ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΑ ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ - Σιδεράδες, Κουραπάς(Κουραπίδης) , Πριονάς

[Στάθης Δημητρακός]

Σιδεράδες- Ντερμετζήδες

Οι σιδεράδες κατασκεύαζαν με το αμόνι σιδερένια γεωργικά εργαλεία και όχι μόνο. Τους ονόμαζαν και ντερμετζήδες από την τούρκικη λέξη demir που σημαίνει σίδερο.    
Απαραίτητα εργαλεία ήταν το αμόνι, η βαριά, η βαριοπούλα, το σφυρί, οι τσιμπίδες, το φυσερό και η βούτα με το νερό κ.α. Άναβαν  στο καμίνι φωτιά την οποίαν φυσούσαν με το φυσερό για να διατηρηθεί. Έβαζαν το σίδερο στο καμίνι να πυρωθεί για να γίνει ευλύγιστο. Χτυπούσαν το πυρωμένο σίδερο στο αμόνι για να του δώσουν το σχήμα που ήθελαν. Μετά το βούταγαν στο νερό για να σταθεροποιηθεί. Η δουλειά ήταν δύσκολη, απαιτούσε εμπειρία, μεγάλη σωματική δύναμη και αντοχή σε υψηλές θερμοκρασίες. Συνήθως το επάγγελμα πήγαινε από πατέρα σε γιο και αυτοί που πήγαιναν παραγιοί για να μάθουν την τέχνη, ήταν παιδιά δυνατά, το «έλεγε η ψυχή τους». Στη Ραφήνα λέγαμε ντερμετζή, τον παλιό Τριγλιανό Γιάννη Ασδράνη, «μπαρμπα-Γιάννη Ντερμετζή» έτσι τον ξέραμε όλοι εκείνα τα χρόνια.      
O Αριστείδης Ασθενίδης  στην εφημερίδα "Τριγλιανά Νέα" 20 Μαρτίου 1982, Αρ. Φύλλου 36, σελ.2 γράφει «Τα επαγγέλματα της πατρίδος», μεταξύ των άλλων αναφέρει  για τους σιδεράδες:
«Πώς να ξεχάσω και τους σιδεράδες μας. Μπροστά στο αμόνι με τη βαριά, ο βοηθός και το σφυρί ο μάστορας χτυπούσαν το κοκκινισμένο σίδερο και έκαναν λισγάρια, κασμάδες, τσάπες και κουραπάδες. Το μυτερό λισγάρι ήταν αχώριστο εργαλείο κάθε Τριγλιανού».


Κουραπάς-Κουραπίδης

Ο κουραπάς ήταν  σιδερένιο εργαλείο, με λαβή σιδερένια και με μια κόψη μεγάλη καμπουρωτή, για το κόψιμο των ξύλων. Δουλευόταν  με το ένα χέρι σαν τον μπαλτά ή σαν το τσεκουράκι. Ο Τριγλιανός Κουραπάς πήρε το επώνυμό του από το εργαλείο, το οποίο κυρίως το χρησιμοποιούσαν για το κλάδεμα της ελιάς. O Κουραπάς προφανώς ήταν σιδεράς που έφτιαχνε κουραπάδες. Ο απόγονος του Κουραπά είναι ο Κουραπίδης.

 
Πριονάς

Στην Τρίγλια κλάδευαν τις ελιές με πριόνια (κλαδευτήρια).Υπήρχαν πριόνια τεσσάρων μεγεθών. Ο κάθε κλαδευτής είχε τα πριόνια σε μια ξύλινη θήκη  και τα περνούσε στη μέση του. Το κάθε πριόνι είχε την υποδοχή του, τραβούσε από τη λαβή όποιο χρειαζόταν και κλάδευε. Τα πριόνια έπρεπε να είναι κοφτερά, γι΄ αυτό φρόντιζε ο πριονάς. Ακόνιζε με λίμες τα δόντια των πριονιών και έκανε τζαμπράζι ή τσαπράζι(=κλίση των δοντιών του πριονιού προς τα έξω). Ο Τριγλιανός Πριονάς πήρε το επώνυμο από την τέχνη του.
O Αριστείδης Ασθενίδης στην εφημερίδα "Τριγλιανά Νέα" 20 Μαρτίου 1982, Αρ. Φύλλου 36, σελ.2 γράφει «Τα επαγγέλματα της πατρίδος», μεταξύ των άλλων αναφέρει και για τον πριονά: « Ο πριονάς ακόνιζε τα πριόνια. Κάθε κλαδευτής  έπρεπε να έχει τροχισμένα τα πριόνια του. Το χοντρό για τους κορμούς, το μεσαίο για τα μέτρια κλαδιά και το ψιλό για τα λιανοκλάδια. Είχαν και το ψιλοπρίονο που έκανε όλες τις δουλειές. Αυτό το κουβαλούσε κάθε αγρότης στο ζωνάρι του».

Επιμέλεια: Στάθης Δημητρακός