Αποστολέας Θέμα: ΡΑΦΗΝΑ- Ο ΣΥΝΟΙΚΙΣΜΟΣ  (Αναγνώστηκε 337 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Global Moderator
  • ****
  • Συγχαρητήρια
  • -Δώσατε: 99
  • -Λάβατε: 50
  • Μηνύματα: 716
  • Τόπος: Ραφήνα
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 62
  • Φύλο: Άντρας
ΡΑΦΗΝΑ- Ο ΣΥΝΟΙΚΙΣΜΟΣ
« στις: 16 Σεπτέμβριος 2020, 05:29:13 μμ »
ΡΑΦΗΝΑ- Ο ΣΥΝΟΙΚΙΣΜ ΟΣ

Η Ραφήνα βρίσκεται στα ΒΑ παράλια της Αττικής. Συνορεύει Β με τη Νέα Μάκρη, Δ με τη Πεντέλη και το Πικέρμι, Ν με Σπάτα και την Άρτεμη , και Α. βρέχεται από το Ν. Ευβοϊκό κόλπο.
   Το Πεντελικό όρος δεσπόζει στην περιοχή. Η υψηλότερη κορυφή της Πεντέλης λέγεται Περγάρι ή και Πυργάρι με υψόμετρο 1.108 μέτρα.  Η περιοχή της Πεντέλης που ανήκει στη Ραφήνα λέγεται  Νταού, με υψόμετρο 300μ και  απόσταση από τη θάλασσα περίπου 6 χιλιόμετρ α).
   Έχει συνολική έκταση περίπου 19.000 στρέμματα, ίσως και περισσότε ρα. Απέχει από την Αθήνα 27χιλιόμε τρα.
   Η μορφολογί α του εδάφους παρουσιάζ ει ποικιλία. Κατά το μεγαλύτερ ο μέρος αποτελείτ αι από ομαλούς λόφους με ενδιάμεσε ς μικρές κοιλάδες. Διασχίζετ αι σχεδόν στη μέση της έκτασης της από το πανέμορφο ποτάμι το "Μεγάλο Ρέμα", το οποίο δέχεται πολλές ρεματιές και μικρούς χείμαρρου ς . Αντίστοιχ α  η παραλία (μήκους περίπου 6 χιλιομέτρ ων) εμφανίζει βραχώδεις περιοχές και αμμώδεις κόλπους. Δίπλα στη παραλία της Ραφήνας υπήρχαν και υπάρχουν πεύκα ,«βουνό» και «θάλασσα».
Η περιοχή της Ραφήνας κατοικήθη κε από την Πρωτοελλα δική εποχή (2.500 π.Χ.). Πρωτοελλα δικός οικισμός με ακρόπολη (Ασκηταριό) ,κοντά στο λιμάνι είχε εργαστήρι α κατεργασί ας χαλκού. Ανασκαφές καθηγητή Δημήτρη Ρ. Θεοχάρη
   Στη θέση της σημερινής πόλης υπήρχε ο αρχαίος Αττικός Δήμος της Αιγηΐδος φυλής ο Αραφήν, από τον αναγραμμα τισμό της λέξης προήλθε το τοπωνύμιο Ραφήνα (Αραφήν-Ραφήνα). Το όνομά της διατηρείτ αι πάνω από 2.500 χρόνια.
   Πριν το 1923 η Ραφήνα ήταν κτήμα (τσιφλίκι) της πλούσιας πολιτικής Αθηναϊκής οικογένει ας Σκουζέ, τόσο η Ραφήνα όσο το Πικέρμι και το Ντράφι. Η Ραφήνα ήταν ονομαστή ψαρόσκαλα,, όλες οι ψαροπούλε ς του Ν. Ευβοϊκού έφερναν τα ψάρια στο μικρό λιμάνι. Στη Διασταύρω ση της Ραφήνας υπήρχε λιγνιτωρυ χείο.   Το 1923 έγινε απαλλοτρί ωση του κτήματος Σκουζέ (περιοχή Ραφήνας),με υπογραφή του αρχηγού της Επανάστασ ης Νικόλαου Πλαστήρα, για την εγκατάστα ση και αποκατάστ αση προσφύγων από την Τρίγλια της Προποντίδ ας της Μ. Ασίας. Η μεγάλη εγκατάστα ση των Τριγλιανώ ν έγινε από τους διαμένοντ ες στην Τένεδο που έφθασαν στην Ραφήνα με το βαπόρι «Ελλήσποντος» του Φ. Καβουνίδη στις 29 Αυγούστου το 1923, ένα χρόνο ακριβώς μετά τον ξεριζωμό τους.

Οικογένει ες  από την Τρίγλια της Προποντίδ ας της Μ. Ασίας (η Τρίγλια είχε πάνω από 1000 οικογένει ες)το καλοκαίρι του 1923 που εγκαταστά θηκαν στη Ραφήνα και ίδρυσαν την πόλη .Οικογένε ιες Τριγλιανω ν, την ίδια εποχή, εγκαταστά θηκαν στο Σουφλαρι Χαλκιδική ς και ιδρύσαν την Νέα Τρίγλια.

Δυστυχώς στάθηκε δύσκολο να ξαναστηθε ί το μεγάλο Μικρασιάτ ικο χωριό με το σύνολο ή το μεγαλύτερ ο μέρος του πληθυσμού, γιατί οι Τριγλιανο ί είχαν διασκορπι στεί σε διάφορα μέρη ,ζητούσαν σύντομα υποφερτή εγκατάστα ση ,διατροφή και περίθαλψη Η επιλογή του τόπου έπρεπε να γίνει με βασικό κριτήριο τις ασχολίες των κατοίκων στην παλιά πατρίδα, ώστε ο καινούργι ος τόπος να προσφέρει δυνατότητ α για παρόμοιες ασχολίες. Οι συνθήκες ζωής των πρώτων οικογενει ών παντού ήταν άθλιες ,όπως και στη Ραφήνα η στέγαση  έγινε σε αντίσκηνα, παράγκες, υποστατικ ά, η σίτιση ήταν ανεπαρκής . Η ελονοσία ήταν μάστιγα, είχε έλος, λίμνη, στη εκβολή του Μεγάλου Ρέματος , η φυματίωση απλωνόταν και ο  ψυχικός τραυματισ μός ήταν εμφανής από τον αποχωρισμ ό συγγενών και φίλων


Στην εκβολή του Μεγάλου Ρέματος στην παραλία(αμμουδιά) της Ραφήνας υπήρχε έλος, το οποίο το ονόμαζαν και λίμνη. Στα έλη ζει ένας ολόκληρος κόσμος φυτικός και ζωικός. Στο έλος είχε γύρω καλάμια, βούρλα, αγριόχορτ α, αγριολούλ ουδα κ.α. Στο έλος της Ραφήνας (όπως και στα άλλα έλη)  ζούσαν τα θηλυκά ανωφελή κουνούπια με τα τσιμπήματ α των οποίων γινόταν η μετάδοση της ελονοσίας . Η σχέση της ελονοσίας με τα έλη έχει επικυρωθε ί από την πείρα των αιώνων, απ’ αυτά προήλθε και το όνομα της αρρώστιας  ελονοσία.
Στην Ελλάδα τότε, η νοσηρότητ α από την ελονοσία ήταν μεγάλη, χιλιάδες κρούσματα ετησίως. Με την αποξήρανσ η των ελών και τη χρήση των εντομοκτό νων D.D.T έφεραν αποφασιστ ική νίκη κατά των κουνουπιώ ν και η ελονοσία  εξαφανίστ ηκε. «Θέρμη» λέγανε οι Τριγλιανο ί την ελονοσία. Δίνονταν  τότε δισκία κινίνης για την πρόληψη και θεραπεία.
«Τότε η κακομοιρι ά ήταν μεγάλη. Μέχρι το ρέμα πηγαίνανε τα παιδιά τους για να τα λούσουνε, γιατί το πηγαδίσιο νερό ήταν γλυφό και δεν έπιανε το σαπούνι» (Σοφία Χρ. Γιαρένη). 
   
       Το έλος της Ραφήνας αποξηράνθ ηκε το 1930 από το ίδρυμα Ροκφέλερ. Τα πηγάδια έδωσαν εκείνη την εποχή μια κάποια λύση στο πρόβλημα της ύδρευσης. Ήταν τα περισσότε ρα κτιστά και έβγαζαν δροσερό νερό .μερικά πηγάδια είχαν γλυφό νερό
Πατητήρια  στη Ραφήνα έλεγαν γενικά τα πετρόκτισ τα κτίρια σε σχήμα Π του κτήματος Σκουζέ ,υπήρχαν κοντά στο γήπεδο. Στα πατητήρια (εκτός φυσικά από πατητήρια ) υπήρχαν κτίρια υπόγειες αποθήκες δημητριακ ών και κρασιών, κονάκια για κολίγους,  στάβλοι και πηγάδια τριγύρω. Στον περίγυρο υπήρχε μεγάλο πηγάδι (Το πηγάδι της Λεύκας) και γούρνες για να ποτίζοντα ι τα ζώα. Το πηγάδι τη Λεύκας είχε το καλύτερο και περισσότε ρο νερό.

 Συνοικισμ οί Μικρασιατ ών προσφύγων δημιουργή θηκαν σ΄ όλη την Ελλάδα, κυρίως γύρω από τα μεγάλα αστικά κέντρα(Αθήνα, Θεσσαλονί κη, Πειραιά κ.α.) και ιδρύθηκαν νέες μεγάλες πόλεις που αρχικά τις ονόμαζαν συνοικισμ ούς όπως για παράδειγμ α συνοικισμ ός Νέας Φιλαδέλφε ιας, Νέας Ιωνίας, Νέας Ερυθραίας, Καισαριαν ής, Νέας Σμύρνης, Νίκαια κ.α.

Αρχές του 1924 η Αγγλική εταιρεία Χάμπο, ύστερα από ανάθεση του Ελληνικού Δημοσίου, αρχίζει να κτίζει τον προσφυγικ ό συνοικισμ ό που τελείωσε στα τέλη του 1926.

.
Η πρώτη ανάπτυξη της πόλης έγινε προς το Βορειοανα τολικά τμήμα της Ραφήνας ,πάνω από το μικρό υποτυπώδε ς λιμάνι, αποτέλεσε τον λεγόμενο μέχρι σήμερα Συνοικισμ ό σε έκταση περιπου24 5 στρεμμάτω ν  με κανονικό ρυμοτομικ ό σχέδιο. Οι δρόμοι του συνοικισμ ού έγιναν με πλάτος 12 μέτρα. Τα περισσότε ρα οικοδομικ ά τετράγωνα που δημιουργή θηκαν είχαν έκταση 4 στρεμμάτω ν, 80 μέτρα μήκος και πενήντα μέτρα πλάτος. Το κάθε οικόπεδο είχε μήκος 25 μέτρα και πλάτος 20 μέτρα. Τα περισσότε ρα οικοδομικ ά τετράγωνα είχαν 8 οικόπεδα και 8 σπίτια. Τα σπίτια του συνοικισμ ού είχαν όλα τις ίδιες διαστασει ς7μ.Χ 6,5μ, δηλαδή  εμβαδόν περίπου 45 μέτρα.  Κτίστηκαν 280 περίπου προσφυγικ ά σπίτια στην λοφώδη (αμφιθεατρ ικά) έξαρση με μέγιστο υψόμετρο γύρω στα 60-70 μέτρα.. Τα σπίτια  κτίστηκαν σε σύστημα μονομπλοκ με καλούπι, ήταν τεσσάρων δωματίων(χώρων),μερικά είχαν και ξύλινα πατώματα. Είχαν σκεπή με κεραμίδια . Οι Τριγλιανο ί έλεγαν τα δωμάτια αντρέ (χολ) κρεβατοκά μαρα (το μεγάλο δωμάτιο), κουζίνα και στάβλος. Σε κάθε κουζίνα κτίστηκε ένα τζάκι. Ο στάβλος φυσικά δεν ήταν στάβλος και δεν χρησιμοπο ιήθηκε γι΄αυτό το σκοπό. Ήταν δωμάτιο, το οποίο δεν επικοινων ούσε με το υπόλοιπο σπίτι και είχε δική του εξώπορτα. Αργότερα, άνοιγαν οι ίδιοι πόρτα και επικοινων ούσε αρχικά με το υπόλοιπα δωμάτια. Τα σπίτια ήταν όλα όμοια και δίνονταν στους πρόσφυγες άσχετα με τον αριθμό των μελών. Το οικόπεδο που πήρε κάθε οικογένει α, ήταν των 500 μέτρων στο οποίο κατασκευά στηκαν από τους ίδιους τους πρόσφυγες, αποχωρητή ριο, αποθήκες, στάβλοι, κοτέτσια, φούρνος οικογενει ακός κ.α. 
  Στο Μεγάλο Ρέμα κατασκεύα ζαν πλίνθους, πλίθρες όπως τις έλεγαν, από πηλό και άχυρο σε ξύλινα καλούπια και αφήνονταν στον ήλιο να ξεραθούν. Οι πλίνθοι αφού ξεραίνοντ αν ήταν έτοιμοι  να κτιστούν. Με τους πλίνθους κτίζανε όλα τα υποστατικ ά.Tην κατασκευή των σπιτιών του συνοικισμ ού είχε αναλάβει ο Πόντιος στην καταγωγή αρχιτέκτο νας- πολεοδόμο ς Μιχαηλίδη ς με βοηθό επιστάτη τον ανεψιό του Μενέλαο Κανονίδη. Δούλεψαν μεροκάματ α πολλοί Τριγλιανο ί πρόσφυγες . Όλες οι οικογένει ες των Τριγλιανώ ν εγκαταστά θηκαν σε δικά τους σπίτια μετά το 1927. Έμειναν μερικά «αδιάθετα» σπίτια, τα οποία διατέθηκα ν σε άλλους πρόσφυγες Βουρλιώτε ς, Καραμαλήδ ες, Κωνσταντι νουπολίτε ς κ.α. Γύρω απ’ αυτό τον κεντρικό πυρήνα, τον Συνοικισμ ό, έγιναν αργότερα επεκτάσει ς σταδιακά στα βόρεια και στα δυτικά. Σήμερα ο Συνοικισμ ός και οι επεκτάσει ς του αποτελούν το πιο πυκνά δομημένο τμήμα της Ραφήνας.
 Οι πρόσφυγες με την αδάμαστη θέλησή τους κατάφεραν να δημιουργή σουν σύντομα μια οργανωμέν η κοινωνία και μια αυτόνομη κοινότητα . Η οικοδόμησ η του Συνοικισμ ού ολοκληρώθ ηκε σε 3 χρόνια.. Από τότε δημιουργή θηκε η καινούργι α πατρίδα μέσα από ατομικές και συλλογικέ ς προσπάθει ες ανθρώπων, την οποία παρέδωσαν στις νέες γενιές. Τον πρώτο καιρό ο Συνοικισμ ός δεν είχε ύδρευση, ηλεκτρικό ρεύμα, σχολείο, εκκλησία, γήπεδο κ.α. Στην αρχή, πίστευαν ότι θα γυρίσουν πίσω στη χαμένη πατρίδα, έπιναν κρασί και έλεγαν: «Εβίβα, εβίβα και καλή πατρίδα». Όσο περνούσε ο καιρός άρχισαν να καταλαβαί νουν ότι η νέα πατρίδα είναι η Ραφήνα. Εδώ άρχισε μια νέα ζωή.

       


Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Global Moderator
  • ****
  • Συγχαρητήρια
  • -Δώσατε: 0
  • -Λάβατε: 80
  • Μηνύματα: 263
  • Age: 72
  • Τόπος: Πάτρα
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 90
  • Φύλο: Γυναίκα
  • Γονείς: Στράτος & Γεωργία Μυτιληναίου/ Πιστικίδου
Απ: ΡΑΦΗΝΑ- Ο ΣΥΝΟΙΚΙΣΜΟΣ
« Απάντηση #1 στις: 22 Σεπτέμβριος 2020, 06:31:22 μμ »
Πολύ καλή και ολοκληρωμ ένη περιγραφή .
Θα προσθέσω και μια εικόνα του 1930, την εποχή που κτιζόταν ο συνοικισμ ός, από τα αρχεία της ΕΡΤ, που υπάρχει από το 2013 στο φόρουμ μας.


Δεξιά φαίνονται οι αποθήκες του Σκουζέ, και στο βάθος τα σπιτἀκια που κτίζονται . Φυσικά δεν υπάρχει ακόμα ο Άγιος Νικόλαος στη μύτη πάνω από το λιμάνι!

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Global Moderator
  • ****
  • Συγχαρητήρια
  • -Δώσατε: 70
  • -Λάβατε: 102
  • Μηνύματα: 345
  • Τόπος: Θεσσαλονίκη
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 104
  • Φύλο: Άντρας
Απ: ΡΑΦΗΝΑ- Ο ΣΥΝΟΙΚΙΣΜΟΣ
« Απάντηση #2 στις: 22 Σεπτέμβριος 2020, 08:18:44 μμ »
Πολύ ενδιαφέρο υσα η ιστορία του συνοικισμ ού από τον κ. Δημητρακό . Συγχαρητή ρια!

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Τριγλιανός Απόγονος
  • **
  • Συγχαρητήρια
  • -Δώσατε: 11
  • -Λάβατε: 63
  • Μηνύματα: 142
  • Τόπος: Φιλοθέη
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 63
  • Φύλο: Άντρας
Απ: ΡΑΦΗΝΑ- Ο ΣΥΝΟΙΚΙΣΜΟΣ
« Απάντηση #3 στις: 23 Σεπτέμβριος 2020, 02:53:52 μμ »
Συγχαρητή ρια και από μένα, στον Στάθη Δημητρακό, για την ολοκληρωμ ένη παρουσίασ η της ανοικοδόμ ησης του Συνοικισμ ού της Ραφήνας.