Αποστολέας Θέμα: Οι τόποι που εγκαταστάθηκαν οι Τριγλιανοί ως πρόσφυγες, το 1922  (Αναγνώστηκε 217 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Global Moderator
  • ****
  • Συγχαρητήρια
  • -Δώσατε: 63
  • -Λάβατε: 99
  • Μηνύματα: 341
  • Τόπος: Θεσσαλονίκη
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 101
  • Φύλο: Άντρας
Οι τόποι που εγκαταστά θηκαν οι Τριγλιανο ί ως πρόσφυγες, το 1922  (Σ.Δημητρα κός και Β.Σακελλα ρίδης)

Τον Αύγουστο του 1922, με τα γεγονότα της Μικρασιατ ικής καταστροφ ής, οι Τριγλιανο ί, όπως και τόσοι άλλο κάτοικοι των ελληνικών κοινοτήτω ν στη Μικρά Ασία, αναγκάζον ταν να εγκαταλεί ψουνε  με πόνο ψυχής το γενέθλιο τόπο. Ο φιλόπατρι ς Τριγλιανό ς εφοπλιστή ς, Φίλιππος Καβουνίδη ς, διέθεσε άμεσα όλα τα πλοία του για να μεταφέρει τους συμπατριώ τες του σε ασφαλείς τόπους και να προλάβουν το κακό που επρόκειτο να τους συμβεί. Κανείς από τους Τριγλιανο ύς δεν μπορούσε τότε να φανταστεί τι του επεφύλασσ ε η μοίρα.  Όλοι αντιλαμβά νονταν ότι το μέλλον θα ήταν ζοφερό κανείς όμως δεν μπορούσε να αντιληφθε ί όσα θα ακολουθού σαν.

Τα πλοία του Καβουνίδη, κατέπλευσ αν στη Ραιδεστό της Ανατολική ς Θράκης –που είχε απελευθερ ωθεί το 1920- και στην Τένεδο. Η Ραιδεστός ήταν γεμάτη από ελληνικό στρατό που υποχωρούσ ε. Σύντομα όλοι, έπρεπε να εγκαταλεί ψουν  και την Ανατολική Θράκη. Άλλη μια αλησμόνητ η πατρίδα που έθρεψε γενιές Ελλήνων έπρεπε να εκκενωθεί . Την ίδια ώρα κατέφθανα ν στην Ελλάδα και ζητούσαν καταφύγιο και προστασία Έλληνες από όλα τα μέρη της Μικράς Ασίας και της Θράκης. Η μικρή Ελλάδα που μόλις πριν δέκα χρόνια, με τους βαλκανικο ύς πολέμους, επεκτάθηκ ε μέχρι τον Έβρο ποταμό, βρέθηκε ανέτοιμη να περιθάλψε ι τους πρόσφυγες που κατέφθανα ν κατά κύματα. Ο χειμώνας που ακολούθησ ε ήταν η πιο σκληρή δοκιμασία για τους πεινασμέν ους και ανέστιους ομοεθνείς πρόσφυγες της καθ΄ημάς Ανατολής.

Οι Τριγλιανο ί από τη Ραιδεστό και τη Τένεδο, κατευθύνθ ηκαν άλλοι στον Πειραιά (περιοχές παλιών εργοστασί ων Ρετσινά και Μαλικούτη) και άλλοι στη προσφυγομ άνα Θεσσαλονί κη. Όσοι επέζησαν από τον χειμώνα του 1922-1923, δέχθηκαν τη βοήθεια συμπονετι κών συμπατριω τών τους που είχαν πριν χρόνια εγκαταστα θεί στην Ελλάδα. Έτσι, οι εκ Τριγλίας, αδελφοί Σταυρίδη, υιοί του Δημοσθένη Σταυρίδη που ζούσαν στην Αθήνα, μαζί με άλλους Τριγιανού ς –που απετέλεσα ν άτυπα την «εν Αθήναις δημογερον τία της Τρίγλιας»- φρόντισαν να παραχωρηθ εί ένα μέρος από το κτήμα Σκουζέ στην περιοχή της Ραφήνας στους Τριγλιανο ύς πρόσφυγες . Ένα μεγάλο μέρος των Τριγλιανώ ν οικογενει ών που εγκαταστά θηκαν στη Ραφήνα, έγινε από τους διαμένοντ ες στην Τένεδο που έφθασαν στη Ραφήνα με το βαπόρι «Ελλήσποντος»  του Φίλιππα Καβουνίδη στις 29/8/1923 ένα χρόνο ακριβώς μετά από τον ξεριζωμό τους από την «αλησμόνητη» τους πατρίδα. Παράλληλα, ο εκ Τριγλίας, μητροπολί της Καμπανίας, Διόδωρος Κάρατσης, στη Θεσσαλονί κη,  φρόντιζε για την εγκατάστα ση των Τριγλιανώ ν στη Χαλκιδική . Οι Τριγλιανο ί δεν συμφώνησα ν να εγκαταστα θούν στην περιοχή που τους προτάθηκε, το Καργί λιμάν (σημερινά Νέα Μουδανιά) λόγω της ελώδους έκτασης που ευνοούσε την ελονοσία. Έτσι προτίμησα ν το μεσόγειο  Σουφλάρι, δώδεκα χιλιόμετρ α βορειοανα τολικά από το Καργί λιμάν.

Το 1923 και το 1924 ήταν αποφασιστ ικά χρόνια για τους Τριγλιανο ύς. Οι δύο μεγάλες ομάδες Τριγλιανώ ν αποφάσιζα ν να εγκαταστα θούν στη Ραφήνα Αττικής και στη Νέα Τρίγλια Χαλκιδική ς. Παράλληλα, άλλες μικρότερε ς ομάδες Τριγλιανώ ν επέλεγαν τα μεγάλα αστικά κέντρα, την Αθήνα ή τη Θεσσαλονί κη είτε γιατί δεν ήταν εξοικειωμ ένοι με αγροτικές εργασίες αλλά με το εμπόριο ή με τεχνικές εργασίες που άφηναν καλύτερες προοπτικέ ς επιβίωσης σε αστικά κέντρα, είτε γιατί μπόρεσαν να φέρουν κάποια χρήματα από την πατρίδα τους που θα τους βοηθούσαν στο νέο ξεκίνημα. Άλλες οικογένει ες κατευθύνθ ηκαν στην Καβάλα όπου μπορούσαν να εργαστούν στα εργοστάσι α καπνού και οι υπόλοιποι διασκορπί στηκαν κυρίως σε μέρη της βόρειας Ελλάδος  που υπήρχαν συγγενείς ή φίλοι, υποσχόμεν οι αμοιβαία στήριξη. Με την ανταλλαγή των πληθυσμών που ακολούθησ ε, το 1924, οι μουσουλμά νοι που ζούσανε στις περιοχές της Μακεδονία ς και της Δυτικής Θράκης μετακινήθ ηκαν «συντεταγμένα» στην Μικρά Ασία, -το αντίστροφ ο έγινε και για τους χριστιανο ύς της Ανατολής προς την Ελλάδα- αφήνοντας πολλά σπίτια άδεια στα οποία στεγάστηκ αν οι πρόσφυγες ανάμεσα στους οποίους και πολλοί Τριγλιανο ί.



Στο νομό Αττικής, -πέρα από τον κύριο όγκο των Τριγλιανώ ν που εγκαταστά θηκαν στη Ραφήνα- οικογένει ες Τριγλιανώ ν, εγκαταστά θηκαν:
•   στις συνοικίες της Αθήνας:  Αμπελόκηπ οι, Κυψέλη, Παγκράτι, Δρουγούτι (σημερινό Νέος Κόσμος),
•   στους προσφυγικ ούς συνοικισμ ούς Βύρωνα και Νέα Σμύρνης,
•   στον Πειραιά. Από τους Τριγλιανο ύς που έφθασαν στο λιμάνι του Πειραιά οι περισσότε ροι εγκαταστά θηκαν στην Ραφήνα. Στον Πειραιά έμειναν μόνο οι Τριγλιανο ί που ασχολούντ ο με τη ναυτιλία.
•   στη Νέα Κοκκινιά (την Κοκκινιά των προσφύγων, τη σημερινή Νίκαια)  που έγινε πατρίδα των ξεριζωμέν ων και απετέλεσε τον πολυπληθέ στερο προσφυγικ ό συνοικισμ ό στην Αττική.
•   στην Ανατολική Αττική (Μεσόγεια) στα Σπάτα και στο Κορωπί.



Στο νομό Θεσσαλονί κης,
•   μικρός αριθμός οικογενει ών εγκαταστά θηκε στο κέντρο της πόλης. Συνήθως οι Τριγλιανο ί αυτοί, είχαν τη δυνατότητ α και τη μόρφωση να ξεκινήσου ν μια νέα ζωή ως αστοί.
•   Πολλές οικογένει ες Τριγλιανώ ν που φιλοξενήθ ηκαν στα τολ της Τούμπας, αργότερα πήραν κλήρο στην Άνω ή στην Κάτω Τούμπα και έμειναν εκεί, στην Τούμπα της προσφυγιά ς.
•   Λίγες οικογένει ες εγκαταστά θηκαν στη Νεάπολη Θεσσαλονί κης που απετέλεσε επίσης ένα προσφυγικ ό συνοικισμ ό.
•   Το ίδιο συνέβη και στη Ξηροκρήνη της Θεσσαλονί κης, ένα δυτικό συνοικισμ ό προσφύγων  που άρχιζε στα όρια του σιδηροδρο μικού σταθμού.
•   Στην Άνω Πόλη Θεσσαλονί κης.

Έξω από το οικιστικό συγκρότημ α της Θεσσαλονί κης, οικογένει ες Τριγλιανώ ν ξεκίνησαν τη νέα τους ζωή
•   στη Μερσινούδ α (παλιό όνομα, Ινιζλί) που βρίσκεται στις πλαγιές του όρους Χορτιάτης,
•   στο Νέο Ρύσιο (παλιό όνομα Ακ Μπουρνού Μαχαλέ),
•   δυτικά, στον Άγιο Αθανάσιο (παλιό όνομα Καβακλί),
•   στον προσφυγικ ό συνοικισμ ό της  Καλαμαριά ς, που σήμερα έχει ενωθεί με τη Θεσσαλονί κη και
•   στην κωμόπολη του Λαγκαδά.



Στο νομό Κοζάνης,
•   ορισμένες οικογένει ες, βρέθηκαν στον Άγιο Θεόδωρο (παλιά ονομασία Τσάριτσα έως το 1928) , στις πλαγιές του Βοϊου όρους όπου υπήρχαν βαλαάδες μέχρι το 1924 που έγινε η ανταλλαγή πληθυσμών), ομοίως,
•   στο Καλονέρι, (παλιά ονομασία Βρογγίστα έως το 1928), ένα παραδοσια κό χωριό στα δυτικά της Κοζάνης, στις πλαγιές του Ασκίου Όρους, με υψόμετρο 630 μ. στο οποίο υπήρχαν επίσης βαλαάδες,
•   στη Φλαμουριά (παλιά ονομασία Δομαβίστι, έως το 1928) όπου υπήρχε το τσιφλίκι ενός μουσουλμά νου που το εγκατέλει ψε με την ανταλλαγή των πληθυσμών,
•   στη Μεσιανή Κοζάνης (παλιά ονομασία Χατζή Ρεχανλί, έως το 1928),
•   στη Νέα Συγή, (παλιά ονομασία Γιανουσλο ύ, έως το 1928) που βρίσκεται κοντά στο Βαθύλακκο, εγκαταστά θηκαν Συγινοί και λίγοι Τριγλιανο ί,
•   στο Μαυροδέντ ρι Κοζάνης (παλιά ονομασία Κάραγατς, έως το 1928),
•   στην Πτολεμαϊδ α (παλιά ονομασία Καϊλάρια έως το 1928) εγκαταστά θηκαν πολλοί πρόσφυγες από το ν Πόντο και τη Μικρά Ασία και μαζί τους λίγες οικογένει ες από τη Μυσόπολη, τοι Γυαλί Τσιφλίκι και την Τρίγλια, ενώ
•   άλλες οικογένει ες βρέθηκαν στους Αγίους Θεοδώρους Κοζάνης (παλιά ονομασία Ορτσιλάρ, έως το 1928) στο Βέρμιο, σε  υψόμετρο 760 μ.



Στο νομό Ημαθίας,
•   Στην πόλη της Βεροίας, εγκαταστά θηκαν τέσσερεις οικογένει ες Τριγλιανώ ν και
•   στη Λυκοβίστα ή Λυκογιάνν η εγκαταστά θηκαν ομοίως λίγες οικογένει ες.

Στο νομό Πέλλας,
•   στη Φούστανη, όπου μαζί με τους πρόσφυγες από το -γειτονικό στην Τρίγλια- Πελλαδάρι της Βιθυνίας εγκαταστά θηκαν και ελάχιστοι Τριγλιανο ί, όπως και
•   στον Άλωρο (παλιά ονομασία Ρούδινον, έως το 1928).

Στο νομό Πιερίας,
•   στη Νέα Αγαθούπολ η κοντά στη Μεθώνη εγκαταστά θηκαν μία ή δύο οικογένει ες Τριγλιανώ ν, όπως και
•   στο Λιτόχωρο, παραδοσια κή κωμόπολη στους πρόποδες του Ολύμπου, που εγκαταστά θηκαν τρεις οικογένει ες Τριγλιανώ ν.



Στο νομό Ροδόπης,
•   στην Κομοτηνή (παλιό όνομα Γκιουμουλ τζίνα) εγκαταστά θηκαν λίγες οικογένει ες Τριγλιανώ ν,
•   όπως και στην Καρυδιά της Ροδόπης, κοντά στη Κομοτηνή.

Στο νομό Έβρου,
•   στην Αλεξανδρο ύπολη (παλιά ονομασία Δεδέαγατς) εγκαταστά θηκαν τέσσερεις οικογένει ες Τριγλιανώ ν, στις περιοχές Αλίμπεη και Καλλιθέας



Στο νομό Δράμας,
•   οικογένει ες Τριγλιανώ ν εγκαταστά θηκαν  στα Κύργια (παλιά ονομασία Οργαντζί έως το 1953),
•   στο Νικηφόρο (παλιά ονομασία Νουσρατλή),
•   στον Ξηροπόταμ ο (παλιά ονομασία Βισοτσάνη) και
•   στη Χωριστή (παλιά ονομασία Τσατάλτζα όπου υπήρξε έντονη η παρουσία και η δράση του εκ Τριγλίας μητροπολί τη Δράμας, Χρυσοστόμ ου Καλαφάτη, στις αρχές του 20ου αιώνα), εγκαταστά θηκαν δύο οικογένει ες Τριγλιανώ ν.

Στο νομό Σερρών,
•   στην πόλη των Σερρών, εγκαταστά θηκαν λίγες οικογένει ες Τριγλιανώ ν, ομοίως
•   στην Αγριανή (παλιά ονομασία Κλεπούσνα) που βρίσκεται στις πλαγιές του Μενοικίου όρους , βορεια της Ν.Ζίχνης,
•   στην Κορμίστα (παραδοσια κός οικισμός),
•   στο Μητρούσι (παλιά ονομασία Άνω Κομόνδος έως το 1920 και Άνω Μητρούσι έως το 1940)
•   στο Καμαρωτό (παλιά ονομασια Καμαροτί, έως το 1928) και
•   στην Αλιστράτη που αποτελεί μεγάλο παραδοσια κό οικισμό, όπου υπήρξε σημαντική η παρουσία και η δράση του μητροπολί τη Δράμας Χρυσόστομ ου Καλαφάτη, στις αρχές του 20ου αιώνα.

Στο νομό Καβάλας,
•   πολλές  οικογένει ες Τριγλιανώ ν εγκαταστά θηκαν στην πόλη της Καβάλας,
•   στην Ελευθερού πολη (παλιά ονομασία Πράβι έως το 1928),
•   στη Χρυσούπολ η (παλιά ονομασία Σαπέι ή Σαμπαν έως το 1928),
•   στους Αντιφιλίπ πους (παλιά ονομασία Δρανίτσι, έως το 1928),
•   στο Παλαιοχώρ ι στις πλαγιές του Παγγαίου όρους, όπου εγκαταστά θηκαν Γυαλιτσιφ λικιώτες κι λίγοι Τριγλιανο ί  καθώς και
•    στο Λιμένα της Θάσου.

 

Στο νομό Ηρακλείου
•   Τριγλιανέ ς οικογένει ες εγκαταστά θηκαν στα προάστια του Ηρακλείου, Άνω Φορτέτζα και  Νέα Φορτέτζα (φορτέτζα σημαίνει κάστρο), στο Χάνι Αλή Ντεκέ και στη Χρυσοπηγή  καθώς και
•   στο Αρκαλοχώρ ι (παλιά ονομασία Αλιτζανή έως το 1928), μεσόγειο χωριό νότια του Ηρακλείου . Ο κατοπινός ήρωας –από τους εκτελεσθέ ντες υπό των Γερμανών κατακτητώ ν- Ναπολέων Σουκατζίδ ης, από την Τρίγλια, είχε εγκαταστα θεί με την οικογένει ά του στο Αρκαλοχώρ ι.



Στο νομό Χαλκιδική ς,
•   στη Νέα Τρίγλια ζήτησε καταφύγιο  -όπως και στη Ραφήνα- το μεγάλο μέρος των προσφύγων από την Τρίγλια όπως και αρκετοί πρόσφυγες από άλλα μέρη της Ανατολική ς Θράκης και της Βιθυνίας (Κίζδερβεν τ, Γυαλί Τσιφλίκι, Βελετλέρι)  ενώ,
•   στα Σήμαντρα (παλιά ονομασία Καρκάρα έως το 1951) που πήρε το ονομά της από τους Καππαδόκε ς πρόσφυγες με καταγωγή από το  Σημέντρε, εγκαταστά θηκαν επτά οικογένει ες Τριγλιανώ ν, ομοίως,
•   στη Νέα Τένεδο (παλιά ονομασία Καράτεπε, έως το 1928),
•   στον Άγιο Παντελεήμ ονα (παλιά ονομασία Βρωμοσύρτ ης έως το 1951) όπου μαζί με τους πρόσφυγες από την Προικόνησ ο, την Καλλίπολη, το Τσανάκαλε, εγκαταστά θηκαν και λίγες οικογένει ες Τριγλιανώ ν,
•   στο Δίκορφο (παλιά ονομασία Παζαρλί, έως το 1928),
•   στη Νέα Κερασιά (παλιά ονομασία Μπαρακλί, έως το 1928),
•   στο Νερόμυλο (παλιά ονομασία Οσμανλί και Ακ Μπουνάρ, έως το 1928),
•   στο Πρινοχώρι (παλιά ονμασία Αβανλί και Εμίρτζαλι έως το 1928),
•   στα Νέα Μουδανιά (Καργί Λιμάν έως το 1928),
•   στη Σάρτη, (παλιό μετόχι της μονής Ξηροποτάμ ου) που μαζί με τους πρόσφυγες από το νησάκι της Προποντίδ ας Αφισιά, εγκαταστά θηκαν δύο οικογένει ες Τριγλιανώ ν και
•   στο Στρατώνι.



Στο νομό Αχαϊας
•   στην Πάτρα, εγκαταστά θηκαν τρεις οικογένει ες Τριγλιανώ ν


Σταθης Δημητρακό ς
Βασίλης Σακελλαρί δης


Τα κείμενα βασίζοντα ι σε στοιχεία και αφήγηση του Στάθη Δημητρακο ύ. Η επεξεργασ ία των χαρτών και η αποτύπωση των κειμένων έγινε από τον Βασίλη Σακελλαρί δη, τον Ιούνιο του 2020.