7. ΕΞΙΣΛΑΜΙΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΟΣ 15 ΕΤΩΝ - ΝΕΟΛΟΓΟΣ 5206 13.10.1886

[Μάκης Αποστολάτος]

Κατά την έρευνα των ψηφιοποιημένων φύλλων της εφημερίδας «ΝΕΟΛΟΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΎΠΟΛΗΣ» της Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων, εκτός από τα θέματα στον τόμο του Α' εξαμήνου 1886, εντόπισα στον τόμο του Β' εξαμήνου 1886 στο φύλλο 5206 της Δευτέρας 13/25.8.1885 την από 4.8.1885 ανταπόκριση από Μουδανιά σχετικά με ειδήσεις της περιοχής.

Από αυτές θεώρησα ως ιδιαιτέρας σημασίας και ενδιαφέροντος εκείνη που αναφέρεται στη διαδικασία εξισλαμισμού ενός παιδιού 15 ετών ελληνικής καταγωγής και την αποτυχημένη προσπάθεια των γονέων του και του μητροπολίτη Προύσας Ναθαναήλ να την αποτρέψουν. Ο ανταποκριτής παρουσιάζει σοβαρό επιχείρημα στην τελευταία παράγραφο, με την επιτρεπόμενη ηλικία στον εμπορικό νόμο (18 ετών) και εκείνη της συγκεκριμένης περίπτωσης για την αλλαξοπιστία και προτείνει στην κυβέρνηση να διευθετήσει με νόμο το θέμα.

Το κείμενο παρατίθεται αυτούσιο στην καθαρεύουσα και με την ορθογραφία της εποχής εκείνης.

ΝΕΟΛΟΓΟΣ φύλλο 5206 της Δευτέρας 13/25.10.1886 (3η σελ 359)

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ

ΕΠΑΡΧΙΑΚΑ

(Εξ ιδιαιτέρων ανταποκρίσεων και πληροφοριών)

Εκ του νομού ΧΟΥΔΑΒΕΝΝΤΙΚΙΑΡ,
Επιστέλλουσιν ημίν εκ Μουδανίων από 6/18 οκτωβρίου.

Έγραψα υμίν προλαβόντως περί ακηδίας και αβελτηρίας γονέων τινών, οίτινες αφίεντες τα τέκνα αυτών ελεύθερα εν τη εκλογή των συναναστροφών και σχέσεων περιάγουσι ταύτα ουκ εις μακράν εις την εξωμοσίαν, πράγματα δ' ούτω σπουδαία συνεχώς παρέχουσι ταις προϊσταμέναις ατχαίς. Η ακόλουθος υπόθεσις ου μικρόν απησχόλησε ταύτας, μικρού δε δειν εγένετο αιτία σκανδάλων και ταραχών, άτινα εν τούτοις δεν θεωρούνται ως τέλεον αποσοβηθέντα. Παις τις έλλην το γένος και εξ Ίμβρου ορμώμενος, δεκαπενταέτης δε περίπου την ηλικίαν, ειργάζετο εν τω εν Προύση εργαστηρίω του πατρός αυτού κειμένω εν συνοικία ένθα πλείστοι υπάρχουσι οθωμανοί, παραπλανηθείς ο παις ούτος εδήλωσε την πρόθεσιν να εκισλαμισθή. Η Ι. μητρόπολις Προύσης την του παιδός ανηλικιότητα προβαλλομένη εζήτησε να παραλάβη αυτόν εκ τουθ διοικητηρίου ένθα εδυλάσσετο αλλ' ηρνήθησαν την απόδοσιν αυτού διισχυριζόμενοι ότι είναι ενήλιξ. Εν τω υπό την προεδρίαν του νομάρχου συγκροτηθέντι προ μικρού διοικητικώ συμβουλίω, ένθα η υπόθεσις παρεπέμφθη, ο Σ. μητροπολίτης άγιος Προύσης ερρωμένως αντέστη εις την εκδηλουμένην υπό του παιδός πρόθεσιν της αλλαξοπιστίας, διότι είναι ανήλιξ, αλλ' οι δύο οθωμανοί πάρεδροι έχοντες και την πλειοψηφίαν αντέταξαν ότι έχει ούτος την νόμιμον ηλικίαν κατά τα άρθρα 985 και 986 του αστικού κώδικος εν τω τελευταίω των οποίων λέγεται ότι η ενηλικιότης άρχεται παρά του 12ου έτους δια τα άρρενα και από του 9ου δια τα θήλεα.

Η Α. Σ. ο μητροπολίτης κ. Ναθαναήλ παρετήρησεν, πληροφορούμαι, ότι το άρθρον τούτο αδύνατον να εφαρμοσθή προκειμένου μάλιστα περί εξωμοσίας και ανέγνω βεζυρικήν εγκύκλιον υπό ημερομ. 7μουχαρέμ 1276 εν η λέγεται συν άλλοις ότι, οσάκις εν τω διοικητικώ συμβουλίω αναφύονται διχογνωμίαι περί της ενηλικιότητος ή μη του θέλοντος εξωμόσαι αναβάλλεται πάσα απόφασις και ζητούνται πληροφορίαι εκ Κων/πόλεως. Αλλ' οι οθωμανοί πάρεδροι έχοντες την πλειοψηφίαν, ως είρηται, και στηριζόμενοι επί του ανωτέρου άρθρου προέβησαν εις την απόφασιν της εξισλαμίσεως του παιδός. Ούτε ο Σ. μητροπολίτης, ούτε οι γονείς του παιδός εδέχθησαν εν τω διοικητηρίω παρόντες να συμβουλεύσωσι κατά τον νόμον τον παίδα προβαλλόμενοι το επιχείρημα ότι είναι ανήλιξ. Ώστε και κατά τούτο δεν ετηρήθη ο νόμος, και όμως ο παις εξώμοσεν.

Εις πολλάς σκέψεις άγεταί τις και πολλά τα ολέθρια δύναται να προίδη αναλογιζόμενος ότι παις δωδεκαέτης την ηλικίαν δύναται να εξομόση. Κατά το 2ον άρθρον του εμπορικού νόμου νομική περί το εμπόρευμα ικανότης θεωρείται μετά το 18ον έτος τη εγγυήσει του επιτρόπου ή τη αδεία του δικαστηρίου. Και λοιπόν δεν θεωρείταί τις έχων την νόμιμον ηλικίαν προς το εμπόριον προ του 18ου έτους, σλλ' όμως είνε ελεύθερος και θεωρείται έχων νόμιμον ηλικίαν προς αλλαξοπιστίαν  και προ του 15ου έτους! Το ζήτημα δείται συντονωτάτης σκέψεως, η δε κεντρική κυβέρνησις οφείλει να διακανονίση τα κατ' αυτό δια νόμου σαφούς και μη παρέχονταος προς παράπονα και λόγους προς ενστάσεις.


Ακολουθούν και άλλες ειδήσεις για 1) την εκλογή νέων μελών του δημαρχιακού συμβουλίου, 2) τον τρύγο των αμπέλων και τη μειωμένη τιμή των σταφυλιών, λόγω «της μεγάλης εισαγωγής σπίρτου προς παρασκευήν ρακής», 3) την αναγνώριση του αιδεσιμωτάτου κ. Αντωνίου ως αρχιερατικού επιτρόπου του Σ. αγίου Προύσης, με διαταγή του Νομάρχου Προύσης προς τον «ενταύθα διοικητήν» (σ.σ. εννοεί προφανώς των Μουδανίων) και 4) την αντικατάσταση του καδή Προύσης κα του καδή Μουδανίων, από τους οποίους ο πρώτος ξεπέρασε τα καθήκοντά του και προσέβαλε τα προνόμια της ορθόδοξης εκκλησίας «επιληφθείς υποθέσεως πνευματικής, η αρμοδία ήν μόνη η Ι. μητρόπολις».