Τελευταία μηνύματα

Σελίδες: 1 2 3 [4] 5 6 ... 10
31
Η Ιστορία των Προγόνων μας. / Το ανακαινισμένο Χαμάμ της Τρίγλιας, Βιθυνίας.
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 18 Μάιος 2020, 09:44:27 μμ »
Το ανακαινισ μένο Χαμάμ της Τρίγλιας, Βιθυνίας.

Στην περσινή επίσκεψή μας στη Τρίγλια (Σεπτέμβρι ο 2019) είδαμε το «μεγάλο χαμάμ» να έχει ανακαινισ τεί πλήρως και ομολογούμ ε ότι μας εντυπωσία σε. Προσεγμέν η δουλειά, όπου ήταν δυνατόν χρησιμοπο ιήθηκαν τα παλιά μάρμαρα που υπήρχαν. Όπως μας είπαν, προορίζετ αι για κάποιου είδος μουσείο, αλλά προς το παρών παραμένει κλειστό.

Πριν το 1922, η Τρίγλια είχε δύο χαμάμ, το «μεγάλο χαμάμ», δίπλα στον Άγιο Στέφανο, που έγινε τζαμί το 1661 (ή το 1562, δες σημείωση στο τέλος του κειμένου) και ήταν το κέντρο του Τουρκομαχ αλά και το «μικρό χαμάμ», απέναντι, στην άλλη μεριά του Ντερέ, στα «Τσιφούτικα», όπως τα έλεγαν. Τα λουτρά, ήταν καθημεριν ά ανοικτά, άλλες μέρες (ή ώρες) για τις γυναίκες και άλλες για τους άντρες. Τα χαμάμ ήταν χώρος συνάθροισ ης, απόλαυσης, φλυαρίας και καθαριότη τας. Αποτελούσ ε δε τη μοναδική δραστηριό τητα των μουσουλμά νων γυναικών, εκτός σπιτιού, όπου πήγαιναν και χωρίς ανδρική συνοδεία!

Το «Μεγάλο Χαμάμ» δίπλα στον Άγιο Στέφανο (σήμερα Fatih Cami), στην Tirilye Hamam Sok



Το «Μικρό Χαμάμ», στην Eski Hamam Sok



Χάρτης της περιοχής

Όπως μας έλεγαν οι γιαγιάδες μας και κατέγραψε στο βιβλίο της «Η ιστορία μου», σελ. 13, η Σοφία Γιαρένη: «Κοντά στη παραλία, πιο πάνω, στον Κάτω μαχαλά, ήταν και τα λουτρά. Εκεί πηγαίναμε και κάναμε μπάνιο καθαριότη τας δυο τρεις φορές την εβδομάδα. Οι οικογένει ές μαζί με τα παιδιά τους». Ο Σταύρος Μαργαρίτη ς, στα Τριγλιανά Νέα, τεύχος 51, 1985, συμπληρών ει την διαδικασί α του λουτρού: «Έβλεπες από όλες της γωνιές της Τρίγλιας νάρχονται γυναίκες με τους μπόγους τους, που είχαν μέσα τα μπουρνούζ ια, τους φουτάδες, τα πεσκήρια, τα σαπούνια, τα χτένια, τις ελαφρόπετ ρες τα τσόκαρα και ούλα τους τα κουμούλα». Το χαμάμ όμως ήταν και μέρος ξεκούραση ς και χαλάρωσης, μακριά από τις καθημεριν ές έννοιες. Με το λουτρό άνοιγε σε όλους η όρεξη και χρειαζότα νε και κάτι νόστιμο να βάλουν στο στόμα τους. Μετά από τη σχετική συνεννόησ η με τη συγγένισσ α ή τη γειτόνισσ α, που θα πήγαιναν όλες μαζί στο λουτρό, ετοίμαζαν τα απαραίτητ α σεφερτάτσ ια με σαρμάδες, κεφτεδάκι α, μύδια τηγανιτά και άλλα φαγητά, για να τα πάρουν μαζί τους.

Η κατάκτηση της Μικράς Ασίας από τα ισλαμικά φύλα από τον 11ο έως τον 15ο αιώνα έφερε σε επαφή τους μουσουλμά νους κατακτητέ ς με τα θερμά λουτρά των Βυζαντινώ ν, που χρήση τους ήταν διαδεδομέ νη σε ολόκληρη την Μικρά Ασία. Η λέξη «χαμάμ» έχει αραβική προέλευση και σημαίνει ζεστός χώρος. Οι διαφορές του χαμάμ, ως είδος εφιδρωτικ ού λουτρού, σε σχέση με τα βυζαντινά λουτρά και τις ρωμαϊκές θέρμες προήλθε από τη μουσουλμα νική πεποίθηση σύμφωνα με την οποία οι πιστοί έπρεπε να χρησιμοπο ιούν τρεχούμεν ο νερό και να αποφεύγου ν το ζεστό στάσιμο νερό των λουτήρων. Σύμφωνα με το Κοράνι η καθαριότη τα του σώματος πρέπει να γίνεται τουλάχιστ ον δύο φορές την εβδομάδα. Πιο συγκεκριμ ένα, το πλύσιμο των άκρων με τρεχούμεν ο νερό είναι απαραίτητ η προδιαγρα φή προκειμέν ου να προσκυνήσ ει ο πιστός το τέμενος. Για το λόγο αυτό τα περισσότε ρα λουτρά τοποθετού νταν κοντά σε τεμένη-τζαμιά, ενώ στο περίγυρο του τεμένους λειτουργο ύσαν κρήνες. Τα λουτρά ήταν από τα πρώτα έργα που κατασκεύα ζαν οι Οθωμανοί μόλις κατακτούσ αν μια πόλη.

Τουρκικές πηγές ισχυρίζον ται ότι Ο Σουλτάνος Σελίμ ο πρώτος, (1512-1520), για να ενισχύσει την Τούρκικη παρουσία στη Τρίγλια, μετέφερε πληθυσμού ς από το Πόντο (Kastamono u, Tokat) και την Καππαδοκί α (Κιουτάχια). Πράγματι, στη εξώπορτα του Αγίου Στεφάνου η τούρκικη επιγραφή που υπάρχει, αναφέρει το 1562 σαν ημερομηνί α μετατροπή ς του σε τζαμί (Ευαγγελίδ ης, σελ 118). Μετά την δημιουργί α τζαμιού για τους πιστούς, είναι φυσικό να κτίστηκε και το χαμάμ για να εξυπηρετή σει τις ανάγκες του Τούρκικου πληθυσμού, που είχε αυξηθεί.

Ο φωτισμός των λουτρών στις ρωμαϊκές θέρμες γινόταν από μικρά ανοίγματα . Ο τρόπος αυτός υιοθετήθη κε και από τους βυζαντινο ύς, οι οποίοι όμως κάλυψαν μικρές κυκλικές οπές με χοντρά γυαλιά τους «ομφαλούς». Η τεχνική αυτή συνεχίστη κε και στα τουρκικά χαμάμ.

Τα χαμάμ χρησιμοπο ιούν το σύστημα των υπόκαυστω ν δαπέδων και των κάθετων πήλινων σωλήνων κυκλοφορί ας θερμού νερού, ενώ η διάταξη του χώρου ήταν όμοια των βυζαντινώ ν κτισμάτων . Το οθωμανικό χαμάμ της Τρίγλιας αποτελείτ αι: 1) Από μία αίθουσα, τα αποδυτήρι α, οποία θερμαίνετ αι χλιαρά για να αλλάζουν οι λουόμενοι τα ρούχα τους (είκονα 1). Η πρώτη αυτή αίθουσα διαθέτει σιντριβάν ι και ξύλινο υπερώο, όπου εκεί ήταν τα αποδυτήρι α (διακρίνετ αι στα αριστερά της φωτογραφί ας). Σε αυτή την αίθουσα γινόταν επίσης και η ξεκούραση μετά το λουτρό. 2) Από ένα μικρό τοξωτό άνοιγμα, προχωράς στη κρύα αίθουσα, εικόνα 2, που θερμαίνετ αι μέτρια (25ο βαθμούς) και χρησιμεύε ι στο να συνηθίζει το σώμα τη ζέστη. Στην αίθουσα αυτή υπάρχουν και βρύσες για να μπορούν να πλυθούν όσοι δεν αντέχουν την πολλή ζέστη. 3) Τέλος, τη θερμή αίθουσα, εικόνα 3, όπου η θερμοκρασ ία φτάνει τους 38°- 40° C. Η αίθουσα διαθέτει πεζούλια περιμετρι κά, για να κάθονται οι λουόμενοι και μια σειρά από γούρνες, από όπου με τα τάσια, έπαιρναν το νερό και το έχυναν πάνω τους, ώστε να πλένονται με τρεχούμεν ο νερό. Στην αίθουσα αυτή μπορεί να υπάρχουν και λουτἠρες (όπως αυτός δίπλα την πόρτα), για τους μη μουσουλμά νους που επισκέπτο νται το χαμάμ.


1.   Η είσοδος του χαμάμ και τα αποδυτήρι α



2. Η κρύα κάμαρα



3. Η θερμή κάμαρα

Αμέσως μετά ο λουόμενος περνούσε στους ατομικούς θαλάμους, όπου υπήρχαν ισχυρά θερμαινόμ ενοι μαρμάρινο ι πάγκοι για παροχή μασάζ από τον λουτρονόμ ο (χαμαμτζή) με τα χέρια ή με βούρτσες, ώστε να απομακρυν θούν τα νεκρά κύτταρα. Στη συνέχεια υπήρχε ο χώρος με την δεξαμενή ζεστού και κρύο νερού για το σαπούνισμ α και το ξέβγαλμα. Τέλος, ο λουόμενος πήγαινε στη πρώτη αίθουσα (αποδυτήρι α) όπου ακολουθού σε η ξεκούραση, το φαγητό, η οινοποσία και η ψυχαγωγία .

Τα χαμάμ ανήκαν στις τοπικές κοινότητε ς και οι άνθρωποι που δούλευαν στα χαμάμ ήταν υπάλληλοι της. Το μικρό αντίτιμο που πλήρωναν οι λουόμενοι έφερναν ένα πολύ καλό έσοδο στη κοινότητα .

Σημείωση

Ο Τρύφων Ευαγγελίδ ης στο βιβλίο του «Βρύλλειον-Τρίγλια», αναφέρει δύο χρονολογί ες για την μετατροπή του Αγίου Στεφάνου σε τζαμί.
Στην σελ. 32, αναφέρει σαν ημερομηνί α μεταβολής του Αγ Στεφάνου σε τέμενος το 1661 μ.Χ. -χωρίς όμως να αναφέρει την πηγή του. Ενώ στη σελ. 118, αναφέρει ότι στη εξώπορτα του Αγίου Στεφάνου υπάρχει τουρκική επιγραφή που σαν ημερομηνί α μετατροπή ς του σε τζαμί αναφέρει το 1562 μ.Χ.


Αναφορές

Θεοδ Καλλιανίδ η, «Οι ατμοσφαιρ ικοί χώροι των Λουτρών - Σημερινά Μουσεία», πτυχιακή εργασία, 2005.
http://ir.lib.uth.gr/bitstream/handle/11615/3156/P0003156.pdf?sequence=1

Μανταλένα Μπαφίτη, «Λουτρικές Εγκαταστά σεις της Βορείου Ελλάδος», ερευνητικ ή εργασία, 2013,
http://www.greekarchitects.gr/site_parts/doc_files/82.13.11.pdf

Σοφία Γιαρένη, «Η ιστορία μου», σελ. 13

Σταύρος Μαργαρίτη ς, Τα λουτρά της Παλιάς Τρίγλιας, Τριγλιανά Νέα 51, 1985.
http://www.triglianoi.gr/trigliana%20nea%20pdf/%ce%a4%ce%b5%cf%8d%cf%87%ce%bf%cf%82%20%ce%9d=51.pdf

Μάκης Αποστολάτ ος, Η περιοχή Τσιφούτικ α της Τρίγλιας,
https://www.triglianoi.gr/index.php?topic=1795.0


32
Η Ιστορία των Προγόνων μας. / ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ από την καταστροφή του 22
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 08 Μάιος 2020, 05:57:46 μμ »
ΑΝΑΜΝΗΣΕΙ Σ από την καταστροφ ή του 22
Πηγή: Τριγλιανά Νέα αριθμός φύλλου 5  28/6/1976
Επιμέλεια: Κοκκαλάς Αλέκος
Ήταν Αύγουστος τού 1922. Ήμουν μικρό παιδί τότε και μόλις είχα γυρίσει με τούς γονείς μου από την Τριγλιά, που περάσαμε τις θερινές διακοπές μας.
Τακτοποιο ύσαμε το καινούργι ο σπίτι μας στο Καντίκιοϊ της Πόλης, για μόνιμη πια εγκατάστα ση, υστέρα από τόσους και τόσους διωγμούς. ’Εγώ  προσωπικά, ετοιμαζόμ ουν να γυρίσω στη Σμύρνη όπως κάθε χρόνο από το 1919  ως το 1922  για να συνεχίζω τις σπουδές μου στην περίφημη Ευαγγελικ ή Σχολή ,κάτω από την άμεση επίβλεψη
τού Μεγάλου θείου μου Μητροπολί τη Σμύρνης Χρυσοστόμ ου. Εκείνες τις μέρες κυκλοφορο ύσαν δυσάρεστε ς ειδήσεις, για την κατάσταση τού Ελληνικού στρατού στο Μικρασιατ ικό Μέτωπο. Μιλούσαν για υποχωρήσε ις, πού μπορούσε να εξελιχτού ν σε συμφορά. Αλλά όλοι είχαμε την ελπίδα, πώς κάτι θα γένη να σωθεί, την τελευταία στιγμή, ή κατάσταση .
Ξαφνικά, τα μαντάτα άρχισαν  να γίνονται από μέρα σε μέρα πιο άσχημα.
Οι Τούρκοι άρχισαν στην Πόλη να παίρνουν θάρρος —θάρρος πού δεν είχαν πρώτα νά κάνουν διαδηλώσε ις, να ζητωκραυγ άζουν τον Κεμάλ —Γιαμασίν Κεμάλ Πασά  και
να γίνονται προκλητικ οί απέναντι στους. Έλληνες. Οι καρδιές όλων μας, μικρών και μεγάλων, σφίγγοντα ν από την άγωνία. Οί γονείς μου αποφάσισα ν να καθυστερή σουν το ταξίδι μου προς την Σμύρνη, έως ότου ξεκαθαρίσ ει ή κατάσταση ς.  Και ξαφνικά ένα πρωί αακούστηκ ε το τραγικό μαντάτο. Το μέτωπο έσπασε. Ο Ελληνικός  Στρατός υποχωρεί άτακτα. Οι Τούρκοι προελαύνο υν και οι άτακτοι τού Κεμάλ καταστρέφ ουν τα πάντα στο διάβα τους, δεν αφήνουν τίποτε όρθιο, λεηλατούν, βιάζουν, σκοτώνουν . Απέραντη αγωνία και απελπισία στις ψυχές όλων μας. Τι θα  απογίνουν οι δικοί μας, οι συγγενείς μας οι πατριώτες μας.  Ένα μεσημέρι φθάνει στο σπίτι κάτωχρος ό πατέρας και μας διαβάζει ένα έγγραφο του Προέδρου της Τρίγλιας, Ιατρού κ. Κ. Κόνδυλένι ου — πατέρα της γυναίκας μου — υπογεγραμ μένο από όλα τα μέλη του Κοινοτικο ύ Συμβουλίο υ, πού ήταν μια απελπισμέ νη κραυγή, μια έκκληση:  Συμπατριώ τη και φίλε κ. Φίλιππε Καβουνίδη σώσε μας. Κάνε ότι μπορείς, στείλε όσα καράβια μπορείς, πλήρωσε οτιδήποτε για λογαριασμ ό μας, να σωθούμε και θα στο χρωστάμε όσο ζούμε... εμείς και τα παιδιά μας...
Αυτά έλεγε το έγγραφο πού το φύλαξα, σαν κειμήλιο, άλλα δεν το βρίσκω  τώρα, δυστυχώς, στα αρχεία μου. Ίσως ζουν ακόμη μερικοί από κείνους πού το υπέγραψαν
τότε και το θυμούνται . 'Ο πατέρας, στη συνέχεια, να μπόρεση να βοηθήσει τούς συμπατριώ τες μας, στην τραγική αυτή στιγμή, χωρίς να λογαριάσε ι υποχρεώσε ις, έξοδα, θυσίες. Η μητέρα μου έκλαιγε όχι μόνο για την καταστροφ ή του χωριού και της Ελλάδος, άλλα γιατί στην Τριγλιά ευρίσκοντ ο σε διακοπές, όλες οι αδελφές της, οι συγγενείς της και στην Σμύρνη κινδύνευε ο αδελφός της, Μητροπολί της Σμύρνης Χρυσόστομ ος.
Όλοι ήμασταν , άλαλοι και κλαίγαμε. Ο πατέρας συζητούσε με τον εαυτό του φωναχτά, γυρεύοντα ς λύση στο που και πώς θα βρει  και άλλα πλοία να στείλει.
Ξαφνικά ξεπήδησε στη σκέψη του η ιδέα να ναύλωση ένα υπερωκεάν ιο, το Κωνσταντι νούπολις», πού βρίσκοντα ν, τις μέρες εκείνες, στην Πόλη. Θα διέθετε για τον σκοπό αυτό, ότι είχε και δεν είχε. Έπρεπε να το στείλει, να μεταφέρει όλους τούς Τριγλιάνο ύς με όσα περιουσια κά στοιχεία θα μπορούσαν να διασώσουν και μαζί μ αυτούς και
τους Σιγηνούς, Μουντανιώ τες καί Κιώτες. Έφυγε από το σπίτι τρέχοντας . Πήγε στο λιμεναρχε ίο. Ζήτησε την σχετική άδεια.  Τού την έδωσαν.
 Συμφώνησε με την εταιρία, πού είχε το «Κωνσταντινούπολις», να αναλάβει όλα τα τεράστια έξοδα, για να κίνηση το υπερωκεάν ιο και να τούς πλήρωση ένα πολύ υψηλό ναύλο, γιατί είχαν τον δικαιολογ ημένο φόβο πώς  θα συλληφθεί ή βυθιστεί  το βαπόρι από τούς Τούρκους.
Και ενώ ή συμφωνία είχε προχωρήσε ι και είχε φθάσει στο τέλος της, πήρε ένα τηλεφώνημ α από τον Πατριάρχη ότι τον ζητά επείγοντο ς Τρέχει στο Πατριαρχε ίο να μάθει τι τον θέλουν. Ο Πατριάρχη ς του λέγει, ότι πληροφορή θηκε τις ενέργειες του, για
την ναύλωση του «Κωνσταντινούπολις», τον συγχαίρει για τις προσπάθει ές του και τις θυσίες του, άλλα του ζητεί να σταλεί το «Κωνσταντινούπολις» στη Σμύρνη, πού κινδύνευε περισσότε ρο. Ο πατέρας εξήγησε στον Πατριάρχη ότι αυτό δεν ήταν πρακτικά δυνατόν, για
τρεις λόγους. Πρώτα γιατί έως ότου ετοιμασθε ί το υπερωκεάν ιο, φόρτωση την ποσότητα κάρβουνα, πού χρειαζότα ν για το ταξίδι στην Σμύρνη και κάνει την διαδρομή προς Σμύρνη, ή Σμύρνη θα είχε πέσει και θα έφθανε εκεί κατόπιν εορτής, χωρίς να μπορεί πια να προσφέρει καμιά βοήθεια. Δεύτερον γιατί ή δαπάνη ήταν πολύ μεγάλη για τούς ώμους του και Τρίτον γιατί, αν προσφερότ αν να ξόδεψη οτι είχε και δεν είχε, το έκανε μόνο γιατί ήθελε με κάθε προσωπική του θυσία, να σώσει τούς συγγενείς τούς φίλους και τούς συγχωριαν ούς του, από τον βέβαιο θάνατο από τούς Τούρκους.
Το Πατριαρχε ίο επέμενε στο να σταλεί το «Κωνσταντινούπολις» στην Σμύρνη και τελικά
ό πατέρας αναγκάστη κε να παραιτηθε ί από την προσπάθει ά του, να ναύλωση το υπερωκεάν ιο, αφού  δεν τον άφηναν να το στείλει εκεί πού ήθελε, δηλαδή  στην Τριγλιά.
Φυσικά, είχε δίκαιο, ως προς το ταξίδι τού «Κωνσταντινούπολις» στη Σμύρνη, γιατί την
άλλη μέρα το πρωί ή Σμύρνη έπεφτε στα χέρια των Τούρκων  άτακτων και φυσικά τα «Κωνσταντινούπολις» δεν θα είχε προφθάσει, ούτε να φύγει καν για το ταξίδι του προς την Σμύρνη. Ή αποτυχία του, με την ναύλωση του «Κωνσταντινούπολις» τον έφερε σε πλήρη απελπισία .
Γύρισε στο σπίτι συντετριμ μένος από την απόγνωση. Και τότε μια άλλη σκέψη πέρασε από το μυαλό του. Από τα άλλα, ιδιόκτητα πλοία πού είχε, το «Ευστράτιος Καβουνίδη ς» ταξίδευε, τις μέρες εκείνες, στη Ρουμανία και επομένως δεν πρόφταινε, να το γυρίσει πίσω, για να σταλεί στην Τριγλιά.
Και το «Βυθυνία» ήταν αχρηστεμέ νο, με το ένα από τα δύο καζάνια του σε επισκευή.
’Αν το ξεκινούσε μόνο με ένα καζάνι. Δεν θα μπορούσε να ταξιδέψει βέβαια με ολη του την ταχύτητα. Ούτε με πλήρη ασφάλεια. Θα μπορούσε όμως να αποτελέσε ι μια λύση  μια λύση ανάγκης .
 Και για να αντιμετώπ ιση τον κίνδυνο τυχαίας ζημιάς του μοναδικού καζανιού πού υπήρχε, τότε θα έμενε καραβοφάν αρο το βαπόρι, στο πέλαγος, σκέφθηκε να στείλει, για ασφάλεια, ένα ρυμουλκό. Θα τον άφηνε όμως το λιμεναρχε ίο ν’ αναλάβει το τόλμημα;
Υπό κανονικές συνθήκες, ούτε σκέψη καν μπορούσε να γένη,   οι αρχές δεν θα επέτρεπαν κάτι τέτοιο.
'Αλλά με τις συνθήκες πού είχαν δημιουργη θεί με τον κίνδυνο τού Τούρκου επιτετραμ μένου , άραγε θα τού έδιναν την άδεια;  Ξανάρχισα ν τα τρεχάματα και τα  παρακάλια . Στο τέλος τού δώσανε την πολυπόθητ η άδεια. Γύρισε το βράδυ σπίτι ανακουφισ μένος.
Το «Βιθυνία» ετοιμαζότ αν πυρετωδώς και το ρυμουλκό είχε βρεθεί να το συνοδέψει ...
Το ρυμουλκό πού ή θεία πρόνοια είχε φροντίσει   χάρη στη ζημιά του ενός καζανιού
να είναι απαραίτητ ο σαν ασφάλεια και πού θα αποδεικνυ όταν σωτήριο για τη διάσωση
των Τριαγλιαν ών. Ή μητέρα παρακαλού σε τον πατέρα, να σκεφθεί, το πώς θα φύγουμε και εμείς ένα τσούρμο μικρά παιδιά τότε να σωθούμε, γιατί ο πατέρας είχε ήδη τρεις καταδίκες σε θάνατο από το Τουρκικό κομιτάτο, για τις υπηρεσίες πού προσέφερε στην Ελλάδα.
Και φυσικά τώρα υπήρχε κίνδυνος να τον εκτελέσου ν οι εξαγριωμέ νοι Τούρκοι, από τη μια στιγμή στην άλλη. Εκείνος όμως είχε άλλα στο νου του. Και κάποια στιγμή τον άκούσαμε ήρεμα μα αποφασιστ ικά, να μας λέει, πώς πήρε την απόφαση, να πάει ο ίδιος στην
Τριγλιά με το «Βιθυνία» την ώρα πού όλοι έφευγαν  όπως από  εκεί  για να μη διακινδύν ευση το έργο της σωτηρίας. Κι’ αυτό, γιατί φοβότανε πώς ο πλοίαρχος ή το πλήρωμα μπορούσε να φοβηθούν και να φύγουν, πριν ολοκληρώσ ουν το σωτήριο έργο τους. Μάταια ή μητέρα έκλαιγε και τον παρακαλού σε ν’ αλλάξει γνώμη είχε μικρά παιδιά, πού κινδύνευα ν να μείνουν ορφανά... Εκείνος επέμεινε. .. Τελικά συμβιβάστ ηκαν, με
το να της υποσχεθώ, πώς δεν θα βγει έξω από το πλοίο, στή στεριά, για κανένα λόγο...
Έτσι έφυγε το Βιθυνία με το ρυμουλκό και τον πατέρα και έφθασε στην Τριγλιά.
Βρήκε μια Τριγλιά έρημη από κάθε πλεούμενο . Και ή τελευταία βάρκα είχε φύγει προς την σωτηρία. Και χιλιάδες Τριαγλιαν οί και κάτοικοι των γειτονικώ ν χωριών ι είχαν συγκεντρω θεί στην παραλία και περίμεναν την σωτηρία — το βαπόρι πού θα έστελνε ό Φίλιππος Κάβουνίδη ς.
Το «Βιθυνία» μεγάλο πλοίο  δεν μπορούσε να πλησιάσει στην παραλία. Και ούτε βάρκες ούτε καΐκια υπήρχαν πια, να μεταφέρου ν τον κόσμο στο πλοίο.
Ή θεία πρόνοια όμως,  ανέφερα προηγουμέ νως, είχε βάλει το χέρι της. Τα ρυμουλκό, πού συνόδευε το Βιθυνία για λόγους μόνον ασφαλείας, άρχισε να πλησιάζει στη στεριά και να πλευρίζει την προβλήτα πού πριν από λίγα χρόνια είχε κατασκευά σει ο Ελληνικός Στρατός στην Τριγλιά ύστερα από παράκληση τού Δεσπότη της Σμύρνης. Ό κόσμος έριχνε, όπως - όπως, ότι είχε κατορθώσε ι να πάρει μαζί του, στο κατάστρωμ α του ρυμουλκού, έμπαινε μέσα και αυτό γεμάτο τούς έφερνε στο «Βιθυνία». Εκεί τα πράγματά τους έμπαιναν στα αμπάρια τού πλοίου και ο κόσμος κούρνιαζε στις καμπίνες, στα καταστρώμ ατα και στα υποστρώμα τα του πλοίου. Χιλιάδες μπήκαν έτσι στο πλοίο σώζοντας τελικά τη ζωή
τους και οτι πιο πολύτιμο κατόρθωσα ν να πάρουν μαζί τους. Σε κάποια στιγμή ο πατέρας,
παραβαίνο ντας τις υποσχέσει ς πού είχε δώσει στη μητέρα, πήρε μερικούς ναύτες οπλισμένο υς και βγήκε στη στεριά.
 Γύρισε τις εκκλησίες της Τρίγλιας, πήρε τις πιω πολύτιμες και θαυματουρ γές εικόνες την ΠΑΝΤΟΒΑΣΙ ΛΙΣΣΑ και την ψηφιδωτή ΑΓΙΑ ΕΠΙΣΚΕΨΉ, πήρε τα δισκοπότη ρα, τούς χρυσούς και ασημένιου ς σταυρούς των εκκλησιών, πήρε τα μουσικά όργανα, πού ο ίδιος είχε χαρίσει στην Τριγλιά, και τα έφερε στο πλοίο. "Αργότερα τα παρέδωσε στην Ελληνική Κυβέρνηση . Επειδή μερικοί Τριγλιανο ί  δίσταζαν να φύγουν από το χωριό και να αφήσουν τις περιουσίε ς τους, τρέχοντας προς το άγνωστό, προσπάθησ ε να τους πείσει πώς ήταν βέβαιο, πώς οι Τούρκοι, πού κατέβαινα ν άγριοι, θα τούς περνούσαν από το μαχαίρι. Εκείνοι έμειναν αμετάπεισ τοι. Για να επιτύχει να σώσει και τούς λίγους  αυτούς  παρά το πείσμα τους  πήρε σαν όμηρους στο πλοίο τις οικογένει ες των λίγων Τούρκων πού έμεναν στην Τρίγλια.  Όταν πια άδειασε ή παραλία από τον κόσμο, το «Βιθυνία», γεμάτο κόσμο ως τα κατάρτια, εγκατέλει ψε την Τριγλιά και ό πατέρας δακρυσμέν ος  που γεννήθηκε και αγάπησε να χάνεται σιγά - σιγά από τα μάτια του...
Σε λίγο οι Τούρκοι έφθασαν στο χωριό, έπιασαν τούς λίγους πού έμειναν εκεί και θέλησαν
να τούς σκοτώσουν όλους. Ο φόβος όμως των αντιποίνω ν στις τουρκικές οικογένει ες
πού κρατούσε στο «Βιθυνία», σαν όμηρους ο πατέρας, τους κράτησε.
Και έτσι σώθηκαν και οι λίγοι πού είχαν απομείνει στο χωριό και κατάφεραν με χίλια
βάσανα να σωθούν προς την Πόλη, αργότερα. Το «Βιθυνία» έφθασε στη Ραιδεστό και άρχισε να βγάζει τον κόσμο και τα πράγματα πού είχε σώσει ο καθένας . Σε λίγο θα ξαναγύριζ ε στην Πόλη να συνέχιση την επισκευή του, για να πάρει κι αυτό, αργότερα, το δρόμο τού γυρισμού προς την Ελλάδα. Μόνος έβλεπε, για τελευταία φορά το χωριό του. Το χωριό πού Την όμορφη αυτή  ανάμνηση, όμορφη γιατί άφορα μια προσπάθει α ενός Ανθρώπου να κάνει κάθε θυσία, να κινδυνεύσ ει ο ίδιος για να σώσει τούς φίλους του και τούς συμπατριώ τες του, σκιάζει μια Αγνωμοσύν η τέλεια Αδικαιολό γητη.
"Όλη ή κινητοποί ηση των τόσων δικών μας πλοίων και ή ναύλωση των ξένων, Απαιτούσα ν, φυσικά, έξοδα. Τα έξοδα τα πλήρωνε όλα ο πατέρας. Δεν τα λογάριαζε . "Άλλωστε είχε το γράμμα της Δημογερον τίας, πού του έγραφε «κάνε ότι μπορείς να μάς σώσεις.
Μη σκεφθείς τι θά ξοδέψης. Θα σου χρωστάμε τη ζωή μας... "Όταν το «Βιθυνία» έφθασε στην Ραιδεστό, ο λογιστής του πλοίου στάθηκε στην έξοδο και σύμφωνα με εντολή τού πλοιάρχου δεχόταν, από όσους έβγαιναν στην στεριά, ότι μπορούσε και ήθελε ο καθένας να συνεισφέρ ω, για να πληρωθεί μέρος Από τα έξοδα τόσων πλοίων πού εστάλησαν να τούς σώσουν. Και έδινε ο καθένας ότι ήθελε. Βρέθηκαν όμως άνθρωποι από εκείνους πού σώθηκε ή ζωή τους  πού πήγαν στο λιμεναρχε ίο και κατήγγειλ αν ότι στο πλοίο τούς ζητούσαν άκρβω ναύλο!! Και αξιωματικ ός του λιμεναρχε ίου κατέφθασε να ελέγξει τί συμβαίνει . Βρήκε τον λογιστή, άνοιξε την τσάντα, πού έριχνε ο καθένας ότι ήθελε και τη βρήκε
να έχει χάρτινες τούρκικες λίρες και μετζίτια. Μετρήθηκα ν. Το ποσόν, πού είχε συγκεντρω θεί, δεν μπορούσε να καλύψει ούτε το ναύλο του ρυμουλκού!
Τί ντροπή!!
Σε λίγο με διάφορα πλοία, δικά μας και ξένα, άρχισαν να συρρέουν οι Τριγλιανο ί στην
Τένεδο και ύστερα στην Ελλάδα. Το «Ελλήσποντος», ρυμουλκών τας Τριγλιανά ψαροκάικα,
και γεμάτο πρόσφυγες Τριγλιανο ύς, έφθασε στην Ραφήνα και αποβίβασε τούς πρώτους
καινούργι ους κατοίκους της. Σε μια γωνιά πού το κουνούπι και οι ελώδεις πυρετοί θέριζαν τον κόσμο και πού ύστερα από απέραντο μόχθο και προσπάθει α έγινε ή σημερινή όμορφη πολίχνη, το δροσερότε ρο θέρετρο της ’Αθήνας. Στην κορυφή ενός λοφίσκου, κοντά στη θάλασσα και δίπλα το νεκροταφε ίο της Νέας Τρίλιας, Ραφήνας, διάλεξε μια θέση για τον αιώνιο ύπνο του ό πατέρας. ’Έβαλε και άνοιξαν τον τάφο του εκεί, ζητώντας από όλους μας να τον εμπιστευτ ούμε στο χώμα της καινούργι ας πατρίδας του, όταν κάποτε κλείσει τα μάτια του. " Ήθελε να συνέχιση να βρίσκεται ανάμεσα στους συμπατριώ τες του πού τόσο αγάπησε, Οι γραμμές μου αυτές, πού έχουν σκοπό να μάθουν οι νεότεροι πώς έτυχε να βρεθούν ξεριζωμέν οι στην νέα μας πατρίδα και να ξαναθυμηθ ούν οι πιο παλιοί τις πικρές ώρες της καταστροφ ής, ας είναι και ένα ευλαβικό μνημόσυνο στη μνήμη εκείνου πού στάθηκε πάντα πολύ κοντά στο χωριό του, γραμμένο από το χέρι ενός από τους γιούς του, πού έζησε μικρός λες εκείνες τις τραγικές ώρες  και πού έμειναν ανεξίτηλα χαραγμένε ς στη μνήμη του

ΧΡΥΣΟΣΤΟΜ ΟΣ . ΚΑΒΟΥΝΙΔΗ Σ
33
Η Ιστορία των Προγόνων μας. / ΝΕΑ ΤΡΙΓΛΙΑ ΜΙΑ ΝΕΑ ΚΩΜΟΠΟΛΙΣ ΓΕΝΝΙΕΤΑΙ 1924-25
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 05 Μάιος 2020, 09:29:36 πμ »
Πηγή: Τριγλιανά Νέα αριθ. φύλλου 2/ 20-12-1975
Επεξεργασ ία: Κοκκαλάς Αλέκος
Πρέπει να διαβαστεί από όλους.

Με την Μικρασιατ ική καταστροφ ή όλοι οι "Έλληνες της Μικρές Ασίας, Πόντου και Θράκης, διωγμένοι και κυνηγημέν οι από τους βαρβάρους, Τούρκους, ήρθαν στην μητέρα Ελλάδα και  άρχισαν να δημιουργο ύν νέας πόλεις και χωριά.
"Έτσι και  εμείς  αφήσαμε την αγαπημένη μας πατρίδα Τριγλιά, μια κωμόπολη πολλών αιώνων και  καμάρι της Βιθυνίας και  ξεκινήσαμ ε για μια νέα κωμόπολη. Κυνηγημέν οι από την τρελή μανία των Τούρκων φθάσαμε άλλοι στην Ραιδεστό και  άλλοι στην Τένεδο και οσοι είχαν χρήματα προχώρησα ν μακρύτερα μέχρι την  Πειραιά. Και έτσι το δράμα μας άρχισε από το 1922. Ένα πρωί ξεκινήσαμ ε από την Ραιδεστό όλοι μαζί προς άγνωστες κατευθύνσ εις, άλλοι φθάσαμε στο Σουφλί, άλλοι στην Άνθη, Κομοτηνή, Καβάλα κλπ.
Άρχισε έτσι το δράμα της ταλαιπωρί ας και άκουγες από ορισμένου ς να λένε: «θά  γυρίσουμε στα μέρη μας, άλλοι πάλι έλεγαν: Κοιτάξτε να βρείτε νέους τόπους και μην περιμένετ ε να γυρίσουμε πίσω. Και ο Γολγοθάς συνεχίζετ αι με νέες κακουχίες, φτωχές. Και ο καθένας, ανάλογα με το επάγγελμά του προσπαθεί να ψάξει να βρει τόπο, για να κάνει την καινούργι α του κατοικία.  Άρχισαν να χωρίζοντα ι σε ομάδες από αυτές άλλες έφυγαν για την Αθήνα και άλλες για την Θεσσαλονί κη. Όταν ή ήλθαμε στην Θεσσαλονί κη άλλοι πήγαμε στην Τούμπα, άλλοι στο  Καραμπουρ νάκι και εκεί μάς έβαλαν
να καθίσουμε στα συμμαχικά τόλ και στις παράγκες. Το τι υποφέραμε δεν μπορεί να το φαντασθεί ένας σύγχρονος άνθρωπος. Άρχισε να μάς χτυπά ή μανία του χειμώνας, της πείνας, της αρρώστιας . Τι μπορούσε να κάμει ένας πατέρας  με 3, 4, παιδιά;
Ύστερα από λίγο διάστημα άρχισαν διάφορες επιτροπές να γυρίζουν στις διάφορες περιοχές να βρούν το κατάλληλο μέρος να φτιάξουμε την καινούργι α μας κωμόπολη.
 Μια από τις επιτροπές με επικεφαλή ς τον Δεσπότη Καμπακίας  Κάρατσι, επεσκέφθη την περιοχή των σημερινών Μουδανιών, πού λεγόταν Καργυλιμά νι, του ' Αγίου Μάμαντος και το Σουφλάρι. Είχαν γίνει και άλλες προτάσεις από τον  πατριώτη Αναστάσιο Παπάζη, γεωπόνο του υπουργείο υ Γεωργίας, εις την τοποθεσία της σημερινής 'Αγίας Τριάδος, Περαίας και Μπαξέ, άλλα οι παράγοντε ς τότε δεν το ενέκριναν . Διότι δεν υπάρχουν  ελαιόδεντ ρα και αυτό, διότι οι περισσότε ροι από αυτούς ήσαν ελαιοπαρα γωγοί, γεωργοί και ψαράδες. Έτσι προτιμήθη κε το Σουφλάρι, όπου είχε ελιές πολλές μέσα στά  ρουμάνια, άγριες, πού θα τις μπόλιαζαν και θα έκαμναν λιοτόπια. Στα Μουδανιά δεν πήγαν, διότι ήταν ελώδες  το μέρος και γεμάτο κουνούπια . προς  το Σουφλάρι δεν έκτι-
σαν τον συνοικισμ ό εις την θάλασσαν, διότι είχε ποτάμια (Τερέδες) και έλη και αποφάσισα ν εις την θέση πού είναι σήμερα. Έτσι, αρχίσαμε να συγκεντρω νόμαστε εκεί. Ένα πρωί αρχίσαμε να ετοιμαζόμ αστε για το Σουφλάρι.  Όταν φθάσαμε άρχισε ο καθένας να ταχτοποιε ίται  όπως μπορούσε σε διάφορα μέρη και οι περισσότε ροι να κάμουν τα αντίσκηνα τους μ’ αυτά πού τούς έδωσε ή αποκατάστ ασης προσφύγων . Και άπο εκείνη την στιγμήν άρχισε ένας νέος Γολγοθάς για την νέα πατρίδα Νέα Τρίγλια, πού άρχισε με πολύ μεγάλες θυσίες. Αφού ο κάθε γονιός έστησε το αντίσκηνο του για να εξασφάλισ η τα
παιδιά του από  τον χειμώνα και την βροχή, άρχισε να βρίσκει τρόπο πώς να τα θρέψη. Δεν ήταν μόνον ο Γολγοθάς της στέγης, αλλά και ή διατροφή των παιδιών και των γερόντων.
Σε λίγες μέρες είχαν στηθεί ολα σχεδόν τα αντίσκηνα στην σημερινή πλατεία. Εκεί πού άλλοτε έβλεπε κανείς Απέραντα ρουμάνια τώρα αντίκριζε μια θάλασσα άπο αντίσκηνα πού θαλασσοδέ ρνονταν στον χειμώνα με τούς Ανέμους και τις θύελλες.
Αυτό το έβλεπε κανείς καλύτερα από την ξινή. Ή νέα κωμόπολης και  τα πολλά αντίσκηνα φαινόταν τότε σαν μανιτάρια πού ξεφύτρωνα ν μέσα από τα πουρνάρια, τις φωτιές και τούς καπνούς. Βλέποντας το θέαμα αυτό αναπολούσ ες την γλυκεία Μικρά Ασία και έλεγες πού είσαι να δεις τούς καλούς ανθρώπους πού, έκρυβες στα σπλάχνα σου τώρα τούς φιλοξενού ν τα ρουμάνια.
Και για γιατρούς είχαμε τους πρακτικού ς, τούς λεγομένου ς νοσοκόμου ς, τούς μακαρίτες Αναστάσιο Μπόλκαν, τον Μαστραλέξ η και την “Όλγα Καλπάκενα (Μπόλκενα). Ό μεν Μπόλκας με την τανάλια του ήταν οδοντογια τρός, για τί τούς έβγαζε τα δόντια, ο Μαστραλέξ ης με την σύριγγα έβαζε ενέσεις και ή Καλπάκενα με το τσάρκη της καί τις βεντούζες της και με τα διάφορα πρακτικά της  γιατροσόφ ια.
Αυτή ήταν ή πρώτη στοιχειώδ ης περίθαλψη ς και λίγα κινίνα για την ελονοσία. Για φώς μια λάμπα ή ένα σπαρματσέ το η κρεμασμέν η μια γρατζούνα φτιαγμένη για φανάρι με ένα κερί μέσα που τρεμόσβην ε από τον αέρα.
Μάζευαν τα πουρνάρια και τις άγριες νύχτες του χειμώνα, άναβαν φωτιές για να μην πλησιάζου ν τα πεινασμέν α τσακάλια και οι λύκοι πού ούρλιαζαν και οι κουκουβάγ ιες πού έσκουζαν τρομακτικ ά από τα τουρκικά μνήματα πού βρισκόταν στην Ξινή, λες και μοιρολογο ύσαν μαζί για το κακό πού πάθαμε. Σε λίγο καιρό άρχισε ή περίθαλψη ς εποικισμο ύ. Γύριζαν Επιτροπές και κόντρα Επιτροπές να γράφουν πόσα άτομα είχε ο κάθε Οικογενει άρχης, για να του δώσουν ανάλογα ζώα, Εργαλεία, χωράφια, σπίτι κ.λπ.
Τα πρώτα Χριστούγε ννα έφθασαν. Οι άγιες ημέρες μας βρήκαν μέσα στα αντίσκηνα . Αγαπητοί μου πατριώτες . Για κλείστε τα μάτια σας, όσοι έχετε ζήσει τα πρώτα εκείνα Χριστούγε ννα στο Σφουλάρι και πάτε μερικές δεκάδες χρόνια πίσω, θα διαπιστώσ ετε τότε την  σημερινή ευτυχία σας και να δοξάσετε τον Πανάγαθο θεό πού ζήσαμε και  απολαμβάν ουμε τούς καρπού  της θυσίας αυτών πού έφυγαν. Αυτό αγαπητοί μου αναγνώστε ς ισχύει και  για όσους δεν έζησαν την ταλαιπωρί α εις το Σουφλάρι.
Χάρις αυτών που θυσιάστηκ αν σήμερα υπάρχει η Νέα Τρίγλια.
Τα πρώτα μας Χριστούγε ννα.
Ήταν μια άγρια νύχτα και το  κρύο τσουχτερό . Το χιόνι και ο αέρας μάστιζε τα πρόσωπά μας και το κρύο πιρούνιαζ ε τα κόκκαλα μας. Παρ’ όλο το κρύο και το χιόνι και την λάσπη και τον φόβο των αγριμιών, οι γονείς μας, μάς πήραν μέσα σ’ αύτη την θεομηνία και μάς πήγαν στην εκκλησία στον Άγιο Αθανάσιο, στο  Μετόχι.
 
Κουκουλωμ ένοι με κουβέρτες και με τρύπια παπούτσια, το ένα μαύρο και το άλλο κόκκινο πού μάς τα πρόσφεραν άπό τήν Πρόνοια πού τις περισσότε ρες φορές θα ήταν και τα δύο δεξιά ή και τα δύο αριστερά, άσχετα με το χρώμα.
Καταλαβαί νετε αγαπητοί μου. Ξεκινούσα με δυο  τρεις μαζί από φόβο. Και αν κανείς γύριζε να δη ' πίσω του, δεν θα έβλεπε τίποτε άλλα παρά φαναράκια πού από μακριά φαινόταν σαν πυγολαμπί δες μέσα στα ρουμάνια. ματσέτο ή κρεμασμέν η μια γρατζούνα φτιαγμένη για φανάρι μ’ ένα κερί που τρεμόσβην ε από τον αέρα.
 Την Βρήκαμε γεμάτη κόσμο να προσεύχετ αι με πίστη και ευλάβεια προς τον θεών, χωρίς να ακούγεται ψίθυρος παρά μόνον οι ιερεύς και οι ψάλτες. Μια γαλήνη γέμισε τις ψυχές μας και νιώθαμε σαν να ήμασταν αγγελούδι α πού κατέβηκαν από τον ουρανό για να δώσουν την χαρά ατούς πληγωμένο υς.
"Όταν γυρίσαμε στα αντίσκηνα τι να  φάμε  για φαγητό. Αφού δεν είχαμε ούτε τέντζερη. Και δεν είχε κανείς δεν είχε να μαγειρέψε ι τίποτε έκτος από αυτούς πού είχαν καμιά πάπια ή κανένα κυνήγι. "Αν ήταν γείτονας θα τρώγαμε και εμείς καμιά φτερούγα. 
Το  φαγητό ήταν το βάσανο των γονιών μας και άκουγες να λένε. "Ας ήμασταν στην πατρίδα με τα τόσα καλά, το κρέας, τα φρούτα, τα γλυκά, τα ρετσέλια, τις σούφρες, τις ελιές και τα χίλια καλά.
θυμάμαι τα φώτα πού ήμουνα μικρός. Ο νουνός  ή  νουνά έστελνε ένα κερί με ένα πορτοκάλι, στην μέση και χαλκάδες από ζαχαρωτά και  πάλιν δόξα τον Πανάγαθο έλεγες.
Αυτά τα λίγα για τα πρώτα Χριστούγε ννα. Ήλθε το καλοκαίρι, άρχισε το δράμα της ελονοσίας . Κάθε μέρα κα να  δύο - τρεις πέθαιναν αφήνοντας πίσω τους αγαπημένα πρόσωπα
Δραματική ή κατάσταση ς, χωρίς φάρμακα, χωρίς γιατρούς. Άρχισαν να μάς δίνουν κινίνα. Δεν μπορούσαν να αντιμετωπ ίσουν την ασθένεια και κάθε μέρα άκουγες μοιρολόγι α.
Δεν υπήρχε τσαντίρι να μην είχε χάσει τον πατέρα, την μητέρα, το παιδί. Γιατρός, ήταν μόνον ο  Απόστολος Τσίτερ.   Ότι και αν γίνονταν από τούς πρακτικού ς γινόταν για παρηγοριά βέβαια.
Να σκεφτείτε πώς σε τρία μέρη τού χωριού υπήρχαν μνήματα.
Σε λίγο χρονικό διάστημα άρχισαν να κτίζονται πλίθινα σπίτια, καμωμένα με άχυρο και λάσπη. Έτσι άρχισε σιγά - σιγά να μοιάζει για χωριό πού φύτρωσε μέσα από τα ρουμάνια.
Χάρις αυτών πού θυσιάστηκ αν σήμερα υπάρχει ή Νέα Τρίγλια.
Τα πρώτα σπίτια, τα όποια τα είχαν κάνει μόνοι τους οι  πατριώτες ήταν από λάσπη και άχυρο και αυτοί ήσαν οι πρώτοι πού έκαμαν δικά τους σπίτια:
 Κοκκαλάς Νικ.
Στραβοκέφ αλος 'Ηρ.
Μπαρμπής Βαλασ.
Καραθάνος Ίωάν.
Μαστραλέξ ης
Ίακωβάκης Ίορδ.
Κουρτσής θεοφ.
Ζγουρής Δημ.
Χικολαΐδη ς (Κιιώίης)
Τσιρακμάν ης Γβώργ.
Λιλής  Διογένης
Καπάνδρια ς  Φιλ.
φούντας Ήρακλ.
Βαλιάνος
Βουλγαράκ ης Νικ.
Γιαλιτσόγ λου Ζαρ.
Μαστραντώ νης (Κάλφας)
Άραπλής Δημ.
Άργυριάδη ς θεοδ.
Κέντοος Χρησ.
Κουλούρης Φιλ.
Καραγιάνν ης Εύστρ.
Μακασίκης Δημ.
Χρυοαφίδη ς Απόστολος
Τσιρακμάν ης Νικ.
Μορέλης
Κούρτογλο υ Νικ.
ΙΙαπαλεςα νδρής (δάσκαλος)
Και  πολλοί άλλοι.
Όταν φυσούσε ο βαρδάρης έπερνε  τα κεραμίδια, παρόλο πού ήταν δεμένα από κάτω με σύρμα. Βέβαια θα Απορούν οι σημερινοί νέοι θα τούς φαίνονται σαν παραμύθια και όμως είναι πραγματικ ότητες. Μετά άρχισε να ανοίγει και κανένα καφενείο και παντοπωλε ίων.
Το πρώτο καφενείο ήταν τού Φούντα ήταν ένα τσαρδάκι και παντοπωλε ίο τού Τσιρακμάν η, Μαμελετζή . Το μόνο παντοπωλε ίο πού είχαμε εκεί ήτο τού Μπουλάκη, ζωή πραγματικ ή χωριού.
Άρχισε και το πρώτο σχολείο, δίπλα στην εκκλησία, στον ¨Αγιο  Αθανάσιο, με δασκάλα την Μαρία Ζαμπογιάν νη και δάσκαλο τον Καρά Βαβδινός.
Μετά άρχισε το δημοτικά σχολείο, μέ δάσκαλο τον αείμνηστο Μιλτιάδη Παπαλεξαν δρή, από τον οποίον όλοι μας μάθαμε τα πρώτα γράμματα, τα οποία ήταν ή βάση για το ξεκίνημα για μια νέα ζωή. Αξέχαστος ο δάσκαλος Παπαλεξαν δρής πού μάς έμεινε στην γενιά του νέου χωριού μας. "Άρχισαν  να μάς δίνουν δάνεια για ζώα, εργαλεία γεωργικά και  καθένας με το είδος πού είχε διαλέξει, άλλος αμπελουργ ός, άλλος γεωργός, άλλοι με φυτείες μπαξεβανι κα. Ή πρώτη φυτεία ήταν τού Γιαλιτσδγ λου και το πρώτο Μπαξεβάνι κο των αδελφών Βαμβακά.
Το πρώτο Μπαξεβάνι κο πού βρήκαμε εκεί ήταν τού Νέστορα, από τούς εντοπίους . Και έτσι άρχισε ή ζωή να κυλά κάπως καλά, χωρίς να μάς άφίνη  όμως ή ελονοσία. Το δράμα είναι μεγάλο. Οί ειδικοί της εποχής εκείνης δεν είχαν τα μέσα να εξοντώσου ν την ελονοσία.
 Τα μόνα μέσα ήταν το κινίνο. Στα έλη έριχναν πετρέλαιο για να διώχνουν τα κουνούπια . Άναβα με φωτιές από άχυρα και έβλεπες το χωριό να φωτίζεται από τις φωτιές και πάνω σχηματίζο νταν μαύρα σύννεφα, πού μαύριζαν τα πρόσωπά μας.  Άρχισε να κυκλοφορε ί και από καμιά κλώσα στις αυλές των σπιτιών. Επίσης να βελάζει και από καμιά κατσίκα και κανένα πρόβατο. Το ωραίο ήταν, όταν έβγαινε κανείς στον κάμπο και κοίταζε ζεμένο σε άροτρο ένα γαϊδούρι και μια αγελάδα και μπροστά ένα ξυπόλητο παιδί και από πίσω τον πατέρα να σπρώχνει το άροτρο. Τί πόνος, τι καρτερία των γονέων εκείνων, πού περίμεναν να έρθει ο καιρός της συγκομιδή ς να μαζέψει το σιτάρι, πού με τί μέσα πού διέθετε έβγαζε 50 έως 80 κάδες το στρέμμα και εκείνο, όταν το έκαμνε αλεύρι και το ζύμωνες ήταν μαύρη ζύμη δύο φορές. Σε λίγο άρχισε να ομορφαίνε ι το χωριό με τα καινούργι α σπίτια, τα γερμανικά . Τα ζώα πού μάς έδιναν τα δέναμε κάτω από τα ελαιόδεντ ρα και το άλλο πρωί τα έκλεβαν και τα πετάλωναν ανάποδα. Το πρώτο υδραγωγεί ων στην πλατεία του χωριού, εκεί πού τώρα είναι το κοινοτικό κατάστημα με τρείς βρύσες. Το νερό είχε βδέλλες και πολλές φορές το νερό το φιλτράραμ ε με λεπτό πανί, για να μην καταπιούμ ε καμιά βδέλλα.
Άρχισαν τα πρώτα αμπέλια να δίνουν τον καρπό τους, να βγάζουν κρασί, ούζο, να κάμουν της πατρίδας τα έθιμα, ρετσέλια, μουσταλευ ριές κλπ.  Άρχισε ο κόσμος πια να ζει βαρετά και να γλεντά με την λατέρνα του Κιώτη και άλλων και να τραγουδά τραγούδια της παλαιάς πατρίδας μας και τα τραγούδια του εποικισμο ύ. ΟΙ αμπελουργ οί κάνουν βόλτα Στου εποικισμο ύ την πόρτα Και ο επίσκοπος τούς λέει  Άλλο δάνειο δεν έχει. Και έτσι όλοι μαζί, Τριγλίιαν οί Βελετεριώ τες και Εντόπιοι, άρχισα να ζουν στην νέα κωμόπολη με ομόνοια και αγάπη για ένα καλύτερο μέλλον.
Άλλα, επάνω στο λαμπρό ξεκίνημα μας, ήρθε μια άλλη καταστροφ ή ή φωτιά της οργής της γερμανική ς κατοχής και κατέστρεψ ε τα πάντα. Και πάλιν από την αρχήν, νέα δημιουργί α, άλλα’ αύτη την φορά με πολύ καλύτερες συνθήκες και έτσι  δημιουργή θηκε το καμάρι της Νοτίου Χαλκιδική ς. Με ωραία πλατεία με το κοινοτικό κατάστημα, την εκκλησία, το  σχολείο, το νηπιαγωγε ίων, το λεγόμενων Τσακώνει δωρεά της εκλεκτής ιατρού Αγγελικής  Τσάκωνα. Επίσης υπάρχουν στην πλατεία αι προτομαί των αγαλμάτων του Χρυσοστόμ ου Σμύρνης και τού Φ. Καβουνίδη, πού έγιναν με δαπ άνες της οικογένει ας Καβουνίδη .
Σήμερον ζει ό καθένας πολύ άνετα. Τώρα ακόμη και το ψωμί το πηγαίνουν στα πόδια. Δεν υπάρχει πια πινακωτή, καταχόπιτ τες και οι γραφικοί φούρνοι πού έκαιγαν πουρνάρια . Δεν υπάρχουν πια τα βοδόκαρρα, οι νταλίκες με τα στολισμέν α άλογα. Τώρα κυκλοφορο ύν  τα  ταξί, τα Ι.Χ. των συμπατριω τών, τρακτέρ, κομπίνες κλπ.
Ή συγκοινων ία είναι κάθε μισή ώρα με πούλμαν και όχι με τα λεωφορεία του Σταματίκα, του Μπουτόλα, του Δαλκιράνη, του Παπαλεξαν δρή, πού έκαμαν μισή μέρα  από την Θεσσαλονί κη στην Τριγλιά.
Τώρα σε μια ώρα είσαι στο χωριό και απολαμβάν εις την φύση, τον καθαρό αέρα με μυρωδιές από νόστιμα σουβλάκια . ΟΙ δρόμοι καθαροί με την ωραία πλατεία, με τις βόλτες από κορίτσια και αγόρια. Αυτά απολαμβάν ουν  τον κόπο και τον  μόχθο των πατεράδων τους και παππούδων τους, πού θυσίασαν την ζωήν τους, πού έφυγαν χωρίς   να δουν το δημιούργη μά τους. Υπάρχουν και πολλοί επιστήμον ες, καθηγητές, καθηγήτρι ες, δάσκαλοι, δασκάλες κλπ. Έχει επίσης άξιους αξιωματικ ούς του Στρατού και της  Αεροπορία ς.
Τον Μάρτιο του 1976 συμπληρών εται μισός αιώνας απ’ την στιγμή πού κυνηγημέν οι από την πατρίδα μας δημιουργή σαμε την νέα μας πατρίδα, την ωραία Νέα Τρίγλια Χαλκιδική ς.

Συνεργάτη ς  Ν.Α.Μ.
34
Ο κ. Μάκης Αποστολάτ ος, Τριγλιανό ς στην καταγωγή και συγγραφέα ς του βιβλίου "Οι εκκλησίες της Τρίγλιας Βιθυνίας", ανέλαβε την πρωτοβουλ ία να σταματήσε ι την παραποίησ η της ιστορικής πραγματικ ότητας σε επιστημον ικές εργασίες όσον αφορά τις ονομασίες εκκλησιών αλλά και άλλα θέματα που σχετίζοντ αι με την Τρίγλια της Βιθυνίας. Το σημαντικό είναι οτι τεκμηριών ει την ιστορική αλήθεια μέσα από αδιαμφισβ ήτητες πηγές που τις αποδέχοντ αι όλοι. Επενέβη με βελτιώσει ς στο λήμμα Tirilye της δημοφιλού ς εγκυκλοπα ίδειας wikipedia στο ιντερνετ και επικοινων εί με  τον επιβλέπον τα καθηγητή ιστορίας του Πανεπιστη μίου Προύσας.  Η προσφορά του αυτή που αφορά την αποκατάστ αση της ιστορικής πραγματικ ότητας, είναι σημαντικό τατη όχι μόνο για την ακαδημαϊκ ή κοινότητα αλλά και για την κοινότητα των απογόνων Τριγλιανώ ν. Του αξίζει ένα μεγάλο ευχαριστώ εκ μέρους όλων των απογόνων Τριγλιανώ ν και θερμά συγχαρητή ρια!
35
Η ιστορία της γενέτειρα ς των προγόνων μας είναι γνωστή στους περισσότε ρους απογόνους αλλά και στο ευρύτερο κοινό, αφενός από τον κλασικό παλαιό τρόπο με την έκδοση βιβλίων, περιοδικώ ν εκδόσεων και σχετικών εργασιών, αφετέρου από τους νεώτερους τρόπους επικοινων ίας που προσφέρει η σύγχρονη τεχνολογί α, όπως το forum των Τριγλιανώ ν (www.trigl ianoi.gr ), τα blogs και οι ιστοσελίδ ες και το ίντερνετ γενικότερ α.

Παρατηρεί ται, όμως, μια διαφοροπο ίηση και ίσως παραποίησ η της ιστορικής πραγματικ ότητας σε ορισμένου ς συγγραφεί ς, κυρίως μη Έλληνες, οι οποίοι δεν εξετάζουν την πιστότητα και ακρίβεια των πηγών τους και αναπαράγο υν, διαχρονικ ά, ψευδή ιστορικά στοιχεία, όπως πχ τα ονόματα των Αγίων στους οποίους ήταν αφιερωμέν ες οι εκκλησίες της Τρίγλιας. Το φαινόμενο αυτό παρατηρεί ται έντονα τις τελευταίε ς δεκαετίες στις εργασίες των περισσότε ρων απόφοιτων σπουδαστώ ν Πανεπιστη μίων Τουρκικής και άλλης υπηκοότητ ας, οι οποίοι επιλέγουν τη Βυζαντινή ιστορία ως αντικείμε νο της διπλωματι κής τους εργασίας.

Κατά το διάστημα της έρευνας που προηγήθηκ ε της συγγραφής του βιβλίου μου «Οι Εκκλησίες της Τρίγλιας Βιθυνίας», διαπίστωσ α ότι οι περισσότε ροι ερευνητές-συγγραφείς αλλά και απλοί bloggers αναπαράγο υν τα ψευδή στοιχεία που αφορούν στις Μονές, τις Εκκλησίες αλλά και τα ιστορικά κτίρια της Τρίγλιας, τις βρύσες, τις εκτάσεις, όπως το Νεκροταφε ίο, η μικρή εκκλησία και ο τοίχος του, και πολλά άλλα, τα οποία, πρέπει να επισημανθ εί ότι, έχουν χαρακτηρι σθεί ως μνημεία από το 1991, από την αρμόδια υπηρεσία του Τουρκικού Υπ. Πολιτισμο ύ.

Για την αποκατάστ αση της ιστορικής πραγματικ ότητας, αποφάσισα να προχωρήσω σε δύο πρώτες ενέργειες, οι οποίες στοχεύουν αφενός σε άμεσο αφετέρου σε έμμεσο και μακροπρόθ εσμο αποτέλεσμ α.

Η πρώτη ενέργεια ήταν η διόρθωση των κειμένων που έχουν αναγραφεί στην παγκοσμίω ς γνωστή ιστοσελίδ α Wikipedia σχετικά με τα ιστορικά στοιχεία της Τρίγλιας. ειδικά, στο λήμμα “Tirilye” της αγγλικής έκδοσης (https://en.wikipedia.org/wiki/Tirilye ). Στην κατεύθυνσ η αυτή, και αφού εγγράφηκα ως μέλος, διόρθωσα όχι μόνο τα κείμενα της κεντρικής ιστοσελίδ ας αλλά και των αυτοτελών σελίδων για κάθε επί μέρους μνημείο, εκτός από μερικούς τίτλους, όπως πχ τον “Dündar House”, για την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου Άνω, για την οποία έχει επικρατήσ ει, εσφαλμένα, είτε αυτή η ονομασία είτε η ονομασία “Άγιος Ιωάννης”. Η ενέργεια αυτή δεν σημαίνει ότι καλύπτει ολοκληρωτ ικά το θέμα και απαιτείτα ι συνεχής παρακολού θηση, όχι μόνο της συγκεκριμ ένης ιστοσελίδ ας, αλλά και όλων των σχετικών.

Η δεύτερη ενέργεια είχε μακροπρόθ εσμο στόχο και στην κατεύθυνσ η αυτή επιχείρησ α την επικοινων ία με τον συγγραφέα πρόσφατης διπλωματι κής εργασίας και τον επιβλέπον τα καθηγητή του στο Πανεπιστή μιο της Προύσας (Bursa Uludağ Üniversit esi). Η εργασία είχε στόχο τις Βυζαντινέ ς εκκλησίες των πόλεων και χωριών του Δήμου Μουδανιών και μεταξύ αυτών περιλαμβά νονται οι δύο εκκλησίες της Τρίγλιας “Άγιος Γεώργιος Άνω”, “Υπεραγία Θεοτόκος-Μητρόπολη”, οι οποίες αναφέροντ αι ως “Άγιος Ιωάννης” και “Άγιος Βασίλειος” αντίστοιχ α. Ο συγγραφέα ς ερεύνησε τα Οθωμανικά αρχεία και ανέδειξε σημαντικά και ενδιαφέρο ντα ιστορικά στοιχεία για τις δύο αυτές εκκλησίες, όπως πχ την άδεια που δόθηκε από τον Σουλτάνο το 1893 για την επανακατα σκευή της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου Άνω, αλλά και τις υπόλοιπες που περιλαμβά νονται σ’ αυτή την εργασία. Επίσης, αναφέρει όλες τις διαστάσει ς και τη σωστή περιγραφή κάθε εκκλησίας, αλλά, δυστυχώς, δεν αναζήτησε τα ιστορικά στοιχεία που φυλάσσοντ αι στα Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ), πολλά από τα οποία ανέδειξα στο forum. με τις άγνωστες ιστορίες από τον Κώδικα Πρακτικών της Τρίγλιας. Προσπάθησ α και πέτυχα να επικοινων ήσω με τον συγγραφέα και τον καθηγητή του Πανεπιστη μίου, και, μετά από αλληλογρα φία, έστειλα το κείμενο του βιβλίου μου, στο οποίο καταγράφο νται οι πηγές για τις πραγματικ ές ονομασίες των εκκλησιών και, κυρίως, ο Κώδικας Πρακτικών . Το θετικό από αυτή την επικοινων ία είναι ότι ο καθηγητής αποδέχθηκ ε τα πραγματικ ά στοιχεία που αναφέροντ αι στο βιβλίο και ευελπιστώ ότι στις επόμενες εργασίες σπουδαστώ ν του Πανεπιστη μίου αυτά θα αναφέροντ αι.
36
Γενικά θέματα / Διονύσιος Σολωμός - Ὁ Λάμπρος (ἀπόσπασμα)
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 18 Απρίλιος 2020, 11:53:06 πμ »
Διονύσιος Σολωμός - Ὁ Λάμπρος (ἀπόσπασμα)

Η ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΛΑΜΠΡΗΣ
               XXI.


Καθαρώτατ ον ἥλιο ἐπρομηνοῦ σε
τῆς αὐγῆς τὸ δροσᾶτο ἀστέρι,
σύγνεφο, καταχνιά, δὲν ἀπενοῦσε
τ᾿ οὐρανοῦ σὲ κανένα ἀπὸ τὰ μέρη·
καὶ ἀπὸ ῾κεῖ κινημένο ἀργοφυσοῦ σε
τόσο γλυκὸ στὸ πρόσωπο τ᾿ ἀέρι,
ποὺ λὲς καὶ λέει μὲς τῆς καρδιᾶς τὰ φύλλα·
«γλυκειὰ ἡ ζωή κι᾿ ὁ θάνατος μαυρίλα».
…………………………………………
37
Γενικά θέματα / ΛΥΡΙΚΟ ΠΟΙΗΜΑ - ΣΟΝΕΤΟ ΑΝΤΙΗΡΩΪΚΟ
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 15 Απρίλιος 2020, 05:57:25 μμ »
"Διάκος"

Ένα λυρικό ποίημα - σονέτο αντιηρωϊκ ό του Κώστα Καρυωτάκη .

Ο Αθανάσιος Διάκος ήταν ήρωας της Επανάστασ ης του 1821. Με λίγα παλικάρια αντιστάθη κε στο γεφύρι της Αλαμάνας στους πολυπληθέ στερους Τούρκους.
Ο θάνατός του υπήρξε μαρτυρικό ς.


Μέρα του Απρίλη.
Πράσινο λάμπος,
γελούσε ο κάμπος
με το τριφύλλι.

Ως την εφίλει
το πρωινό θάμπος,
η φύση σάμπως
γλυκά να ομίλει.

Εκελαδούσ αν
πουλιά, πετώντας
όλο πιο πάνω.

Τ’ άνθη ευωδούσαν .
Κι είπε απορώντας:
«Πώς να πεθάνω;
»

Κώστας Καρυωτάκη ς
38
ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΤΡΙΓΛΙΑ / Απ: ΙΕΡΟΨΑΛΤΗΣ- Ψάλτης ή Ψάλτας
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 14 Απρίλιος 2020, 11:32:52 μμ »
 :)Με συγκινεί ο Στάθης, γιατί γράφει για ψάλτες και ο πατέρας μου, ο παπά-Θανάσης,  πριν χειροτονη θεί, υπήρξε ψάλτης της Παντοβασί λισσας.
Όλοι οι ψάλτες της Παντοβασί λισσας που γνώρισα ήταν εξαιρετικ οί, ο  Κόρακας, ο  Μάκης (Πρόδρομος) Λαδόπουλο ς και ο νεότερος, ο κ. Λάκης (Ισίδωρος) Συντελής. Ήταν καλλίφωνο ι και οι μελωδικές ψαλμωδίες τους μου λείπουν ακόμα! Ίσως να λείπουν και σε άλλους.
Αξίζουν την εκτίμησή μας και με την ευκαιρία των ημερών εύχομαι ολόψυχα στις οικογένει ές τους και στον αγαπητό και φίλο Λάκη καλό Πάσχα και καλή Ανάσταση!
 
ΥΓ. Το επίθετο του συνονόματ ου παππού μου, όπως τουλάχιστ ον καταγράφη κε στους καταλόγου ς των Τριγλιανώ ν προσφύγων, ήταν Ψάλτας!
Οπότε η συγκίνησή μου είναι διπλή! Σ΄ευχαριστώ Στάθη!
39
ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΤΡΙΓΛΙΑ / Απ: ΝΕΩΚΟΡΟΙ- ΚΑΝΤΗΛΑΝΑΦΤΕΣ
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 13 Απρίλιος 2020, 08:51:15 μμ »
 :)Ο Στάθης Δημητρακό ς κάνει μια εξαιρετικ ή και πολυεπίπε δη δουλειά.  Θα έλεγα ότι είναι η "Βίβλος" των Τριγλιανώ ν της Ραφήνας.
Η προσπάθει α αυτή θα πρέπει να αναδειχθε ί με την έκδοσή της. "Scripta manet", "Τα γραπτά μένουν", έλεγαν οι Λατίνοι, και είχαν από τότε δίκιο.
Ο Δήμος κι ο Σύλλογος Τριγλιανώ ν είναι από αυτούς που μπορούν να συνδράμου ν σ΄αυτό. Ο πολιτισμό ς έχει προτεραιό τητα!
40
ΠΟΙΗΣΗ - ΜΟΥΣΙΚΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ / Απ: TΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ "ΟΙ ΨΑΡΑΔΕΣ"-"ΣΕ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΒΑΡΚΑ ΜΠΗΚΑ"
« Τελευταίο μήνυμα από Μέλος Φόρουμ στις 11 Απρίλιος 2020, 09:36:25 πμ »
ΨΑΡΕΜΑ ΣΤΟΝ ΑΪ ΓΙΑΝΝΗ


■Σε καινούργι α βάρκα μπήκα
και στον Αϊ Γιάννη* βγήκα.

Είδα ναύτες παλικάρια,
που ψαρεύουνε τα ψάρια.
……………………….

Στίχοι από το τραγούδι «Οι ψαράδες- Σε καινούργι α βάρκα μπήκα»
 Απαγγελία :  Ζαφείρης  Στυλιανoύ (Τρίγλια 1911- Νέα Τρίγλια 2004) και Στράτος Λιοντής (Τρίγλια 1914-Ραφήνα 2004)

...Έπειτα ήτο το Μοναστήρι του Αϊ Γιάννη*, αυτό ήτο πιο μακριά και βρισκόταν στα δυτικά της κωμοπόλεω ς και συνάμα προς την παραλία. Εκεί πήγαιναν  οι μερακλήδε ς και ψαρεύανε, ωραία και μεγάλα ψάρια μπαρμπούν ια, σαργοί, λαβράκια, τσιπούρες . Έπειτα από χάβαρα αστακούς, παγούρια, τσαγανούς, χτένια, μύδια, πεταλίδες, και πολλά άλλα, διότι η θάλασσα της Προποντίδ ας ήτο πλουτισμέ νη με τα καλύτερα ψάρια και χάβαρα από άλλες περιοχές.

Πανηγύρια και διασκεδάσ εις στην Παλιά Τρίγλια στα Μοναστήρι α.
Σταύρος Δ. Μαργαρίτη ς (Τρίγλια19 12- Νέα Τρίγλια Χαλκιδική ς 1995)
(από χειρόγραφ ο μη δημοσιευμ ένο κείμενο)

 Σχόλια:
*Αϊ Γιάννης= περιοχή της παλιάς παραθαλάσ σιας Μονής του Αγίου Ιωάννου Θεολόγου- Πελεκητή (Αϊ Γιάννης Πελεκητής). Όπως αναφέρει ο Τρύφων Ευαγγελίδ ης, η Μονή είναι κτισμένη σε περίβλεπτ η θέση πάνω σε βράχο «εκκοπείσα», «πελεκηθείσα», έχει θαυμάσια θέα τον Κιανό κόλπο μέχρι της Κίου, το νησί Καλόλιμνο και το Αργαθώνιο Όρος. Απέχει 5χλμ. δυτικά από την Τρίγλια. Η  παραλιακή σειρά των τοπωνυμίω ν μετά το χωριό ήταν: Γκρεμνά, Σκάλα, Αϊ Γιάννης. Η περιοχή είχε πανύψηλα δέντρα, πλατάνια, πεύκα, λεύκες, πτελέες(καραγάτσι α). Είχε άφθονα τρεχούμεν α νερά. Γινόταν πανηγύρι στις 8 Μαΐου του Θεολόγου και Ευαγγελισ τή τού Ιωάννου.

ΝΗΣΤΕΙΑ ΚΑΙ ΨΑΡΟΦΑΓΙΑ

Η κατανάλωσ η των ψαριών στην Τρίγλια γινόταν σύμφωνα με το τυπολογικ ό της Ορθόδοξης Εκκλησίας . Στην περίοδο των 40 ημερών, το Σαρανταήμ ερο προ των Χριστουγέ ννων η νηστεία άρχιζε από 15 Νοεμβρίου . Σ’ αυτό το διάστημα νήστευαν οι περισσότε ροι. Μπορούσαν να τρώνε ψάρι και όστρακα εκτός Τετάρτης και Παρασκευή ς. Ψάρι έτρωγαν και τη γιορτή των Εισοδείων της Θεοτόκου (21 Νοεμβρίου)ακόμα αν έπεφτε Τετάρτη ή Παρασκευή .
Στην περίοδο της Mεγάλης Σαρακοστή ς, νήστευαν σχεδόν όλοι, όχι όλοι. Η κατανάλωσ η του ψαριού απαγορευό ταν αυστηρά. Επιβεβλημ ένες ημέρες ψαροφαγία ς ήταν η 25η Μαρτίου και των Βαΐων.   

Βάγια, βάγια τω Βαγιώ
τρώνε ψάρι και κολιό
και την άλλη Κυριακή
τρώνε κόκκινο αυγό.
         
Στο Δεκαπενθή μερο της Παναγίας τον Αύγουστο έτρωγαν ψάρια  του Σωτήρος. Όλες τις άλλες μέρες μπορούσαν να φάνε ψάρια, φρέσκα ή παστά.


Στάθης Χ. Δημητρακό ς
Σελίδες: 1 2 3 [4] 5 6 ... 10