Μια μερα στην Αγιά Σοφιά

[Ευγενία Μυτιληναίου]

Έχω πάει τρεις φορές στην Κωνσταντινούπολη. Οι δύο πρώτες, ήταν μονοήμερο 'συμπλήρωμα' της επίσκεψης στο 'χωριό μας' ενώ η τρίτη, την είχαμε οργανώσει μόνοι μας και ήταν μια περιήγηση 4-5 μέρων μόνο στην Κωνσταντινούπολη. Την χαρήκαμε, την γνωρίσαμε πραγματικά και περπατήσαμε από άκρη σε άκρη όλους τους μαχαλάδες της. Είδαμε την 'πραγματική' Πόλη όπως είναι, μακριά από τους γνωστούς τουριστικούς προορισμούς. Τις παλιές Ελληνικές γειτονιές, που αφού χαρακτηρίστηκαν 'διατηρητέες' ξανακτίζονται με οικονομική βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Ένωση και γίνονται πανέμορφες. Οι 'νέοι' τους κάτοικοι όμως σιγά-σιγά αλλάζουν, φορούν μαύρα τσαντόρ και τα κοριτσάκια ακόμα πάνε σχολείο φορώντας μαντήλες.

Μια πραγματικά 'φανταστική' περιήγηση της Αγιά Σοφιάς, με τη βοήθεια της σύγχρονης τεχνολογίας και το 'βελάκι' του υπολογιστή σας θα την βρείτε στο http://www.360tr.com/34_istanbul/ayasofya/english/.

Στη δική μου περιήγηση θα σας πω για τις μικρές ή μεγάλες λεπτομέρειες, που ανακαλύπτω μόνη μου και που συνήθως δεν αναφέρουν οι ξεναγοί. Αυτοί αρέσκονται στους μύθους που μαθαίναμε στο σχολείο για την Άλωση της Πόλης και τους Παλαιολόγους με μάχες με τα σπαθιά και τα άλογα μέσα στην εκκλησία, που δεν με ενδιαφέρουν πια.
Πρώτη εντύπωση σου κάνει, το απέραντο μέγεθος του χώρου αυτού. Δεν έχω μπει σε πιο μεγάλο χώρο, ούτε ο Αγ. Πέτρος στη Ρώμη με εντυπωσίασε τόσο. Έχει πολύ μεγάλο ελεύθερο χώρο. Ο Τρούλος φαίνεται να αιωρείται στα φτερά των εξαπτέρυγων. Πόσο ασήμαντα μικρός νιώθεις μπροστά σε αυτή την κατασκευή του 6ου μ.Χ αιώνα. Τι μηχανικοί πρέπει να ήταν αυτοί (Ανθέμιος και Ισίδωρος), που με τα μέσα της εποχής εκείνης, να τολμήσουν μια τόσο μεγάλη κατασκευή, που ακόμα στέκει μπροστά σου, σε πείσμα όλων των καταστροφικών σεισμών της περιοχής!

         

Ο Τρούλος της Αγιά Σοφιάς με τα τέσσερα εξαπτέρυγα αγγελάκια που τον βοηθούν να ίπταται. Μετά από χρόνια δουλειάς το 2011, αποκατέστησαν το πρόσωπο του κάτω αριστερά αγγέλου (λεπτομέρεια στη δεύτερη φωτογραφία). Τα άλλα πρόσωπα καλύπτονται ακόμα από ένα χρυσό αστέρι.

Πώς να ήταν τότε, στο απόγειο της δόξας της; Μετά καταστράφηκε, έγινε τζαμί, σοφαντίστηκε. Είχε πάντα αυτό το κίτρινο χρώμα της ώχρας με τα μωβ διακοσμητικά; Τώρα που είναι μουσείο, γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια αποκατάστασης των ψηφιδωτών εικόνων. Υπάρχουν σχετικά λίγες και πολύ ψηλά. Λόγω του μεγάλου ύψους, φαίνονται καλύτερα από τους γυναικωνίτες. Όσοι μπορείτε, ανεβείτε και απολαύστε ομορφιά.

   

Έτσι ανακάλυψα τα φανταστικά ψηφιδωτά της Κωνσταντινούπολης. Αγγελάκια, έτοιμα να πετάξουν, γεμάτα χρώμα και έκφραση! Παναγίες γεμάτες θλίψη. Γιατί τόση θλίψη όμως; Τα ψηφιδωτά αυτά ξεφεύγουν από τη δισδιάστατη, ανέκφραστη και άυλη απεικόνιση της Βυζαντινής αγιογραφίας που ήξερα. Τα χρώματα και η έκφραση μου θύμισαν την Αγία Επίσκεψη και κατάλαβα γιατί θεωρείται ότι προέρχεται από αυτοκρατορικά Κωνσταντινουπολίτικα εργαστήρια. Η Παναγία Επίσκεψη όμως, έχει μια γλυκιά τρυφερότητα καθώς ακουμπάει το κεφαλάκι του μικρού Χριστού. Φαίνεται πως η θλίψη δεν ταιριάζει σε μια μάνα που έχει αγκαλιά το μωρό της.

      

[Βασίλης Σακελλαρίδης]

Πάρα πολύ όμορφη η περιγραφή των συναισθημάτων σου στο χώρο της Αγίας Σοφίας. Γι αυτό μ΄αρέσει κι εμένα να πηγαίνω και να ξαναπηγαίνω. Κάθε φορά που επισκέπτομαι τα μνημεία αυτά, συγκινούμαι και γεμίζω από αυναισθήματα.

[Ευγενία Μυτιληναίου]

Σήμερα διάβασα αυτό το άρθρο
http://www.amen.gr/article15113
που αναφέρεται στο μέλλον της Αγιά Σοφιάς. Νομίζω ότι είναι χρήσιμο να το διαβάσετε και να το αξιολογήσει ο καθένας ανάλογα με τα πιστεύω του.
Πάντως ψάχνοντας στο internet για την Παντοβασίλισσα και άλλα σχετικά, βρέθηκα σε κάτι συνέδρια βυζαντινολόγων, που όλα, μα όλα τα ονόματα ήταν Τούρκικα και Σλάβικα.. Ούτε ένα Ελληνικό όνομα δεν υπήρχε..

[Ευγενία Μυτιληναίου]

Αγιά Σοφιά, από όποια πλευρά και να το δεις, είναι ένα όνειρο! Ένα όνειρο που περιμένει την πραγμάτωση του, για όσους δεν την έχουν επισκεφτεί και ένα όνειρο ομορφιάς για όσους την επισκέφτηκαν.
Όλοι όμως έχουν δει εικόνες ή έστω και ένα video και θα έχουν αναρωτηθεί «Πως είναι δυνατόν, ειδικά με τα τεχνικά μέσα της εποχής εκείνης, δηλαδή το 540 μ. Χ., να φτιάξουνε αυτό το οικοδόμημα, που σε κάνει να νοιώθεις τόσο μικρός» Δεν μπορείς να μην εντυπωσιαστείς από το θεόρατο τρούλο, που φαίνεται να αιωρείται πάνω από το φως που μπαίνει από μια σειρά παραθυράκια που βρίσκονται από κάτω του.

Ε! ευκαιρία να μάθουμε λεπτομέρειες. Πρόσφατα μου έστειλαν ένα καταπληκτικό video του National Geographic που παρουσιάζει όλες τις δυσκολίες που συνάντησαν οι γεωμέτρες Ανθέμιος και Ισίδωρος και τις λύσεις που δώσανε. Βρείτε 45 λεπτά για χαλάρωση και απολαύστε το.

[embed=600,500]http://www.youtube.com/watch?v=2JBrMHrVce0[/embed]

[Ευγενία Μυτιληναίου]

Μια καλή φίλη μου έστειλε ένα καταπληκτικό site με πολύ όμορφες παλιές φωτογραφίες από την Αγιά Σοφιά.

http://leipsanothiki.blogspot.gr/2013/10/155.html#.U-jRLEmJ8jo.facebook

Επίσης, στο κατάλογο των «δημοφιλών αναρτήσεων», στη δεξιά πλευρά της σελίδας αυτής, θα βρείτε πολύ ενδιαφέροντα θέματα, όπως για παράδειγμα, παλιές φωτογραφίες από Βυζαντινά μνημεία, από τις τοιχογραφίες της Μονής της Χώρας, φωτογραφίες από το θησαυρό του Αγίου Μάρκου και άλλα.