Τότε και τώρα… Μονή Βαθέου Ρύακος και Μονή Πελεκητής

[Ευγενία Μυτιληναίου]

Τότε και τώρα...
Μονή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος (ή Βαθέου Ρύακος) και
Μονή Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου (ή της Πελεκητής)

Στο μαγικό ταξίδι στη Παλιά Τρίγλια που πήγαμε πρόσφατα, δεν σταμάταγα να βλέπω τη μαμά μου πιτσιρίκι να τρέχει πάνω κάτω. Βέβαια με είχαν επηρεάσει πολύ όλες αυτές οι διηγήσεις για τη ζωή «στη πατρίδα», που διαβάζω τώρα τελευταία
Πιο έντονη ήταν η παρουσία της όταν επισπευτήκαμε τη Μονή της Αγίας Σωτήρας και τη Μονή της Πελεκητής, γιατί ήταν τόποι πανηγυριών, τόποι παραθερισμού και διασκέδασης. Οι οικογένειες μπορούσαν να πάνε και να μείνουν μερικές μέρες εκεί.

Όπως γράφει ο Χρ. Μουμτζής σε μια επιστολή του ( Τριγλιανό Χρονικό, σελ. 19), για την ορεινή Μονή του Σωτήρος (μια ώρα μακριά από το χωριό), «η καλονή της θέσεως αυτής είναι αμίμητος», ήταν τόπος παραθερισμού, όπου φιλικές οικογένειες, πηγαίνανε και περνάγανε μερικές μέρες, πίνοντας, τρώγοντας και διασκεδάζοντας.

Τα ερείπια της Μονής της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος ή Βαθέως Ρύακος και στο βάθος η Τρίγλια

Μεγάλο πανηγύρι γινότανε την ημέρα της γιορτής της (6 Αυγούστου). Κάτω από κάθε δένδρο και μια παρέα. Έπιναν το ρακί τους που το συνόδευαν με μεζέδες, έλεγαν τα αστεία τους, τραγουδούσαν και χόρευαν τα τραγούδια της εποχής τους με μουσική από λατέρνες και μαντολίνα. («Μονόλογος» του Αν. Τακά).

Η φωτογραφία, και το γλέντι φυσικά, έγινε στις 6 Αυγούστου 1922, λίγες μόνο μέρες πριν φύγουν πανικόβλητοι για να μπορέσουν να σωθούν !!

Μονή Σωτήρος, καθισμένοι στη δεξαμενή, στη σκιά του μεγάλου δένδρου, ακούμε την ιστορία της Μονής από τον Πατέρα Θεοδόσιο. Κάποτε οι παππούδες μας χορεύανε σ αυτή τη σκιά

Τώρα, απόλυτη εγκατάλειψη. Μερικά ντουβάρια και ένα εγκαταλειμμένο πτηνοτροφείο. Η μαγεία του μέρους όμως είναι εκεί, η στέρνα και μερικά μεγάλα δένδρα επιμένουν να φυτρώνουν για να θυμίζουν άλλες εποχές γεμάτες χαρούμενες φωνές και τραγούδια.

Η Μονή της Αγίας Σωτήρας ή Βαθέως Ρύακος, όπως φαίνεται από το Νεκροταφείο (απέναντι από τη Μονή των Πατέρων). Τα άσπρα κτίρια που διακρίνονται είναι το παλιό ορνιθοτροφείο (!). Ο Βαθύς Ρύαξ (που φτάνει στο χωρίο και λέγετε Ντερές) είναι ακριβώς μπροστά του, δηλαδή η βαθιά ρεματιά όπου κυλάει ένα όμορφο κελαρυστό ποταμάκι

Σε αντίθεση η Μονή της Πελεκητής, βρίσκεται σε ένα ωραίο παραθαλάσσιο και φυσικά καταπράσινο μέρος, 5 χιλιόμετρα μακριά από το χωριό. Οι Τριγλιανοί πηγαίνανε οδικώς, με άμαξες και κάρα ή με πλοιάρια, μετέφεραν τρόφιμα και διανυκτέρευαν μερικές μέρες εκεί.

Ο Μουμτζής περιγράφει τις μέρες εκείνες: «Κατ' έτος τινές των κατοίκων κατά το διάστημα του καλοκαιρίου μεταβαίνουσιν εις τα ρηθέντα δύο Μοναστήρια (Σωτήρα και Πελεκητής) φαμιλικώς και διανυκτερεύουσιν εις τας εξοχάς αυτάς χάριν αλλαγής αέρος και πιο κάτω,
...Μετέβημεν διά θαλάσσης δια πλοίου και μετά πολλών τροφίμων και έξω της Μονής καθήμενοι υπό την σκιάν μεγάλων δένδρων και διαυγεστάτου ύδατος, μέχρι της νυκτός άπαντες λαμπρά εδιασκεδάσαμε. Κατά την τρίτη νύκτα και αύθις διά θαλάσσης εν χαρά άπαντες και μετά ασμάτων επανήλθομεν έκαστος εις τα ίδια."

Τώρα η Μονή, είναι ένα ακόμη εγκαταλελειμμένο πτηνοτροφείο. Από τη μεγάλη Μονή έχει μείνει μόνο το μισογκρεμισμένο καθολικό. Λίγο πιο κάτω το αγίασμα είναι εκεί να θυμίζει τις παλιές δόξες και το θεόρατο πλατάνι να λέει ιστορίες αλλοτινές.