11. ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΣΤΗΝ ΤΡΙΓΛΙΑ ΤΟΝ ΟΚΤΩΒΡΙΟ 1902

[Μάκης Αποστολάτος]

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Τα θέματα αυτής της ανταπόκρισης (16 Οκτωβρίου 1902), που δημοσιεύθηκε στο φύλλο 233 της Παρασκευής 18 Οκτωβρίου 1902, της εφημερίδας «Κωνσταντινούπολις», είναι ενδιαφέροντα και σημαντικά γιατί μας περιγράφουν αφενός γεγονότα της καθημερινής ζωής των προγόνων μας, αφετέρου μια μεγάλη αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1902.

Συγκεκριμένα, στο πρώτο θέμα ο ανταποκριτής περιγράφει ένα ατύχημα, που συνέβη στο δρόμο από τη Συγή προς την Τρίγλια, στην άμαξα μιας μωαμεθανικής οικογένειας, όταν ένα από τα άλογα, μάλλον, "αφηνίασε" και παρέσυρε την άμαξα και τους επιβάτες της στο πρανές, και σταμάτησε στον τοίχο του κήπου μιας οικίας, χωρίς να τραυματιστεί κανείς από τους επιβαίνοντες. Ο ανταποκριτής προτείνει την κατασκευή προστατευτικού τοιχίου για την πρόληψη μελλοντικών ατυχημάτων.

Στο δεύτερο θέμα ασχολείται με το βασικό βιοποριστικό εισόδημα των Τριγλιανών, την ελιά και τα ελαιοτριβεία. Περιγράφει την ποιότητα του ελαιολάδου που παράγεται την περίοδο εκείνη και το ενδιαφέρον των εμπόρων για προαγορά του ελαιολάδου, με τιμές από 3,75-4,25 γρ. την οκά. Παράλληλα, όμως, επισημαίνει τις ενέργειες μερικών ιδιοκτητών ελαιοτριβείων, οι οποίες οδήγησαν τη Δημαρχία στη λήψη μέτρων για την επιθεώρηση και τον έλεγχο των ελαιοτριβείων, από τον κλητήρα (Χαράλαμπος Μαθιάς, την περίοδο εκείνη).

Το τρίτο θέμα αναφέρεται στο θεσμό του Ληξιαρχείου, που εφαρμόστηκε από την κυβέρνηση, και τη σχετική εγκύκλιο της Μητροπόλεως Προύσας, με την οποία προτρέπει το Χριστιανικό πληθυσμό να εγγραφεί.
Στο τέταρτο θέμα επαναφέρει το θέμα της προσπάθειας του νέου ηγουμένου της Μονής Αγίου Ιωάννη (Πελεκητή), για την κατασκευή δωματίων, με την πληροφορία ότι οι ενοικιαστές των κτημάτων της Μονής εκπλήρωσαν τη δέσμευσή τους, έκοψαν ξυλεία και την μετέφεραν στη Μονή.
Τέλος, στο πέμπτο θέμα, επαναλαμβάνει την ανάγκη επιδιόρθωσης της αμαξιτής οδού προς Μουδανιά, για την αποφυγή ατυχημάτων.

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ

ΑΝΑ ΤΑΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ

Εν Τριγλία, 16 Οκτωβρίου 1902

(Χ΄΄Μ) Το παρελθόν σάββατον, 12 ενεστώτος, ενώ άμαξά τις (ταλίκα) επέστρεφεν εκ Σιγής φέρουσα οικογένειαν μωαμεθανικήν, κατά τινα καμπήν της αμαξιτής οδού παρά την κωμόπολίν μας, εις των ίππων πτοηθείς εκ των ερριμένων εκεί που ακαθαρσιών, παρέσυρε την άμαξαν κάτωθεν της οδού και συντρίψασα διάφραγμα κήπου οικίας τινός ευρέθη εντός αυτού. Ευτυχώς ουδεμία προήλθεν εκ τοιαύτης πτώσεως ζημία. Θείον έργον θα ήτο, αν προς το μέρος τούτο ανηγείρετο τοίχος, όπως προληφθώσι πολλά δυσάρεστα.

Τα ελαιοτριβεία ενταύθα  εργάζονται. Πλήθος ελαιών συνεπεία των συνεχών ανέμων καταπιπτουσών χρησιμοποιούνται και εξάγεται έλαιον λαμπρόν την γεύσιν, ως σπανίως τούτο συμβαίνει κατά την πρώτην ταύτην εξαγωγήν. Η γλυκύτης του ελαίου πολλούς προσείλκυσεν ενταύθα ζητούντας να προαγοράσωσιν εξ αυτού. Προαγοραί αρκεταί εγένοντο, η δε τιμή κυμαίνεται από 3,75-4,25 γρ. την οκάν. Επειδή εφέτος αι ελαίαι ένεκα τη ξηρασίας  δυσκόλως τρίβονται υπό την πέτραν, τινές των ελαιοκατασκευαστών χάριν κερδοσκοπίας κακώς ειργάζοντο τας ελαίας ζημιούντες ούτω το βαλάντιον του πτωχού. Τούτο εφέλκυσε την προσοχήν του δραστηρίου κλητήρος της δημαρχίας ημών  Χαραλάμπους Μαθιά και ενεργεία αυτού καθωρίσθη υπό της δημαρχίας όπως τακτικώς επιθεωρήται η εργασία εκάστου ελαιοτριβείου, διότι και συγχαρητηρίων τυγχάνει άξιος ο ρηθείς κλητήρ και μεγίστης ευγνωμοσύνης εκ μέρους των κατοίκων.
Κατ' αυτάς ανεγνώσθη εγκύκλιος της Ι. Μητροπόλεως αφορώσα τας ληξιαρχικάς εγγραφάς, δι' ης προτρέπεται ο λαός να εγγραφή εις τα Μητρώα της Σ.Α Κυβερνήσεως και εφοδιασθή δια του νουφούς τεσκερεσί.
Εις τινα εντεύθεν αλληλογραφίαν μου μνείαν εποιούμην περί οικοδομής δωματίων εν τη Ι. μονή Πελεκητής και ότι οι ενοικιασταί των γαιών της ειρημένης μονής υπεσχέθησαν χάριν του οικονόμου αυτής παπά Δημητρίου Σακελλαρίου Τραπεζουντίου να κόψωσιν εκ του δάσους ξυλικήν και την μεταφέρωσι δωρεάν προς τούτο. Τω όντι, οι καλοί καγαθοί ούτοι ενοικιασταί, συνεπείς εις τας υποσχέσεις των, μετεκόμισαν αρκετήν ξυλικήν προς ευόδωσιν του έργου, δι' ου είμεθα εις θέσιν να διαβεβαιώσωμεν ότι ο πάνυ σεβαστός ούτος Λευίτης θέλει καλλωπίσει την ήδη ηρημωμένην ι. μονήν και επαναφέρει εις την αρχαίαν αυτής εύκλειαν και λαμπρότητα, προσθέτων το τεχνητόν κάλλος εις την μαγευτικήν γραφικότητα της θέσεώς της. Ο κόσμος πολλά προσδοκά παρά του ζήλου και των λοιπών αρετών του καλού οικονόμου.

Η εντεύθεν εις Μουδανία άγουσα αμαξιτή οδός εις πολλά μέρη είναι βεβλαμμένη, καλόν θα ήτο οι αρμόδιοι να προέβαινον εις την επιδιόρθωσιν αυτή, ίνα μη λάβωσι χώραν δυσάρεστα.

ΥΓ. Μέχρι ταύτης στιγμής, καθ' ην κλείω την παρούσαν μου, δεν απεστάλη εισέτι εκ Μουδανιών ο ταχυδρομικός φάκελλος. Εναγωνίως αναμένομεν την άφιξιν αυτού.