Τριάντα ώρες, στην πατρίδα μου, την Τρίγλια το Φεβρουάριο του 2018

[Βασίλης Σακελλαρίδης]

Πριν δύο μήνες δέχθηκα ένα mail στον υπολογιστή μου. Προέρχονταν από την Τουρκία, από την κα Σεμιχά, που γεννήθηκε στην Τρίγλια και με απλά λόγια έλεγε πως μερικοί νέοι άνθρωποι που αγαπάνε την Τρίγλια, συστήσανε έναν τοπικό πολιτιστικό σύλλογο για την ιστορία, τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, την ανάπτυξη της περιοχής, τον τουρισμό κλπ. Προτείνανε στο Σύλλογό μας αρχικά να γνωριστούμε και στη συνέχεια θα προκύψουν θέματα για συνεργασία.

Εμείς με τη σειρά μας, σαν Σύλλογος, απαντήσαμε πως είμαστε ανοικτοί σε γνωριμία και σε μελλοντικές ενδεχόμενες συνεργασίες. Ποτέ όμως δεν περίμενα ότι η γνωριμία θα ήταν τόσο κοντά.

Όταν ο φίλος μου από τη Βέροια Γιώργος Κοτζαερίδης, μου είπε πως ετοίμαζε μια εκδρομή στα Κουβούκλια με δύο διανυκτερεύσεις στην Προύσα με την ευκαιρία της παρουσίασης εκεί του νέου του βιβλίου, άρχισα να το σκέφτομαι. Ήθελα να πραγματοποιήσω μια παλιά μου επιθυμία, να κοιμηθώ και να ξυπνήσω στον τόπο του πατέρα μου και των παππούδων μου. Αυτή ήταν η ευκαιρία! Ένα ταξίδι χωρίς πρόσθετες ευθύνες, αφού θα ταξίδευα μόνος! Οι συνθήκες φαινόταν ιδανικές. Δήλωσα αμέσως συμμετοχή με την προϋπόθεση να μείνω μόνο το δεύτερο βράδυ στην Προύσα. Η πρώτη μέρα θα ήταν αφιερωμένη στην πατρίδα. Μάλιστα, έκλεισα ξενοδοχείο στην Τρίγλια, επάνω στον ντερέ, τριάντα μέτρα πιο ψηλά από το σπίτι του παππού μου, στην ίδια μεριά του δρόμου. Το ξενοδοχείο ήταν ένα παλιό αλλά καλά συντηρημένο σπίτι από τα τρίπατα ελληνικά σπίτια της Τρίγλιας.

Όσο πλησίαζαν οι μέρες, αντί να χαίρομαι με την προσμονή του ταξιδιού, άρχισα να έχω αμφιβολίες.  Μήπως να μην πήγαινα τώρα. Μήπως να μην πήγαινα μόνος. Τι θα γίνει αν με δουν να βγάζω νυκτερινές φωτογραφίες, μήπως φανώ ύποπτος; Εκεί δεν ξέρω κανένα. Που να με θυμηθεί ο παλιός δήμαρχος που είχε την ταβέρνα; Ο Αλί, ο Τουρκοκρητικός από τα Μουδανιά θα με θυμάται; Όμως, έπρεπε να κάνω αυτό το ταξίδι. Έπρεπε να γνωρίσω τα νέα αυτά παιδιά που ενδιαφέρονται για τον τόπο τους και με προσκάλεσαν. Μία επαφή και γνωριμία θα βοηθήσει και τους δύο συλλόγους. Τους έγραψα πως θα τους επισκεφθώ και αυτοί αμέσως ανταποκρίθηκαν με χαρά!   

Το πούλμαν από τη Βέροια έφθασε σχεδόν γεμάτο στη Θεσσαλονίκη στις 9 το βράδυ. Δεν γνώριζα κανέναν εκτός από το φίλο μου το Γιώργο που είναι αγαπητός σε όλους.  Το βράδυ κύλησε χωρίς δυσκολίες με ένα μεγάλο διάλειμμα από τον ύπνο, όταν το φέρυ περνούσε στις 3 τη νύχτα από την Καλλίπολη στην Λάμψακο.  Λίγο μετά το ξημέρωμα κάναμε στάση για πρωινό καφέ στην Απολλωνιάδα και επισκεφθήκαμε την εκκλησία του Αγίου Παντελεήμονος που έγινε πολιτιστικό κέντρο. Είχα επισκεφθεί άλλες δυο τρεις φορές την Απολλωνιάδα, όμως τώρα το μυαλό μου ήταν στην Τρίγλια.  Ο Γιώργος που τους έχει όλους φίλους είχε κανονίσει για μένα. «Ο Μουσταφά θα σε πάει. Δώστου κι εσύ κάτι για τις βενζίνες...».
Ο Μουσταφά ήταν γύρω στα 60. Χαμογελαστός και πρόσχαρος. Όμως δεν ήξερε καμμιά ξένη γλώσσα. Αυτό δεν μας εμπόδισε να μιλάμε στο δρόμο με τον τρόπο που όλοι βρίσκουν να επικοινωνήσουν. Ο καιρός όμως ήταν βαρύς. Συννεφιά και κατά καιρούς «το πήγαινε για βροχή». Θερμοκρασία λίγο χαμηλότερα από 10 βαθμούς. Με πήγε στο ξενοδοχείο! Τον ευχαρίστησα όπως έπρεπε. Το ξενοδοχείο είχε τα τελείως απαραίτητα! Στο ισόγειο ο χώρος με τα τραπέζια για το πρωινό, την κουζίνα αλλά και τη reception. Επάνω τα δωμάτια. Εγώ έμεινα στον πρώτο όροφο. Το δωμάτιο καθαρό και περιποιημένο με σύγχρονο και άνετο μπάνιο, air condition και τηλεόραση. Είχε δύο παράθυρα μπροστά στο ντερέ και ένα μικρό  μακρόστενο παράθυρο  στο πλάι, αφού ο όροφος εξείχε από το ισόγειο και είχε σαχνισιά! Η κυρία μου άνοιξε το air condition στους 28 βαθμούς. Μέχρι που έφυγα δεν το πείραξα. Το δωμάτιο ήταν ζεστό. Άφησα τα πράγματα και πήρα το σακίδιο. Μια γλυκειά αναστάτωση κυρίευσε τη ψυχή μου. Επιτέλους,  θα περπατήσω στην Τρίγλια...

Είχα μια ώρα μέχρι το ραντεβού στις 12. Ανέβηκα λίγο πιο πάνω στο ντερέ και πέρασα τη διασταύρωση για τα Μουδανιά. Μετά έβγαλα το κινητό μου και το έβαλα στο video. Άρχισε να  «γράφει». Έτσι περπάτησα το ντερέ μέχρι τη θάλασσα σχεδόν στη μέση του δρόμου. Αυτό το βίντεο θα βοηθήσει πολύ την Ευγενία, σκέφτηκα, αφού δείχνει όλα τα σπίτια του ντερέ. Η βόλτα αυτή με ανανέωσε, κοίταζα κι εγώ δεξιά κι αριστερά, να ό φούρνος του Προύσαλη, να και το σπίτι του Μουμτζή κλπ κλπ,

Ήμουν συνεπής στο ραντεβού μου. Πίσω στο ξενοδοχείο  με περίμενε η Γκιούλ και η Σεμιχά. Πρώτα η Γκιουλ με ρώτησε στα αγγλικά αν είμαι αυτός που περιμένανε, μου είπε καλωσήρθες (γουέλκαμ) και μετά με γνώρισε στην πρόεδρο τη Σεμιχά που μου είπε κι αυτή καλωσήλθες (χοσκελντινιζ). Δεν άργησαν να πλαισιώσουν την ομάδα ο μουχτάρης Σουλειμαν και ο σύζυγος της Γκιούλ, Μουζαφέρτ. Καθήσαμε σε ένα από τα τραπέζια του μικρού ξενοδοχείου. Μιλούσε η Σεμιχά,  ο Μουζαφέρτ μετέφραζε στα αγγλικά και τουρκικά. Συμμετείχαν όλοι. Συνέχισα εγώ, λέγοντας πως είμαι χαρούμενος που βρίσκομαι στο μέρος που γεννήθηκε ο πατέρας μου και που εσείς με καλωσορίζετε με χαμόγελα και ανοιχτή αγκαλιά. Έδωσα στη Σεμιχά ως δώρο ένα βιβλίο με τα οθωμανικά μνημεία της Θεσσαλονίκης που είναι κι αυτά πολιτιστική κληρονομιά από το παρελθόν και ζητούν το σεβασμό μας. Μου απάντησαν πως χαίρονται πολύ που γνωριζόμαστε και προσβλέπουν στη συνεργασία των συλλόγων αφού ο δικός μας σύλλογος έχει πολλά χρόνια πείρας στην συγκέντρωση και διάσωση αρχειακού υλικού ενώ αυτοί τώρα ξεκινούν και χρειάζονται αυτές τις πρακτικές. Μου εξήγησαν ότι η Τρίγλια εποικήθηκε κατά την ανταλλαγή των πληθυσμών από πρόσφυγες από Κρήτη, Σέρρες, Θεσσαλονίκη και άλλα μέρη. Μετά τους μίλησα για την ιστορία του δικού μας συλλόγου και σκιαγράφησα τις κατηγορίες των αρχείων που υπάρχουν και αφορούν την Τρίγλια. Έδειχναν εντυπωσιασμένοι από τον όγκο και τη σημασία του υλικού αυτού. Μετά μιλήσανε για το δικό τους σύλλογο που γεννήθηκε το 2017 και τους στόχους που είναι αφενός πολιτιστικοί (διάσωση και αναδειξη πολιτιστικής κληρονομιάς και ιστορίας του τόπου) αλλά και αναπτυξιακοί (προώθηση τουρισμού και άλλα). Τους είπα ότι θα χαρώ να γνωριστούμε και με τα άλλα μέλη του συμβουλίου και όταν ερχόμαστε στην Τρίγλια να μας υποδέχεστε εσείς με χαμόγελα! Τους κάλεσα και στη Νέα Τρίγλια και Θεσσαλονίκη για γνωριμία. Όσο μιλούσαμε το τσάι, ο καφές και τα συνοδευτικά ήταν στο τραπέζι μας. Τα πρόσωπά τους ήταν χαρούμενα και έδειχναν έντονα την επιθυμία της επικοινωνίας μαζί μας. Πολύ φιλικό και αυθόρμητο το κλίμα της επικοινωνίας. Δεν υπήρχε κάτι ψεύτικο τυπικό ή επιτηδευμένο. Μετά με ρώτησαν ποιο πρόγραμμα έχω. Μου πρότειναν να πάμε για φαγητό. Αρνήθηκα ευγενικά. Θέλεις να σε πάμε κάπου; Δεν έχασα την ευκαιρία και είπα: Έχω πάει σχεδόν παντού όμως δεν πήγα σε δύο μέρη: στη μονή Πελεκητής και στον Αη Σωτήρα (μονή Βαθέως Ρύακος) πιστεύοντας πως είναι απίθανο να ξέρουν που βρίσκονται. Άρχισαν να μιλάνε τουρκικά και καταλάβαινα ότι προσπαθούσαν να βεβαιωθούν για τις τοποθεσίες και τη μετακίνηση. Εντάξει, μου λένε. Θέλεις να πάμε τώρα; Με ξάφνιασε. Δεν το πίστευα. Μήπως δεν καταλάβαινα καλά. Δώσαμε ραντεβού σε 15 λεπτά. Γύρισαν με ένα τετρακίνητο Suzuki και οδηγό τον Σουλειμαν. Πάντα με το χαμόγελο ο Σουλειμάν και διέκρινα μια προθυμία να εξυπηρετήσει. Ήταν ο άνθρωπος για όλα! Η Σεμιχά και η Γκιούλ φρόντισαν να προμηθευτούν σιμίτια, μπουρέκια και νερά. Μια μικρή εκδρομή.


Σουλειμάν,Μουζαφέρτ,Βασίλειος,Σεμιχά,Γκιούλ, αδελφός Σεμιχά       Σουλειμάν,Μουζαφέρτ,Γκιούλ,Βασίλειος,Σεμιχά, αδελφός Σεμιχά

Χωρέσαμε 5 άτομα στο Suzuki και με βάλανε στη θέση του συνοδηγού. Κάναμε μια στάση στη μονή των Πατέρων. Κατεβήκαμε από το όχημα και είδαμε την είσοδο της μονής, Ο σκύλος από μέσα γαύγιζε πεισματικά. Υποσχέθηκα να τους στείλω την μετάφραση από το κείμενο στο υπέρθυρο. Αφήσαμε δεξιά τα νεκροταφεία. Βγήκαμε από την Τρίγλια και πήραμε το δρόμο από όπου με έφερε το πρωί ο Μουσταφά. Αριστερά μας το Γυαλί Τσιφλίκι. Εμείς όμως στρίψαμε δεξιά μέσα από λασπωμένους δρόμους. Σταμάτήσαμε και μιλήσαμε με βοσκούς της περιοχής. Ανεβήκαμε στην κορυφή ενός λόφου που υπάρχουν τα απομεινάρια ενός ανεμόμυλου και μια κεραία εκπομπής. Το κρύο τσουχτερό και ο αέρας δυνατός. Κατηφορίσαμε προς τη θάλασσα. Ο λόφος ήταν απόκρημνος. Ο μικρός κόλπος ακριβως από κάτω, πολύ όμορφος.


Σκελετός ανεμόμυλου στην κορυφή του λόφου                                     Σεμιχά,Μουζαφερ,Βασίλειος,Γκιούλ,Σουλειμάν στον απόκρημνο λόφο

Ξαναμπήκαμε στο όχημα και μετά από δεκάλεπτη διαδρομή μπήκαμε σε πευκόφυτο δάσος εξαιρετικής ομορφιάς. Ο δρόμος ήταν φραγμένος με σιδερένια πόρτα. Αφήσαμε το όχημα και περπατήσαμε είκοσι λεπτά. Βρεθήκαμε σε ένα μαντρί που μάλλον έκρυβε χοίρους αν καταλαβαίνω καλά τις κραυγές των ζώων. Δίπλα στο μαντρί έστεκαν οι τέσσερεις τοίχοι από το καθολικό της μονής Πελεκητής. Η οροφή δεν υπήρχε. Μόνο ο τρούλος πάνω από το ιερό. Ο Σουλειμαν τράβηξε στην άκρη ένα σιδερένιο κρεβάτι που έφραζε την είσοδο της εκκλησίας. Έκανα το πρώτο βήμα και βρέθηκα έκπληκτος μέσα στο ναό. Ένοιωσα σαν να είμαι ο πρώτος χριστιανός επισκέπτης εδώ και πολλά πολλά χρόνια, σα να με περίμενε η εκκλησία. Ένοιωσα συγκίνηση.  Έβγαλα φωτογραφίες από το εσωτερικό και το εξωτερικό της εκκλησίας. Με βαριά καρδιά εγκατέλειψα την περιοχή.  Ο Σουλειμάν τράβηξε πάλι το κρεβάτι στην είσοδο. Από τους πέντε μόνο ο Σουλειμάν το ήξερε το μέρος. Οι άλλοι όπως κι εγώ πηγαίναμε πρώτη φορά.
Το ταξίδι συνεχίστηκε αυτή τη φορά νότια της Τρίγλιας στην πλαγιά ενός λόφου. Εκεί ήταν το μοναστήρι του Βαθέως Ρύακος. Ίσως είχε ένα υπόσκαφο τμήμα η εκκλησία και ένα υπέργειο τμήμα. Δεν σώζεται τίποτε. Η περιοχή πουλήθηκε σε κάποιον που διέλυσε την εκκλησία και πούλησε τα κειμήλια και τα υλικά. Μόνο η εξαιρετική θέα προς την Τρίγλεια παρέμεινε στο χρόνο. Προνομιακή θέση.


Τοπίο από απόκρημνο λόφο                                                                  Μονή Πελεκητής


Απομεινάρια από τη μονή Βαθέως Ρύακος                                                Η θέα από τη θέση της μονής Βαθέως Ρύακος

Είχε αρχίσει να σκοτεινιάζει. Καταλήξαμε στο ξενοδοχείο όπου ήρθε να μας βρει ο παλιός δήμαρχος ο Χουσείν Καρά που μάλλον το πληροφορήθηκε από την παρέα μου. Ο Χουσειν είναι πολύ φιλικός και ανθρώπινος. Διατηρεί μια καλή ταβέρνα που μας φιλοξένησε πολλές φορές. Τώρα η ταβέρνα του μεταφέρθηκε σε άλλη θέση, πάντα προνομιακή, προς τη θάλασσα. Τα είπαμε για λίγο και δώσαμε ραντεβού για την άλλη μέρα. Σε μια στιγμή, ο Χουσειν μου δίνει το κινητό του. Στην άλλη άκρη είναι ο Ιμπραήμ Καρά, Τουρκοκρητικός από τα Μουδανιά. Αύριο θα ρθω να σε δώ, μου λεέι με κρητική προφορά. Θα χαρώ πολύ, του απαντάω. Αποχαιρετιστήκαμε με χαμόγελα και με ευχαριστώ εκ μέρους μου για τη ζεστή φιλοξενία και τη περιήγηση στη πατρογονική γη της Βιθυνίας.
Ανέβηκα στο δωμάτιο. Το ζεστό μπάνιο με χαλάρωσε. Αναπλήρωσα λίγο από το χαμένο ύπνο της χθεσινής νύκτας.
Ξύπνησα μετά τις οκτώ το απόγευμα. Έκανα μια μικρή βόλτα για νυκτερινές φωτογραφίες που έληξε άδοξα αφού το μικρό τριποδάκι για τη στήριξη της φωτογραφικής μηχανής έσπασε. Με αυτοσχέδιο τρόπο τράβηξα το νυκτερινό πανόραμα της Τρίγλιας. Επιστροφή στο ξενοδοχείο.
Σάββατο βράδυ στην Τρίγλια. Η ένταση της ημέρας και το ότι είχα κοιμηθεί λίγο, δεν βοήθησε να απολαύσω τον ύπνο. Ξύπνησα πολλές φορές. Οι σκέψεις γύριζαν στο μυαλό μου.

Δύο δυνατοί καφέδες το πρωί, μαζί με τυριά, τηγανιτά αυγά, ελιές τριγλιανές, ντομάτες,  και κάθε λογής άλλα καλούδια με προετοίμασαν για τη δεύτερη μέρα. Σήμερα ο ήλιος βγήκε από το πρωί και όλα δείχνανε μια πολύ καλή ανοιξιάτικη μέρα.



Πανοραμική Τρίγλιας                                                                          Πρωινό στο ξενοδοχείο


Πανοραμική Τρίγλιας                                                                          Τα Εκπαιδευτήρια Τρίγλιας συντηρούνται



Τα Εκπαιδευτήρια Τρίγλιας συντηρούνται                                                Εκπαιδευτήρια Τρίγλιας, εσωτερικό


Παντοβασίλισσα                                                                               Άγιος Βασίλειος


                                   

Ξεκίνησα την ίδια διαδρομή, έβγαλα μια πανοραμική της Τρίγλιας που φαίνεται ηλιόλουστη η πλευρά του σχολείου και της Παντοβασίλισσας. Μετά κατηφόρισα στη θάλασσα, ανέβηκα από τον Άγιο Στέφανο, πέρασα μπροστά από το δρόμο με τα όμορφα παλιά σπίτια, το σπίτι του Καβουνίδη, το σχολείο που ανακαινίζεται, ανέβηκα στη Παντοβασίλισσα που ήταν κλειστή, προχώρησα μέσα στα σοκάκια, και κατέβηκα προς τον Άγιο Βασίλειο, στο ντερέ διπλα στο ξενοδοχείο.

Ήταν πια 10 η ώρα και η χθεσινή μου παρέα, ορεξάτοι όλοι και με χαμόγελα ήταν παρόντες. Καθήσαμε να τα πούμε. Επιβεβαιώσαμε την εκατέρωθεν συμπάθεια και θέληση για συνεργασία. Πρότεινα τρόπους να ξεκινήσουν την συλλογή, αξιολόγηση και αρχειοθέτηση ιστορικού υλικού για την περίοδο 1924 μέχρι σήμερα. Ζήτησαν να φωτοτυπήσουν τον χάρτη της Βιθυνίας του Γιάννη Κοκκινίδη που είχα μαζί μου. Είπαμε να συναντηθούμε τα δύο συμβούλια και να γνωριστούμε καλύτερα. Σε λίγο ήρθε στην παρέα μας και ο Ιμπραήμ Καρά από τα Μουδανιά, μιλώντας ελληνικά. Η παρέα μεταφέρθηκε σε λίγο στη ταβέρνα του Χουσειν Καρά, όπου φυλλομετρήσαμε βιβλία και άλμπουμ με φωτογραφίες. Σε λίγο θα έφθανε στην Τρίγλια και το πουλμαν με τους συνταξιδιώτες μου από τη Βέροια και τη Θεσσαλονίκη.
Βγήκαμε μια αναμνηστική φωτογραφία μπροστά στη ταβέρνα του Χουσειν Καρά και υποσχεθήκαμε να συναντηθούμε πάλι. Ένα μπουκάλι κρασί και δύο κούπες του καφέ με το όνομα Τρίγλια ήταν τα αναμνηστικά που μου χαρίσανε. Μα πιο πολύ κρατάω την καλή τους διάθεση και τα εγκάρδιά τους χαμόγελα.


Σουλειμαν,Ιμπραήμ,Γκιούλ,Μουζαφέρ,Βασίλειος,Χουσειν, αδελφός Σεμιχά, Σεμιχά 

Αφού έφθασε το λεωφορείο με τους συνταξιδιώτες μου, ανέλαβα να τους ξεναγήσω στην Τρίγλια. Μπήκαμε στη μονή Χηνολάκκου (τζαμί τώρα), περάσαμε από το σχολείο, την Παντοβασίλισσα, και μιλήσαμε για τον μητροπολίτη μας, το Χρυσόστομο, για τον Καβουνίδη, για την Παναγία την Επίσκεψη, για τη Ραφήνα, τη Νέα Τρίγλια και άλλα πολλά.
Πήρα τη βαλίτσα μου από το ξενοδοχείο και μπήκα στο πούλμαν. Το ταξίδι στη Τρίγλια δεν τελειώνει εδώ... Ακολουθούν συνέχειες. Να 'μαστε μόνο καλά! 

Βασίλειος Σακελλαρίδης, Φεβρουάριος 2018



                           

[Μάκης Αποστολάτος]

Εξαιρετικό οδοιπορικό Βασίλη και θερμά συγχαρητήρια που το μοιράστηκες μαζί μας.