Η μόδα στη Παλαιά Τρίγλια, όπως τη περιγράφει η Σοφία Γιαρένη

[Ευγενία Μυτιληναίου]

Η μόδα στη Παλαιά Τρίγλια, όπως τη περιγράφει η Σοφία Γιαρένη

Από τα βιβλία της: « Η ιστορία μου», σελ. 13 & 16 και
«Της Μικράς Ασίας, της Τρίγλιας και της προσφυγιάς» σελ. 202, 203

«Η μητέρα μου, όπως και οι άλλες γυναίκες της Τρίγλιας, ήταν κοκέτα, καλή νοικοκυρά και πολύ εργατική. Ασχολείτο με το σπίτι, το νοικοκυριό της και τα παιδιά της. Όλα επάνω της λάμπανε. Τις Κυριακές φορούσαμε τα καλά μας ρούχα και πηγαίναμε με τους γονείς μας στην εκκλησία. Πολλές κυρίες αγοράζανε τα φορέματα τους από την Πόλη ή τα ράβανε μόνες τους. Ένα φόρεμα από κείνα με τις μπαλένες γύρω, όπως μου έλεγε η μητέρα μου, να τόστηνες στεκότανε. Όλα ήταν μακριά και σκέπαζαν έως τον αστράγαλο. Οι φούστες είχαν σούρα στη μέση και υπήρχε και το ρουσάκι, ένα είδος μπλούζας με σουρίτσα.
...Και εκείνα τα βρακιά τους, με τα τέσσερα κορδόνια και νταντέλα!
...Το χτένισμα τους ήταν συνήθως απλό. Μάζευαν τα μαλλιά τους πίσω σε κότσο. Όλες ήταν σγουρομάλλες και ποτέ δεν βάφανε τα μαλλιά τους. Οι περισσότερες καστανές και μαυρομάλλες, υπήρχαν όμως και πολλές ξανθές. Όλες οι γυναίκες της Τρίγλιας γενικά, μικρές και μεγάλες, αγαπούσαν τα κοσμήματα. Φορούσαν σκουλαρίκια, δακτυλίδια, φλουριά και πολλά άλλα χρυσαφικά. Μερικές ήταν και πολύ φιλάρεσκες και ντυνόντουσαν πολύ κοκέτικα. Χρησιμοποιούσαν πολύ και τ' αρώματα με προτίμηση στη λεβάντα.
...Και οι άντροι όλο γέλιο και καμάρι. Στο κεφάλι τους το φέσι και την γκουντούρα τη γυαλιστερή και το χάντρο στο χέρι.

Δυό φωτογραφίες Τριγλιανών ζευγαριών με τις χαρακτηριστικές ενδυμασίες τους.

1912, Αναστασία (το γένος Κολυβίδη) και Βασίλης Πιστικίδης


1914, Χρυσαυγή (το γένος Γιακουβάκη) και Βασίλης Παπαμπαρουξής- Σακελλαρίδης με τα τέκνα τους Μαρίκα και Σταύρο

...Όταν η μητέρα μου πήγαινε βίζιτες στις φίλες της, εμένα, που ήμουνα μικρή, μ' έστελνε στη θεία Σοφή, την αδελφή της, για αλεκσμανά. Επίσης μ' έπαιρνε καμιά φορά και η θεία η Ζαχαρένια. Εκεί περνούσα καλύτερα γιατί έπαιζα με τα ξαδέλφια μου. Συνήθως σε τέτοιες περιπτώσεις μ' έντυνε με τα καλά μου. Πότε μου βάζε το μπεμπέ φουστανάκι με το σου τις κορδελίτσες και πότε το ουρανί. Τα παπούτσια μας ήταν πολύ καλά. Τα παραγγέλναμε στου Σεβνταλή που ήταν ο καλύτερος τσαγκάρης της Τρίγλιας και είχε το μαγαζί του στο Κάτω Μαχαλά. Ήταν κομψά μποτάκια, σκαρπίνια μ' ένα κορδονάκι δίπλα και μ' ένα κουμπί. Όταν ήμουν καλή η μητέρα μου μ' έπαιρνε στην αγκαλιά της, με φιλούσε και με κανάκευε. Θυμάμαι που μού έλεγε: «Να το χαρώ, να το κερδαίνω, κουτσουμπού μου εσύ». Οι κοπελίτσες της ηλικίας μου και άλλες πολύ μεγαλύτερες ντυνόντουσαν πολύ κομψά και ωραία. Φορούσαν μισοφόρια με δαντέλες, φιόγκους, μεταξωτά. Από πάνω φορούσαν την μπλούζα και φουστάνια κρεπ ντε σι και την φούστα την αντρασέ. Ήταν πολύ κοκέτες. Πάντα μαζί με τα ωραία φουστάνια φορούσαν και τα κοσμήματα τους, σκουλαρίκια, δακτυλίδια. Ποτέ όμως δεν γυρνούσαν μόνες τους. Πάντα συνοδεύονταν από τους γονείς τους και στους περιπάτους ήταν λιγομίλητες και σεμνές.

Οι άντρες σύχναζαν στον καφενέ και οι γυναίκες στα σπίτια να κοιτάζουν το νοικοκυριό. Στις γιορτές όλοι ντύνοντουσαν στα καλά τους, οι χωριάτες με τις χρωματιστές μεταξωτές βράκες τους και μαζί με τους χωρικούς από το Τσιφλίκι, το γειτονικό χωριό, διασκέδαζαν. Πίνανε, τρώγανε, τραγουδάγανε και χορεύανε.

...Σε όλες τις μέρες των γιορτών τα σπίτια ήταν ανοιχτά. Όλα στρωμένα με χαλιά και κιλίμια. Το μιντερλίκι γύρω-γύρω ήταν στρωμένο με μαξιλάρες. Το σκέπασμα ήταν ίδιο με τις κουρτίνες που το φτιάχνανε στον αργαλειό και με άσπρο σκεπασίδι. Όλα είχαν κεντημένες εικόνες επάνω τους, σταυρούς, παγώνια, λουλούδια. Στους τοίχους είχαν παλιές φωτογραφίες και ωραία κάντρα με ωραίες πολύχρωμες φωτογραφίες.
...Χρυσοχέρες, ακόμα και στα στόρια εβάζασι μάρκες κόκκινες. Εκείνους τους γύρους τους ωραίους που βάζασι στο κρεβάτι γύρω κεντητούς με τις δαντέλες...