3 ΦΩΤΙΑ ΣΤΗ ΣΥΓΗ ΤΟ 1883

[Μάκης Αποστολάτος]

Στα φύλλα της εφημερίδας του Β' εξαμήνου 1883 δεν βρήκα ειδήσεις και ανταποκρίσεις από την Τρίγλια, αλλά δύο από τα Μουδανιά και την Προύσα, που αφορούν σε μεγάλη καταστροφή από φωτιά στη Συγή, στην κατάσβεση της οποίας συμμετείχαν, εκτός από τις 2 αντλίες από τα Μουδανιά, και πολλοί κάτοικοι και ψαράδες της Τρίγλιας, που άφησαν τα δίχτυα και τα ψάρια. Στο φύλλο 4339 της Δευτέρας 26.9/8.10.1883 (σελ 291), υπάρχει η από 25.9.1883 ανταπόκριση από τη Συγή για φωτιά που κατέστρεψε μεγάλο αριθμό κτισμάτων (40 κατοικίες, 15 εργαστήρια, 3 φούρνοι κλπ) . Το ίδιο περιστατικό περιγράφεται, εκτός των άλλων, και στο φύλλο 4341 της Τετάρτης 28.9/10.10.1883 (σελ 299) στην από 22.9.1883 ανταπόκριση από Προύσα.

Ειδικότερα, στην πρώτη ανταπόκριση από τη Συγή (26.9.1883), περιγράφεται λεπτομερώς η καταστροφή από την πυρκαγιά, όχι μόνο στα πάρα πολλά σπίτια, εργαστήρια και επαγγελματικές στέγες, αλλά και στη βιβλιοθήκη της κοινότητας. Είναι χαρακτηριστική και η περιγραφή των γυναικών που έτρεχαν είτε να σώσουν τα παιδιά τους, είτε να μεταφέρουν βαριά φορτία κ.α. Επίσης, είναι σημαντική και η άμεση βοήθεια που έδωσαν οι κάτοικοι των γειτονικών χωριών στους πληγέντες.

Τα κείμενα παρατίθενται αυτούσια στην καθαρεύουσα και με την ορθογραφία της εποχής εκείνης.

ΝΕΟΛΟΓΟΣ φύλλο 4339 της Δευτέρας 26.9/8.10.1883 (σελ 291)

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ

Εν Σιγή, 25 σεπτεμβρίου.

Υπό την επήρειαν έτι του καταλαβόντος άπαντας ημάς πανικού και της φρίκης του δυστυχήματος των παθόντων, λαμβάνω τον κάλαμον όπως δυσάρεστον άγγελμα φέρω τοις αναγνώσταις του Νεολόγου, εν και τούτο των όσα τελευταίως τας ομογενείς πόλεις και κοινότητας ιδίως εμάστισαν.

Πυρκαϊά, εκραγείσα περί τα μεσάνυκτα της παρελθούσης τετάρτης και την πέμπτην, εν τω ομφαλώ αυτώ, ούτως ειπείν, της κωμοπόλεώς μας, τινός οινοπνευματοποιείου, εν ακαρεί απετέφρωσε περί τας τεσσαράκοντα οικίας, δεκαπέντε εργαστήρια, τρεις φούρνους, και εν ελαιοτριβείον, αφήσασα ούτως αστέγους και των πάντων στερημένας διακοσίας περίπου ψυχάς.

... συνεπλήρου δε το έργον αυτού το αδηφάγον πυρ, καταστρέφον άπασαν ημών την κώμην, ει μη έδιδον  τοις περιοίκοις το τρομερόν άγγελμα αι μέχρις ουρανών φθάνουσαι φλόγες, το της καλής ξειτονίας επιτελούντες καθήκον έσπευσαν εκ τε Μουδανίων μετά των δύο αντλιών της κοινότητος αυτών και εκ Τριγλείας οι ομογενείς αθρόοι, αλιείς τε οι πλείστοι, αφέντες και δίκτυα και ιχθύς, σπεύσαντες εις βοήθειαν. Αληθώς δε άνευ της εγκαίρου ελεύσεως των βοηθημάτων τούτων, κίνδυνος μέγας ηπείλη την τε εκκλησίαν, τα εκπαιδευτικά ημών καταστήματα και τας υπολειφθείσας οικίας, οι ημέτεροι απαυδήσαντες και μη έχοντες ουδεμίαν αντλίαν, ούτε έβλεπον σωστικόν μέσον, έκαστος έσπευδε να σώση τα τέκνα του και τα αναγκαιούντα αυτοίς ενδύματα. Αληθώς η στιγμή εκείνη ην κρίσιμος και θέαμα σπαρακτικόν. Γυναίκες λυσίκομαι και ημίγυμνοι έτρεχον ανά τας οδούς, άλλαι μεν οδηγούσαι τα τέκνα των, άλλαι δε αίρουσαι φορτία βαρέα, έτεραι ολοφυρόμεναι και κοπτόμεναι ότι ουδέν απολύτως, ουδέν να σώσωσιν ηδυνήθησαν, ως παράφρονες τη δε κακήσε περιέτρεχον. Την πρωίαν εκ των ενόντων συνελέγησαν και διανεμήθησαν τοις πληθούσιν άρτοι τινές ους έστειλεν η δημαρχία Μουδανίων και άλλοι φιλεύσπλαχνοι κύριοι, εντεύθεν δε εξακολουθούν στελλόμεναι μέχρι σήμερον εκ τε Κ... και των περιχώρων βοήθειαι, ελπίς όμως υπάρχει ότι και άλλοι ομογενείς γεναιοτέρας παρέξουσι τοις παθούσι της βοηθείας.

Χθες, άμα τω ακούσματι του δυστυχήματος, κατήλθεν εκ Προύσης ο σεβ. αρχιερεύς ημών όπως συλλυπηθή και εκ των ενόντων τι υπέρ των παθόντων πράξη. Σήμερον δε μετακαλεσάμενος περί εαυτώ τους προύχοντας έλαβεν παρ' αυτών κατάλογον των αποτεφρωθεισών οικιών κλπ, ως και των εις την διάκρισιν του επερχομένου χειμώνος εγκαταλειφθέντων προσώπων, συνέταξαν δε και αναφοράν δοθησομένην εις το ιδαρέ ...ζλήσιον Μουδανίων, όπως την διευθύνει προς την Α. Εξ. τον Μουτεσαρίφην Προύσης. Δια ταύτης εκλιπαρείται η γενική διοίκησις Προύσης όπως επέλθη αρωγός και αυναντιλήπτωρ των παθόντων ότι τάχιστα, καθόσον πάντες σχεδόν στερούνται και αυτού του επιουσίου άρτου και πάντων των της πρωτίστης ανάγκης.

Αι εκ της πυρκαϊάς ταύτης ζημίας υπολογίζονται υπέρ τας 12 χιλ. λίρας τουρκίας, ιδίως δε έπαθον τα εκπαιδευτικά ημών καθιδρύματα, απολέσαντα κτήματα προσοδοφόρα αξίας 2 χιλ λιρών ως έγγιστα και την βιβλιοθήκην αυτών αριθμούσαν περί τους 500 τόμους, διαφόρων κατά το μάλλον ή ήττον σπουδαίων συγγραμμάτων.

ΝΕΟΛΟΓΟΣ φύλλο 4341 της Τετάρτης 28.9/10.10.1883 (σελ 299)

Δύο μέρες αργότερα, στο φύλλο 4341 της Τετάρτης 28.9/10.10.1883 (σελ 299) και στη στήλη ΙΔΙΑΙΤΕΡΑΙ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑΙ καταχωρήθηκε η από 22/9/1883 ανταπόκριση από τα Μουδανιά, για τη φωτιά στη Συγή.

Σημειώνεται ότι η ολιγόλογη ανταπόκριση στάλθηκε στην εφημερίδα την ίδια ημέρα της πυρκαγιάς (22/2/1883), δεν περιλαμβάνει λεπτομέρειες του γεγονότος, ο συντάκτης της επιφυλάσσεται για περισσότερες όταν τις λάβει, και, μάλλον, είναι ο ίδιος που έστειλε την από 25/9/1883 λεπτομερέστερη ανταπόκριση που δημοσιεύτηκε στο φύλλο 4339 της 26.9/8.10.1883 της εφημερίδας.

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑΙ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑΙ

Περί το μεσονύκτιον της νυκτός ταύτης, καθά εκ Μουδανίων τηλεγραφούσι, πυρκαϊά εκραγείσα εις την μίαν περίπου ώραν απέχουσαν απέχουσαν της πόλεως ταύτης κωμόπολιν Σιγήν, απετέφρωσεν εν ακαρεί περί τας τεσσαράκοντα οικίας και αρκετά εργαστήρια, εν οις ατυχώς συμπεριλαμβάνονται και πλείστα κτήματα της περικαλλεστάτης εκκλησίας της κωμοπόλεως ταύτης, τιμωμένης, ως γνωστόν, επ' ονόματι του μεγάλου ταξιάρχου Μιχαήλ, αι ζημίαι υπολογίζονται αρκούντως σπουδαίαι, καθόσον οι ατυχείς παθόντες δεν επρόφθασαν να διασώσωσιν ή ελάχιστα τινά εκ των επίπλων και πραγματειών αυτών, εξελθόντες οι πλείστοι γυμνοί των εαυτών οικιών. Περί της πυρκαϊάς ταύτης θέλω γράψει υμίν εκτενέστερον άμα ως λάβω ακριβείς πληροφορίας.