ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΕΙΑ 2018 - Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝ

[Στάθης Δημητρακός]

Κάθε χρόνο το ποδοσφαιρικό τουρνουά "ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΕΙΑ" αποτελεί ένα σημαντικό γεγονός για την πόλη της Ραφήνας.
Ένα γεγονός αθλητικό, κοινωνικό, πολιτιστικό.

Ομάδες με μικρασιατική καταγωγή έρχονται κάθε χρόνο στη Ραφήνα για να τιμήσουν τη μνήμη του Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης, τη μνήμη όλων αυτών αυτών των ανθρώπων που ξεριζώθηκαν για πάντα από τις εστίες τους, τη μνήμη των χαμένων αυτών πατρίδων.

Φέτος συμμετέχουν ένα σωματείο με καταγωγή από τη Σμύρνη, ένα σωματείο με καταγωγή από την Ερυθραία και ένα σωματείο από τον Πόντο.

Η ΠΑΕ Πανιώνιος Γ.Σ.Σ., ο Α.Ο. Μίμας Μικρασιατική Μεγάρων και ο Α.Σ. Ποντίων Δραπετσώνας.

Ας τα πιάσουμε ξανά το νήμα της μνήμης για να θυμηθούμε τι κρύβουν όλα αυτά τα ονόματα και όλοι αυτοί οι τόποι .... 

H ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ
ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝ

ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ

Μικρά Ασία: Η χερσόνησος της Δυτικής  Ασiaς. Ορίζεται (βρέχεται) Βόρεια με τον Εύξεινο Πόντο, τον Βόσπορο, την Προποντίδα και τον Ελλήσποντο. Δυτικά με το Αιγαίο. Νότια με τη Μεσόγειο θάλασσα. Ανατολικά δεν υπάρχει φυσικό όριο, αλλά μπορούμε να ορίσουμε τα Ανατολικά σύνορα της Τουρκικής επικράτειας. Στο δυτικό άκρο της σχεδόν αγγίζει την Ευρωπαϊκή ήπειρο από την οποία χωρίζεται μόνο από τα στενά του Βοσπόρου και των Δαρδανελλίων (Ελλήσποντος). Το μέγιστο μήκος της είναι πάνω από 1000 χιλιόμετρα και το μέγιστο πλάτος πάνω από 500 χιλιόμετρα.
Στους αρχαίους χρόνους η Μικρά Ασία περιλάμβανε τις εξής χώρες:
Στα Βόρεια τον Πόντο, την Παφλαγονία και την Βιθυνία.
Στα Δυτικά την Μυσία, την Αιολίδα, την Ιωνία, την Λυδίακαι την Καρία.
Στα Νότια την Λυκία, την Πισιδία, την Παμφυλία και την Κιλικία.
Στο Κέντρο την Φρυγία, την Ταυρία, την Γαλατία και την Καππαδοκία.
Ο όρος Μικρά Ασία γίνεται ιδιαίτερα γνωστός στους Ρωμαϊκούς χρόνους (Asia Minor). Στη Βυζαντινή περίοδο αναφέρεται ως Μικρά Ασία και ως Ανατολή. Επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας είναι γνωστή ως Ανατολία. 
Το 1919-1922 ένα μεγάλο μέρος της καταλήφθηκε από τον Ελληνικό Στρατό (Μικρασιατική Εκστρατεία). Ακολούθησε η Μικρασιατική Καταστροφή που είχε ως αποτέλεσμα την εκδίωξη των Ελλήνων που κατοικούσαν εκεί από αιώνες (περισσότεροι από 1.500.000 άνθρωποι).

IΩΝΙΑ

Ιωνία: Ονομασία της περιοχής της Δυτικής ακτής της Μικράς Ασίας που εκτεινόταν μεταξύ των πόλεων Μιλήτου και Φώκαιας και που την κατοικούσαν Ίωνες. Οι Ίωνες ήταν μεγάλος κλάδος της ελληνικής φυλής που κατάγονταν σύμφωνα με τον μύθο από τον Ίωνα, γιο του Έλληνα. Οι Ίωνες κατοικούσαν αρχικά στα βορειοδυτικά παράλια της Πελοποννήσου, στην Εύβοια και στην Αττική. Η Ιωνία αποικήθηκε από τον 11ο έως τον 9ο αιώνα από τους Ίωνες που διώχτηκαν  από την κυρίως Ελλάδα με την κάθοδο των Δωριέων  και ίδρυσαν σ΄αυτήν πόλεις. Οι μεγαλύτερες και σπουδαιότερες πόλεις αποτέλεσαν την περίφημη Ιωνική Δωδεκάπολη: Φώκαια, Ερυθρές, Κλαζομενές, Τέως , Έφεσος, Μίλητος, Μυούς, Πριήνη, Χίος, Σάμος και αργότερα η Σμύρνη.
Οι πόλεις της Ιωνίας είχαν συνάψει συμμαχία και τις έδενε θρησκευτικός δεσμός , το «κοινόν ιερόν Πανιώνιον», κοντά στη Μυκάλη. Οι Ιωνικές πόλεις χτισμένες σε εύφορες περιοχές απέκτησαν πολύ γρήγορα σημαντικό πλούτο.Οι πόλεις με την σειρά τους από τον 8ο έως τον 7ο αιώνα πΧ. άρχισαν να ιδρύουν αποικίες στα παράλια του Ευξείνου Πόντου, της Σικελίας, της Κάτω Ιταλίας, της Εύβοιας και της Χαλκιδικής.
Η οικονομική άνθιση είχε ως αποτέλεσμα την παράλληλη ανάπτυξη του πολιτισμού. Αναπτύχθηκε η φιλοσοφία, η ποίηση και η τέχνη. Η Ιωνία είναι πατρίδα του Ομήρου.
Στις ιωνικές πόλεις κατά τον 7ο-6ο και 5ο αιώνα καλλιεργήθηκε φιλοσοφική σκέψη, η οποία ονομάστηκε «Ιωνική Σχολή». Θεμελιωτές της ο Θαλής, ο Αναξίμανδρος, ο Αναξιμένης, ο Ηράκλειτος, ο Εμπεδοκλής, ο Αναξαγόρας, ο Λεύκιππος, ο Δημόκριτος κ.α. Επιπλέον αναπτύχθηκε ιδιαίτερος αρχιτεκτονικός ρυθμός, ο «ιωνικός ρυθμός», με χάρη και κομψότητα. Τον 6ο πΧ. αιώνα η Ιωνία υποτάχθηκε στους Λύδους και αργότερα στους Πέρσες με σχετική αυτονομία. Το 499 π.Χ οι Ιωνικές πόλεις επαναστάτησαν. Η Ιωνική Επανάσταση στάθηκε αφορμή των Περσικών πολέμων. Μετά τις νίκες των Ελλήνων, ελευθερώθηκαν από τους Πέρσες και εντάχθηκαν στη συμμαχία της Δήλου, αλλά με την Ανταλκίδειο Ειρήνη (387 π.Χ). πέρασαν πάλι στην Περσική κυριαρχία. Αργότερα, η Ιωνία πέρασε στην ηγεμονία των Μακεδόνων (Μεγάς Αλεξάνδρος –Διάδοχοι) 3ος-4ος αιώνας, ενώ τον 2ο αιώνα πέρασε στην εξουσία των Ρωμαίων. Απετέλεσε τμήμα της βυζαντινής αυτοκρατορίας, κατελήφθηκε από τους Τούρκους. Μέχρι το 1922 γνώρισε μεγάλη οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ακμή, βασιζόμενη στον Ελληνικό πληθυσμό. Από τη λέξη Ιωνία προέρχεται η τουρκική λέξη «Γιουνάν» που σημαίνει Έλληνες.     

ΣΜΥΡΝΗ

Σμύρνη: Παραλιακή μεγάλη πόλη της δυτικής Μ.Ασίας (Τουρκικά Izmir, από το «εις Σμύρνην», Ιζμιρ).Η Σμύρνη ιδρύθηκε το 3000π.Χ, ενώ η ιστορία της αρχίζει στα 1000 πΧ, όταν οι Αιολείς από την Κύμη πήραν την Σμύρνη,  έδιωξαν τους Ίωνες κατοίκους της και την περιέλαβαν στις αιολικές πόλεις για 300 χρόνια περίπου.  Γύρω στα 688π.Χ, οι Ίωνες ξαναπήραν την Σμύρνη και την ένταξαν στην Ιωνική Δωδεκάπολη. Αργότερα, οι Λύδοι κατέκτησαν την Σμύρνη και έπειτα η πόλη υποδουλώθηκε στους Πέρσες, όπως οι άλλες ιωνικές πόλεις. Ο Μ.Αλέξανδρος έκτισε νέα πόλη κοντά στην παλιά, εκεί που είναι σήμερα η Σμύρνη. Η νέα πόλη διακοσμήθηκε από τους διάδοχούς του Αντίγονο και Λυσίμαχο και γρήγορα έγινε σημαντικό εμπορικό και πνευματικό κέντρο. Πέρασε στην κατοχή των Ρωμαίων. Κατά τα πρώτα χριστιανικά χρόνια ήταν μια από τις επτά εκκλησίες της Αποκαλύψεως. Ο δεύτερος επίσκοπός της,Πολύκαρπος, είχε μάλιστα μαρτυρικό θάνατο. Το 378 μ.Χ καταστράφηκε από τον Μάρκο Αυρήλιο. Συνέχισε η άνθησή της και στα βυζαντινά χρόνια. Οι περιπέτειες της Σμύρνης αρχίζουν κυρίως από τον 14ο αιώνα. Οι Τούρκοι, οι Ιωαννίτες ιππότες της Ρόδου, ο Ταμερλάνος (1402μΧ) έγιναν κύριοί της, ωσότου οι Τούρκοι την κυρίευσαν οριστικά μετά την αποχώρηση του Ταμερλάνου. Οι Έλληνες της Σμύρνης υπέστησαν σφαγές από τον τούρκικο όχλο (1770,1777,1821) και τρομερές καταστροφές. Παρόλ' αυτά η πόλη εξακολουθούσε να ακμάζει έως το 1922, ως ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα του Ελληνισμού, τόσο που οι Τούρκοι την ονόμασαν «Γκιαούρ Ιζμιρ», δηλαδή η «Σμύρνη των Απίστων». Μέχρι την Μικρασιατική καταστροφή, η πλειοψηφία των κατοίκων ήταν Έλληνες. Ζούσαν περισσότεροι από 150.000 Έλληνες. Υπήρχαν μεγάλα ελληνικά σχολεία, όπως η Ευαγγελική Σχολή, νοσοκομεία, ορθόδοξες εκκλησίες (Μητρόπολη η Αγία Φωτεινή), ιδρύματα, σύλλογοι, αθλητικά σωματεία (Πανιώνιος, Απόλλων). Στην περίοδο 1919-1922 ήταν υπό ελληνική κατοχή. Με την Μικρασιατική καταστροφή, ένα μεγάλο μέρος της καταστράφηκε από πυρκαγιά. Ο ελληνικός πληθυσμός ξεριζώθηκε. Το όνομα της πήρε ο Δήμος Νέας Σμύρνης στα νότια της Αθήνας.     

ΝΕΑ ΣΜΥΡΝΗ

Νέα Σμύρνη: Μεγάλος Δήμος νότια της Αθήνας. Συνοικισμός προσφύγων από τη Σμύρνη, αναπτύχθηκε γοργά σε πολυάριθμο Δήμο με ωραίες οικοδομές, πλατείες και πάρκα, με αξιόλογη πολιτιστική  κίνηση.

ΠΑΝΙΩΝΙΟΣ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ

    O Πανιώνιος Γυμναστικός Σύλλογος Σμύρνης ιδρύθηκε στη Σμύρνη στις 14 Σεπτεμβρίου 1890. Tο τμήμα ποδοσφαίρου τoυ Πανιωνίου, που σχηματίστηκε επί οργανωμένης βάσης το 1895, αποτελεί την αρχαιότερη εν ενεργεία ελληνική ποδοσφαιρική ομάδα, ενώ αγωνίζεται στην Α' Εθνική ως ΠΑΕ Πανιώνιος Γ.Σ.Σ.
Κατά τη μακρόχρονη ιστορία του έχει καλλιεργήσει πλήθος αθλημάτων, διαχρονικά στα οποία σημειώνει επιτυχίες και διακρίσεις.
Ιστορικά ο Πανιώνιος εκπροσωπεί τμήμα του προσφυγικού στοιχείου του πληθυσμού της πόλης των Αθηνών.
Τα χρώματα της ομάδας είναι μπλε και κόκκινο.
   

ΕΡΥΘΡΑΙΑ

Ερυθραία : Χερσόνησος της Ιωνίας της Μικράς Ασίας στο Αιγαίο πέλαγος, απέναντι απο τη Χίο, που περικλείει από τη μια μεριά τον κόλπο της Σμύρνης. Στην αρχαιότητα άκμασαν εκεί σημαντικές πόλεις: Ερυθρές, Κλαζομενές, Τέως, Λέβεδος, Κολοφώνας. Η περιοχή αυτή πριν την Μικρασιατική καταστροφή είχε συμπαγή ελληνικό πληθυσμό και πόλεις όπως Βούρλα, Αλάτσατα, Αγία Παρασκευή, Κάτω Παναγιά,  Μελίκα, Τσεσμές (Κρήνη) κ.α.   

A.O. ΜIΜΑΣ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΜΕΓΑΡΩΝ

A.O. Μίμας Μικρασιατική: Η ομάδα της Μικρασιατικής συνοικίας του Νέου Μελιού Μεγάρων.
Από το 1937 υπάρχει η Μικρασιατική ομάδα στη συνοικία του Νέου Μελιού (ή Μελί Μεγάρων) και έπαιζε μόνο φιλικά παιχνίδια.
Τα χρώματα της εμφάνισης της είναι κίτρινο και μπλε και το έμβλημά της ο Δικέφαλος Αετός.
Το 2016 επανιδρύθηκε και συμμετείχε στο πρωτάθλημα της ΕΠΣΑΔΑ (Β' Κατηγορίας)  2016-2017.
Στο περσινό πρωτάθλημα 2017-2018 αγωνίστηκε με επιτυχία στο πρωτάθλημα της Α' Κατηγορίας.

ΤΟ ΜΕΛΙ ΤΗΣ  ΕΡΥΘΡΑΙΑΣ Μ. ΑΣΙΑΣ

Μελί Ευθραίας: Το Μελί ήταν χωριό στη μεγάλη χερσόνησο της Ερυθραίας της Μ.Ασίας. Ήταν απέναντι από την Χίο, στη μικρή χερσόνησο του Καράμπουρνου. Στα βορειοδυτικά της χερσονήσου του Καράμπουρνου υψώνεται το όρος Μίμας (Μπος- δαγ) με υψόμετρο 1190 μ. Ήταν ελληνικότατο χωριό. Ιδρύθηκε από Χιώτες των Καρδαμύλων μετά το 1822.  Στο χωριό καλλιεργούσαν αμπέλια και είχε και μερικά καΐκια. Μετά την Μικρασιατική Καταστροφή, κάτοικοι από το Μελί κατέφυγαν πρόσφυγες στα Μέγαρα και ίδρυσαν το συνοικισμό Νέο Μελί ή Μελί Μεγάρων.

ΜΕΛΙ ΜΕΓΑΡΩΝ

Μελί Μεγάρων: Στη νότια πλευρά της πόλης των Μεγάρων υπάρχει συνοικισμός που ονομάζεται Μελί ή Νέο Μελί.
Οι αρχικοί κάτοικοι αυτής της περιοχής ήρθαν το 1922 από το Μελί της Ερυθραίας της Μικράς Ασίας.
Ήταν όλοι και όλοι 150 οικογένειες με ένα καράβι στην νέα πατρίδα και βρίσκουν ένα φιλόξενο λαό και τόπο και εγκαταστάθηκαν στα Μέγαρα. Μαζί τους έφεραν τα ήθη και τα έθιμά τους.
Οι Μεγαρίτες περιποιήθηκαν τους πρόσφυγες όσο ελάχιστοι τους πρόσφυγές τους.
Οι πρόσφυγες δούλεψαν σκληρά χτίσανε σπίτια  πήραν κλήρο και έφτιαξαν περιβόλια, κ.ά.
Σήμερα είναι κομμάτι της μεγάλης πόλης των Μεγάρων.
Οι Μικρασιάτες προοδεύουν και συνέβαλαν αποφασιστικά στην ανάπτυξη των περιοχών που εγκαταστάθηκαν και της ίδιας της Ελλάδας.

ΠΟΝΤΟΣ

Πόντος: Η περιοχή των παραλίων της Μ.Ασίας που βρέχεται από τον Εύξεινο Πόντο (Μαύρη Θάλασσα).
     Μεταξύ του Πόντου και της κυρίως Ελλάδας υπήρξε από τους αρχαιότατους χρόνους επικοινωνία. Την επικοινωνία αυτή της κυρίως Ελλάδας με τις χώρες του Πόντου από τους προϊστορικούς χρόνους  μας την δείχνουν οι Ελληνικοί μύθοι όπως των Αργοναυτών, Μήδειας κ.α. Από τον 7ο – 6ο – 5ο αιώνα π.Χ. η χώρες του Εύξεινου Πόντου επέσυραν την προσοχή των Ελλήνων.
     Ιδρύθηκαν αποικίες από τους Μιλήσιους κυρίως, αλλά και από άλλες Ελληνικές πόλεις (Ηράκλεια, Σινώπη, Αμισός, Οινόη, Κοτύωρα, Κερασούς, Τρίπολης, Τραπεζούς, Ριζούς, Οφιούς, Αθήναι).
     Οι αποικίες ιδρύθηκαν κυρίως στις μεσημβρινές και ανατολικές ακτές του Ευξείνου Πόντου. Στην ενδοχώρα κατοικούσαν εγχώριοι λαοί
(Λαζοί, Κολχοί, Σόνοι, Μάκρονες, Καππαδόκες κ.α) Οι λαοί της ενδοχώρας υποτάχθηκαν στους Πέρσες όταν κυριάρχησαν στην Μικρά Ασία.
     Τον 4ο π.Χ. αιώνα ιδρύθηκε το βασίλειο (κράτος) του Πόντου το οποίο έγινε ισχυρό και δοξάστηκε επί της βασιλείας του Μιθριδάτη του ΣΤ΄ Ευπάτορα (120-65 π.Χ.) ο οποίος κατέκτησε όλη την Μικρά Ασία. Το 65π.Χ. ο βασιλιάς του κράτους Μιθριδάτης ΣΤ΄ ηττήθηκε από το Πομπίο και ο Πόντος έγινε επαρχία του Ρωμαϊκού κράτους.
     Ο χριστιανισμός επικράτησε μεταξύ 2ου – 4ου αιώνα. Στους Βυζαντινούς χρόνους απετέλεσε επαρχία του Βυζαντινού κράτους και είχε μεγάλη διοικητική αυτονομία. Μετά την κατάληψη της Κωνσταντινουπόλεως από τους Λατίνους (1204) ιδρύθηκε η αυτοκρατορία του Πόντου ή αυτοκρατορία της Τραπεζούντας ( 1204-1461) από τους Κομνηνούς. Τότε ο Πόντος ήταν  σε μεγάλη ακμή. Από το 1461 κυριάρχησαν οι Τούρκοι .Από τα μέσα  του 19ου αιώνα, ο Πόντος αναπτύχθηκε οικονομικά και πολιτιστικά .Μετά την  Μικρασιατική καταστροφή , οι Έλληνες κάτοικοι του Πόντου, οι Πόντιοι,  κατέφυγαν  πρόσφυγες στην Ελλάδα και την τότε ΕΣΣΔ.
Οι Πόντιοι διακρίνονται για την εργατικότητά τους, για το ιδιότυπο γλωσσικό τους ιδίωμα, τους χορούς, τα τραγούδια τους, την ποντιακή λύρα, τις λαϊκές ενδυμασίες, την μεγάλη τιμή που αποδίδουν προς την Παναγία του Σουμελά. και γενικά,  για την προσήλωσή τους στις παραδόσεις.               

ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑ

[/b]

Δραπετσώνα: Η Δραπετσώνα είναι περιοχή του Πειραιά στα δυτικά της πόλεως, ανάμεσα στον Πειραιά, στο Κερατσίνι και τη θάλασσα.   Η περιοχή κατοικείτο  στους αρχαιοτάτους χρόνους.  Στους νεώτερους  χρόνους  η περιοχή ονομαζόταν Βούρλα. Ο αρχικός πυρήνας των κατοίκων της Δραπετσώνας ήταν πρόσφυγες από την Μικρά Ασία που ήρθαν μετά το 1922. Οι Μικρασιάτες στεγάστηκαν σε πρόχειρα οικήματα και συνέβαλλαν στην ανάπτυξη της Δραπετσώνα ως βιομηχανικής περιοχής με πολλά εργοστάσια (λιπάσματα, τσιμέντα κλπ.) και εγκαταστάσεις αποθηκεύσεων πετρελαιοδών, κρηπιδώματα και λιμενικές εγκαταστάσεις. Η περιοχή παρέμεινε για πολλές δεκαετίες οικιστικά και πολιτιστικά υποβαθμισμένη. Χαρακτηριστικό είναι ο ποίημα του Τάσου Λειβαδίτη που μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης και το τραγούδησε ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης.
Μ' αίμα χτισμένο, κάθε πέτρα και καημός
κάθε καρφί του πίκρα και λυγμός
Μα όταν γυρίζαμε το βράδυ απ' τη δουλειά
εγώ και εκείνη όνειρα, φιλιά

Το `δερνε αγέρας κι η βροχή
μα ήταν λιμάνι κι αγκαλιά και γλυκιά απαντοχή
Αχ, το σπιτάκι μας, κι αυτό είχε ψυχή.

Πάρ' το στεφάνι μας, πάρ' το γεράνι μας
στη Δραπετσώνα πια δεν έχουμε ζωή
Κράτα το χέρι μου και πάμε αστέρι μου
εμείς  θ α  ζήσουμε κι ας είμαστε φτωχοί.
Η πασίγνωστη πειραϊκή συνοικία Βούρλα είχε διατελέσει στο παρελθόν περιοχή οίκων ανοχής (βλ. ποίημα «Αμαρτωλό» Γαλάτειας Καζαντάκη) και πολιτικών κρατουμένων (βλ.  βιβλίο με τίτλο «Πώς αποδράσαμε από τα Βούρλα» Βαρδή Βαρδινογιάννη, Εκδόσεις Θεμέλιο 1983).
  Σταδιακά όμως άρχισε η αναβάθμισή της, η οποία συνεχίζεται μέχρι σήμερα.   

ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΣΥΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ

Αθλητικός Σύλλογος Ποντίων Δραπετσώνας: Ιδρύθηκε το 1928 ως Α.Ε. Ποντίων.
Το 1928 μια ομάδα Μικρασιατών προσφύγων από τον Εύξεινο Πόντο που είχε εγκατασταθεί στη Δραπετσώνα ίδρυσε την Αθλητική Ένωση Ποντίων.
Έχει χρώματα γαλάζιο-λευκό και έμβλημα τον ποντιακό αετό.
Από το 1955 μετέχει στο πρωτάθλημα της ΕΠΣΠ.
Το 1967 η δικτατορία το μετονόμασε από Α.Ε. Ποντίων (όπως την Α.Ε. Τριγλίας σε Α.Ο. Τριγλίας) σε Α.Σ. Ποντίων. Έτσι παρέμειναν μέχρι σήμερα.
Στο παρελθόν έχει λάβει μέρος πολλές φορές στο  Πρωτάθλημα Δ' Εθνικής Κατηγορίας.
Σήμερα αγωνίζεται στην Α' Κατηγορία Πειραιά.