ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΟΥΝΑΡΟΠΟΥΛΟΣ - Ο Σωζοπολίτης μεγάλος ζωγράφος

[Στάθης Δημητρακός]

Γουναρόπουλος Γιώργος (1890-1977) Ο Σωζοπολίτης μεγάλος ζωγράφος Γουναρόπουλος Γιώργος (G. Gounaro, 1890 -1977): Μεγάλος 'Έλληνας ζωγράφος. Δεν ήταν ραφηνιώτης, αλλά αγάπησε την Ραφήνα και έζησε χρόνια σ' αυτήν. Γεννήθηκε στη Σωζόπολη της Βουλγαρίας. H Σωζόπολη, πόλη στην νότια άκρη του κόλπου του Πύργου (Μπουργκάζ), ήταν παλιό ελληνικό κέντρο με Μητρόπολη.  Τελείωσε τις εγκύκλιες σπουδές στον Πύργο της Βουλγαρίας. Το 1904 η οικογένειά του, όπως και άλλες οικογένειες από την Ανατολική Ρωμυλία, αναγκάστηκε να μετακομίσει στην Ελλάδα. Επειδή είχε μεγάλο ταλέντο στη ζωγραφική έδωσε εξετάσεις το 1907 και έγινε δεκτός στο Σχολείο Καλών Τεχνών Αθηνών (τη κατόπιν Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών). Σπούδασε προοπτική, σκηνογραφία, ζωγραφική. Από την  έναρξη των Βαλκανικών Πολέμων και μέχρι το τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, υπηρέτησε επανειλλημένα στον Ελληνικό Στρατό.  Σ' αυτήν  την περίοδο, φιλοτέχνησε πολεμικές σκηνές, όπως και άλλοι ζωγράφοι. Το 1919 με υποτροφία από τον Αβερώφειο Διαγωνισμό έφυγε για το Παρίσι, όπου συνέχισε τις σπουδές του, παρακολουθώντας ταυτόχρονα τα καλλιτεχνικά ρεύματα της εποχής του. Το 1924 άνοιξε δικό του ατελιέ στο Παρίσι. Συμμετείχε σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στο Παρίσι και στην Ελλάδα. Το 1931 επέστρεψε στην Αθήνα και εγκαταστάθηκε στα Άνω Ιλίσια. Παντρεύτηκε την μουσικοσυνθέτρια Μαρία Πρωΐου από τη Χίο. Το ζευγάρι απέκτησε ένα γιο, τον Ηλία. Η Μαρία Πρωΐου, ίσως, να  ήταν συγγενής του Στέφανου Πέρρη. Έμεινε μόνιμα στην Ελλάδα, όπου συνέχισε να συμμετέχει σε εκθέσεις, ατομικές και ομαδικές, να εικονογραφεί βιβλία και να φιλοτεχνεί σκηνικά θεατρικών παραστάσεων.

Το 1937 και επί δύο έτη διακόσμησε την αίθουσα συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου του Δημαρχιακού Μεγάρου Αθηνών. Είναι μια μοναδική τοιχογραφία  με θέματα παρμένα από την ιστορία της ελληνικής πρωτεύουσας.

Μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου η φήμη του άρχισε να απλώνεται. Γίνεται γνωστός παγκοσμίως, λαμβάνει μέρος σε εκθέσεις (Στοκχόλμη, Νέα Υόρκη, Γκέτεμποργκ Σουηδίας, Άαχεν Γερμανίας, Σάο Πάολο, Αμμόχωστος, Αλεξάνδρεια, Βρυξέλες, Μπουένος Άιρες, κ.ά.).

Υπήρξε μοναδικός στην τεχνοτροπία του. Οι πίνακές του έχουν χαρακτήρα: εξαϋλωμένες μορφές, λιτές γραμμές, ονειρώδη χρώματα θαλασσινά, κιτρινοκόκκινα έως ιώδη. Τα έργα του είναι όμορφες γυναικείες μορφές, δέντρα, νεκρές φύσεις, ψάρια, όστρακα, κ.ά.

Ο Γιώργος Γουναρόπουλος είναι ο πρώτος που ανακάλυψε το μεγάλο λαϊκό ζωγράφο Θεόφιλο.
Ένα κομμάτι της ζωής του ήταν η Ραφήνα. Έμενε σ' ένα σπίτι του συνοικισμού στο τέλος της οδού Αθηνών. Αγαπούσε τους απλούς ανθρώπους και, ιδιαίτερα, τους ανθρώπους του λιμανιού. 

Στο περιοδικό «Επιθεώρηση Τέχνης», Ιούνιος 1956 «Μια ώρα με το Γ.  Γουναρόπουλο», μεταξύ των άλλων αναφέρεται: «...ο ζωγράφος αυτός είναι ένα σοβαρότατο υπόδειγμα εργατικότητας για τους νέους ζωγράφους. Παρατά την δουλειά του καμιά μέρα, κυρίως τις Κυριακές, για να ξεκουραστεί σε κάποια ακρογιαλιά. Προτιμά τη Ραφήνα. Αυτός γεννημένος σε μια άγρια θρακιώτικη ακρογιαλιά δεν μπορεί να ξεχάσει ότι δέθηκε με τις πρώτες εντυπώσεις του. Το ψάρεμα φαίνεται να τον ξεκουράζει και να τον διασκεδάζει». 

O Tάσος Ζάππας στο βιβλίο «Ψαράδες», Εκδόσεις Αλκαίος 1973 γράφει:
«Περνούσα κάποτε με χιονιά από τη Ραφήνα για την Εύβοια. Έριχνε νερόχιονο, κρύο φοβερό, κι ωστόσο στο κεφαλόσκαλο του λιμανιού, εκεί που τελειώνει ο λιμενοβραχίονας, στην πλώρη του τσιμεντόπλοιου, ένας άνθρωπος τυλιγμένος με παλτό, νιτσεράδα και μουσαμαδένιο καπέλο στο κεφάλι, ψάρευε υπομονετικά με την καθετή του, ωσάν τίποτα να μην έτρεχε γύρω του. Έτσι, καθώς τον έβλεπα  τυλιγμένον στις μουσαμαδιές του, μου έμοιαζε σαν εκείνους τους ντεσπεράτους ναυαγοσώστες της Μάγχης, αυτούς τους εθελοντές των κυμάτων, που αφήνουν τις φουρτούνες και τις βαρυχειμωνιές. Κι αυτός ο ατάραχος και τόσο υπομονετικός ψαράς είταν ο μεγάλος Έλληνας ζωγράφος Γουναρόπουλος, που έχει βαθύτατον έρωτα με τη θάλασσα και το ψάρεμα. Κι άλλες φορές, κατοπινά, τον πήρε το μάτι μου να ψαρεύει στην ίδια θέση μ' όποιον καιρό».       
     
Η εφημερίδα «Μελτέμι αλλαγής» της Ραφήνας, Σεπτέμβριος 1977, αρ. φύλλου 2 έγραφε:
«Όλες οι εφημερίδες και τα περιοδικά έγραψαν για το μεγάλο Έλληνα ζωγράφο Γ.Γουναρόπουλο (Γουναρό) που πέθανε στα μέσα του Αυγούστου. Αγαπούσε την Ραφήνα και το λαό της, έμενε τις πιο πολλές μέρες του χρόνου. Τον γνωρίσαμε σαν λάτρη της θάλασσας, ακούραστο ερασιτέχνη ψαρά, μεγάλη ψυχή».

Πέθανε στις 17 Αυγούστου 1977 και κηδεύτηκε στο Νεκροταφείο Ζωγράφου. Το 1978 ο γιος του, Ηλίας Γουναρόπουλος, δώρισε το σπίτι του μεγάλου ζωγράφου, όπου ήταν και το εργαστήριό του στο Δήμο Ζωγράφου και έγινε το Μουσείο Γιώργου Γουναρόπουλου.

Η Ραφήνα τίμησε το μεγάλο ζωγράφο δίνοντας το όνομά του στον μικρό πεζόδρομο μεταξύ του Δημοτικου Γηπέδου και του Δημαρχιακού Μεγάρου.

Στάθης Δημητρακός