ΛΟΥΚΟΥΜΤΖΗΣ

[Στάθης Δημητρακός]

ΛΟΥΚΟΥΜΤΖΗΣ


To Τριγλιανό τραγούδι «Η Λουκουμτζού» μας πληροφορεί ότι στην Τρίγλια υπήρχε το επάγγελμα του λουκουμτζή.
.................
Σύ,σύ,σύ
η Άννα του λουκουμτζή
που πήρες το Φεταλόπουλο 
και πήγες στο νησί .

Για, για, για
δεν το έκανες καλά
παράτησες τον λουκουμτζή (τον άντρα σου)
και πήρες τον τσολιά.
.....................

    Λουκουμτζής ήταν αυτός που παρασκεύαζε και πουλούσε λουκούμια. Το λουκούμι είναι μικρό και απλό λαϊκό γλύκισμα που παρασκευάζεται από νερό, άμυλο και ζάχαρη βρασμένα μαζί. Η λέξη «λουκούμι»  προέρχεται από την αντίστοιχη  τούρκικη λέξη lokum= λουκούμι, και ο λουκουμτζής προέρχεται από την τούρκικη λέξη lokumcu.
Η τέχνη της παρασκευής των λουκουμιών ξεκίνησε από τα Μικρασιατικά παράλια και την Κωνσταντινούπολη. Έφτασε στην Σύρο μαζί με τους πρόσφυγες από την Χίο, οι οποίοι ήλθαν στο νησί μετά την καταστροφή του νησιού από το στόλο του Καρά Αλί το 1822.
Δεν είναι τυχαίο ότι τα λουκούμια αμύγδαλου «ραχάτ»* με γεύση μαστίχας και ροδοζάχαρης προέρχονταν από την Μικρά Ασία  και την Σύρο. Η  μαστίχα ήταν γνωστή στους Χιώτες έποικους, μεταξύ των άλλων προσφύγων, που δημιούργησαν την Ερμούπολη. 
Από το παρελθόν μέχρι τις μέρες μας το λουκούμι παρασκευάζεται με τον ίδιο παραδοσιακό τρόπο. Τα πρώτα χρόνια η διαδικασία παρασκευής ήταν δύσκολη και απαιτούσε γνώση και μεράκι. Αργότερα, τα εργαστήρια  εκσυγχρονίστηκαν, η τεχνική όμως παραμένει πατροπαράδοτη.
*Ραχάτ λουκούμ= Άνετο λουκούμι με αμύγδαλα
Σουτζούκ λουκούμ= Λουκούμι σε σχήμα λουκάνικου με καρύδια.

Επιμέλεια : Στάθης Δημητρακός.

Πηγές:
1. Aπαγγελία τραγουδιού « Η Λουκουμτζού»:
Παναγιώτης Βούλγαρης (Τρίλια 1914- Ν. Τρίγλια 2008)
Στράτος Λεοντής (Τρίγλια 1914- Ραφήνα 2004)
Μάκης Λαδόπουλος- Ραφήνα.
Συλλογή τραγουδιών από την Τρίγλια της Προποντίδας, Στάθης Δημητρακός.
2. «Νέον Επίτομον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν» Ελευθερουδάκη, Αθήναι.
3.«Λεξικόν Ελληνο-Τουρκικόν, Τουρκο-Ελληνικόν», Μενέλαου Δημητριάδου, Εκδόσεις Κακουλίδη, Αθήνα 2001.     
4. «Ελληνικό Λεξικό», Τεγόπουλος- Φυτράκης, Ελευθεροτυπία 1993.