ΥΔΡΑΥΛΙΚΟΣ- Τσεσμετζής

[Στάθης Δημητρακός]

ΥΔΡΑΥΛΙΚΟΣ- Τσεσμετζής

Το Τριγλιανό επώνυμο Τσεσμετζής προέρχεται από την τούρκικη λέξη cesme (τσεσμέ), η οποία  σημαίνει κρήνη, βρύση.  Από αυτήν με την  κατάληξη –τζης, που δηλώνει επάγγελμα, σχηματίζεται το επώνυμο Τσεσμετζής που σημαίνει τον ασχολούμενο  με τις βρύσες, τον υδραυλικό. Η λέξη όμως Τσεσμές χρησιμοποιείται και ως τοπωνύμιο όπως τα  ελληνικά  τοπωνύμια Βρύση ή Κρήνη.
Η Κρήνη της Μ.Ασίας (τουρκικά Τσεσμέ) απέναντι από τη Χίο, ήταν μεγάλη και   εύπορη, της οποίας  οι κάτοικοι στην συντριπτική πλειονότητά τους ήταν Έλληνες (Τσεσμελήδες). 

Η Τρίγλια είχε δεξαμενή νερού στο κέντρο του χωριού, την οποία την λέγανε χαζενέ από το τούρκικο hazne,hazine= ταμείο, χώρος συλλογής, δεξαμενή.
Μερικά τοπωνύμια(υδρωνύμια)στην Τρίγλια που είχαν σχέση με το νερό ήταν: Γούρνα (είχε τρεχούμενο νερό και κοιλώματα) και Γουρνίτσες (είχε νερά και τρέχανε πηγές),  Κρύα Βρύση ή Κρυαβρύσες (είχε πηγαία κρύα νερά), Μονή Βαθέος Ρύακος(βαθύ ρυάκι, ρεματιά), Μπολονερός( πολύ νερό), Ντερές (ρέμα), Μυλόβλακο (αυλάκι νερού του μύλου), Πηγαδίτσα(είχε μια πηγή),Στέρνα ή Στέρνες(είχε βρύσες και χωμάτινες δεξαμενές για πότισμα,) Ρυακιά ή Ρυακιές (ρεματιά νερού).
Άλλες περιοχές που είχαν νερό ήταν:
-Τα Αγιάματα της Τρίγλιας: Αγία Παραπολινή, Αγία Παρασκευή, Αγία Σισβηνή ή Σίσβη, Άγιος Βασίλειος ( ή Αϊ Βασίληδες), Άγιος Ελισσαίος, Άγιος Σπυρίδων, Άγιος Τρύφων (ή Αϊ Τρυφός), Παντοβασίλισσα, Αϊ Γιώργης- Παλιόχωρα.κ.α.   
-Ζύγρες (έλος, υγρότοπος, υγρασία)
-Καλάμια (είχε πηγή, τα καλάμια θέλουν νερά)
-Λόγγοι ή Λόγγος (έπιαναν πολλά νερά, γινόταν λίμνη).     
- Πλατανιά ή  Πλατανιές (όπου πλατάνι και νερό).


Επιμέλεια: Στάθης Δημητρακός.

Πηγές:1. Ιστορία Εικονογραφημένη, Δικαίος Βαγιακάκος, «Καταγωγή Ονομάτων και Τοπωνυμίων», αρ.τεύχους 193.                       2.Τοπωνύμια της Τρίγλιας Βιθυνίας, Γλωσσική Μελέτη, Παπαδοπούλου Ελένη, Αθήνα 1996. 
3. Δημήτρης Τομπαΐδης, «Ελληνικά επώνυμα Τουρκικής προέλευσης», Εκδόσεις Επικαιρότητα, Αθήνα 1990.
4. «Γεωγραφία της Μ.Ασίας», Παντ.M. Κοντογιάννης, Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων, Αθήναι 1921.
5. «Τρίγλια του Κιανού Κόλπου Προποντίδας», Αποστ. Ηρ. Τσίτερ, Σύλλογος Απανταχού Τριγλιανών, Θεσσαλονίκη 1979.