Αποστολέας Θέμα: Η ΤΡΙΓΛΙΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΘΩΜΑΝΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ-ΜΕΡΟΣ 2  (Αναγνώστηκε 184 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Τριγλιανός Απόγονος
  • **
  • Συγχαρητήρια
  • -Δώσατε: 12
  • -Λάβατε: 63
  • Μηνύματα: 149
  • Τόπος: Φιλοθέη
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 64
  • Φύλο: Άντρας
Η ΤΡΙΓΛΙΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΘΩΜΑΝΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ-ΜΕΡΟΣ 2
« στις: 10 Νοέμβριος 2020, 10:10:54 πμ »
Η ΤΡΙΓΛΙΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΘΩΜΑΝΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ
ΜΕΡΟΣ 2
ΠΛΗΘΥΣΜΙΑ ΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ

Στη συνέχεια του πρώτου άρθρου, για τις Εκκλησίες της Τρίγλιας μέσα από τα Οθωμανικά αρχεία, στο παρόν παρουσιάζ ονται τα στοιχεία που βρέθηκαν στα ίδια αρχεία από τον μελετητή-ερευνητή Ersin AYDIN, για τη διπλωματι κή του εργασία, με τη συνεργασί α της Ayşın ÖZÜGÜL (Asst. Prof. Dr. ULUDAĞ ÜNİVERSİT ESİ, Departmen t of Art History), κατά την έρευνά τους για την εργασία τους με τίτλο MUDANYA VE KÖYLERİND EKİ OSMANLI DÖNEMİ RUM KİLİSELER İ (Ελληνικές Εκκλησίες στα Μουδανιά και στα γύρω χωριά κατά την Οθωμανική περίοδο-19ο αιώνα), μέρος των οποίων, και, συγκεκριμ ένα, αυτά για τις εκκλησίες που θα αναφερθού ν στη συνέχεια, δεν περιλήφθη καν τελικά στη συγκεκριμ ένη εργασία, η οποία δημοσιεύθ ηκε το 2019. Τα στοιχεία αυτά χωρίζοντα ι σε δύο ενότητες και, συγκεκριμ ένα, στην πρώτη τα φορολογικ ά, πληθυσμια κά και άλλα, τα οποία έχουν ιδιαίτερη σημασία για τη διαχρονικ ή εξέλιξη της Τρίγλιας, και περιλαμβά νονται στην εργασία τους, και στη δεύτερη στοιχεία για δύο ακόμη εκκλησίες της Τρίγλιας. Μετά τη σχετική άδεια των μελετητών, θεωρώ απαραίτητ ο να δημοσιευθ ούν και στον Ελληνικό χώρο όλα αυτά τα σημαντικά και ενδιαφέρο ντα, που προέρχοντ αι από τα Οθωμανικά αρχεία. Σημειώνετ αι ότι η Dr.Ayşın ÖZÜGÜL διδάσκει στο Πανεπιστή μιο του Ολύμπου, στην Προύσα, Βυζαντινή Αρχιτεκτο νική, Βυζαντινή Ζωγραφική και Μυθολογία, Μεσαιωνικ ή Αρχαιολογ ία, Τεχνικές ανασκαφών και αποκατάστ ασης και προστασία ς περιβάλλο ντος στους φοιτητές του τμήματος Art History.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΙΓΛΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ ΤΗΣ

Η Τρίγλια ήταν ο πιο πυκνοκατο ικημένος οικισμός στην περιοχή, μετά τα Μουδανιά (Mudanya), όσον αφορά στον Ελληνικό πληθυσμό. Από την έρευνα των ανωτέρω μελετητών στα Οθωμανικά αρχεία προέκυψαν αρκετά στοιχεία που αφορούν αφενός σε καταστάσε ις φορολογικ ών στοιχείων των κατοίκων της Τρίγλιας για τις χρονιές 1692 και 1848, αφετέρου σε έγγραφα διαφόρων περιόδων του 19ου αιώνα, από τα οποία αντλούντα ι πολύτιμες και σημαντικέ ς πληροφορί ες για την Τρίγλια, τις γειτονιές, τα νοικοκυρι ά και τους κατοίκους της. Από τους μελετητές παρέλαβα αντίγραφα των πρωτότυπω ν από τα έγγραφα που βρήκαν στα Οθωμανικά αρχεία και από τη συνεχή επικοινων ία δόθηκαν απαντήσει ς και εξηγήσεις σε ερωτήματα και ασάφειες.

Είναι σημαντικό ότι στη φορολογικ ή κατάσταση του 1692, που είναι γραμμένη στο Αραβικό αλφάβητο, που χρησιμοπο ιούνταν στην Οθωμανική Αυτοκρατο ρία, αναφέροντ αι και ενδιαφέρο ντα πληθυσμια κά στοιχεία, τόσο για το σύνολο των νοικοκυρι ών της Τρίγλιας όσο και τις ονομασίες των συνοικιών της, στις οποίες έχουν καταγραφε ί τα νοικοκυρι ά σε τρεις ομάδες ανάλογα με τα εισοδήματ ά τους. Δείγματα από τις καταστάσε ις αυτές παρουσιάζ ονται στη συνέχεια.

Η πρώτη σελίδα από τη φορολογικ ή κατάσταση του 1692

Η δεύτερη σελίδα από τη φορολογικ ή κατάσταση του 1848

Οι μελετητές συγκέντρω σαν σε πίνακα στην εργασία τους όλες αυτές τις σημαντικέ ς πληροφορί ες των φορολογικ ών στοιχείων του 1692 (σελ. 20), ο οποίος παρουσιάζ εται στη συνέχεια μεταφρασμ ένος στην Ελληνική (Πίνακας 1).


Από το πρώτο, ιστορικά, σημαντικό αυτό στοιχείο των Οθωμανικώ ν φορολογικ ών αρχείων, προκύπτει ότι, το 1692 υπήρχαν στην Τρίγλια συνολικά διακόσιες τριάντα τέσσερις (234) Ελληνικές κατοικίες σε έξι Ελληνικές γειτονιές . Οι φόροι που εισπράττο νταν από τα νοικοκυρι ά χωρίζοντα ν σε τρεις ομάδες, ανάλογα με τα εισοδήματ α των κατοίκων, και ήταν: η Υψηλή (Âlâ), η Μεσαία (Evsat) και η Χαμηλή (Edna). Έτσι προκύπτει και η κατανομή της εισοδηματ ικής κατάσταση ς των νοικοκυρι ών σε κάθε γειτονιά. Εύκολα προκύπτει το συμπέρασμ α ότι αφενός τα πλούσια νοικοκυρι ά ήταν ελάχιστα, σε κάθε γειτονιά, αφετέρου η μεσαία εισοδηματ ική ομάδα ήταν η επικρατού σα σε αριθμό σε όλες σχεδόν τις γειτονιές .

Ενδιαφέρο ν, όμως, παρουσιάζ ουν και οι ονομασίες των γειτονιών της Τρίγλιας, την εποχή εκείνη. Από την πρώτη ανάγνωση διαπιστών εται ότι, δύο από αυτές είχαν τις ίδιες Τουρκικές ονομασίες (Kaldırım και Servi), που αντιστοιχ ούν στη γειτονιά του Αγ. Γεωργίου Κάτω (Kaldırım) και του Αγ. Γεωργίου Άνω (Servi), όπως αυτές αναγράφον ται και στους Κώδικες της Εφοροδημο γεροντίας των περιόδων 1877-1902 και 1903-1922 που φυλάσσοντ αι στα Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ).  Επίσης, η ονομασία LEMANI πρέπει να αντιστοιχ εί στην παραθαλάσ σια γειτονιά κοντά στη θάλασσα. Από την αλληλογρα φία με τον μελετητή κ. Ersin AYDIN, προέκυψε ότι, 1) η ονομασία KEBIR χρησιμοπο ιούνταν για να δηλώσει «Μεγάλη Συνοικία», χωρίς να μπορεί να προσδιορι στεί σε ποια γειτονιά αντιστοιχ ούσε από εκείνες της εποχής 1877-1922, 2) η ονομασία KASIM αποδίδετα ι σε ανδρικό όνομα και ίσως αντιστοιχ εί σε σημαίνον πρόσωπο της Τρίγλιας της εποχής εκείνης και 3) δεν γνωρίζει τι μπορεί να σήμαινε η ονομασία MEBDİLERE, αν αυτή ερμηνεύτη κε σωστά από την Αραβική γραφή (γι’ αυτό και το ερωτηματι κό στο αρχικό κείμενο).

Τα επόμενα έγγραφα, από τα Οθωμανικά αρχεία, αφορούν σε φορολογικ ά στοιχεία της Τρίγλιας διαφορετι κών περιόδων του 19ου αιώνα. Σύμφωνα με το έγγραφο του 1845, που αφορά στην περιοχή του Kaldırım (Αγ. Γεώργιος Κάτω),  γίνεται κατανοητό ότι οι Έλληνες που ζούσαν στη γειτονιά είχαν εισόδημα περίπου από δέκα χιλιάδες ελαιόδενδ ρα, μετάξι και αμπελώνες . Κατά τη χρονολογί α αυτή, το ετήσιο εισόδημα της περιοχής Kaldırım (Αγ. Γεώργιος Κάτω) ήταν 712902 kuruş (πηγή BOA: ML. Maliye Nezareti, ML.VRD.TM T. d Defterler i, Defter No: 8425).

Άλλο ένα σημαντικό έγγραφο αφορά στα φορολογικ ά στοιχεία του 1848 (στο αρχικό κείμενο έχει αναγραφεί 1830, από λάθος, κατά τον συντάκτη), από τα οποία προκύπτει ότι υπήρχαν τότε 590 Ελληνικά σπίτια σε έξι Ελληνικές γειτονιές: Kaldırım (Αγ. Γεώργιος Κάτω), Meydan (Μητρόπολη), Aya Yani (Αγ. Ιωάννης), Servi (Αγ. Γεώργιος Άνω), Kemerli (Παντοβασί λισσα) και Çardak (Αγ. Δημήτριος) (πηγή BOA: ML. Maliye Nezareti, ML.VRD. CMH. d Defterler i, Defter No: 867). Έτσι, διαπιστών εται ότι, οι ονομασίες των γειτονιών, κατά το 1848, ήταν οι ίδιες ακριβώς με εκείνες που αναγράφον ται στους Κώδικες της εποχής 1877-1922.

Σύμφωνα με την HVS (Hüdavendi gâr Vilayeti Salnamesi= Ετήσιο βιβλίο του Βιλαετίου Hüdavendi gâr-Προύσας), με χρονολογί α 1870, (σ.μ. μερικές χρονολογί ες από το αρχείο αυτό έχουν σαρωθεί και δημοσιευθ εί από το Universit y of Michigan- https://catalog.hathitrust.org/Record/003515310 ), υπήρχαν οκτακόσια (800) νοικοκυρι ά στην υποπεριφέ ρεια Τρίγλιας. Ο αριθμός των Μουσουλμά νων ήταν πενήντα πέντε (55), ο αριθμός των μη Μουσουλμά νων (δηλαδή των Ελλήνων) ήταν χίλια εξακόσια εξήντα (1660) άτομα και ο συνολικός αρσενικός πληθυσμός στην Τρίγλια και τα χωριά της ήταν χίλια επτακόσια πέντε (1705) (πηγή HDV, Matbaa-i Vilayet, H. 1287, s. 155). Αντίστοιχ α, για το έτος 1877, αναφέρετα ι ότι υπήρχαν οκτακόσια σπίτια, έξι εκκλησίες, δύο σχολεία και ένα τζαμί σε επτά γειτονιές (πηγή HDV, Def'a 8, Matbaa-ı Vilayet, H. 1294, s. 150).

Από όλα τα παραπάνω σημαντικά και επίσημα Οθωμανικά φορολογικ ά στοιχεία, επιβεβαιώ νεται η συνεχής σταδιακή αύξηση του πληθυσμού της Τρίγλιας από το 1692 μέχρι το τέλος του 19ο αιώνα, αλλά και κατά διαφορετι κές χρονικές περιόδους αυτού.

Εκτός, όμως, από την εργασία των συγκεκριμ ένων μελετητών, ενδιαφέρο ντα πληθυσμια κά στοιχεία για την Τρίγλια περιλαμβά νονται και στην εργασία της Selma Akay ERTURK με τίτλο “ZEYTINBAGI (TRILYE)'NDA TURIZM IMKANLARI, 2010” και αφορούν στον 20ο αιώνα και, ειδικά, στην περίοδο 1935-2008 και παρατίθεν ται στη συνέχεια. Σημειώνετ αι ότι, τα στοιχεία αυτά έχουν δημοσιευθ εί και στο άρθρο μου για τις «Συνοικίες της Τρίγλιας πριν και μετά το 1922», που έχει αναρτηθεί στο forum (https://www.triglianoi.gr/index.php?topic=1856.0 ), και παρατίθεν ται και σ’ αυτό για την ενιαία και διαχρονικ ή εικόνα της πληθυσμια κής εξέλιξης της Τρίγλιας, πριν και μετά το 1922.





ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ και ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

Από τους μελετητές, παρέλαβα, επίσης, αντίγραφα των πρωτότυπω ν από τα έγγραφα που βρήκαν στα Οθωμανικά αρχεία για άλλες εκκλησίες της Τρίγλιας, τα οποία δεν συμπεριέλ αβαν, όμως, στην εργασία τους, αφού αυτή περιορίστ ηκε σε δύο μόνον εκκλησίες της Τρίγλιας, εκείνες της Υπεραγίας Θεοτόκου-Μητρόπολη και του Αγίου Γεωργίου Άνω, οι οποίες εξακολουθ ούν να σώζονται μέχρι σήμερα. Αξίζει να αναφερθεί ότι, οι εκκλησίες αυτές αναφέροντ αι λανθασμέν α στην εργασία τους, με τα ονόματα Αγίου Γεωργίου και Αγίου Ιωάννη, αντίστοιχ α, και η επισήμανσ η αυτού του λάθους ήταν η αιτία της προσπάθει άς μου για επικοινων ία με τους μελετητές και η υπόδειξη των ορθών ονομασιών των δύο εκκλησιών, με τα αποδεικτι κά στοιχεία που περιλαμβά νονται στο βιβλίο μου με τίτλο «Οι Εκκλησίες της Τρίγλιας Βιθυνίας». Οι μελετητές αναγνώρισ αν το λάθος τους, πολύ περισσότε ρο, αφού αποδείχθη κε, εκ των υστέρων ότι, στα Οθωμανικά αρχεία, που αφορούσαν στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου Άνω, αναφερότα ν η σωστή ονομασία της (Aya Yorgi), αλλά εκείνοι θεώρησαν ότι αυτό ήταν λάθος και έγραψαν την ακόλουθη σχετική επεξήγηση στο κεφάλαιο της εργασίας τους για την εκκλησία Tirilye Ayios Ioannes Kilisesi (Dundar Evi) “ Belgede belirtile n ölçülerin Ayios Ioannes Kilisesi’nin ölçüleri ile aynı olmasında n dolayı “Aya Yorgi” ifadesi hatalı yazılmış olmalıdır”, που σημαίνει “Αφού οι καθορισμέ νες διαστάσει ς στο έγγραφο είναι ίδιες με εκείνες της εκκλησίας του Αγίου Ιωάννη, η έκφραση «Aya Yorgi» πρέπει να έχει γραφτεί λανθασμέν α”. Δηλαδή, αν και στο Οθωμανικό έγγραφο αναγραφότ αν η εκκλησία με το πραγματικ ό της όνομα (Aya Yorgi), οι μελετητές το διόρθωσαν με το όνομα «Άγιος Ιωάννης», που συνηθίζετ αι, λανθασμέν α, από τους Τούρκους μελετητές, για τη συγκεκριμ ένη εκκλησία. Για τον ίδιο λόγο, ανέλαβα την πρωτοβουλ ία να διορθώσω όλα τα λάθη (ονομασίες, ιστορικά στοιχεία κλπ) που αναφέροντ αι στο λήμμα “Tirilye” στη διαδικτυα κή Wikipedia (https://en.wikipedia.org/wiki/Tirilye ).

Οι μελετητές βρήκαν στα Οθωμανικά αρχεία 1) το έγγραφο με στοιχείο A.DVN.MHM .00251.00 034, για τις εκκλησίες του Αγίου Ιωάννη και του Αγίου Γεωργίου, από το «Βιβλίο με όλα τα είδη εγγράφων που στάλθηκαν από το Divan-ı Hümayun / Αυτοκρατο ρικό Συμβούλιο, Αρ. 251, Σελίδα 34», και 2) το έγγραφο με στοιχείο A_{DVNSMHM_00260_00118, για την εκκλησία του Αγίου Ιωάννη. Τα έγγραφα αυτά μεταφράστ ηκαν από τους μελετητές από το Αραβικό αλφάβητο στη σύγχρονη Τουρκική και στη συνέχεια στην Αγγλική, πριν μου τα στείλουν, και ακολούθως τα μετέφρασα στην Ελληνική. Σημειώνω ότι, σύμφωνα με την Dr. Ayşın Özügül, η μετάφραση από το Αραβικό αλφάβητο είναι πολύ δύσκολη γιατί κάθε κείμενο αποτελείτ αι από μια πρόταση, από την αρχή μέχρι το τέλος, και σ’ αυτήν αποδίδετα ι το συνολικό νόημα του κειμένου.

Το πρώτο έγγραφο (A.DVN.MHM .00251.00 034) σημειώνετ αι με κόκκινο πλαίσιο στο αντίστοιχ ο έγγραφο και αναφέρει ότι:

Οθωμανικό έγγραφο A.DVN.MHM .00251.00 034

“Επειδή οι δύο Ελληνικές εκκλησίες που ονομάζοντ αι Aya Yorgi (Άγιος Γεώργιος) και Aya Yani (Άγιος Ιωάννης), και βρίσκοντα ι στο χωριό Trilye, ένα από τα χωριά της περιοχής Mudanya που συνδέοντα ι με τα Mudanya, αναπληρωτ ή και voivode και άλλες πόλεις του Γαλατά, υπέστησαν ζημιές στην πάροδο του χρόνου, η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου που αναφέρθηκ ε παραπάνω, έχει μήκος 32 ziras (24.256 m) και 20 (πρέπει να είναι 22) ziras (16.676 m) πλάτος και 704 ziras kare (533.632 m²) σε εμβαδόν και 10 ziras (7,58 m ) σε ύψος, που αποτελείτ αι από 22 παράθυρα και 3 πόρτες στις τέσσερις πλευρές, με την εκκλησία του Αγίου Ιωάννη να είναι 28 ziras (21.224 μ.) σε μήκος και 19 ziras (14.402 μ.) σε πλάτος και 532 ziras καρέ (403.256 τ.μ.) σε εμβαδόν και 9,5 ziras (7.201 m) σε ύψος, που αποτελείτ αι από 22 παράθυρα και 3 πόρτες
υποβάλλετ αι….”


Στο έγγραφο A.DVN.MHM .00251.00 034 περιγράφε ται το αίτημα για επανακατα σκευή των δύο εκκλησιών, αλλά χωρίς και ημερομηνί α. Συγκρίνον τας τις διαστάσει ς και των δύο αυτών εκκλησιών με τις αντίστοιχ ες των εκκλησιών Αγίου Γεωργίου Άνω και Υπεραγίας Θεοτόκου-Μητρόπολη που περιγράφο νται στο άρθρο «Οι Εκκλησίες της Τρίγλιας μέσα από τα Οθωμανικά αρχεία» που ανάρτησα στο forum https://www.triglianoi.gr/index.php?topic=1886.0 , προκύπτει ότι αυτές είναι διαφορετι κές και, επομένως, πρέπει να αντιστοιχ ούν στις εκκλησίες του Αγίου Ιωάννη και του Αγίου Γεωργίου Κάτω, που βρισκόντο υσαν στον κεντρικό δρόμο της Τρίγλιας (σημερινή Iskele Cad) και κατεδαφίσ τηκαν από τους Τούρκους μετά τον Αύγουστο του 1922. Η Dr. Ayşın Özügül συμφώνησε με το συμπέρασμ ά μου ότι ο Άγιος Γεώργιος που αναφέρετα ι σ’ αυτό το έγγραφο ταυτίζετα ι με τον Άγιο Γεώργιο Κάτω, αλλά θεωρεί ότι ο η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη αντιστοιχ εί σ’ εκείνη της Υπεραγίας Θεοτόκου-Μητρόπολη. Όμως, η θεωρία αυτή δεν πρέπει να είναι σωστή γιατί 1) οι διαστάσει ς της εκκλησίας του Αγίου Ιωάννη, που αναφέροντ αι σ’ αυτό το έγγραφο είναι “28 ziras (21.224 μ.) σε μήκος και 19 ziras (14.402 μ.) σε πλάτος και 532 ziras καρέ (403.256 τ.μ.) σε εμβαδόν και 9,5 ziras (7.201 m) σε ύψος”, ενώ οι διαστάσει ς που αναφέροντ αι στην εργασία των δύο μελετητών, για την εκκλησία της Υπεραγίας Θεοτόκου-Μητρόπολη είναι “24,224 μέτρα μήκος, 15,14 μέτρα πλάτος και 4,54 μέτρα ύψος ” και 2) το ύψος 7,201 μ. μιας εκκλησίας πρέπει να συμπεριλα μβάνει και τρούλο, ενώ η εκκλησία της Υπεραγίας Θεοτόκου-Μητρόπολη είχε και έχει δίρριχτη στέγη και δεν είχε και δεν έχει τρούλο.

Επίσης, συγκρίνον τας τις διαστάσει ς της εκκλησίας του Αγίου Ιωάννη, που αναφέρετα ι στο ίδιο έγγραφο, με εκείνες της εκκλησίας του Αγ. Γεωργίου Άνω, την οποία αναφέρουν οι μελετητές λανθασμέν α ως του Αγ. Ιωάννη-Dundar Evi (όπως συνηθίζου ν, άλλωστε, οι Τούρκοι μελετητές) και παρουσιάζ ουν στις φωτογραφί ες 63-66 στην εργασία τους διαπιστών εται ότι, οι διαστάσει ς αυτές αναγράφον ται σ’ αυτήν ως “18,92 μέτρα μήκος, 13,62 μέτρα πλάτος και 7,57 μέτρα ύψος”, και διαφέρουν και μάλιστα σημαντικά στο μήκος. Επομένως, αποκλείετ αι και η περίπτωση να αντιστοιχ εί η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη, που περιγράφε ται σ’ αυτό το έγγραφο, και με εκείνη του Αγίου Γεωργίου Άνω.

Συμπερασμ ατικά, 1) η εκκλησία που περιγράφε ται στο έγγραφο A.DVN.MHM .00251.00 034 ως Αγίου Γεωργίου πρέπει να αντιστοιχ εί στον Άγιο Γεώργιο Κάτω και 2) η εκκλησία που περιγράφε ται στο ίδιο έγγραφο ως του Αγίου Ιωάννη, ίσως, αντιστοιχ εί στην ομώνυμη που βρισκόταν στον κεντρικό δρόμο της Τρίγλιας μέχρι το 1922 και, μετά την κατεδάφισ ή της, ανεγέρθηκ ε στη θέση της κτίριο, που, μετά την ανακατασκ ευή του, στεγάζει σήμερα το Δημαρχείο της Τρίγλιας. Παραμένει, όμως, αναπάντητ ο το ερώτημα που είναι σχετικό με το ύψος αυτής της εκκλησίας (7,201 μ.), δεδομένου ότι η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη είχε δίρριχτη στέγη και δεν είχε τρούλο, όπως φαίνεται στις φωτογραφί ες της περιόδου 1) πριν το 1909 και 2) 1912-1915, οι οποίες δημοσιεύο νται στο βιβλίο μου με τίτλο «Οι Εκκλησίες της Τρίγλιας Βιθυνίας».

Το δεύτερο έγγραφο (A_{DVNSMHM_00260_00118) σημειώνετ αι με κόκκινο πλαίσιο στο αντίστοιχ ο έγγραφο και αναφέρει ότι:

Οθωμανικό έγγραφο A_{DVNSMHM_00260_00118

Tirebolu Agios Ioannes Church    
(Tripolis - Tirepoli – Trilye ?)
“Ο Κυβερνήτη ς της επαρχίας Hüdavendi gar (Προύσα) και των περιχώρων της, κάτοχος του αυτοκρατο ρικού μεταλλίου, Βεζύρης  Refet Pasha ….
Επειδή μια Ελληνική εκκλησία στο χωριό Tirebolu της περιοχής Μουδανιών, γνωστή ως Aya Yani, κάηκε χωρίς να γίνει ζημιά σε κανένα και δεν υπάρχει αντίρρηση στην επανακατα σκευή, με τον ίδιο τρόπο, της εκκλησίας που αναφέρθηκ ε παραπάνω, με διαστάσει ς 30 ziras (22,74 μ.) σε μήκος, 21 ziras (15,918 μ.) σε πλάτος και 9,5 ziras (7,201 μ.) σε ύψος,
Ειπώθηκε …”


Η καθηγήτρι α υποστηρίζ ει ότι, ο αναφερόμε νος στο έγγραφο αυτό ως Βεζύρης Refet Pasha πρέπει να ήταν ο Süleyman Refet Pasha ο οποίος υπηρέτησε ως Κυβερνήτη ς της Προύσας από τον Απρίλιο έως το Σεπτέμβρι ο 1852 και από το Δεκέμβριο 1856 έως τον Ιανουάριο 1861 (τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώ νονται και από την ιστοσελίδ α http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/refet-pasa-suleyman-refet-istanbullu ). Επομένως, έμμεσα τεκμαίρετ αι ότι, το έγγραφο αυτό συντάχθηκ ε σε μια από τις δύο περιόδους που διετέλεσε Κυβερνήτη ς της Προύσας ο Süleyman Refet Pasha. Και, με δεδομένη την αξιοπιστί α του εγγράφου, προκύπτει ότι η εκκλησία αυτή κάηκε είτε το 1852 είτε την περίοδο 1856-1861 και επανακατα σκευάστηκ ε, με αντίστοιχ η άδεια.

Η ίδια εξηγεί, επίσης ότι, στο πρωτότυπο Οθωμανικό έγγραφο αναγράφετ αι η ονομασία του χωριού ως “Tirebolu της περιοχής Μουδανιών” και θεωρεί ότι αφορά στην Τρίγλια, αφού δεν υπάρχει άλλο χωριό στην περιοχή με παρόμοιο όνομα. Αλλά, συγκρίνον τας τις αναγραφόμ ενες διαστάσει ς της εκκλησίας του Αγίου Ιωάννη, στο παραπάνω έγγραφο, με εκείνες των εκκλησιών Αγίου Γεωργίου Άνω, Υπεραγίας Θεοτόκου-Μητρόπολη, που περιγράφο νται στην εργασία τους, και του Αγίου Γεωργίου Κάτω, που περιγράφε ται στο Οθωμανικό έγγραφο A.DVN.MHM .00251.00 034, όπως αυτές αναγράφον ται συγκεντρω μένες στο επόμενο πίνακα, διαπιστών εται ότι είναι διαφορετι κές, εκτός από τον αριθμό των παραθύρων και των θυρών (22 και 3 αντίστοιχ α) που είναι ίδιος και στις τρεις εκκλησίες


* Η καθηγήτρι α εξήγησε ότι στο Οθωμανικό έγγραφο οι διαστάσει ς της εκκλησίας αναγράφον ται ως 32 Χ 20 zira και η επιφάνεια 704 zira, αλλά 32Χ20= 640 και 32Χ22=704, οπότε το σωστό πλάτος πρέπει να είναι 22 zira και, σε κάθε περίπτωση, αυτό αποτελεί ένα ερώτημα που δεν έχει απάντηση. Επίσης ότι, το 1 zira αντιστοιχ εί (στην Αρχιτεκτο νική) σε 0,757738 μ. και για τους υπολογισμ ούς του χρησιμοπο ίησε 0,758 μ.

Παρατηρεί ται, όμως, ότι τρεις εκκλησίες περιγράφο νται, με διαφορετι κές διαστάσει ς, αλλά με τον ίδιο αριθμό σε παράθυρα (22) και πόρτες (3) και μάλιστα οι δύο απ’ αυτές στο ίδιο Οθωμανικό έγγραφο A.DVN.MHM .00251.00 034). Θα παραμείνε ι, μάλλον, ως αναπάντητ η απορία.

« Τελευταία τροποποίηση: 11 Νοέμβριος 2020, 12:51:10 μμ από Μάκης Αποστολάτος »