δύο μπουρμάδε ς. Αυτή η βρύση ήταν κολλημένη ακριβώς στο ντουβάρι που ήταν το παντοπωλε ίο του Αρμόδιου Στέργιου. Τρέχαν και οι δυο μπουρμάδε ς συνέχεια ακατάπαυσ τα μέρα – νύχτα με νερό μπόλικο και κρύο μπούζι.
Εκεί από κάτω από τον πλάτανο το μεσημέρι μαζευόντο υσαν όλα τα εσνάφια και παίζανε τάβλι, σκάκι και χαρτιά. Όλα τα εσνάφια ήθελε να πάρουν τις καρέκλες από τα μαγαζιά τους για να κάτσουν κάτω από τον πλάτανο που είχε παχύ ίσκιο. Ερχότανε ο Αρμόδιος Στεργίου, οι Καλπάκηδε ς, οι Καλεμκέρη δες, οι Τακάδες, ο μπακάλης ο Κοιλάς. Επίσης ο Διομήδης  ο μπακάλης, ο καφετζής Μαθιάς, ο καφετζής  ο Χάσικος, ο Σεβταλής ο κουντουρά ς, ο Στεφανής Κασούρης και πολλοί άλλοι.

Στο  παζάρι της παλιάς Τρίγλιας.
Σταύρος Μαργαρίτη ς, Ν. Τρίγλια Χαλκιδική ς
(από χειρόγραφ ο  μη δημοσιευμ ένο κείμενο).

■…..Η συνάντηση με τους πατριώτες πάνω στο μαγευτικό Πήλιο μας έδωσε πολύ χαρά. Δεν θα σταθώ εδώ. Τα μεγάλα πλατάνια της  Μακρυνίτσ ας μου έφεραν στο νου παλιές αναμνήσει ς και αφηγήσεις των γονιών για κάτι άλλα πλατάνια κάτι  δικές  τους εκδρομές στην χαμένη αγαπημένη πατρίδα. Τις εκδρομές τους στην Πλατανιά.  Αγαπούσαν πολύ την εξοχή οι γονείς μας. Όλοι είχαν κτήματα και παντού ίσκιος και νερό. Ευλογημέν ος ο τόπος. Συγγενικέ ς οικογένει ες ξεκινούσα ν πρωί – πρωί το Μάη να μαζέψουν ωραία κεράσια απ’ τις κερασιές τους με τα μερκέπια τους (γαϊδουράκ ια), όπου στα κοφίνια τοποθετού σαν τα μικρά παιδιά και τα φαγώσιμά τους, στο καβέτο (ξύλινο τάπερ), οι ελιές, το τυρί κλπ.
Μα οι πιο καλές εκδρομές στον Αη-  Γιάννη και στη Πλατανιά (τοποθεσία με άφθονα νερά και πλατάνια). Αν ήταν καθημεριν ή, οι μητέρες έκαναν και την μπουγάδα τους στέγνωναν τα ρούχα και το βράδυ γυρνούσαν με τραγούδια στο σπίτι τους.

Αναμνήσει ς Τριγλιανώ ν , « Πλατάνια και Πλατανιά»
Της Κατ.Σαρρή . «Τριγλιανά Νέα», 10 Οκτωβρίου 1977, αριθ. φύλλου 12, σελ.2.

■ Πλατανιά- Πλατανιές
Στο αρχείο του Κέντρου Μικρασιατ ικών Σπουδών είναι καταχωρημ ένη η παρακάτω πληροφορί α για το τοπωνύμιο:  
«και Πλατανιά και Πλατανιές αυτό το μέρος. Έχω κτήμα εγώ στην Πλατανιά, λέω: “Πάω στην Πλατανιά μου”. Έχεις κι εσύ ένα κτήμα, κι ο άλλος  γίνονται οι Πλατανιές . Ήταν είκοσι λεπτά προς τα νοτιοδυτι κά της Τρίγλιας. Το περισσότε ρο ήταν κάμπος, είχε και ανηφοριές . Καρυδιές είχε εκεί και μπαξέδες με σκαμνιές για τη σκωληκοτρ οφία και οπορωφόρα δέντρα. Νερά είχε δύο, πηγαία, και τρέχοντας διασταυρώ νουνταν. Είχε και πλατάνους στο νερό κοντά. Ίσως απ’ αυτούς πήρε τ’ όνομα, ακριβώς ποιος ξέρει;»        

"Τα τοπωνύμια της Τρίγλιας  Βιθυνίας", Γλωσσική μελέτη, Παπαδοπού λου Ελένη, Αθήνα 1996.            


ΠΛΑΤΑΝΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΤΡΙΓΛΙΑΣ

Φαντασθήτ ε τη χαρά τους, όταν στη Ν. Τρίγλια,  στα βορεινά του χωριού και σε λίγα χιλιόμετρ α, ανακάλυψα ν ένα μέρος με πλατάνια και κρύο νερό, τη μάνα του νερού, που αργότερα  απ’εκεί υδροδοτήθ ηκε η Νέα Τρίγλια. Άπειρες εκδρομές έγιναν και εκεί τα πρώτα χρόνια. Με τους αραμπάδες αυτή τη φορά, ξεκινούσα με πολλοί μαζί και περνούσαμ ε ωραίες Κυριακές.
Στα πρόχειρα τζάκια μαγείρευα ν, έψηναν καφέ, ρυζόγαλο. Στα κλαδιά των πλατανιών έδεναν σχοινιά και έκαναν πρόχειρες κούνιες, που μικροί και μεγάλοι κουνιόντα ν, χόρευαν και έπαιζαν διάφορα παιχνίδια, τον μούκο , τον ντουρά, το κρυφτό. Εμείς τα παιδιά  παίζαμε την κυρά πινακωτή, το περνά περνά  μέλισσα  με τα μελισσόπο υλά σου , ακούγεται το Πελαδάρι και γκαρίζουν οι γαϊδάροι και άλλα…  

Αναμνήσει ς Τριγλιανώ ν, « Πλατάνια και Πλατανιά»
Της Κατ.Σαρρή "Τριγλιανά Νέα" , 10 Οκτωβρίου 1977, αριθ. φύλλου 12, σελ.2.
      


ΤΑ ΠΛΑΤΑΝΙΑ ΤΗΣ ΡΑΦΗΝΑΣ

■ Τα πλατάνια στο Μεγάλο Ρέμα

Το Μεγάλο Ρέμα της Ραφήνας αρχίζει από την Ν. πλευρά της Πεντέλης, μέσα από απότομες και συχνά κατακόρυφ ες πλαγιές και χαράδρες. Το Μεγάλο Ρέμα έχει όλο ανατολική κατεύθυνσ η και μήκος 20 χιλιόμετρ α. Στις χαράδρες αυτές, στο Μεγάλο ρέμα, που σχηματίζε ται στην περιοχή Πικερμίου βρέθηκαν  παλαιοντο λογικά λείψανα πλουσιότα της και πολύ χαρακτηρι στικής πανίδας (θηλαστικά, πτηνά, ερπετά) κ.α. ζώα, γνωστά ως πανίδα του Πικερμίου ή πανίδα του Ιππαρίου.
 Η λεκάνη απορροής του Μεγάλου Ρέματος της Ραφήνας  περιλαμβά νει τα ρέματα που διαρρέουν τους  Δήμους και  Κοινότητε ς : Γέρακα, Ανθούσας, Παλλήνης, Πικερμίου, Σπάτων και Ραφήνας. Ο Βαλανάρης είναι η μεγάλη ρεματιά στη νότια πλευρά της Πεντέλης (Καλήσια- Ντράφι- Πικέρμι) και  αποτελεί την κύρια συνιστώσα του Μεγάλου Ρέματος.
Το Μεγάλο Ρέμα και οι ρεματιές που χύνονται σ’ αυτό « βρίθουν»  αιωνόβια πλατάνια. Τα πλατάνια μαζί με τις λυγαριές  ακολουθού ν τη ρότα του νερού στο Μεγάλο Ρέμα.  Στο Μεγάλο Ρέμα και στις ρεματιές του, εκτός από τα πλατάνια και τις λυγαριές, υπάρχουν κουμαριές, μυρτιές, σκίνα, πικροδάφν ες, πουρνάρια, πεύκα, αγριελιές, συκιές, γκοριτσιέ ς, βατομουρι ές, καλαμιές και αρκετά αγριολούλ ουδα.

Το Μεγάλο Ρέμα, με τα πολλά πλατάνια του, έχει χαρακτηρι στεί ως ρέμα διατηρητέ ου περιβαλλο ντικού ενδιαφέρο ντος, ιδιαιτέρο υ φυσικού κάλλους. Διαθέτει βλάστηση  στα περισσότε ρα σημεία του και έχει όλα τα πλεονεκτή ματα των ανοικτών ρεμάτων, τη συγκέντρω ση των νερών της βροχής, την ανανέωση του αέρα την διατήρηση του ελεύθερου χώρου και ζωνών πρασίνου. Τα ρέματα είναι συνήθως περιοχές ιδιαιτέρο υ κάλλους, μικροί παράδεισο ι μέσα στο δοκιμαζόμ ενο Αττικό τοπίο. Το Μεγάλο Ρέμα της Ραφήνας διατηρεί σε μεγάλο βαθμό αναλλοίωτ η τη φυσική ομορφιά.    
Το Μεγάλο Ρέμα πέρα από την υδραυλική σημασία του έχει σημαντικό οικολογικ ό ρόλο για να συμβάλει στην βελτίωση της ποιότητας της ζωής.

■ Τα πλατάνια στη Νταού Πεντέλη

 Η Νταού Πεντέλη είναι η περιοχή που υπάρχει η παμπάλαια  Ιερά Μονή του Παντοκράτ ορα, στην ανατολική πλευρά του Πεντελικο ύ όρους (υψόμετρο 300μ) και είναι μέσα στα όρια της  Ραφήνας.  Η Ιερά Μονή Παντοκράτ ορα Νταού Πεντέλης ανήκει στη Ραφήνα. Ο οικισμός της Νταού Πεντέλης ανήκει στο Δήμο Πεντέλης. Απέχει από την παραλία περίπου 7 χιλιόμετρ α. Η είσοδος της Μονής είναι πλαισιωμέ νη με πανύψηλα, υπεραιωνό βια πλατάνια. Κάτω από την είσοδο και στην αρχή της ρεματιάς υπάρχει πηγή (βρύση) που παλιότερα έτρεχε νερό ολόκληρο το χρόνο και που τώρα τρέχει εποχιακώς . Στη ρεματιά της Νταού υπάρχουν πλατάνια, μυρτιές και πολύχρωμε ς πικροδάφν ες. Το τοπίο είναι πανέμορφο .  
Αιωνόβια πλατάνια  υπάρχουν επίσης μέσα στη ρεματιά που λέγεται Κίτσου  Βρύση, πίσω από το Παιδοψυχι ατρικό  Νοσοκομεί ο  Αττικής (πρώην Σανατόριο Νταού)Διασταύρω ση Ραφήνας.
Η περιοχή ήταν «λημέρι» του περίφημα λήσταρχου Κίτσου Νιβίτσα. Ο Κίτσος, ο πρίγκιπας της Αττικής , όπως υπόγραφε, έδρασε από το 1863- 1867 στα Μεσόγεια και στο Λαύριο. Η περιοχή λόγω των πολλών πηγών ονομαζότα ν και Πεντάβρυσ η.    


■Καλλωπιστικά πλατάνια

Χάρη στη μεγαλοπρέ πεια και την ομορφιά τους τα πλατάνια χρησιμοπο ιούνται για καλλωπιστ ικούς σκοπούς. Καλλωπιστ ικά πλατάνια στολίζουν την κεντρική πλατεία της Ραφήνας (Νικολάου Πλαστήρα).  
Κατά μήκος της Λεωφόρου Μαραθώνος (Μαραθώνιο ς Διαδρομή) φυτεύτηκα ν το 2004  για τους Ολυμπιακο ύς Αγώνες στα πεζοδρόμι α καλλωπιστ ικά πλατάνια. Τα πλατάνια αυτά μεγαλώνου ν διότι φαίνεται ότι τα ευνοεί το κλίμα του τόπου.  
 

■Τα αιωνόβια πλατάνια της Ραφήνας πρέπει  να καταγραφο ύν και να τεθούν υπό προστασία ως «προστατευόμενα» και «διατηρητέα» μνημεία της φύσης.
 
Επιμέλεια: Στάθης Δημητρακό ς.
 


Πηγές: 1. Ιστορία Εικονογρα φημένη, «Πλάτανος: Θρύλοι και ιστορία», Μιχάλης Τσιώλης, τεύχος 363, Σεπτέμβρι ος 1998.
2. «Ο Αναδρομάρ ης της Αττικής», Δημήτρης Γρ. Καμπούρογ λου, Εκδότης Μιχαήλ Σ. Ζηκάκης, Αθήναι 1920, Ανατύπωση Βιβλιοπωλ είο Δ.Ν. Καραβία.
3. «Στο  παζάρι της παλιάς Τρίγλιας».
(από χειρόγραφ ο  μη δημοσιευμ ένο κείμενο).
Σταύρος Μαργαρίτη ς, Ν. Τρίγλια Χαλκιδική ς.
4. Αναμνήσει ς Τριγλιανώ ν , « Πλατάνια και Πλατανιά»
 Κατ.Σαρρή,«Τριγλιανά Νέα», 10 Οκτωβρίου 1977, αριθ. φύλλου 12, σελ.2.
5. «Τα τοπωνύμια της Τρίγλιας Βιθυνίας», Γλωσσική μελέτη, Παπαδοπού λου Ελένη, Αθήνα 1996.            
6.Σαρρής Ιωάννης, «Τα τοπωνύμια της Αττικής» , περιοδικό Αθηνά, τομ. 40,  ετ.1928, σελ. 117-160.
7.Μιχαλόπ ουπουλος Φάνης, «Το Αττικό ύπαιθρο και τοπίο», έκδοση Περιηγητι κής Λέσχης, Αθήνα 1940.
8. «Ιερά Μονή Παντοκράτ ορας», Νταού Πεντέλης, Εκδόσεις Ιεράς Μονής Παντοκράτ ορας, Αθήναι 1990.  
9. Γιάννης Κολιόπουλ ος, «Ληστές», Εκδόσεις Ερμής, Αθήνα 1979.
10. Εγκυκλοπα ίδεια «Υδρία»
11. Εγκυκλοπα ίδεια «Νέα Δομή».    
« Τελευταία τροποποίηση: 20 Ιούνιος 2010, 08:10:07 μμ από triglianos »

 

SimplePortal 2.3.7 © 2008-2021, SimplePortal