Τελευταία μηνύματα

Σελίδες: 1 2 [3] 4 5 ... 10
21
ΠΟΙΗΣΗ - ΜΟΥΣΙΚΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ / Μια άλλη ΑΝΔΡΟΝΙΚΗ από τη Ρόδο
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 29 Ιούνιος 2020, 10:26:24 πμ »
   Από το βιβλίο του Αλέξη Πολίτη «Ρομαντικά Χρόνια»- Ιδεολογίε ς και Νοοτροπίε ς
στην Ελλάδα  του 1830-1880.
Θεωρία και Μελέτες ιστορίας 14 Ε.Μ.Ν.Ε – ΜΝΗΜΩΝ 2009

     Στο τρίτο κεφάλαιο του βιβλίου «Συμπεριφορές, στάσεις και νοοτροπίε ς»σελ.119-123 αναφέρετα ι η ενδυμασία ως νοοτροπία [….].Στην προεπανασ τατική Ελλάδα, σε ολόκληρα τα Βαλκάνια, τα ευρωπαϊκά (ρούχα) ήταν απαγορευμ ένα για τους ντόπιους, τουλάχιστ ον για τους άντρες[….].Η ευρωπαϊκή ενδυμασία υποδήλωνε και ευρωπαϊκέ ς, φιλελεύθε ρες απόψεις[…].Με την επανάστασ η τα ευρωπαϊκά ρούχα εισάγοντα πια στον ελληνικό χώρο […]η παραδοσια κή φορεσιά φαίνεται αταίριαστ η με την καινούργι α όψη που θέλει να δείχνει ο ελληνισμό ς. […]Σε όλο το χώρο προς τα τέλη του αιώνα (19ος αιώνας),μια «ρίμα» νησιώτικη ή αστική μας εξιστορεί τα παρακάτω:

Ακούσατε τι γινη στης Ρόδος τα  χωριά;
Εντύθηκε μια νέα στα ευρωπαϊκά


Με τον αγαπητικό -της πάει στον καφενέ
τον καφετζή προστάζει σουμάδα και αργιλέ.


Φίλοι του αδελφού της την εγνωρίσασ ι
και στον αδελφό της την επαραγκρί σασι

«-Τι κάθεσαι Βαγγέλη, δεν πας στον καφενέ
να δεις την Ανδρονίκη να πίνει αργιλέ».
……………………………………………………………..
Σηκώνει την κουμπούρα της δίνει στα πλευρά
Τρυπάει τα άντερά- της, κι όλα τα σωτικά
…………………………………………………………………
«Κάτω στη Διενή, είναι το μνήμα- μου
Οι φίλοι του αδελφού-μου να  χουν το κρίμα-μου».

Ρούχα, καφενές, ελεύθερος έρως συμβαδίζο υν στο κεφάλι του ριμαδόρου


22
ΠΟΙΗΣΗ - ΜΟΥΣΙΚΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ / Απ: ENA ΣΠΑΝΙΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ "Η ΑΝΔΡΟΝΙΚΗ"-2η παραλλαγή
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 29 Ιούνιος 2020, 10:22:33 πμ »
Την "Ανδρονίκη" μου την απήγγειλε στο σπίτι της στη Νέα Τρίγλια- μαζί με άλλα τριγλιανά τραγούδια- η Θρεψούλα (Τερψιθέα) Ιορδάνη Μαμαλετζή το γένος Αμπατζά τον Αύγουστο του 2003..

Σχόλιο: Το παραδοσια κό τραγούδι "Ανδρονίκη" είναι ένα  ελληνικό αφηγηματι κό τραγούδι, όπου οι στίχοι περιγράφο υν ένα πραγματικ ό περιστατι κό που συνέβη...

..στης Πόλης τα νησιά (1η παραλλαγή)
...στου κάμπου τα χωριά (2η παραλλαγή)

Η Ανδρονίκη τόλμησε να πάει στο καφενείο φορώντας ρούχα ευρωπαϊκά (παντελόνι α), να φουμάρει ναργιλέ συνοδευομ ένη από κάποιο άντρα, τον εραστή της (1η παραλλαγή ), τον γιαβουκλο ύ της (2η παραλλαγή).Η καταπάτησ η των ηθών είναι προφανής, καταρρακώ νεται η τιμή της οικογένει ας (το σοι) και προδίδετα ι η τιμή της τοπικής κοινωνίας . Ο αδελφός της καλείται να σώσει την τιμή θυσιάζοντ ας (σκοτώνοντ ας) την αδελφή του (Ανδρονίκη -Ανδρονιώ). 
23
ΠΟΙΗΣΗ - ΜΟΥΣΙΚΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ / Απ: ΕΝΑ ΣΠΑΝΙΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ "Η ΑΝΔΡΟΝΙΚΗ"-1η παραλλαγή
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 29 Ιούνιος 2020, 10:07:24 πμ »
Την πρωτοδιάβ ασα την ΑΝΔΡΟΝΙΚΗ πριν πολλά πολλά χρόνια (1976) στα "Τριγλιανά Νέα". Εντυπωσιά στηκα...
24
Λαογραφικά των Προγόνων μας / Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 26 Ιούνιος 2020, 12:46:30 πμ »
Στην Προύσα, ένα απόγευμα του Σεπτέμβρη του 2018, πάνω στη λεωφόρο που πηγαίναμε για τον Όλυμπο Βιθυνίας
αντικρύσα με το Μνημείο του Καραγκιόζ η.
Σταματήσα με στο Μνημείο με τον μαρμάρινο «μπερντέ» και τις φιγούρες του Karagoz (Καραγκιόζ η) και του Haciavat (Χατζηαβάτ η) «εν δράσει» και γύρω- γύρω οι φιγούρες των πρωταγωνι στών και δευτεραγω νιστών και όλης της παρέας του τούρκικου Θεάτρου Σκιών.

Το φωτογραφί σαμε…



Η Προύσα (Bursa) διεκδικεί την καταγωγή του Καραγκιόζ η.
Υπάρχει μια σχεδόν αληθοφανή ς ιστορία που συνηγορεί σε αυτό.

Ποιες φιγούρες αποτελούν τον τούρκικο Θίασο Σκιών ;
Ο Οθωμανική ς προέλευση ς  φαλλικός Κaragoz (=Μαυρομάτης), με το λόγιο Ηaciavat (Χατζηαβάτ η), την πονηρή πόρνη Ζene (Ζενέ), τον θεριακλή χασικλή Τiryaki (Τυριακή), τον κομψευόμε νο ομορφόπαι δο Celepi (Τσελεμπή), το νάνο σακάτη  Βeberuhi (Μπεμπερου ή), τον πάντα μεθυσμένο χωροφύλακ α Τuszuz Deli Bekir( Tουζούζ Ντελή  Μπεκίρ)  σύμβολο της εξουσίας και της αυθαιρεσί ας, ο  οποίος φέρνει  συνήθως το βίαιο  τέλος της παράσταση ς.

 Με αυτή τη μορφή διαδόθηκε  σε όλες τις επαρχίες της Οθωμανική ς Αυτοκρατο ρίας.
Οι διαλεκτικ οί κωμικοί τύποι του τουρκικού Θιάσου Σκιών είναι :
Ο από τα  βουνά της Ανατολής, Βaba Himmet (σαν το δικό μας μπάρμπα Γιώργο), o εκ Πόντου καταγόμεν ος Λαζός (Laz), ο Κούρδος (Κurt), ο ‘Αραβας (Arap), o Τσιγγάνος, ο Τσιγγενέ (Cingene), o Πέρσης (Acem), o Αρβανίτης (Αrnavut) και ο Εβραίος (Υahudi).
Ακόμα υπάρχουν και ένα πλήθος από δευτερότε ρους τύπους που σπάνια εμφανίζον ται όπως ο τσεβδός (=ο κεκές, ο βραδύγλωσ σος), ο ρινόφωνος (=η ομιλία ή το τραγούδι από τη μύτη), διάφοροι  χαμάληδες, χαμαλαράκ οι ,ακροβάτες κ.α. Όλοι  οι παραπάνω τύποι αντικατοπ τρίζουν την κοινωνική σύσταση του παραδοσια κού πολυεθνικ ού μαχαλά της Πόλης.
Τα θέματα  των έργων, με το φαλλικό Καραγκιόζ η και τα σεξουαλικ ά υπονοούμε να, είναι αρκετά τολμηρά.

Στάθης Δημητρακό ς

Πηγές:
1.   Β. Πουχνερ: Το Νεότερο Θέατρο μέχρι τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο , ΕΛΠ 40 Τομος Α, κεφάλαιο 3, Τα λαϊκά θεάματα, Καραγκιόζ ης, σ.348, ΕΑΠ Πάτρα 2002
2.   Εγκυκλοπαίδεια «Υδρία», Τόμος 31 , Καραγκιόζ ης
3.    Υusuf Duru, Karagoz, Gelenekse l Sahne Sanatlari, Yazi Gen, Instanbul (Το αγόρασα τότε από βιβλιοπωλ είο της Κωνσταντι νούπολης).

Υ.Γ. Έμαθα τον Καραγκιόζ η από παιδί και έπαιξα πολύ Καραγκιόζ η στη Ραφήνα. Αργότερα, διάβαζα κάθε έντυπο για το Καραγκιόζ η, έβλεπα τυχαία που και που καμιά παράσταση από σπουδαίου ς καλλιτέχν ες, επαγγελμα τίες Καραγκιοζ οπαίχτες. Τα έργα του ελληνικού Καραγκιόζ η είναι ενταγμένα στον ελληνικό λαϊκό πολιτισμό . Θα γράψω και άλλα πολλά για τον αγαπημένο μου Καραγκιόζ η …
25
Η Ιστορία των Προγόνων μας. / Ένα περιστατικό από τη ζωή της μητέρας μου Λουκίας Αποστολάτου
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 21 Ιούνιος 2020, 06:41:54 μμ »
Με αφορμή την εξαιρετικ ή εργασία των Στάθη Δημητρακο ύ και Βασίλη Σακελλαρί δη, για τον τόπο πρώτης εγκατάστα σης των Τριγλιανώ ν προσφύγων στην Ελλάδα, μετά τον Αύγουστο 1922, ήρθε στο μυαλό μου η περιπέτει α μετεγκατά στασης στην Αθήνα της μητέρας μου Λουκίας Γεράκη και στη συνέχεια της υπόλοιπης οικογένει ας του παππού μου Πολυνείκη Γεράκη, όπως προκύπτει από το πλούσιο αρχειακό υλικό που βρήκα μετά το θάνατό της.

Η οικογένει α αυτή είχε δημιουργη θεί το 1902 όταν οι Τριγλιανο ί Πολυνείκη ς Γεράκης και Ευγενία Τσιπουρά παντρεύτη καν και μετεγκατα στάθηκαν στο Büyük-dere, προάστειο τότε στα βόρεια της Κωνσταντι νούπολης, στην ευρωπαϊκή ακτή του Βοσπόρου, δίπλα στα Θεραπειά, όπου τα αδέλφια της γιαγιάς μου είχαν ανοίξει επιχείρησ η. Στην περίοδο 1915-1918 εκδιώχθηκ αν από το Büyük-dere όλες οι χριστιανι κές οικογένει ες και η οικογένει α του παππού μου μετεγκατα στάθηκε στην Κωνσταντι νούπολη (Ferikoi).

Η μητέρα μου ήταν το τρίτο τέκνο από τα επτά παιδιά του παππού μου και 1) μετά την αναχώρηση και το περιπετει ώδες ταξίδι το φθινόπωρο του 1920 του δεκαεξάχρ ονου τότε πρώτου αγοριού (δεύτερο τέκνο) για τη Ν. Υόρκη και το Μόντρεαλ του Καναδά, για να αποφύγει τη στράτευση και τα σχετικά επακόλουθ α, 2) το θάνατο της γιαγιάς μου το Μάρτιο 1922 στην Κωνσταντι νούπολη, και 3) τη μετανάστε υση της μεγαλύτερ ης κόρης (πρώτο τέκνο) στον Καναδά, τον Ιούνιο 1922, για να παντρευτε ί Έλληνα μετανάστη, η μητέρα μου ήταν η μεγαλύτερ η, πλέον, από τα υπόλοιπα παιδιά της οικογένει ας. Παρά τη φτώχια και τα βάσανα εκείνης της περιόδου, αγαπούσε πολύ τα γράμματα και επέμεινε να φοιτήσει στο «Κεντρικό Παρθεναγω γείο της Ορθοδόξου Κοινότητο ς Σταυροδρο μίου» της Κωνσταντι νούπολης. Ολοκλήρωσ ε με άριστα (9.30) τις σπουδές της το 1923 και, μέσα στο πλούσιο αρχειακό υλικό, που διαφύλαξε και μετέφερε στην Αθήνα, περιλαμβά νεται και το από 1.7.1923 απολυτήρι ό της από τη Θ’ τάξη της Ανωτέρας Αστικής Σχολής του Παρθεναγω γείου, με τους βαθμούς σε όλα τα μαθήματα στην Ελληνική και Αραβική γλώσσα, συμπεριλα μβανομένω ν της Γαλλικής και της Αγγλικής γλώσσας, αλλά και η 1744 άδεια κυκλοφορί ας με τα τραμ (Societe Des Tramways de Constanti nople), για το τμήμα από το Ferikioi στο Galata Serai, όπου βρισκόταν (και εξακολουθ εί να βρίσκεται το κτίριο) το Παρθεναγω γείο, από τη συνολική διαδρομή του τραμ.

Όπως προκύπτει από την αλληλογρα φία με τη μεγαλύτερ η αδελφή της, που είχε παντρευτε ί στον Καναδά, σχεδίαζε να μεταναστε ύει και η ίδια κοντά στην αδελφή της ή σε κάποια από τις πόλεις του αχανούς Καναδά όπου είχαν εγκαταστα θεί πολλοί συγγενείς της τόσο από την οικογένει α Γεράκη όσο και από την οικογένει α Τσιπουρά. Αλλά τα όνειρά της αυτά έσβησαν μετά τον ξαφνικό και απρόσμενο θάνατο της αδελφής της πάνω στη γέννα, τον Οκτώβριο του 1923.
Στα τέλη του 1924, και σε ηλικία 18 ετών, άρχισε να σκέπτεται τη μετεγκατά στασή της στην Αθήνα, αν και δεν είχε κανένα συγγενή ή γνωστό εκεί. Την 31.1.1925 εκδόθηκε η άδεια αναχώρησή ς της από την Κοινή Επιτροπή Ανταλλαγή ς Πληθυσμών Ελλάδος-Τουρκίας, τη Δευτέρα 2.2.1925 πήρε το διαβατήρι ο, την Πέμπτη 5.2.1925 και ώρα 14.00 αναχώρησε από την Κωνσταντι νούπολη ατμοπλοϊκ ώς για τον Πειραιά, σύμφωνα με τις ιδιόγραφε ς σημειώσει ς της στην πίσω πλευρά της άδειας, και την 6.2.1925 αποβιβάστ ηκε στον Πειραιά, σύμφωνα με την αντίστοιχ η σφραγίδα.

Εγκαταστά θηκε αρχικά στην οδό Σαχτούρη και στη συνέχεια στην οδό Θαρύπου στο Νέο Κόσμο, πίσω από το εργοστάσι ο ΦΙΞ, και άρχισε να εργάζεται αμέσως, όπως προκύπτει από τις σχετικές βεβαιώσει ς των εργοδοτών της, για να εξοικονομ ήσει τα προς το ζην.

Το πρώτο Γραφείο στο οποίο εργάστηκε, ως δακτυλογρ άφος, ήταν το Γραφείο Ασφαλειών του Γεωργίου Δημοσθένο υς Σταυρίδη (Σταδίου 47 και Γ. Σταύρου 2), για το διάστημα από 3.4.1925 έως 4.6.1927, όπως προκύπτει από την αντίστοιχ η βεβαίωση. Ο Τριγλιανό ς Γεώργιος Σταυρίδης είχε ιδρύσει το 1910 στην Κωνσταντι νούπολη τον ασφαλιστι κό οίκο Αδελφών Σταυρίδη και το 1914 μετέφερε την έδρα της επιχείρησ ής του στην Αθήνα. Αποδεικνύ εται, λοιπόν, ότι, εκτός από τη μεγάλη του δραστηριό τητα και προσφορά στους Τριγλιανο ύς πρόσφυγες, για την επιλογή και απαλλοτρί ωση του κτήματος Σκουζέ στη Ραφήνα, για την εκεί εγκατάστα σή τους, όπως περιγράφε ι ο Θανάσης Πιστικίδη ς στο βιβλίο του “Τρίγλια Βιθυνίας” (σελ.198-201), πρόσφερε εργασία και στην Τριγλιανή μητέρα μου στο πρώτο διάστημα της μετεγκατά στασής της στην Αθήνα.

Τον Οκτώβριο 1925 μερίμνησε για τη μετεγκατά σταση στην Αθήνα και των υπόλοιπων μελών της οικογένει ας, δηλαδή του παππού μου και των τριών μικρότερω ν αδελφών της (ενός αγοριού και δύο κοριτσιών), που είχαν επιζήσει, μετά το θάνατο το 1917 του τελευταίο υ αδελφού της, που είχε γεννηθεί το 1916 στην Κωνσταντι νούπολη. Συνέχισε να εργάζεται σε άλλο γραφείο ασφαλειών μέχρις ότου γνώρισε στην ίδια γειτονιά τον πατέρα μου και παντρεύτη καν.


Το πιστοποιη τικό εργασίας της Λουκίας Γεράκη στο γραφείο ασφαλειών του Γεωργίου Δημοσθένο υς Σταυρίδη, στο διάστημα από 3.4.1925 έως 4.6.1927
26
Η Ιστορία των Προγόνων μας. / Οι τόποι που εγκαταστάθηκαν οι Τριγλιανοί ως πρόσφυγες, το 1922
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 18 Ιούνιος 2020, 11:58:09 μμ »
Οι τόποι που εγκαταστά θηκαν οι Τριγλιανο ί ως πρόσφυγες, το 1922  (Σ.Δημητρα κός και Β.Σακελλα ρίδης)

Τον Αύγουστο του 1922, με τα γεγονότα της Μικρασιατ ικής καταστροφ ής, οι Τριγλιανο ί, όπως και τόσοι άλλο κάτοικοι των ελληνικών κοινοτήτω ν στη Μικρά Ασία, αναγκάζον ταν να εγκαταλεί ψουνε  με πόνο ψυχής το γενέθλιο τόπο. Ο φιλόπατρι ς Τριγλιανό ς εφοπλιστή ς, Φίλιππος Καβουνίδη ς, διέθεσε άμεσα όλα τα πλοία του για να μεταφέρει τους συμπατριώ τες του σε ασφαλείς τόπους και να προλάβουν το κακό που επρόκειτο να τους συμβεί. Κανείς από τους Τριγλιανο ύς δεν μπορούσε τότε να φανταστεί τι του επεφύλασσ ε η μοίρα.  Όλοι αντιλαμβά νονταν ότι το μέλλον θα ήταν ζοφερό κανείς όμως δεν μπορούσε να αντιληφθε ί όσα θα ακολουθού σαν.

Τα πλοία του Καβουνίδη, κατέπλευσ αν στη Ραιδεστό της Ανατολική ς Θράκης –που είχε απελευθερ ωθεί το 1920- και στην Τένεδο. Η Ραιδεστός ήταν γεμάτη από ελληνικό στρατό που υποχωρούσ ε. Σύντομα όλοι, έπρεπε να εγκαταλεί ψουν  και την Ανατολική Θράκη. Άλλη μια αλησμόνητ η πατρίδα που έθρεψε γενιές Ελλήνων έπρεπε να εκκενωθεί . Την ίδια ώρα κατέφθανα ν στην Ελλάδα και ζητούσαν καταφύγιο και προστασία Έλληνες από όλα τα μέρη της Μικράς Ασίας και της Θράκης. Η μικρή Ελλάδα που μόλις πριν δέκα χρόνια, με τους βαλκανικο ύς πολέμους, επεκτάθηκ ε μέχρι τον Έβρο ποταμό, βρέθηκε ανέτοιμη να περιθάλψε ι τους πρόσφυγες που κατέφθανα ν κατά κύματα. Ο χειμώνας που ακολούθησ ε ήταν η πιο σκληρή δοκιμασία για τους πεινασμέν ους και ανέστιους ομοεθνείς πρόσφυγες της καθ΄ημάς Ανατολής.

Οι Τριγλιανο ί από τη Ραιδεστό και τη Τένεδο, κατευθύνθ ηκαν άλλοι στον Πειραιά (περιοχές παλιών εργοστασί ων Ρετσινά και Μαλικούτη) και άλλοι στη προσφυγομ άνα Θεσσαλονί κη. Όσοι επέζησαν από τον χειμώνα του 1922-1923, δέχθηκαν τη βοήθεια συμπονετι κών συμπατριω τών τους που είχαν πριν χρόνια εγκαταστα θεί στην Ελλάδα. Έτσι, οι εκ Τριγλίας, αδελφοί Σταυρίδη, υιοί του Δημοσθένη Σταυρίδη που ζούσαν στην Αθήνα, μαζί με άλλους Τριγιανού ς –που απετέλεσα ν άτυπα την «εν Αθήναις δημογερον τία της Τρίγλιας»- φρόντισαν να παραχωρηθ εί ένα μέρος από το κτήμα Σκουζέ στην περιοχή της Ραφήνας στους Τριγλιανο ύς πρόσφυγες . Ένα μεγάλο μέρος των Τριγλιανώ ν οικογενει ών που εγκαταστά θηκαν στη Ραφήνα, έγινε από τους διαμένοντ ες στην Τένεδο που έφθασαν στη Ραφήνα με το βαπόρι «Ελλήσποντος»  του Φίλιππα Καβουνίδη στις 29/8/1923 ένα χρόνο ακριβώς μετά από τον ξεριζωμό τους από την «αλησμόνητη» τους πατρίδα. Παράλληλα, ο εκ Τριγλίας, μητροπολί της Καμπανίας, Διόδωρος Κάρατσης, στη Θεσσαλονί κη,  φρόντιζε για την εγκατάστα ση των Τριγλιανώ ν στη Χαλκιδική . Οι Τριγλιανο ί δεν συμφώνησα ν να εγκαταστα θούν στην περιοχή που τους προτάθηκε, το Καργί λιμάν (σημερινά Νέα Μουδανιά) λόγω της ελώδους έκτασης που ευνοούσε την ελονοσία. Έτσι προτίμησα ν το μεσόγειο  Σουφλάρι, δώδεκα χιλιόμετρ α βορειοανα τολικά από το Καργί λιμάν.

Το 1923 και το 1924 ήταν αποφασιστ ικά χρόνια για τους Τριγλιανο ύς. Οι δύο μεγάλες ομάδες Τριγλιανώ ν αποφάσιζα ν να εγκαταστα θούν στη Ραφήνα Αττικής και στη Νέα Τρίγλια Χαλκιδική ς. Παράλληλα, άλλες μικρότερε ς ομάδες Τριγλιανώ ν επέλεγαν τα μεγάλα αστικά κέντρα, την Αθήνα ή τη Θεσσαλονί κη είτε γιατί δεν ήταν εξοικειωμ ένοι με αγροτικές εργασίες αλλά με το εμπόριο ή με τεχνικές εργασίες που άφηναν καλύτερες προοπτικέ ς επιβίωσης σε αστικά κέντρα, είτε γιατί μπόρεσαν να φέρουν κάποια χρήματα από την πατρίδα τους που θα τους βοηθούσαν στο νέο ξεκίνημα. Άλλες οικογένει ες κατευθύνθ ηκαν στην Καβάλα όπου μπορούσαν να εργαστούν στα εργοστάσι α καπνού και οι υπόλοιποι διασκορπί στηκαν κυρίως σε μέρη της βόρειας Ελλάδος  που υπήρχαν συγγενείς ή φίλοι, υποσχόμεν οι αμοιβαία στήριξη. Με την ανταλλαγή των πληθυσμών που ακολούθησ ε, το 1924, οι μουσουλμά νοι που ζούσανε στις περιοχές της Μακεδονία ς και της Δυτικής Θράκης μετακινήθ ηκαν «συντεταγμένα» στην Μικρά Ασία, -το αντίστροφ ο έγινε και για τους χριστιανο ύς της Ανατολής προς την Ελλάδα- αφήνοντας πολλά σπίτια άδεια στα οποία στεγάστηκ αν οι πρόσφυγες ανάμεσα στους οποίους και πολλοί Τριγλιανο ί.



Στο νομό Αττικής, -πέρα από τον κύριο όγκο των Τριγλιανώ ν που εγκαταστά θηκαν στη Ραφήνα- οικογένει ες Τριγλιανώ ν, εγκαταστά θηκαν:
•   στις συνοικίες της Αθήνας:  Αμπελόκηπ οι, Κυψέλη, Παγκράτι, Δρουγούτι (σημερινό Νέος Κόσμος),
•   στους προσφυγικ ούς συνοικισμ ούς Βύρωνα και Νέα Σμύρνης,
•   στον Πειραιά. Από τους Τριγλιανο ύς που έφθασαν στο λιμάνι του Πειραιά οι περισσότε ροι εγκαταστά θηκαν στην Ραφήνα. Στον Πειραιά έμειναν μόνο οι Τριγλιανο ί που ασχολούντ ο με τη ναυτιλία.
•   στη Νέα Κοκκινιά (την Κοκκινιά των προσφύγων, τη σημερινή Νίκαια)  που έγινε πατρίδα των ξεριζωμέν ων και απετέλεσε τον πολυπληθέ στερο προσφυγικ ό συνοικισμ ό στην Αττική.
•   στην Ανατολική Αττική (Μεσόγεια) στα Σπάτα και στο Κορωπί.



Στο νομό Θεσσαλονί κης,
•   μικρός αριθμός οικογενει ών εγκαταστά θηκε στο κέντρο της πόλης. Συνήθως οι Τριγλιανο ί αυτοί, είχαν τη δυνατότητ α και τη μόρφωση να ξεκινήσου ν μια νέα ζωή ως αστοί.
•   Πολλές οικογένει ες Τριγλιανώ ν που φιλοξενήθ ηκαν στα τολ της Τούμπας, αργότερα πήραν κλήρο στην Άνω ή στην Κάτω Τούμπα και έμειναν εκεί, στην Τούμπα της προσφυγιά ς.
•   Λίγες οικογένει ες εγκαταστά θηκαν στη Νεάπολη Θεσσαλονί κης που απετέλεσε επίσης ένα προσφυγικ ό συνοικισμ ό.
•   Το ίδιο συνέβη και στη Ξηροκρήνη της Θεσσαλονί κης, ένα δυτικό συνοικισμ ό προσφύγων  που άρχιζε στα όρια του σιδηροδρο μικού σταθμού.
•   Στην Άνω Πόλη Θεσσαλονί κης.

Έξω από το οικιστικό συγκρότημ α της Θεσσαλονί κης, οικογένει ες Τριγλιανώ ν ξεκίνησαν τη νέα τους ζωή
•   στη Μερσινούδ α (παλιό όνομα, Ινιζλί) που βρίσκεται στις πλαγιές του όρους Χορτιάτης,
•   στο Νέο Ρύσιο (παλιό όνομα Ακ Μπουρνού Μαχαλέ),
•   δυτικά, στον Άγιο Αθανάσιο (παλιό όνομα Καβακλί),
•   στον προσφυγικ ό συνοικισμ ό της  Καλαμαριά ς, που σήμερα έχει ενωθεί με τη Θεσσαλονί κη και
•   στην κωμόπολη του Λαγκαδά.



Στο νομό Κοζάνης,
•   ορισμένες οικογένει ες, βρέθηκαν στον Άγιο Θεόδωρο (παλιά ονομασία Τσάριτσα έως το 1928) , στις πλαγιές του Βοϊου όρους όπου υπήρχαν βαλαάδες μέχρι το 1924 που έγινε η ανταλλαγή πληθυσμών), ομοίως,
•   στο Καλονέρι, (παλιά ονομασία Βρογγίστα έως το 1928), ένα παραδοσια κό χωριό στα δυτικά της Κοζάνης, στις πλαγιές του Ασκίου Όρους, με υψόμετρο 630 μ. στο οποίο υπήρχαν επίσης βαλαάδες,
•   στη Φλαμουριά (παλιά ονομασία Δομαβίστι, έως το 1928) όπου υπήρχε το τσιφλίκι ενός μουσουλμά νου που το εγκατέλει ψε με την ανταλλαγή των πληθυσμών,
•   στη Μεσιανή Κοζάνης (παλιά ονομασία Χατζή Ρεχανλί, έως το 1928),
•   στη Νέα Συγή, (παλιά ονομασία Γιανουσλο ύ, έως το 1928) που βρίσκεται κοντά στο Βαθύλακκο, εγκαταστά θηκαν Συγινοί και λίγοι Τριγλιανο ί,
•   στο Μαυροδέντ ρι Κοζάνης (παλιά ονομασία Κάραγατς, έως το 1928),
•   στην Πτολεμαϊδ α (παλιά ονομασία Καϊλάρια έως το 1928) εγκαταστά θηκαν πολλοί πρόσφυγες από το ν Πόντο και τη Μικρά Ασία και μαζί τους λίγες οικογένει ες από τη Μυσόπολη, τοι Γυαλί Τσιφλίκι και την Τρίγλια, ενώ
•   άλλες οικογένει ες βρέθηκαν στους Αγίους Θεοδώρους Κοζάνης (παλιά ονομασία Ορτσιλάρ, έως το 1928) στο Βέρμιο, σε  υψόμετρο 760 μ.



Στο νομό Ημαθίας,
•   Στην πόλη της Βεροίας, εγκαταστά θηκαν τέσσερεις οικογένει ες Τριγλιανώ ν και
•   στη Λυκοβίστα ή Λυκογιάνν η εγκαταστά θηκαν ομοίως λίγες οικογένει ες.

Στο νομό Πέλλας,
•   στη Φούστανη, όπου μαζί με τους πρόσφυγες από το -γειτονικό στην Τρίγλια- Πελλαδάρι της Βιθυνίας εγκαταστά θηκαν και ελάχιστοι Τριγλιανο ί, όπως και
•   στον Άλωρο (παλιά ονομασία Ρούδινον, έως το 1928).

Στο νομό Πιερίας,
•   στη Νέα Αγαθούπολ η κοντά στη Μεθώνη εγκαταστά θηκαν μία ή δύο οικογένει ες Τριγλιανώ ν, όπως και
•   στο Λιτόχωρο, παραδοσια κή κωμόπολη στους πρόποδες του Ολύμπου, που εγκαταστά θηκαν τρεις οικογένει ες Τριγλιανώ ν.



Στο νομό Ροδόπης,
•   στην Κομοτηνή (παλιό όνομα Γκιουμουλ τζίνα) εγκαταστά θηκαν λίγες οικογένει ες Τριγλιανώ ν,
•   όπως και στην Καρυδιά της Ροδόπης, κοντά στη Κομοτηνή.

Στο νομό Έβρου,
•   στην Αλεξανδρο ύπολη (παλιά ονομασία Δεδέαγατς) εγκαταστά θηκαν τέσσερεις οικογένει ες Τριγλιανώ ν, στις περιοχές Αλίμπεη και Καλλιθέας



Στο νομό Δράμας,
•   οικογένει ες Τριγλιανώ ν εγκαταστά θηκαν  στα Κύργια (παλιά ονομασία Οργαντζί έως το 1953),
•   στο Νικηφόρο (παλιά ονομασία Νουσρατλή),
•   στον Ξηροπόταμ ο (παλιά ονομασία Βισοτσάνη) και
•   στη Χωριστή (παλιά ονομασία Τσατάλτζα όπου υπήρξε έντονη η παρουσία και η δράση του εκ Τριγλίας μητροπολί τη Δράμας, Χρυσοστόμ ου Καλαφάτη, στις αρχές του 20ου αιώνα), εγκαταστά θηκαν δύο οικογένει ες Τριγλιανώ ν.

Στο νομό Σερρών,
•   στην πόλη των Σερρών, εγκαταστά θηκαν λίγες οικογένει ες Τριγλιανώ ν, ομοίως
•   στην Αγριανή (παλιά ονομασία Κλεπούσνα) που βρίσκεται στις πλαγιές του Μενοικίου όρους , βορεια της Ν.Ζίχνης,
•   στην Κορμίστα (παραδοσια κός οικισμός),
•   στο Μητρούσι (παλιά ονομασία Άνω Κομόνδος έως το 1920 και Άνω Μητρούσι έως το 1940)
•   στο Καμαρωτό (παλιά ονομασια Καμαροτί, έως το 1928) και
•   στην Αλιστράτη που αποτελεί μεγάλο παραδοσια κό οικισμό, όπου υπήρξε σημαντική η παρουσία και η δράση του μητροπολί τη Δράμας Χρυσόστομ ου Καλαφάτη, στις αρχές του 20ου αιώνα.

Στο νομό Καβάλας,
•   πολλές  οικογένει ες Τριγλιανώ ν εγκαταστά θηκαν στην πόλη της Καβάλας,
•   στην Ελευθερού πολη (παλιά ονομασία Πράβι έως το 1928),
•   στη Χρυσούπολ η (παλιά ονομασία Σαπέι ή Σαμπαν έως το 1928),
•   στους Αντιφιλίπ πους (παλιά ονομασία Δρανίτσι, έως το 1928),
•   στο Παλαιοχώρ ι στις πλαγιές του Παγγαίου όρους, όπου εγκαταστά θηκαν Γυαλιτσιφ λικιώτες κι λίγοι Τριγλιανο ί  καθώς και
•    στο Λιμένα της Θάσου.

 

Στο νομό Ηρακλείου
•   Τριγλιανέ ς οικογένει ες εγκαταστά θηκαν στα προάστια του Ηρακλείου, Άνω Φορτέτζα και  Νέα Φορτέτζα (φορτέτζα σημαίνει κάστρο), στο Χάνι Αλή Ντεκέ και στη Χρυσοπηγή  καθώς και
•   στο Αρκαλοχώρ ι (παλιά ονομασία Αλιτζανή έως το 1928), μεσόγειο χωριό νότια του Ηρακλείου . Ο κατοπινός ήρωας –από τους εκτελεσθέ ντες υπό των Γερμανών κατακτητώ ν- Ναπολέων Σουκατζίδ ης, από την Τρίγλια, είχε εγκαταστα θεί με την οικογένει ά του στο Αρκαλοχώρ ι.



Στο νομό Χαλκιδική ς,
•   στη Νέα Τρίγλια ζήτησε καταφύγιο  -όπως και στη Ραφήνα- το μεγάλο μέρος των προσφύγων από την Τρίγλια όπως και αρκετοί πρόσφυγες από άλλα μέρη της Ανατολική ς Θράκης και της Βιθυνίας (Κίζδερβεν τ, Γυαλί Τσιφλίκι, Βελετλέρι)  ενώ,
•   στα Σήμαντρα (παλιά ονομασία Καρκάρα έως το 1951) που πήρε το ονομά της από τους Καππαδόκε ς πρόσφυγες με καταγωγή από το  Σημέντρε, εγκαταστά θηκαν επτά οικογένει ες Τριγλιανώ ν, ομοίως,
•   στη Νέα Τένεδο (παλιά ονομασία Καράτεπε, έως το 1928),
•   στον Άγιο Παντελεήμ ονα (παλιά ονομασία Βρωμοσύρτ ης έως το 1951) όπου μαζί με τους πρόσφυγες από την Προικόνησ ο, την Καλλίπολη, το Τσανάκαλε, εγκαταστά θηκαν και λίγες οικογένει ες Τριγλιανώ ν,
•   στο Δίκορφο (παλιά ονομασία Παζαρλί, έως το 1928),
•   στη Νέα Κερασιά (παλιά ονομασία Μπαρακλί, έως το 1928),
•   στο Νερόμυλο (παλιά ονομασία Οσμανλί και Ακ Μπουνάρ, έως το 1928),
•   στο Πρινοχώρι (παλιά ονμασία Αβανλί και Εμίρτζαλι έως το 1928),
•   στα Νέα Μουδανιά (Καργί Λιμάν έως το 1928),
•   στη Σάρτη, (παλιό μετόχι της μονής Ξηροποτάμ ου) που μαζί με τους πρόσφυγες από το νησάκι της Προποντίδ ας Αφισιά, εγκαταστά θηκαν δύο οικογένει ες Τριγλιανώ ν και
•   στο Στρατώνι.



Στο νομό Αχαϊας
•   στην Πάτρα, εγκαταστά θηκαν τρεις οικογένει ες Τριγλιανώ ν


Σταθης Δημητρακό ς
Βασίλης Σακελλαρί δης


Τα κείμενα βασίζοντα ι σε στοιχεία και αφήγηση του Στάθη Δημητρακο ύ. Η επεξεργασ ία των χαρτών και η αποτύπωση των κειμένων έγινε από τον Βασίλη Σακελλαρί δη, τον Ιούνιο του 2020.

27
Λαογραφικά των Προγόνων μας / Απ: Αρχείο χειρόγραφων κειμένων του Σταύρου Μαργαρίτη
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 29 Μάιος 2020, 10:52:27 μμ »
Γεράσιμε,

ΣΥΓΧΑΡΗΤΗ ΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΕΛΗΜΕ ΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΟΥ

Θεοδοσία Μυρωδή
28
Λαογραφικά των Προγόνων μας / Αρχείο χειρόγραφων κειμένων του Σταύρου Μαργαρίτη
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 27 Μάιος 2020, 08:06:35 μμ »
Ο λαϊκός λαογράφος Σταύρος Μαργαρίτη ς, πρόσφυγας από την Τρίγλια της Βιθυνίας και τσαγκάρης, με πολλές γνώσεις αγρότη, μετά την εγκατάστα σή του στη Νέα Τρίγλια Χαλκιδική ς, κατέγραψε τις αναμνήσει ς του, κυρίως, στην περίοδο από τις αρχές της δεκαετίας ’70 μέχρι το θάνατό του, αφενός από την πατρίδα του την Τρίγλια, αφετέρου από τη ζωή των προσφύγων στη Ν. Τρίγλια αλλά και γενικότερ α θέματα της τοπικής αγροτικής ζωής και του Νομού Χαλκιδική ς. Έστελνε τα κείμενά του, για δημοσίευσ η σε εφημερίδε ς είτε γενικού ενδιαφέρο ντος, όπως η Μακεδονία Θεσσαλονί κης, η Φωνή της Χαλκιδική ς, τα Νέα και άλλα, είτε σε έντυπα ειδικού ενδιαφέρο ντος, όπως τα Τριγλιανά Νέα (έκδοση του Συλλόγου των Απανταχού Τριγλιανώ ν, στην περίοδο από το 1975 έως το 2010), το Μελτέμι Αλλαγής της Ραφήνας (στην περίοδο 1977-1986) και σε άλλα.

Μετά το θάνατο του Στ. Μαργαρίτη (1995), ο Στάθης Δημητρακό ς, που διατηρούσ ε φιλική σχέση μαζί του, σταχυολόγ ησε κείμενά του, που είχαν δημοσιευθ εί στα Τριγλιανά Νέα, και επιμελήθη κε την έκδοση του βιβλίου «Τριγλιανά Λαογραφικ ά», Θεσσαλονί κη 2002, του Συλλόγου των Απανταχού Τριγλιανώ ν. Στο βιβλίο αυτό περιλαμβά νονται μερικά από το πλήθος κειμένων που έχει γράψει ο Στ. Μαργαρίτη ς και, συγκεκριμ ένα, 27 κείμενα που αφορούν στη ζωή στην Τρίγλια της Προποντίδ ας και 21 κείμενα που αφορούν στην εγκατάστα ση των προσφύγων στη Νέα Τρίγλια Χαλκιδική ς και τη ζωή τους εκεί.

Εκτός από την έκδοση του βιβλίου, ο Στάθης Δημητρακό ς έγραψε πολλά άρθρα στο forum των Απανταχού Τριγλιανώ ν www.trigl ianoi.gr, με μια από τις πηγές του να ήταν και κείμενα του Σταύρου Μαργαρίτη και επιμελήθη κε την ψηφιοποίη ση 33 από αυτά. Μερικά από τα ψηφιοποιη μένα κείμενα δεν είχαν τίτλο και πρόσθεσα τίτλο, με βάση το περιεχόμε νό τους. Από τον Βασίλη Σακελλαρί δη παρέλαβα δύο αρχεία με ψηφιοποιη μένα κείμενα του Στ. Μαργαρίτη, και στο ένα περιλαμβά νονται τα ίδια (33) κείμενα που παρέλαβα με usb stick από τον Στ. Δημητρακό, ενώ στο δεύτερο 5 διαφορετι κά κείμενα. Από την αρχή του καλοκαιρι ού  2019, ο Στάθης Δημητρακό ς πρότεινε να ασχοληθώ με το θέμα της καταγραφή ς και ταξινόμησ ης των χειρόγραφ ων κειμένων, που είχε παραλάβει από τους οικείους του Στ. Μαργαρίτη, και αποδέχτηκ α ευχαρίστω ς την πρόταση. Την Τετάρτη 28/8/2019 μου παρέδωσε στη Ραφήνα το υλικό αυτό, που αποτελείτ αι από:

1) 14 πλαστικά Dossier (13 με θήκες και 1 με αυτιά και λάστιχα, χωρίς θήκες), με χειρόγραφ α κείμενα σε σελίδες max Α4,
2) ένα πλαστικό Dossier, (15) με χειρόγραφ α κείμενα, σε συραμμένα φύλλα, μεγέθους μεγαλύτερ ου από το Α4,
3) φωτοαντίγ ραφα χειρόγραφ ων κειμένων, σε σελίδες Α3, και
4) ένα USB stick με τα ψηφιοποιη μένα 33 κείμενα.

Ξεκίνησα, αρχικά, με α) την αρίθμηση των 15 πλαστικών Dossiers, με τη σειρά που βρέθηκαν, και πρώτα εκείνων με θήκες (13) και τελευταία εκείνων (2) χωρίς θήκες, β) το ίσιωμα και την τακτοποίη ση των σελίδων, είτε στα Dossier με θήκες, είτε χωρίς, αφού ήταν πάρα πολύ τσαλακωμέ νες και βαλμένες ανάποδα σε πολλά Dossier, και γ) την καταγραφή σε ενιαίο κείμενο του διαθέσιμο υ υλικού (Τριγλιανά Λαογραφικ ά, ψηφιοποιη μένα κείμενα από Στ. Δημητρακό και Β. Σακελλαρί δη) και τη σύγκριση των κειμένων αυτών με τα αντίστοιχ α που έχουν δημοσιευθ εί στα Τριγλιανά Νέα και στο forum των Απανταχού Τριγλιανώ ν www.trigl ianoi.gr . Σημαντικό και πολύ χρήσιμο βοήθημα στη συσχέτιση αυτή ήταν το Ευρετήριο όλων των κειμένων, που έχουν δημοσιευτ εί σε όλα τα φύλλα των Τριγλιανώ ν Νέων (εκτός του 102 που λείπει), και έχω συντάξει και αναρτήσει στο forum, για τη χρήση του από κάθε ενδιαφερό μενο, ερευνητή ή όχι.

Στη συνέχεια, κατέγραψα:
1) τα περιεχόμε να του βιβλίου «Τριγλιανά Λαογραφικ ά» και τα συσχέτισα με τα αντίστοιχ α κείμενα που δημοσιεύτ ηκαν στα «Τριγλιανά Νέα»,
2) τα υπόλοιπα κείμενα του Στ. Μαργαρίτη που δημοσιεύτ ηκαν στα «Τριγλιανά Νέα», με τις αναδημοσι εύσεις τους, και στα «Ψηφιοποιημένα»,
3) α) τα 33 ψηφιοποιη μένα κείμενα, προσθέτον τας τίτλους σε μερικά που δεν είχαν και β) τα 5 ψηφιοποιη μένα κείμενα από τον Β. Σακελλαρί δη.

Η μεθοδολογ ία που ακολούθησ α αφορούσε αφενός στην καταγραφή του  περιεχομέ νου κάθε Dossier, όπως βρέθηκαν τα κείμενα μέσα σ’ αυτά, αφετέρου στη συσχέτιση κάθε κειμένου που εύρισκα σε κάθε Dossier, κατά τη διαδικασί α καταγραφή ς, α) με τα δημοσιευμ ένα στα Τριγλιανά Νέα, στα Τριγλιανά-Λαογραφικά, στα Ψηφιοποιη μένα και στο forum των Απανταχού Τριγλιανώ ν, και β) να αναζητηθε ί όμοιο σε προηγούμε νο Dossier και, σε θετική περίπτωση, να μεταφερθε ί στη θέση του αρχικού (με ταυτόχρον η ενημέρωση της θέσης από την οποία αφαιρέθηκ ε το κείμενο), ώστε να είναι συγκεντρω μένα όλα τα όμοια κείμενα σε μια θέση, με την εξαίρεση, βέβαια, των κειμένων που βρίσκοντα ι στα συραμμένα φύλλα του Dossier 15.

Παράλληλα, ενημερώνο νταν και οι κατάλογοι των Τριγλιανώ ν Νέων, των Τριγλιανώ ν Λαογραφικ ών και των Ψηφιοποιη μένων, για τη θέση που βρίσκοντα ι τα χειρόγραφ α. Όπως γίνεται αντιληπτό, αυτή ήταν μια αρκετά επίπονη και χρονοβόρα διαδικασί α, αλλά αρκετά αποδοτική για τον τελικό στόχο, που είναι η ταξινόμησ η όλου αυτού του υλικού σε γενικές κατηγορίε ς, όπως πχ Τρίγλια, Ν. Τρίγλια, Χαλκιδική, Αγροτικά, Προσωπικά, Επιστολές, Ευθυμογρα φήματα, Γενικού Περιεχομέ νου, Διάφορα. Ο Βασίλης Σακελλαρί δης μου έδωσε τον σύνδεσμο της Εθνικής Βιβλιοθήκ ης της Ελλάδος (http://efimeris.nlg.gr/ns/main.html ), στην οποία έχουν ψηφιοποιη θεί τα φύλλα μερικών εφημερίδω ν, μεταξύ των οποίων και της ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Σ, για το διάστημα 1911-1981. Με αναζήτηση στα φύλλα της εφημερίδα ς βρέθηκαν 20 αναφορές σε κείμενα του Στ. Μαργαρίτη, στο διάστημα 1963-1981, και ένα κείμενο για την Τρίγλια με τα αρχικά Χ.Λ. του συγγραφέα . Στη συνέχεια, βρήκα στο δήμο Πολυγύρου αναρτημέν α τα φύλλα της εφημερίδα ς «Φωνή της Χαλκιδική ς» και με λέξη κλειδί «Τρίγλια» προβλήθηκ αν όλα τα φύλλα που περιλαμβά νουν άρθρα σχετικά με τη Ν. Τρίγλια, και μερικά απ’ αυτά αφορούν σε κείμενα του Στ. Μαργαρίτη .  Δυστυχώς, δεν βρέθηκαν τα αρχεία της εφημερίδα ς «Μελτέμι Αλλαγής», και ενδεχομέν ως και άλλων, ώστε να επισημανθ ούν τα κείμενα του Στ. Μαργαρίτη που έχουν δημοσιευθ εί σ’ αυτές, αλλά γίνονται σχετικές προσπάθει ες.

Στο Dossier 15 περιλαμβά νονται δύο τόμοι-βιβλία, με συραμμένα φύλλα μεγέθους μεγαλύτερ ου από το Α4, στα οποία ο Στ. Μαργαρίτη ς έχει γράψει κείμενα. Ο πρώτος τόμος περιλαμβά νει 61 συραμμένα φύλλα, εκ των οποίων στα πρώτα 20 φύλλα και την πρώτη σελίδα του 21ου έχουν καταγραφε ί ονοματεπώ νυμα πελατών του με τις εργασίες που πραγματοπ οίησε στα παπούτσια τους, σε μερικές από τις οποίες αναγράφον ται ημερομηνί ες του 1963 και του 1964. Σε τρία συνεχόμεν α από τα φύλλα αυτά (30, 31 και 32) και στις δεύτερες σελίδες έχει καταγράψε ι τους τίτλους  92 κειμένων με σειρά ανάποδη από την κανονική, δηλαδή στη 2η σελίδα του φύλλου 30 περιλαμβά νονται τα αριθμημέν α κείμενα 70-92, στη 2η σελίδα του φύλλου 31 τα αριθμημέν α κείμενα 37-70 και στη 2η σελίδα του φύλλου 32 τα 1-36), που σημαίνει ότι συνέραψε τα φύλλα σε τόμο μετά τη συμπλήρωσ ή τους. Επιπλέον, έχει προσθέσει, μεταγενέσ τερα, με κόκκινη και μπλε μελάνη, τα έντυπα, στα οποία τα έστειλε για δημοσίευσ η, χωρίς να γνωρίζουμ ε, σήμερα, αν αυτά δημοσιεύτ ηκαν ή όχι και ποια. Αν και δεν γνωρίζουμ ε το χρόνο σύνταξης αυτών των καταλόγων, είναι σημαντικό ότι, ο ίδιος κατέγραψε τα μέχρι τότε 92 κείμενα που είχε γράψει, και ίσως, με τη σειρά που τα είχε γράψει. Ο δεύτερος τόμος-βιβλίο έχει χαρτονένι α εξώφυλλα και περιλαμβά νει 40 φύλλα με κείμενα του Στ. Μαργαρίτη .

Με βάση την ποιότητα του χαρτιού, αλλά και την αρχική χρήση του πρώτου τόμου (χωρίς εξώφυλλο), για την καταγραφή των ονοματεπω νύμων των πελατών του ως υποδηματο ποιού, υποθέτω ότι, ο Στ. Μαργαρίτη ς έγραψε τα κείμενά του πρώτα σ’ αυτούς τους δύο τόμους-βιβλία, στην περίοδο των αρχών του ’70, και, στη συνέχεια, τα αντέγραψε σε άλλες σελίδες τετραδίων ή και χάρτινων περιτυλιγ μάτων ακόμη, προκειμέν ου να στέλνει τα αντίγραφα στα έντυπα με τα οποία συνεργαζό ταν, για τη δημοσίευσ ή τους. Από την καταγραφή όλων των κειμένων του Στ. Μαργαρίτη προκύπτει ότι, για την Τρίγλια έγραψε 90 κείμενα.

Όλο αυτό το υλικό θεωρείται πολύτιμο και πρέπει να αξιοποιηθ εί κατάλληλα, παρά το γεγονός ότι κάποιες ενότητες αφορούν σε θέματα της εποχής του, αλλά εξακολουθ ούν να αποτελούν ιστορικά στοιχεία.

Σημειώνετ αι ότι, από τον Οκτώβριο 2019, ο Αλέκος Κοκκαλάς επιμελείτ αι τη μεταφορά κειμένων, με την προσθήκη φωτογραφι ών, στην ιστοσελίδ α Χαλκιδική Πολιτική (www.xalki dikipolit iki.gr ), αφενός του Στ. Μαργαρίτη, αφετέρου άλλων συγγραφέω ν, τα οποία έχουν δημοσιευθ εί, κυρίως, στα Τριγλιανά Νέα.

Μάιος 2020
29
Λαογραφικά των Προγόνων μας / Παραδόσεις: Η μαλλιαρή της Αναλήψεως
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 26 Μάιος 2020, 09:12:38 μμ »
Υπήρχε μια παλιά παράδοση στην Τρίγλια, την Πέμπτη 40 μέρες μετά το Πάσχα, της Αναλήψεως . Τα παιδιά έκαναν το πρώτο μπάνιο στη θάλασσα  και έπιαναν την «μαλλιαρή».



Ο Τρύφων Ε. Ευαγγελίδ ης στο βιβλίο «Βρύλλειον – Τριγλεια» σελ.113 γράφει:
« Όυτω δε κατά τα θαλάσσια λουτρά αρχόμενα από την εορτής της Αναλήψεως[….]εν τη εικόνι (σελ.158 σσ. Ο δαίμων του τυπογραφε ίου την τύπωσε ανάποδα) δείκνυται ότι παίδες κολυβώντε ς εν τη θέση «Μύτη». Η κολύμβηση διαρκεί επί πολλάς ώρας».

Έτσι ένα δημοφιλές σημείο για μπάνιο και βουτιές ήταν η «Μύτη».  Άλλο δημοφιλές σημείο ήταν η «Καρολού», μικρό νησάκι στην παραλία (δεν υπάρχει πια , μπαζώθηκε για να γίνει προκυμαία . Εκεί  πήγαιναν πολύ τα παιδιά του κάτου (κάτω) μαχαλά. Στον απάνου (επάνω) μαχαλά τα παιδιά κατέβαινα ν για μπάνιο στη θάλασσα κοντά στον Άγιο Θόδωρο.

Πάνω από την Παντοβασί λισσα , στα τελευταία σπίτια ,από το σπίτι του παππού μου Αρχιμήδη Δημητρακο ύ, υπήρχε ένα μονοπάτι που πήγαινε κατηφορικ ά προς τον Άγιο Θεόδωρο, προς τα  Κρεμνά, κοντά στην παραλία. Ο Άγιος Θόδωρος ήταν ένα μικρό πέτρινο εκκλησάκι . Η θάλασσα λίγο πιο κάτω ήταν πολύ ωραία.   

Μέσα στη θάλασσα στις αρχές του καλοκαιρι ού πάνω στα μεγάλα βότσαλα και στις μικρές πέτρες  φυτρώνουν γκριζωπά φυτά που έχουν λεπτό στέλεχος και καταλήγου ν σε μια κωνική βάση «σαν λουλούδια», που στην «μαλλιαρή» γλώσσα λέγονται «μαλλιαρές».   

Αυτές τις μικρές θαλασσινέ ς πέτρες και τα μεγάλα βότσαλά με τις μαλλιαρές τις έβγαζαν και τις κουβαλούσ αν στο σπίτι. Έτσι, ήταν το έθιμο της Αναλήψεως . Μικρασιάτ ικο έθιμο που το έφεραν οι πρόσφυγες εδώ . Στη Ραφήνα συνεχίστη κε… Η μικρή θαλασσινή πέτρα και το μεγάλο βότσαλο με το θαλασσινό φυτό, την μαλλιαρή την θεωρούσαν «γούρικη» και φορέα ευτυχίας .
30
Κώδικας Πρακτικών Παλιάς Τρίγλιας - Ιστορίες / Οι συνοικίες της Τρίγλιας πριν και μετά το 1922
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 25 Μάιος 2020, 08:39:03 πμ »
Πριν το 1922, οι συνοικίες της Τρίγλιας ήταν έξι (6) και τα όριά τους αντιστοιχ ούσαν στα όρια των ενοριών των εκκλησιών της. Συγκεκριμ ένα, υπήρχαν οι ενορίες του Αγ. Δημητρίου, του Αγ. Γεωργίου Άνω, της Παναγίας Παντοβασί λισσας, του Αγ. Γεωργίου Κάτω, του Αγ. Ιωάννου και της Παναγίας-Μητρόπολης. Υπήρχε και η εκκλησία της Αγ. Επισκέψεω ς, η οποία κάηκε το 1895, αλλά δεν είχε δική της ενορία και περιλαμβα νόταν στην ενορία του Αγ. Δημητρίου . Με δεδομένο ότι η εκκλησία του Αγ. Δημητρίου, που ήταν απλή κατασκευή πάνω σε στύλους, κατεδαφίσ τηκε στις αρχές του 1909, από τους Χριστιανο ύς κατοίκους της Τρίλιας, για την ανέγερση του νέου Σχολείου, η ενορία αυτή ενσωματώθ ηκε στην ενορία Παντοβασί λισσας, όπως προκύπτει από το προικοσύμ φωνο της 9.2.1913 (Κώδικας 425, σελ. 502). Οι ενορίες αυτές ήταν κατανεμημ ένες στους δύο μαχαλάδες, δηλαδή στον Επάνω μαχαλά και στον Κάτω μαχαλά που τον έκοβε ο ντερές στη μέση. Με δεδομένο ότι ο ντερές αποτελεί το χαμηλότερ ο επίπεδο του εδάφους μεταξύ των δύο λόφων στους οποίους αναπτυσσό ταν η Τρίγλια (λόφος Κορακοφωλ ιάς προς βορρά και λόφος Σταυροπήδ ι προς νότο) και ακολουθεί κατεύθυνσ η από νοτιοδυτι κά προς βορειοανα τολικά, ο Επάνω μαχαλάς βρισκόταν στο βόρειο λόφο και ο Κάτω στους πρόποδες του νότιου λόφου. Κάθε μαχαλάς είχε τρεις ενορίες και, συγκεκριμ ένα, στον Επάνω μαχαλά ανήκαν οι ενορίες ή συνοικίες 1) του Αγ. Δημητρίου (Τσαρδάκ, που σημαίνει πρόχειρο υπόστεγο, επειδή ήταν στηριγμέν η πάνω σε ξύλινους στύλους και από κάτω περνούσε ο δρόμος ), 2) του Αγ. Γεωργίου Άνω (Σελβί, που σημαίνει κυπαρίσσι, ή Σερβί) και 3) της Παναγίας Παντοβασί λισσας (Κεμέρ, που σημαίνει τοξωτή καμάρα, επειδή οι δύο τουλάχιστ ον πλευρές της, η νότια και η ανατολική, στηριζόντ ουσαν σε τοξωτές καμάρες). Στον Κάτω μαχαλά ανήκαν οι ενορίες ή συνοικίες 1) του Αγ. Γεωργίου Κάτω (Καλδερίμ), 2) του Αγ. Ιωάννη (Muzevir) και 3) της Παναγίας Μητρόπολη ς (Μεϊντάν που σημαίνει πλατεία). Υπήρχε και ο Τουρκομαχ αλάς, γύρω από το τζαμί, τη βυζαντινή εκκλησία που μετατράπη κε σε τζαμί το 1661, αλλά χωρίς να έχει ξεχωριστό όνομα. Τα μισά σπίτια των Τούρκων βρισκόντο υσαν στον Επάνω μαχαλά και τα υπόλοιπα στον Κάτω μαχαλά, δηλαδή στην απέναντι (νότια) πλευρά του ντερέ.

Οι συνοικίες περιγράφο νται και από τους πληροφορη τές του Κέντρου Μικρασιατ ικών Σπουδών, αλλά με μερικά σφάλματα.

Τα ακριβή όρια των ενοριών-συνοικιών δεν είναι γνωστά, αλλά αυτές αναφέροντ αι, και με τις δύο ονομασίες (Ελληνική και Οθωμανική), στην πλειοψηφί α των προικοσυμ φώνων που περιλαμβά νονται στον διασωθέντ α Κώδικα 424 της περιόδου 1877-1898 και σε πολλά του Κώδικα 425 της τελευταία ς περιόδου 1903-1922. Από την περιγραφή των σπιτιών στους Κώδικες προκύπτου ν οι βασικές περιοχές που καλύπτουν οι ενορίες-συνοικίες, αλλά όχι τα ακριβή όριά τους. Οι ενορίες-συνοικίες του Επάνω μαχαλά (Αγ. Δημητρίου, Αγ. Γεωργίου Άνω, και Παναγίας Παντοβασί λισσας) περιλάμβα ναν το μεγαλύτερ ο τμήμα της βόρειας περιοχής του ντερέ, η ενορία του Αγ. Γεωργίου Κάτω περιλάμβα νε το υπόλοιπο (παραθαλάσ σιο) τμήμα της βόρειας περιοχής καθώς και το παραθαλάσ σιο τμήμα της νότιας περιοχής, όπως προκύπτει από τα προικοσύμ φωνα της Σοφίας Καλαφάτη (Κώδικας 425, σελ. 135) και της Ευφημίας Καλαφάτη (Κώδικας 425, σελ. 590), οι οποίες κατοικούσ αν σ’ αυτό το τμήμα, η ενορία της Παναγίας-Μητρόπολης περιλάμβα νε την περιοχή γύρω από την εκκλησία και, τέλος, η συνοικία του Αγ. Ιωάννου εκτιμάται ότι περιλάμβα νε όλο το υπόλοιπο τμήμα της νότιας περιοχής, δηλαδή αφενός ένα τμήμα της νότιας περιοχής μεταξύ των συνοικιών του Αγ. Γεωργίου Κάτω και της Παναγίας Μητρόπολη ς, αφετέρου το υπόλοιπο τμήμα της νότιας περιοχής από τη συνοικία της Μητρόπολη ς μέχρι τα όρια της Τρίγλιας. Είναι χαρακτηρι στικό ότι στο από 29.1.1921 προικοσύμ φωνο της Αρτέμιδος Μακασίκη (Κώδικας 425, σελ. 707-708) περιγράφε ται η οικία του πατέρα της, που βρισκόταν στην ενορία Αγ. Ιωάννου και συνόρευε με το Τουρκικό νεκροταφε ίο, κτήμα του Θεολόγου Φούντα και Λεωνίδα Χριστοφόρ ου. Με δεδομένο ότι οι πληροφορη τές του ΚΜΣ αναφέρουν ότι: “Το Τούρκικο νεκροταφε ίο ήταν στ’ Αχούρια, δηλαδή το καινούργι ο, αυτό που είχαν σε χρήση, γιατί παλιά είχαν τρία-τέσσερα σε διάφορα σημεία του χωριού και στο Μεϊdάνι και στο Σεργί , ήταν παλιά τούρκικα νεκροταφε ία, εμείς δεν τα φτάσαμε να λειτουργο ύν, μόνο κανένα μάρμαρο υπήρχε”, εκτιμάται ότι αναφέρετα ι στο Τουρκικό νεκροταφε ίο που βρισκόταν είτε στη θέση στην οποία ανεγέρθηκ ε το σημερινό Yeni Camii είτε στη θέση Σεργί και αυτό σημαίνει ότι η ενορία Αγ. Ιωάννου κάλυπτε όλη αυτή την περιοχή. Η εκτίμηση αυτή επιβεβαιώ νεται και από τη μαρτυρία των ιδίων 1) για το Αγίασμα της Αγίας Παρασκευή ς: “Στο μαχαλά του Άϊ Γιάννη ήταν κι η Αγία Παρασκευή, αγίασμα. Πηγάδι ήταν κι εκκλησία από πάνω μικρή, 5Χ5 μ. Αυτή φαινόταν νεώτερη από τον Προφήτη Δανιήλ. Ιερό δεν είχε, μόνο κινητές εικόνες”, και 2) “Στο μαχαλά του Άϊ Γιάννη ήταν ο Τσαούς τσεσμές, κοντά στις πόρτες του ντερέ, 50-60 βήματα παραπέρα”. Επισημαίν εται ότι τα όρια της κωμοπόλεω ς Τρίγλιας της εποχής εκείνης δεν είχαν την έκταση της σημερινής Trilye.

Μετά το 1924 και την εκεί εγκατάστα ση ανταλλάξι μων Μωαμεθανώ ν από περιοχές της Ελλάδος, οργανώθηκ ε ο οικισμός αυτός και οι κάτοικοι χρησιμοπο ιούσαν την παραφθορά του Ελληνικού ονόματος σε “Tirilye” ή “Trilye”, μέχρι το 1963 οπότε ονομάστηκ ε Zeytinbag i (Ελαιότοπο ς). Οι κάτοικοι αντέδρασα ν και μετά από πολύχρονο υς αγώνες πέτυχαν την επαναφορά του προηγούμε νου ονόματος του οικισμού το 2011 και η σχετική απόφαση δημοσιεύτ ηκε στο ΦΕΚ 28/25.1.2012.

Ο πληθυσμός της Trilye φαίνεται ότι μειώνεται σταδιακά από το 1970, με βάση τα στοιχεία απογραφών της Τουρκίας, για το διάστημα 1935-2008, που δημοσιεύτ ηκαν στην εργασία της Selma ERTÜRK (Πανεπιστή μιο Κωνσταντι νούπολης) “ZEYTINBAGI (TRILYE)'NDA TURIZM IMKANLARI”, και έφτασε τα 2036 άτομα στην απογραφή του 2008.
 


Στο τέλος του 2012 και στις αρχές του 2013 δημοσιεύτ ηκαν οι Τουρκικοί «Καλλικρατικοί» νόμοι με τους οποίους η Trilye και 35 ακόμη χωριά συνενώθηκ αν στο δήμο Μουδανιών . Η διοικητικ ή αυτή πράξη, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμ ενη μείωση του πληθυσμού, είχε σαν αποτέλεσμ α την υποβάθμισ η της Trylie σε ένα μαχαλά, για την εκλογική διαδικασί α.

Στην ιστοσελίδ α του Τουρκικού Ταχυδρομε ίου https://posta-kodlari.com/bursa/mudanya   αναφέροντ αι οι 5 ταχυδρομι κοί τομείς-γειτονιές-συνοικίες (Mahallesi) της Trilye που είναι, αλφαβητικ ά, οι 1)  Camişerif Mahallesi (στην περιοχή της παραλίας ανατολικά από το τζαμί), 2) Enverpaşa Mahallesi, 3) Halilbey Mahallesi, 4) Niyazibey Mahallesi, και 5) Talatbey Mahallesi . Όπως φαίνεται στο χάρτη που παρέλαβα από τον Süleyman ALKIZ, Μουχτάρη της Trilye, 1) η συνοικία Niyazibey βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της κωμόπολης, είναι σχετικά μικρή σε έκταση και καλύπτει μια περιοχή γύρω από την Παντοβασί λισσα, 2) η Enverpaşa είναι νότια από την προηγούμε νη και φτάνει μέχρι τον κεντρικό δρόμο Iskele Cad (πρώην ντερές),περιλαμβάνοντας και τις εκκλησίες Αγ. Γεωργίου άνω και Παναγίας-Μητρόπολης, 3) η Camişerif καλύπτει την περιοχή ανατολικά από τις δύο προηγούμε νες, μέχρι τη θάλασσα, περιλαμβά νοντας και το Fatih Camii, 4) η Talatbey καλύπτει την περιοχή νότια τoυ οδικού άξονα Karacabey Cad-Iskele Cad (πρώην ντερές), και 5) η Halilbey καλύπτει όλη την υπόλοιπη περιοχή βόρεια και βορειοδυτ ικά της Karacabey Cad (προέκταση της Iskele) και δυτικά των Niyazibey και Enverpaşa .


Συγκρίνον τας τις γειτονιές της Τρίγλιας κατά την περίοδο μέχρι το 1922, με τους ταχυδρομι κούς τομείς-γειτονιές της Trilye, στις οποίες έχει κατανεμηθ εί και αναφέροντ αι στα έγγραφα προσδιορι σμού της θέσης κάθε κτιρίου, διαπιστών εται, κατ’ αρχάς ότι, οι έξι γειτονιές της Τρίγλιας αντιστοιχ ούν σε πέντε γειτονιές της Trilye, αν και τα όριά της έχουν επεκταθεί προς δυσμάς και νότο σε σχέση με εκείνα  που καταλάμβα νε ο αστικός ιστός της Τρίγλιας μέχρι το 1922. Επιπλέον, παρατηρεί ται ότι, ο οδικός άξονας Karacabey Cad-Iskele Cad, που ταυτίζετα ι στο μεγαλύτερ ο τμήμα του με το ντερέ της Τρίγλιας, αποτελεί το όριο της νότιας γειτονιάς Talatbey της Trilye, ενώ η συνολική αυτή έκταση αντιστοιχ ούσε σε τρεις ενορίες της Τρίγλιας (Αγ. Ιωάννη, Παναγία-Μητρόπολη και το νότιο τμήμα του Αγ. Γεωργίου κάτω). Η γειτονιά Niyazibey καλύπτει περιοχή γύρω από την εκκλησία Παναγία Παντοβασί λισσα, όπως αναφέρθηκ ε, η οποία μπορεί να αντιστοιχ ούσε περίπου και στην αντίστοιχ η ενορία πριν το 1922 και η γειτονιά Enverpaşa, νότια της προηγούμε νης, που μπορεί να αντιστοιχ ούσε περίπου σε τμήματα της ενορίας του Αγ. Γεωργίου άνω και της Παναγίας-Μητρόπολης. Τέλος, η γειτονιά Halilbey, δυτικά των δύο προηγούμε νων μπορεί να καλύπτει το τμήμα της ενορίας του Αγ. Γεωργίου άνω στα περιορισμ ένα όρια που είχε πριν από το 1922.
Σελίδες: 1 2 [3] 4 5 ... 10