ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗΣ ΤΣΑΚΜΑΚΙΩΝ- Τσακμάκης,Τσακμακίδης

[Στάθης Δημητρακός]

ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗΣ  ΤΣΑΚΜΑΚΙΩΝ- Τσακμάκης, Τσακμακίδης.

Το Τριγλιανό επώνυμο Τσακμάκης (-ίδης) προέρχεται από την τούρκικη λέξη cakmak =τσακμάκι, αναπτήρας. Τσακμάκι = αναπτήρας με φυτίλι και τσακμακόπετρα. Τσακμάκης είναι ο κατασκευάζων τσακμάκια και ο Τριγλιανός  Τσακμακίδης είναι ο απόγονος του Τσακμάκη.

Τσακμάκι –πυριόβολος ή πριόβολος= κομμάτι ατσάλι (χάλυβα) που όταν τρίβεται πάνω σε πυρόλιθο (πυριτόλιθος)  βγάζει σπίθες με τις οποίες ανάβει ίσκα ή φυτίλι.
Τσακμακόπετρα : Η πέτρα του τσακμακιού, είδος πυρόλιθου που με την τριβή ατσαλιού πετάει σπίθα και τον χρησιμοποιούσαν για να ανάβουν τσακμάκι.
Ίσκα: εύφλεκτο υλικό (φιτίλι για τσακμάκι) που το παρασκεύαζαν από ορισμένο μύκητα των δέντρων. Πραγματικός πρόγονος του αναπτήρα ήταν το τσακμάκι. Το τσακμάκι το χρησιμοποιήθηκε για να παράγει φωτιά. Ο αναπτήρας ήταν εργαλείο που επινοήθηκε για να ανάβει ο καπνός. Αναπτήρες με βενζίνη δημιουργήθηκαν περί το 1905 και χρησιμοποιήθηκαν ευρέως μετά το Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.  Τσακμάκι και αναπτήρας επηρεάστηκαν αμοιβαία και σε ορισμένες ιστορικές στιγμές έφθασαν να ταυτιστούν.

Επιμέλεια: Στάθης Δημητρακός.

Πηγές:
1. Δημήτρης Τομπαΐδης, «Ελληνικά επώνυμα Τουρκικής προέλευσης» Αθήνα 1990
2.Ανδρέας Καλατζάκος, «Ονόματα – Επώνυμα-Παρατσούκλια», Ελεύθερη σκέψις 2000
3. «Ιστορία Εικονογραφημένη», τεύχος 354, Δεκέμβριος 1997, Silvano Daniele,  «Αναπτήρας: μια φλόγα στη φούχτα του ανθρώπου».
4.«Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής», ΑΠΘ, ΙΝΣ (Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη), Θεσσαλονίκη 1998.
5.«Ελληνικό Λεξικό», Τεγόπουλος- Φυτράκης, Ελευθεροτυπία 1993
6. «Λεξικό των ξένων λέξεων στην Ελληνική γλώσσα», Ηλία Ι. Κωνσταντίνου, Εκδόσεις Επικαιρότητα, Αθήνα 1992.
7. «Νέον Επίτομον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ελευθερουδάκη»