ΚΗΡΟΠΟΙΟΣ- Μουμτζής, Μουμτζόγλης(-όγλου), Κηρόπουλος

[Στάθης Δημητρακός]

ΚΗΡΟΠΟΙΟΣ –Μουμτζής, Mουμτζόγλης(-όγλου), Κηρόπουλος.

       Η λέξη μουμτζής  προέρχεται από την τουρκική  mumcu (mum=κερί, λαμπάδα) που σημαίνει τον κατασκευαστή κεριών, τον κηροποιό ή αυτόν που πουλάει κεριά, τον κηροπώλη. Ο Τριγλιανός Μουμτζής πήρε το επώνυμό του από το επάγγελμά του.
       O γιος του Μουμτζή λέγεται Μουμτζόγλης (-όγλου) ή  Μουτζόγλης (-όγλου). Κηρόπουλος μπορούμε να πούμε ότι είναι το παιδί του κηροποιού.
      Από την παραγωγή του μελιού έβγαιναν τα κεριά. Κερί είναι η υποκίτρινη λιπαρή φυσική ουσία την οποία εκκρίνουν οι μέλισσες και με την οποία χτίζουν τις κηρήθρες τους. Κερί λέμε επίσης το μακρόστενο, ημικυλινδρικό φωτιστικό αντικείμενο από φυσικό κερί ή παραφίνη, ουσίες που περιβάλλουν ένα φιτίλι (σπάγκο), του οποίου η καύση παράγει φωτιστική φλόγα. Το φυσικό κερί της μέλισσας ήταν και εξακολουθεί να παραμένει αναντικατάστατο όσον αφορά το άρωμα, την αίσθηση και την ποιότητα της καύσης του. Όταν καίγεται δεν καπνίζει, ενώ της παραφίνης κάνει «κάπνα» και μαυρίζουν οι αγιογραφίες στις εκκλησίες.
   Το άναμμα των κεριών στην εκκλησία ήταν λατρευτική εκδήλωση. Τα άναβαν και τα τοποθετούσαν στα κηροπήγια, τα μανουάλια ή μανάλια, μπροστά στις  εικόνες. Τα κεριά ήταν χειροποίητα. 
    Οι κηροποιοί,οι μουμτζήδες  κατασκεύαζαν κεριά και λαμπάδες για τις εκκλησίες, αλλά και για τους ιδιώτες που τα χρησιμοποιούσαν στα θρησκευτικά έθιμα (τάματα κ.α.)και για τα σπίτια τους για πρόχειρο φωτισμό.

Επιμέλεια: Στάθης Δημητρακός

Πηγές:
1.Ανδρέας Καλατζάκος «Ονόματα – Επώνυμα-Παρατσούκλια», Ελεύθερη σκέψις, Αθήνα  2000
2. Δημήτρης Τομπαΐδης «Ελληνικά επώνυμα Τουρκικής προέλευσης», Εκδόσεις Επικαιρότητα, Αθήνα 1990.
3.Μενέλαου Δημητριάδου «Λεξικόν Ελληνο-Τουρκικόν, Τουρκο-Ελληνικόν», Εκδόσεις Κακουλίδη 2001.
4. «Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής», ΑΠΘ, ΙΝΣ (Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη), Θεσσαλονίκη 1998.
5. Εγκυκλοπαίδεια «Υδρία»
6. Εγκυκλοπαίδεια «Δομή».

[Μάκης Αποστολάτος]

Στο εξαιρετικό κείμενο του Στάθη, να προσθέσω ότι από το project της δημιουργίας των Τριγλιανών γενεαλογικών δέντρων βρέθηκε μόνον ο Τριγλιανός Κάπος Γεώργιος του Λεωνίδα και της Μαρίας, ξεννημένος το 1902, που εγγράφηκε στο Δημοτολόγιο Θεσσαλονίκης την 5 Μαρτίου 1925, δήλωσε άγαμος, με επάγγελμα "κηροποιός".