Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ

[Στάθης Δημητρακός]

AΓΙΑ ΣΟΦΙΑ

   H Αγία Σοφία είναι  ο ονομαστός Βυζαντινός Ναός της «του Θεού Σοφίας» στην Κωνσταντινούπολη. Πρόκειται για την πιο μεγάλη και πιο λαμπρή Ελληνορθόδοξη εκκλησία.
Ο σημερινός ναός είναι ο τρίτος που οικοδομήθηκε στη θέση αυτή, οι δύο πρώτοι καταστράφηκαν με εμπρησμό. Άρχισε να κτίζεται το 532 μ.Χ. από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό Α' και οι εργασίες του τελείωσαν το 537μ.Χ. Αρχιτέκτονες ήταν ο Ανθέμιος από τις Τράλλεις και ο Ισίδωρος από την Μίλητο, οι οποίοι είχαν στη διάθεσή τους 100 πρωτομάστορες και κάθε πρωτομάστορας είχε από 100 εργάτες. Ιστορική είναι η φράση που αναφώνησε ο Ιουστινιανός στα εγκαίνια του Ναού 27/12/537: «Νενικήκά σε Σολομών», ξεπέρασε δηλαδή και το Ναό του Σολομώντος στην μεγαλοπρέπεια και πολυτέλεια. Στην Αγία Σοφία γινόταν η στέψη των Αυτοκρατόρων και κατέληγαν οι θρίαμβοι. 
     Μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, η Αγία Σοφία μετατράπηκε  από τους Οθωμανούς σε τζαμί. Υπέστη σοβαρές καταστροφές και μετατροπές, τα περίφημα ψηφιδωτά του ναού καλύφθηκαν με αμμοκονίαμα και εξωτερικά προστέθηκαν αντιστηρίγματα και μιναρέδες.
  Στα νεότερα χρόνια, έγιναν εργασίες αποκατάστασης. Από το 1934, με τον Κεμάλ Ατατούρκ, λειτουργεί ως Μουσείο Βυζαντινής Τέχνης. Από το 1985 περιλαμβάνεται στον κατάλογο των μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO.
   Στη Ραφήνα υπάρχει οδωνύμιο Αγίας Σοφίας στο Κόκκινο Λιμανάκι.