4.2 Η ΚΗΔΕΙΑ ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΖΑΡΙΦΗ - ΝΕΟΛΟΓΟΣ ΦΥΛΛΟ 4483, 2η σελίδα

[Μάκης Αποστολάτος]

Στο άρθρο αυτό περιλαμβάνονται τα κείμενα της 2ης σελίδας του φύλλου 4483 της Πέμπτης 29.3/10.4.1884, στις 7 στήλες της οποίας καταχωρήθηκαν άρθρα και ρεπορτάζ από το σημαντικό γεγονός του θανάτου και της κηδείας του Γεωργίου Ζαρίφη και συγκεκριμένα τα "προ της κηδείας", τα "εν οίκω", "τα στέφανα", "η κηδεία", "εν τη Εκκλησία", "εν τω νεκροταφείω", τα "συλλυπητήρια τηλεγραφήματα". Στην 7η στήλη καταχωρήθηκε και το πρώτο τμήμα του "επικήδειου λόγου του Γ. Παλαμά", εκπροσώπου της Μεγάλης του Γένους Σχολής, αλλά, για λόγους ενιαίας παρουσίασής του, θα περιληφθεί στο επόμενο άρθρο της 3ης σελίδας του ίδιου φύλλου.

ΚΗΔΕΙΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΖΑΡΙΦΗ

(φύλλο 4483, Πέμπτη 29.3/10.4.1884, σελ 2η 289)

Και λοιπόν προεπέμφθη το γηερόν σκήνος του μεγάλου φιλανθρώπου εις την υστάτην αυτού κατοικίαν υπό συμπάσης της ημετέρας πόλεως. Προεπέμφθη υπό των πεινώντων, οις έδωκε φαγείν, υπό των διψόντων, οις έδωκε πιείν, υπό των ξένων, ους συνήγαγεν, υπό των ασθενών, ους επεσκέψατο, υπό των εν τη φυλακή οις προσήλθεν επίκουρος, υπό των τρωθέντων τας καρδίας, ων επέδησε τα χαίνοντα τραύματα, υπό των χηρών και ορφανών, οις περέσχεν εαυτόν πρόθυμον προστάτην και δεύτερον πατέρα, υπό των μαθητών των σχολείων πάντων, άπερ οφείλουσι μικρόν ή μέγα της υπάρξεως αυτών ταις γενναίαις αυτού χορηγίαις, προεπέμφθη υπό της ποτνίας αυτού αλόχου, υπό των πατροζώντων και ευγενών τέκνων, υπό του αξίου γαμβρού αυτού και υπό πάντων των συγγενών, ων το σιγηλόν και στυγνόν επί τηλικαύτη απωλεία άλγος μόλις ίαινε μικρόν η εκδήλωσις, του γενικού πένθους. Προεπέμφθη υπό της Εκκλησίας από των ανωτάτων αυτής λειτουργών μέχρι των πενήτων ιερέων, αναλογιζομένης την φοβεράν απώλειαν ην υπέστη, και υπό των άλλων θρησκευμάτων συναδελφουμένων τω ημετέρω εν τη μεγάλη και γενική θρησκεία της προς την ευποιίαν ευγνωμοσύνης, προεπέμφθη υπό των ομοτίμων αυτώ την κοινωνικήν τάξιν, εν οις διεκρίνετο ο ομήλιξ και εφάμιλλος Ζαννής Στεφάνοβικ μερμηρίζων ίσως κατά φρένας και κατά θυμόν ότι χωλήν και ετερόζυγα εν τη κοινωνία ημών την ευποιίαν κετέλιπεν αποιχόμενος ο Γεώργιος Ζαρίφης, προεπέμφθη υπό πάσης της αριστοκρατίας του πλούτου, εις ην ζων τε και θανών εδίδου το μέγα δίδαγμα ποία η δέουσα του χρυσού χρήσις και πως η ανθρωπότης αμοίβει αυτήν, προεπέμφθη υπό του επισήμου κόσμου κλίνοντος γόνυ προ του απλού ιδιώτου, ον η ευγνωμονούσα ανθρωπότης εφάμιλλον καθίστη βασιλέων, προεπέμφθη υπό του έθνους αυτού πικρόν μεν καταλείβοντος επί τη απωλεία δάκρυ αλλά και σεμνυνομένου ότι οίδε γεννάν ουχί απογόνους αλλά γενάρχας ευγενείας εγκολάπτοντας ανεξιτήλως το όνομα αυτών εν τη αιωνία μνήμη της ευγνωμονούσης ανθρωπότητος και υπό των λοιπών εθνών ζηλούντων και μακαριζόντων το ημέτερον έθνος επί τη γεννήσει τοιούτων υιών.

Πάσα περιγραφή κηδείας νεκρού, εις ην συρρέει αυθόρμητος η ανθρωπότης ευγνωμονούσα, ψυχρά όλως και άχρους αποβαίνει. Κατά κηδείας τοιαύτας επίσημον πρόγραμμα ούτε να καταρτισθή, ούτε να τηρηθή  υπάρχει δυνατόν, το πρόγραμμα σχηματίζουσιν αι υπερεκχειλίζουσαι εξ ευγνωμοσύνης καρδίαι, και η ανθρωπότης συναδελφούται, εκλείπει πάσα διάκρισις τάξεων, πλούσιοι και πένητες συνωστίζονται φιλοτιμούμενοι τις να προσεγγίση πλειότερον προς το άρμα το φέρον τον μέγα αντιπρόσωπον της μεγίστης ανθρωπίνης αρετής, της ευποιίας, και το επίμικτον άτακτον και παλιρροθούν πελώριον ανθρώπινον κύμα αποτελεί την καταπληκτικήν και επιβλητικήν πομπήν. Τοιαύτη εν ολίγαις λέξεσιν εγένετο η κηδεία, ης ασθενή περιγραφήν κατωτέρω δίδομεν.

Και ούτω κηδευθείς θάπτεται σήμερον υπό της ευγενούς αυτού οικογενείας ο μέγας φιλάνθρωπος επί του τάφου του οποίου μια μόνη, καθ' ημάς, αρμοδία υπάρχει επιγραφή

Γεωργίω τω Ζαρίφη
η βαρυπενθούσα μήτηρ ευποιία
και η ευγνωμοσύνη απορφανιζομένη.

Τα προ της κηδείας.

Οι κώδωνες των εκκλησιών έκρουον από της πρωίας πενθίμως. Το λυπηρόν γεγονός του όρθρου της 27 μαρτίου, διαδοθέν από στόματος εις στόμα, μεταπηδήσαν από μεγάρων εις καλύβας, δημοσιευθέν, σχολιασθέν, συζητηθέν, συνήγεν ήδη, πρωίας έτι ούσης, τας πρώτας μονάδας του παρά τον νεκροκράββατον του Γεωργίου Ζαρίφη νοερώς αγρυπνήσαντος λαού της Κωνσταντινουπόλεως. Προ του γνωστού εκείνου μεγάρου της ευποιίας, σιωπηλοί, δακρύοντες, άναυδοι, ίσταντο οι απολέσαντες τον προστάτην και το μόνον αυτών καταφύγιον και επί των μορφών όλων τούτων βαρείαν η απόγνωσις έθηκε την σγραγίδα αυτής. Οι δε το πρώτον ολίγοι ούτοι από στιγμής εις στιγμήν επολλαπλασιάζοντο, επληθύνοντο, δυσχεραίνοντες την συγκοινωνίαν της οδού, διότι η Κωνμσταντινούπολις σύμπασα δεν επρόκειτο να εργασθή την ημέραν της χθες, αλλ' επρόκειτο να κηδεύση το αγλάϊσμα  των οχθών του Βοσπόρου. Από των ακροτάτων σημείων της αχανούς πόλεως έσπευδον σωρηδόν ίνα το ύστατον ατενίσωσι προς την γλυκείαν εκείνην μορφήν, την επί πολλάς δεκαετηρίδας διοχετεύσασαν εις απέλπιδας την ελπίδα, ίνα στεφανώσωσι την μεγαλόνουν εκείνην κεφαλήν του αγνού και ενθέου πατριώτου, του εγείραντος φωτοβόλα ταις Μούσαις ιδρύματα και εν τοις επικαίροις της Ιλλυρικής χερσονήσου σημείοις ακατάβλητα προπύργια κατά μυριάδων προσηλυτιστών, ίνα τέλος ασπασθώσι την σεβασμίαν και μεγαλόδωρον χείρα, ης αι πράξεις ανεγράφησαν μεν εν ταις στήλαις των εφημερίδων αι περισσότεραι όμως, αι και άγνωστοι, ενεχαράχθησαν δι΄ανεξιτήλων εν ταις ευγνωμονούσαις καρδίαις των αναξιοπαθησάντων και πτωχών κατοίκων οίκων τε και καλυβών. Ήρχοντο να καταθέσωσι διαδήματα εκ δακρύων και στεφάνους εξ ανθέων παρά τους πόδας εκείνου, του χαράξαντος καθ' άπασαν την του βίου σταδιοδρομίαν ανθηράν και μυροβόλον γραμμήν ευεργεσιών, του και εν αμμωδεστάταις ερήμοις εργασαμένου βάσεις, εν αις αι Μούσαι ανεπαύθησαν.

Και το υπό τοιούτων αισθημάτων κατεχόμενον ρεύμα του λαού, πλημμυρούν τας προς την οικίαν του τεθνεώτος οδούς, διέκοψε κατά την ενδεκάτην π.μ. ώραν την τροχιοδρομικήν συγκοινωνίαν και μόλις μετά κόπου επέτρεπεν εις τας αμάξας των εγκριτοτέρων να προσεγγίζωσι την θύραν, ήτις εφερε προς τον σεβαστόν νεκρόν.

Εν τω οίκω.

Ως αι καρδίαι πάντων εν τη πληξάση την κοινωνίαν ημών μεγάλη συμφορά, ούτω και άπαντα τα εν τω οίκω εισί μέλανα και πένθιμα. Δάπεδον, οροφή, τοίχοι, έπιπλα, άπαντα τέλος καλύπτονται υπό μέλανος υφάσματος, μελαγχολικού και σκιερού καθισταμένου του άλλοτε τόσον χαρωπού και γελόεντος οίκου. Εν μέσω της επί της οδού αιθούσης στηρίζεται επί οκρίβαντος το εκ μέλανος ολοσηρικού αργυροποίκιλτον φέρετρον, εν ω κείται ο γεραρός νεκρός. Ιλαρός και υπομειδιών, ωσεί αγαλλόμενος επί τη κατά τον βίον αυτού εκπληρώσει της υψίστης αρετής, ύπερθεν τούτου γάστραι μετ' αναδενδράδων πλατυφύλλων θωπεύουσι δια των ακρεμόνων την κεφαλήν αυτού. Από του φερέτρου μέχρι του δαπέδου, δια των εκατέρωθεν στοιβαζομένων στεφάνων, αποτελούντων κλίτη ανθέων. Πέριξ, επί εδρών κεκαλυμμένων ομοίως εκ μέλανος υφάσματος, θρηνούσιν ακέοντες η πολυσέβαστος σύμβιος μετά των εριτίμων αυτής τέκνων, συγγενών και φίλων. Δια των σχισμάδων των μέχρι κάτω εξικνουμένων παραπετασμάτων διεισδύει το αβληχρόν φως της ανηλίου ημέρας, ενώ αι νεκρικαί λαμπάδες, αντανακλώσι επί του νεκρού, επί των ωχρών των παρισταμένων μορφών, επί των μελάνων επικαλυμμάτων, επί των πολυχρώμων ταινιών και ανθέων - ων αι απόπνοιαι αρωματώδεις - εξαίρουσι το μεγαλοπρεπές και επιβάλλον της διασκευής, τα δε γόνατα συγκάμπτονται και τα χείλη φέρονται αυτομάτως επί της σεβαστής δεξιάς του μεγαλωνύμου νεκρού. Άπασαν την πένθιμον ταύτην άποψιν εφωτογράφησεν ο εκ των φωτογράφων της ημετέρας πόλεως κ. Σεβάχ. (σ.μ, σε σημείωμα του μεταγενέστερου φύλλου 4483 της εφημερίδας διορθώθηκε το όνομα σε Αβδουλάχ).

Οι στέφανοι.

Εν τοις ανθοπωλείοις δεν υπήρχον πλέον άνθη, και όμως έτι εζητούντο στέφανοι. Εκπαιδευτήρια και Σύλλογοι, πρεσβείαι και τράπεζαι, πληθύς διακεκριμένων προσώπων, άπασα τέλος η κοινωνία ημών, εκτός των άλλων επεθύμει και δια καταθέσεως στεφάνων να διατρανώσηται το μέγα πένθος, την μεγίστην συγκίνησιν, ην ησθάνθη επί τω θανάτω του εξόχου πολίτου. Εκτός του γενικής ευγνωμοσύνης τίτλου, υπήρχον και ειδικώτεροι, ένεκα των οποίων σωματεία και κοινότητες και τράπεζαι ώφειλαν να τιμήσωσιν ιδιαιτέρως τον είτε πρόεδρον, είτε επίτιμον μέλος, είτε ιδρυτήν, είτε μέτοχον, είτε προστάτην διατελέσαντα νεκρόν. Και ούτως από πρωίας μέχρι της ορισθείσης δια την έναρξιν της κηδείας ώρας  κατέφθανον μετ' αντιπροσωπειών προσφωνούντων το ύστατον χαίρε εις τον διαπρεπή πατριώτην.

Κατέθηκαν δε στεφάνους

Η εν Παρισίοις διαμένουσα θυγάτηρ του μακαρίτου κυρία Θηρεσία Α. Βλαστού εξ στεφάνους. - Η οικογένεια Πίστη «τω μεγάλω αυτής ευεργέτη». - Η οικογένεια Σημηριώτη. - Ο κ. Ευστ. Ευγενίδης στέφανον και η σύζυγος αυτού σταυρόν εξ αμαράντου. - Η κ. Αριάδνη Ιω, Σεβαστοπούλου. - Η οικογένια Ρουκάνη. -  Η οικογένεια Βερνουδάκη. - Η μαρκησία δε Νοάϊλ σύζυγος 5του πρεσβευτού της Γαλλίας. - Ο κ. Σολομών Φερνανδέζ. - Ο κ. και η κ. Ν. Μπλέσσα. - Η κ. Λοξάνδρα Αμβρ. Μαυροκορδάτου δύο. -  Ο κ. Κωνστ. Νικολόπουλος, Ο κ. και η κ. Ανδρέου Συγγρού εξ Αθηνών. - Η κ. Πολύμνια Π. Καμάρα εξ Αθηνών.

Ο κ. και η κ. Γεωργίου Κορωνιού εκ Παρισίων. - Ο κ. και η κ. Μιχαήλ Ζαρίφη εκ Λονδίνου.--  Ο κ. και η κ.Καλλιάδου εξ Αθηνών. - Η οικογένεια Γεωργίου Νικολοπούλου. - Ο κ. και η κ. Στεφάνου Ζαφειροπούλου. - Ο κ. και η κ. Γεωργ. Δ. Ζαφειροπούλου. Ο κ. και η κ. Ιωάννου Σισμάνογλου. - Ο κ. και η κ. Μενελάου Ι. Νεγρεπόντη εξ Αθηνών. - Ο κ. Δημοσθένης Ευγενίδης εξ ονόματος της Οθωμανικής εταιρίας συναλλαγών και αξιών. - Ο κ. Πάνος Μ. Κουρτζής. - Ο κ. Α. Παντζίρης. - Η οικογένεια Σγούτα εκ Παρισίων. - Ο κ. Αλέξανδρος Καραθεοδωρή πασάς. - Ο κ. Ι. Φωτιάδη πασάς. - Ο κ. Αντώνιος Ψυχάρης. - Ο μητροπ. Φιλιππουπόλεως κ. Γρηγόριος. - Ο μητροπ. Αδριανουπόλεως κ. Νεόφυτος. - Η τράπεζα Κωνστ/πόλεως. - Η Γενική εταιρία του οθωμ. Κράτους. - Η εταιρία των Τροχιοδρόμων. - Το χρηματηστήριον Αθηνών. - Το εν Αθήναις υποκατάστημα της Τραπέζης Κωνστ/πόλεως.

Ο Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος της Κ/πόλεως δια του προέδρου αυτού κ. Κ. Καλλιάδου προσφωνήσαντος τάδε:

Ο πατήρ των εν τη Ανατολή Συλλόγων και Αδελφοτήτων προσφέρει Σοι, τω πατρί των μαθητευομένων και της παιδείας προστάτη, τον στέφανον τούτον ως φόρον ελάχιστον εγκαρδίου ευγνωμοσύνης ανθ' ων έπραξεν επί της γης αγαθών η μακαρία Σου ψυχή. Και μακρός μεν θεία ευδοκία υπήρξεν ο βίος Σου, αλλ' αναλογιζόμενός τις, την των πεπραγμένων Σοι λεγεώνα απορεί και εξίσταται  πως ηδυνήθης εν τω χρονικώ τούτω διαστήματι τοσαύτα επιτελέσαι έργα, βαρυσήμαντα και εθνωφελέστατα άθλα.

Και ιδού μακαρίζει Σε πενθούν και οδυρόμενον το ημέτερον γένος, και ο Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, βαθέως συναισθανόμενος την επελθούσαν συμφοράν, αναφωνεί Σοι δι' εμού ως ύστατον χαιρετισμόν τον θρήνον των υιών Ισραήλ: «Εάν επιλάθωμαί σου, επιλησθείη μου η δεξιά, κολληθεί η γλώσσα μου τω λάρυγγί μου, εάν μη σου μνησθώ». 

Η εν Κων/πόλει Εκπαιδ. Και Φιλανθρ. Αδελφότης δια του Ε. Ευγενίδου. - Ο Θρακικός Φιλεκπαιδ. Σύλλογος. - Τα εν Φιλιππουπόλει Ζαρίφεια Διδασκαλεία δια του προέδρου του Θρ. Συλλόγου κ. Α. Ψυχάρη. - Ο εν Αθήναις προς διάδοσιν των ελληνικών γραμμάτων Σύλλογος δια του κ. Ε. Ευγενίδου. - Η Αδελφότης Ξηροκρήνη δια του προέδρου αυτής κ. Νικολ. Ψυχάρη. - Η Εφορία των Εθνικών και Φιλανθρ. Καταστημάτων. - Η εν Πέραν Φιλόπτωχος Αδελφότης των Κυριών. - Οι καθηγηταί της Μεγάλης του Γ. Σχολής δια του διευθυντού αυτής κ. Γρηγ. Παλαμά. - Οι φοιτηταί της Μ. του Γένους Σχολής. - Το Παρθεναγωγείον της Παλλάδος.

Το Ζάππειον παρθεναγωγείον κατ' εντολήν του ιδρυτού αυτού κ. Κωνστ. Ζάππα δια του κ. Ξ. Ζωγράφου προσφωνήσαντος τάδε:

Το διοικητικόν συμβούλιον του Ζαππείου παρθεναγωγείου, αντιπροσωπεύον τον μεγάθυμον ιδρυτήν αυτού Κωνσταντίνον Ζάππαν, προς ον τηλεγραφικώς ανήγγειλε την πλήξασαν ημάς άπαντας συμφοράν επί τη απωλεία του μεγάλου ευεργέτου και πανελληνίου ανδρός, Γεωργίου Ζαρίφη, αναρτά επί του σεπτού αυτού νεκρού τον αμάραντον τούτον στέφανον, φέροντα την επιγραφήν, ην αυτός ούτος ο κ. Ζάππας τηλεγραφικώς διατύπωσε «Κωνσταντίνος Ζάππας Γεωργίω Ζαρίφη επί ενδελεχεί φιλία, απείρω σεβασμώ και διακεκριμένη τιμή».

Τούτο δ' εκτελούν μετά συντριβής καρδίας το συμβούλιον, συναισθάνεται το ανεπαρκές του σήματος τούτου προς διεκδήλωσιν της βαθυτάτης λύπης, εν η τοιαύτη τοιούτου ανδρός στέρησις εβύθισεν αυτόν τε τον κ. Ζάππαν, μεθ' ου στενή φιλία και κοινοί του καλού πόθοι συνέδεον τον μακαρίτην, ημάς τε άπαντας και σύμπαν το έθνος! Έτι δ' ανεπαρκέστερον θεωρεί τον στέφανον τούτον προς στέψιν και έπαινον των μεγάλων αρετών, όσαι εκόσμησαν τον μέγαν αυτόν ευεργέτην του έθνους και της ανθρωπότητος, τον ένθερμον προστάτην της παιδείας, τον διανύσαντα άπαντα τον βίον αυτού εις το πράττειν το καλόν και αγαθόν αδιακρίτως.

Είθε ο βίος του Γεωργίου Ζαρίφη, επί του οποίου τοσαύτα λείβονται νυν δάκρυα ευγνωμοσύνης και αγάπης, να χρησιμεύση ως παράδειγμα και άλλοις, δυναμένοις να πράττουν το αγαθόν.

Είθε αι βαρυπενθούσαι σήμερον της Ανατολής χώραι να τύχωσι της δεούσης παρηγορίας επί τη αναδείξει νέων ευεργετών επίσης μεγαθύμων, επίσης γενναίων εξ ορμεμφύτου φιλομούσων και φιλοπτώχων, οίος ην ο Γεώργιος Ζαρίφης.

Είθε αι υπ΄αυτού ιδρυθείσαι και διατηρούμεναι ή βοηθούμεναι Σχολαί, αι υποστηριζόμεναι κοινότητες, αι διατρεφόμεναι οικογένειαι και ορφανά και χήραι, αίτινες μένουσι σήμερον απωρφανισμέναι και εν απογνώσει, να τύχωσι νέους αντιλήπτορας παρεμφερείς τω προκειμένω γεραρώ νεκρώ, ου την σεπτήν μνήμην και την μειλίχιον εικόνα  αφήκεν ο θάνατος ζώσας και αθανάτους εν τη καρδία ημών τε και πασών των εν τη Ανατολή κοινοτήτων, ομοδόξων και ετεροδόξων, ομοφύλων τε και αλλοφύλλων!

Ναι, η μνήμη τοιούτων ανδρών δεν συγκατέρχεται μετ' αυτών εν τω ζόφω του τάφου, δεν εξαλείφεται εκ της αλληλουχίας των χρόνων, δεν παρέρχεται μετά της ακατασχέτου φοράς των επί των περιπετειών, αλλά μένει εν τοις ζώσιν, επισπώσα εσαεί τας ευχάς και ευλογίας των επερχομένων γενεών.

Μακάριοι οι τοιούτον βιώσαντες βίον και τοιαύτην καταλιπόντες μνήμην, οίον ο Γεώργιος Ζαρίφης.

Η επιτροπή του εν Πέραν ναού των Εισοδίων της Παναγίας. - Η επιτροπή της εν Πέραν ναού της Αγ. Τριάδος. - Η εν Χάλκη Ελλ. Εμπορική Σχολή. - Το εν Φαναρίω Ιωακείμιον Παρθεναγωγείον. - Το παρθεναγωγείον της ορθοδόξου κοινότητος του Πέραν.

Η ελληνοκαθ. Σχολή του Πέραν. - Τα εκπαιδευτήρια Ταταούλων. - Η παρά τους πρόποδας των Ταταούλων δημοτική Σχολή της Ευαγγελιστρίας. - Η κοινότης Νεοχωρίου. Η κοινότης Βαφεοχωρίου. - Το εν Προύση παρθεναγωγείον.
Ο Νεολόγος δια του διευθυντού και αρχισυντάκτου αυτού κ. Σταύρου Βουτυρά, όστις προσεφώνησε τάδε:

Τον στέφανον τούτον, ω γεραρέ νεκρέ, ο «Νεολόγος», ο τοσάκις την ευγενή σου καρδίαν και τας μυρίας εις το έθνος σου, εις την πρόοδον και εις την αναξιοπαθούσαν ανθρωπότητα ευεργεσίας σου εξυμνήσας, καθήκον απαράβατον ελογίσατο προ των ποδών σου ευλαβώς να καταθέση. Η νεκρά αύτη και ψυχρά καρδία σου μεγαθύμως υπέρ του έθνους σου, συμπαθώς υπέρ πάντων των πασχόντων πάλλουσα, ετίμησεν εν τω ανθρώπω την ανθρωπότητα, ενηυλόγησεν εν σοι και εδόξασε το έθνος, όπερ οίδε τπιούτους παράγειν υιούς. Και νυν θανών, Γεώργιε Ζαρίφη, ου παύεις και πάλιν ευεργετών, καθό διδάσκων δια των αυθορμήτων τούτων ενδείξεων ευγνωμοσύνης ολοκλήρου κόσμου ότι εν και μόνον άφθιτον παραμένει των θανόντων μνημείον εν τη καρδία της ανθρωπότητος, τουθ΄ όπερ έστησεν ο ένθεος της ευποιίας ζήλος. Τον ζήλον τούτον δια φθαρτών στέφομεν στεφάνων, αλλά τι οι στέφανοι ούτοι προς τον αμάραντον εκείνον, όστις σε αναμένει παρά των χειρών του Πλάστου, ω γενναία και ευγενής του Γεωργίου Ζαρίφη ψυχή;

Η εφημερίς Αυγή δια του διευθυντού αυτής κ. Δ. Νικολαίδου. - Η εφημερίς Ανατολή. - Το περιοδικόν Κόσμος δια του διευθυντού αυτού κ. Ι. Τανταλίδου. - Η δημοτική σχολή Ξυλοπόρτης. - Οι εμποροπλοίαρχοι Ύδρας «τω ευεργέτη της ελληνικής ναυτιλίας» δια του πλοιάρχου κ. Βρέτα. - Το εν Πέραν Λύκειον Α. Τάγη. - Τα εκπαιδευτήρια της Πριγκήπου. - Τα εκπαιδευτήρια του Μεγάλου Ρεύματος. - Η εν Μεγάλω Ρεύμα Φιλόμουσος Αδελφότης. - Η εν Φερίκιοϊ Φιλεκπ. Αδελφότης. - Το εν Πέρα Λύκειον Βασματζίδου. - Οι λαδέμποροι της Λαδοσκάλας. - Η εν Κωνσταντινουπόλει Κυζικηνή Αδελφότης. - Η κοινότης Χαλκηδόνος. - Ο γεν. πρόξενος της Ελλάδος κ. Ν. Μίχος εν ονόματι του εν Κων/πόλει Ελληνικού Προξενείου. - Ο πρεσβευτής της Ελλάδος κ. Ανδρέας Κουντουριώτης, κατά τηλεγραφικήν εντολήν της Α.Μ. του βασιλέως των Ελλήνων Γεωργίου του Α' συλληπηθείς άμα την οικογένειαν του κ. Ζαρίφη.

Και η δημογεροντία Φιλιππουπόλεως ενετείλατο να κατατεθή επί του νεκρού στέφανος φέρων την επιγραφήν «Η πόλις Φιλίππου τω Γεωργίω Ζαρίφη». Συγκινητικωτάτη δε υπήρξεν η κατάθεσις στεφάνου υπό των δύο Μουσουλμανίδων, υποτρόφων εν Παλλάδι, προσελθουσών εν δακρύοις μετά του πατρός αυτών.

Και οι επαίται δε της πόλεως ημών προσήλθον στέφανον κομίζοντες, κωλυθέντες όμως  υπό των κλητήρων της δημαρχίας εξεβίασαν την είσοδον και κατέθηκαν τον στέφανον.

Η κηδεία.

Τη 2 μ.μ. ακριβώς, κατά τα προηγγελμένα, εξεκίνησεν εκ της οικίας του μεταστάντος η πένθιμος ακολουθία. Προηγείτο το κάλυμμα του φερέτρου μετά δύο του καταστήματος Γεωργίου Ζαρίφη υπαλλήλων και κλητήρων τινών του Ελληνικού προξενείου, είτα ήρχετο στοίχος χωροφυλάκων και δημαρχιακών υπαλλήλων και μετά τούτους δεκαέξ συστοιχίαι εξαπτερύγων διαφόρων της Κωνσταντινουπόλεως εκκλησιών. Είποντο αι μαθήτριαι και οι μαθηταί των διαφόρων Παρθεναγωγείων και Σχολών μετά των καθηγητών αυτών, και στεφάνων. Τα Παρθεναγωγεία Ζάππειον και Παλλάδος, το των Ταταούλων, ώνπερ αι μαθήτριαι άπασαι εξαιρετικώς εμελανειμόνουν και απετέλουν θέαν όντως συγκινητικήν και του Ιωακειμείου Παρθεναγωγείου λευχειμονούσαι πενθίμως, αι του εν Φαναρίω αγιοταφιτικού μετοχίου, οι της σχολής Ευαγγελιστρίας μαθηταί φέροντες έκαστος και μικρόν εκ δάφνης στέφανον, μετά των αρκτικών Γ.Ζ. επί της ταινίας, αι των σχολών του Γαλατά και των επιλοίπων προαστείων, των αναφερομένων ανωτέρω λεπτομερέστερον εν τη καταθέσει στεφάνων, οι μαθηταί της Ελληνοκαθολικής Σχολής, όλα τέλος τα ανώτερα και κατώτερα της πόλεως ημών εκπαιδευτήρια, μηδέ των νηπιαγωγείων εξαιρουμένων, συνώδευον εις την τελευταίαν κατοικίαν τον προστάτην και αντιλήπτορα αυτών. Και είχε το εις άκρον συγκινητικόν η συμμετοχή εις την εκδήλωσιν ταύτην του γενιού πένθους των ημετέρων εκπαιδευτηρίων και αλλοεθνών έτι, ως η των της Ισραηλιτικής κοινότητος.

Η εκκρεμότης έτι του ζητήματος των προνομίων δεν επέτρεψε θρησκευτικήν παράταξιν, οποίαν η του Χριστού Μεγάλη Εκκλησία θ΄ απέδιδεν εις το σέμνωμα αυτής, εις το τιμαλφέστερον τέκνον των τελευταίων χρόνων. Τούτου ένεκα η Α.Θ. Π. Ιωακείμ ο Γ', περί την 11 π.μ. αφικόμενος εν συντριβή καρδίας κατησπάσατο τον πολυφίλητον νεκρόν και απήλθεν εις τα Πατριαρχεία. Συνεπώς, ανεπισήμως παρίσταντο και οι αρχιερείς, συνοδικοί τε και μη, ήτοι Εφέσου Αγαθάγγελος, Ηρακλείας Γρηγόριος, Νικομηδείας Φιλόθεος Βρυέννιος, πρώην Νικαίας Σωφρόνιος, Χαλκηδόνος Καλλίνικος, Θεσσαλονίκης Καλλίνικος, Αμασείας Σωφρόνιος, Ιωαννίνων Σωφρόνιος, Νεοκαισαρείας Κωνστάντιος, Βιζύης Κωνστάντιος, Βοδενών Ιερόθεος, Γρεβενών Κύριλλος, Χαλεπίου Δωρόθεος, Καρπάθου Γεράσιμος, ο σεβασμιώτατος μητροπολίτης Σκυθοπόλεως κ. Γεράσιμος, ο μητροπολίτης Αμίδης Διονύσιος, ο επίσκοπος Τρωάδος, εκπροσωπών τον μητροπολίτην Δέρκων, οι επίσκοποι Ειρηνουπόλεως Φώτιος, Παμφίλου Σωφρόνιος, και Σκοπέλου Παύλος, ο διεθυντής της εν Χάλκη Θεολογικής Σχολής κ. Γερμανός Γρηγοράς, άπασα η πατριαρχική υπαλληλία από του αρχιγραμματέως της Ιεράς Συνόδου μέχρι του Μ. Εκκλησιάρχου. Τούτων ένεκα περί τους εκατόν ιερείς και αρχιμανδρίται μετά των χορών, πλείστων ψαλτών πολλών εκκλησιών, υπήρξαν η μόνη δυνατή εκδήλωσις πένθους και τιμής προς τον πολυφίλητον υιόν της Εκκλησίας και του Έθνους. Μετά τούτους ήρχοντο τέσσαρες και δέκα συστοιχίαι εξαπτερύγων και μετά ταύτα η νεκροφόρος άμαξα τέθριππος μετά πενθίμων επί των ίππων επικαλυμμάτων. Η πολυτελής και κατάχρυσος αύτη νεκροφόρος άμαξα εφαίνετο υποχωρούσα υπό το βάρος των επ' αυτήν πολυτελών στεφάνων. Έκαστον των τεσσάρων ίππων κρατεί ιδιαίτερος ηνίοχος, παρ' ω και εις ανεψιός του μακαρίτου. Τας ταινίας του φερέτρου εκράτουν ο πρεσβευτής της Ελλάδος κ. Ανδρέας Κουντουριώτης,, ο γενικός πρόξενος της Ελλάδος κ. Νικόλαος Μίχος, ο Αλέξανδρος πασσάς Καραθεοδωρή, άλλοτε υπουργός των εξωτερικών της Υ. Πύλης, ο κ. Ζανής Στεφάνοβικ, ο διευθυντής της αυτοκρατορικής οθωμανικής Τραπέζης H. Fosier και ο κ. Δ. Ταμβάκος. Είτα εφέροντο τα παράσημα του μεταστάντος το των ανωτέρων ταξιαρχών της Ελλάδος, το του Μετζιδιέ α τάξεως και το της Περσίας του Λέοντος και Ηλίου κρατούμενα υπό των κ.κ. Χρυσίδου, Κ. Καλλιάδου και Ν. Ψυχάρη.

Ήρχοντο ακολούθως οι πλησιέστεροι του τεθνεώτος συγγενείς, οι συνοδικοί και ξένοι κληρικοί, εν οις ο πρωτοσύγκελος του αρμενικού πατριαρχείου μετά δύο επισκόπων ως αντιπρόσωποι της Α.Μ. του πατριάρχου των Αρμενίων κ. Ναρσή, τρεις αντιπρόσωποι του αρχιρραββίνου, ο αρχιμανδρίτης της ενταύθα ρωσσικής πρεσβείας κ. Σμάραγδος, ο πρωτοσύγκελος του πατριάρχου των Σύρων. Μεταξύ των επισήμων προσώπων διεκρίνοντο αι Α.Α.Ε.Ε. οι πρεσβευταί της Ελλάδος, Ρωσσίας, Αγγλίας, Ιταλίας, Γερμανίας, Αυστρίας, ο επιτετραμμένος της Βουλγαρίας, ο α' διερμηνεύς της αγγλικής πρεσβείας κ. Σάνδισσων  οι κ.κ. Τζεβάτ Χαν, σύμβουλος της περσικής πρεσβείας, και Μεχμέτ Χαν, γραμματεύς  μετά του προξένου και πλείστα άλλα μέλη του διπλωματικού σώματος, πάντες ούτοι και εις τον οίκον του αοιδίμου πρότερον μεταβάντες, ο αρχίατρος της Α.Α. Μεγαλειότητος του Σουλτάνου Μαυρογένης πασσάς, ο Αλή εφέντης αντιπρόσωπος της Α.Υ. της Δζεμιλέ Σουλτάνας, ο αντιπρόσωπος του υπουργού της αστυνομίας, ο διοικητής του Πέραν Αρίφ βέης, ο στρατηγός Νετζίπ πασσάς, οι κ.κ, Δεβώ, Φον Χας, διευθυνταί της Οθωμανικής Αυτοκρατορικής Τραπέζης, ο κ. Σμάιτ γενικός ελεγκτής, ο κ. Βέρκερ, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Γενικής οθωμανικής Εταιρίας, ο κ. Φερνανδέζ διευθυντής της Γενικής εταιρίας, ο κ. Λαγκ, διευθυντής του Μονοπωλίου, ο μέγας Λογοθέτης Σταυράκης βέης Αριστάρχης, ο κ. Βεσχέ ως αντιπρόσωπος της εταιρίας υδάτων Κωνσταντινουπόλεως, απουσιάζοντος του κ. Βουτάν, ο γεραρός διδάσκαλος του Γένους κ. Ι. Φιλαλήθης και τέλος σύμπας ο τραπεζικός και εμπορικός κόσμος της Κωνσταντινουπόλεως και άπειρον πλήθος λαού. Παρηκολούθουν εκατόν εξήκοντα χωροφύλακες υπό ένα συνταγματάρχην, ένα χιλίαρχον και τέσσαρας εκατοντάρχους, τριάκοντα δημαρχιακοί κλητήρες της δημαρχίας του στ' τμήματος μετά εξ ανωτέρων αξιωματικών και είκοσι στρατιώται.

Η κηδεία του Γεωργίου Ζαρίφη δεν διεκρίνετο επί εξαστραπτούσαις στολαίς διπλωματών επισήμως παρισταμένων, δεν είχε το πομπώδες των κηδειών των πολιτικών ανδρών, των δια μουσικών και στρατευμάτων προπεμπομένων, δεν προηγούντο πυροβόλα ουδέ εκρότουν επί των λιθοστρώτων αι σπαθαι αξιωματικών, αλλ' ήτο το προϊόν της βαθείας του έθνους ευγνωμοσύνης, ήτο η αυθόρμητος εκδήλωσις χιλιάδων λαού προς μέγα αυτού τέκνον, όπερ παρέδωκε το όνομα τοις μεταγενεστέροις στεφανηφόρον και ευλογούμενον υπό των πολλαχώς ευεργετηθέντων, σεβαστόν δε και αείμνηστον παρ' άπαντι τω έθνει. Το κύμα εκείνον το ανθρώπινον, όπερ κατεπλημμύρησε μετά θορύβου, απειλητικόν, πολυτάραχον, μετά τινος εξηγριωμένης λύπης, με τα ίχνη της απογνώσεως εν ταις μορφαίς, το πλήθος εκείνο το άπειρον, όπερ ως χείμαρρος εξεχύνετο καθ' απάσας τας διευθύνσεις, όπερ περιεκύκλου το φέρετρον και οιονεί προσεδένετο  εν τη νεκροφόρω αμάξη, όλοι τέλος εκείνοι, οίτινες έτρεχον και ανήρχοντο επί θυρών, παραθύρων, στεγών, εξωστών και κωδωνοστασίων  ήσαν οι σέβοντες, οι αγαπώντες, οι λατρεύοντες τον Γεώργιον Ζαρίφην. Και αι υπέρ τας τέσσαρας αύται μυριάδες λαού δεν ήσαν αι μόναι. Παρηκολούθουν νοερώς την κηδείαν επαρχίαι, πόλεις, χωρία, έστελλον τας ευχάς δια του ανέμου οι εν πάση γωνία της γης Έλληνες. Δεν ήσαν μόνον οι μαθηταί των σχολείων, ους ανωτέρω απηριθμήσαμεν, αλλά πολλαί εκατοντάδες τούτων, χωρών άπω κειμένων, αδυνατούσαι να προσφέρωσι τον οφειλόμενον της ευγνωμοσύσνης φόρον δια της παρουσίας αυτών, εγονυπέτουν βεβαίως την στιγμήν εκείνην και ανέπεμπον ευχάς προς τον Ύψιστον. Και ήτο μεγαλοπρεπής η άποψις αύτη, η θέα των χιλιάδων τούτων του λαού μετά των πολυποικίλων ενδυμασιών, μετά των πολυχρώμων της κεφαλής καλυμμάτων, ήτο εξαίσιος η ενταύθα μέλαινα, εκεί ερυθρά και περαιτέρω στακτόχρους γραμμή, η βραδέως διαπερώσα την μεγάλην του Πέραν οδόν, η καταναλώσασα από της οικίας του μεταστάντος μέχρι της Αγίας Τριάδος μίαν και ημίσειαν ώραν.

Εν τη Εκκλησία.

Αφού ούτως διηθύνθησαν εις τον μεγαλοπρεπή και ευρύχωρον ναόν της Αγίας Τριάδος και κατετέθη εν τω μέσω το ανθοστεφές φέρετρον, ήρξατο ψάλλεσθαι, ηγουμένων των χορών του πατριαρχικού ναού, η νεκρώσιμος ακολουθία, του Μ. Πρωτοσυγκέλου κ. Ιωακείμ Ευθυβούλη, του και προεξάρχοντος της κηδείας, ισταμένου εν τω ανωτάτω βάθρω του δεσποτικού θρόνου, άτι δη του Μ. Λογοθέτου καταλαβόντος το παραθρόνιον, των δε ιερέων των διαφόρων εκκλησιών της ημετέρας πόλεως ισταμένων εν κύκλω και προς δυσμάς εστραμμένων. Εν τω σωλέα του ναού εις τα παράθρονα στασίδια ίσταντο οι πρεσβευταί Ιταλίας Κόρτης, Αγγλίας λόρδος Δούφφεριν, Ρωσσίας Νελιδώφ, Γερμανίας Ράδοβιτς και Αυστρίας Κάλιτς, ο στρατηγός Νετζίπ πασσάς και ο Αρίφ βέης, ει δε τα έναντι του θρόνου στασίδια ο πρεσβευτής της Ελλάδος κ. Κουντουριώτης, ο αρχίατρος της Α.Μ. του Σουλτάνου Μαυρογένης πασσάς, και ο αντιπρόσωπος της αρμενικής κοινότητος. Πέριξ δε του φερέτρου ο υιός του αειμνήστου κ. Λ. Ζαρίφης, ο γαμβρός κ. Οδ. Νεγρεπόντης (σ.μ. συζ. της κόρης του Σοφίας) και οι κ.κ. Ζ. Στεφάνοβικ, Αλεξ. Καραθεοδωρή πασσάς, Ε. Ευγενίδης, Δ. Γενίδουνιας, Δ. Ταμβάκος, Φώστερ, οι μαθηταί της Ιερατικής Σχολής, κρατούντες στέφανον, ο Μ. αρχιδιάκονος, ο κ. Σμάραγδος ιερεύς της ρωσσικής πρεσβείας, ο αντιπρόσωπος του πατριάρχου των Σύρων, η αντιπροσωπεία του Ελληνικού Φιλολογικού Συλλόγου, της Εκπαιδευτικής και φιλανθρωπικής Αδελφότητος, του Ελληνικού Μουσ. Συλλόγου, του Φιλεκπαιδευτικού Θρακικού Συλλόγου, της εν Μ. Ρεύματι αδελφότητος «Πρόοδος» και λοιπών. Μετά το πέρας της νεκρωσίμου ακολουθίας από του άμβωνος της εκκλησίας ο αρχιμανδρίτης και σχολάρχης της Μ. του Γένος Σχολής κ. Γρηγόριος Παλαμάς εξεφώνησε των κατωτέρω δημοσιευόμενον συγκινητικόν λόγον.

Εν τω νεκροταφείω.

Από του ναού της αγίας Τριάδος η νεκροφόρος άμαξα παρεπομένη υπό εκατοντάδος και επέκεινα αμαξών και πλήθους απείρου λαού πεζή βαίνοντος αφίκετο εν τω εν Σισλή νεκροταφείω της ορθοδόξου  κοινότητος  είτα εν τω παρεκκλησίω της Μεταμορφώσεως. Μετά το σύνηθες τρισάγιον το τελεσθέν και αύθις υπό του μεγάλου πρωτοσυγκέλου κ. Ιωακείμ πρώτος προσήλθε και εξεφώνησε λόγον  εκ μέρους της Εκπαιδευτικής και φιλανθρωπικής Αδελφότητος ο κ. Αντ. Ψυχάρης, είτα ο κ. Γεωργαντόπουλος εκ μέρους του Θρακικού Συλλόγου και των Ζαριφείων Διδασκαλείων, ο διευθυντής της κεντρικής Ιερατικής σχολής κ. Κ. Οικονόμου, ο κ. Οσκάρ Ισκενδέρ, γαλλιστί, εκ μέρους της αρμενικής κοινότητος λόγον περισπούδαστον, ο κ. Ι. Αριστοκλής εκ μέρους της Μεγάλης του Γένους Σχολής και τέλος ο εκ των αποφοίτων της Μ. του Γένους Σχολής κ. Δημ. Σαρτίνσκης ποίημα συγκινητικώτατον εις δημώδη γλώσσαν.

Ο τάφος.

Ο νεκρός απέμεινεν εν τω παρεκκλησίω. Σήμερον ενώπιον της οικογενείας αυτού εξήχθη η καρδία και είτα η ταφή εγένετο εν τάφω κειμένω εν τη πλατεία αγίου Πέτρου και αγίου Παύλου.

Ούτως ο μέγας πολίτης, ο θερμός πατριώτης, ο οτρηρός των μουσών θεράπων, ο μέγας του έθνους και της Εκκλησίας ευεργέτης, ο φιλάνθρωπος του Βυζαντίου τραπεζίτης, ο Γεώργιος Ζαρίφης, την μόρσιμον του θανάτου πτώσιν καταπεσών εκαλύφθη υπό την του τάφου κρυεράν πλάκα, ην θέλουσι διαθερμαίνει αι ευχαί απειραρίθμου λαού πολυειδώς και πολυτρόπως ευεργεθέντος, το δε μνημείον αυτού έσεται και μνημείον εθνικής δόξης αιωνοβίου, εξ ου οι επιγιγνόμενοι θα διδάσκωνται τα υψηλότατα διδάγματα της αρετής και της φιλοπατρίας, οι δε ξένοι θα μανθάνωσιν ότι επί πασών των πράξεων του ημετέρου έθνους και των διαπρεπών αυτού μελών ανίσχει παμφανόωσα η λέξις -ανθρωπότης!

Συλλυπητήρια τηλεγραφήματα

ΕΞ ΑΘΗΝΩΝ

Η ελληνική κυβέρνησις θρηνούσα¨απώλειαν μεγάλου πατριώτου Γ. Ζαρίφη». - Ο κ. Κλεάνθης Καλλιάδης. - Ο κ. Μ. Μαρίνος. - Η κ. Καμάρα. - Ο κ. Α. Συγγρός. - Ο κ. Αλ. Γ. Σκουζές. - Ο κ. Μενέλαος Νεγρεπόντης. - Ο κ. Α. Γεωργιάδης. - Ο κ. Λεωνίδας Δεληγεώργης. - Ο κ. Κ. Καραπάνος. - Ο κ. Κ. Καπλάνογλου. - Ο κ. Μάρκος Ρενιέρης. - Ο κ. Γ. Βασιλείου. - Ο κ. Ε. Κεχαγιάς. - Ο κ. Γ Ψύχας.

ΕΚ ΜΑΣΣΑΛΙΑΣ

Η οικογένεια του ιατρού κ. Γ. Μεταξά. - Ο κ. Γεώργιος Δ. Ζαφειρόπουλος. - Ο κ. Στέφανος Ζσφειρόπουλος. – Ο κ. Στέφανος Γ. Ζαρίφης. - Η κ. Εριφίλη Κ. Ζαφειροπούλου. - Ο κ. Περικλής Λασκαρίδης. - Ο κ. Δ. Νικολόπουλος. - Ο κ. Περικλής Γ. Ζαρίφης. - Ο κ. Γριμανέλης. - Ο κ. Ανφρ. Βαλλιάνος, - Ο κ. Παύλος Ροδοκανάκης.

ΕΚ ΠΑΡΙΣΙΩΝ

Ο κ. Δημήτριος και η κυρία Ελένη Ρετσίνα. - Η κ. Αικατερίνη Σγούτα. - Ο κ. Γεώργιος Κορωνιός και η κ. Κορωνιού. - Η υπαλληλία του υποκαταστήματος της Τραπέζης Κωνσταντινουπόλεως. - Οι κ.κ. Ιω. και Ν. Νικολόπουλοι.

ΕΚ ΛΟΝΔΙΝΟΥ

Ο κ. Θεόδωρος Μ. Ζαρίφης. - Ο κ. Μιχαήλ Ζαρίφης. - Ο κ. και η κ. Ιωάννου Ζαρίφη. - Ο κ. Ιωαννίδης, διευθυντής του υποκαταστήματος της Τραπέζης Κ/πόλεως.

ΕΚ ΜΟΝΤΕ ΚΑΡΛΟ

Ο κ. και η κ. Ν. Πουρναρά. - Ο κ. και η κ. Νικ. Ζαρίφη.

ΕΚ ΒΡΟΣΘΕΝΙΟΥ

Ο κ. Κωνσταντίνος Ζάππας.

ΕΞ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ

Η Α.Μ. ο πατριάρχης Ιεροσολύμων κ. Νικόδημος.

ΕΚ ΤΕΡΓΕΣΤΗΣ

Ο κ. Α. Δημητρίου

ΕΚ ΒΙΕΝΝΗΣ

Η οικογένεια Μεταξά

ΕΚ ΦΙΛΙΠΠΟΥΠΟΛΕΩΣ

Ο μητροπολίτης Φιλιπποπόλεως κ. Γρηγόριος. - Ο υποπρόξενος της Ελλάδος κ. Νικολάου. - Η Αδελφότης «Εστία». - Ο Σύλλογος «Ισχύς». - Ο κ. Χ''Αργυρόπουλος. - Ο διευθυντής των Ζαριφείων Διδασκαλείων. - Ο ιατρός κ. Βενθύλος. - Ο κ. Αχιλλεύς Μαυρίδης, δικηγόρος.

ΕΞ ΑΔΡΙΑΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

Ο μητροπολίτης Αδριανουπόλεως κ. Νεόφυτος. - Ο γυμνασιάρχης κ. Χριστόφορος Σαμαρτσίδης. - Ο Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος Αδριανουπόλεως.

ΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ

Οι κ.κ. Κουρτζής, Κούμπας και Σα. - Ο κ. Μιχαήλ Κούμπας.

ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΜΕΡΩΝ

Πατριάρχου Σύρων εκ Μερδίν, κοινοτήτων Θεσσαλονίκης, Βραίλας, Μασσαλίας, Στενημάχου, Βάρνης και πλείστων άλλων κοινοτήτων και φίλων.


Θα ακολουθήσει το άρθρο με τα κείμενα της 3ης σελίδας του φύλλου 4483.

[Βασίλης Σακελλαρίδης]

Πρόκειται για εξαιρετική ανταπόκριση από την κηδεία του Γεωργίου Ζαρίφη. Μεγαλοπρεπέστατη. Με παρουσία όσων τον γνώρισαν, τον εκτίμησαν, ευεργετήθηκαν και όσων έκριναν πως πρέπει να τιμήσουν και να αποχαιρετήσουν με την παρουσία τους τον μεγάλο εθνικό ευεργέτη που τόσα προσέφερε. Για μας τους Τριγλιανούς έιναι η αιτία που μαθανε γράμματα στο Παρθεναγωγείο της Τρίγλιας οι γιαγιάδες μας και επηρρέασαν ήδη την εκπαίδευση των νεότερων Τριγλιανών. Όσα και να γράψει κάποιος είναι λίγα μπροστά στο ανάστημα και την προσφορά του μεγάλου ανδρός.
Σκέπτομαι πως στις γενιές μας δεν γνωρίσαμε ευεργέτες με τόσο σημαντική κοινωνική προσφορά. Αυτοί ζήσανε στις προηγούμενες γενιές. Ήτανε φιλάνθρωποι, ήτανε πατριώτες, ήτανε άνθρωποι που ενδιαφέρονταν για το μελλον της πατρίδας τους. Μακάρι το πνεύμα τους να επιζούσε μέχρι σήμερα, θα ήταν μια ελπίδα για το μέλλον.