ΥΦΑΝΤΙΚΗ- ΑΡΓΑΛΕΙΟΣ

[Στάθης Δημητρακός]

YΦΑΝΤΙΚΗ- ΑΡΓΑΛΕΙΟΣ

Αργαλειός είναι κύριο χειροκίνητο εργαλείο με τη βοήθεια του οποίου κατασκευάζονται υφάσματα (λινά, μάλλινα, βαμβακερά , μεταξωτά), χαλιά (κιλίμια) και κουρελούδες (βρανιές). Είναι γνωστό με διάφορες ονομασίες ανάλογα με την περιοχή: ανυφανταρειό, ανυφαντήρι, τελάρο, κρεβατίνα, αργαστήρι. Ο αργαλειός ως οικιακό εργαλείο είναι αρχαιότατο και αναφέρεται από τον Όμηρο( ιστός της Πηνελόπης).
   
■...Η σημαντικώτερη οικοτεχνία, που απετέλεσε σταθμό στην ελληνική οικογενειακή ζωή και στην σχετική χειραφέτηση της Ελληνίδος, υπήρξε η υφαντική, με την εγκατάσταση στο σπίτι του προοδευτικού, για την εποχή εκείνη, αργαλειού. Ήταν από τα ομηρικά χρόνια γνωστός ο «ιστός», και τραγουδημένος επίσης στις βυζαντινές μπαλάντες μας (παραλογές)ο νεώτερος «αργαλειός».
.... Φιλοδοξία του κάθε κοριτσιού ήταν τώρα στο κάθε σπίτι να έχει το ζηλευτό «μηχάνημα» του αργαλειού, που θα το βοηθούσε να ετοιμάσει εύκολα την προίκα του, τα δώρα για τον αρραβωνιαστικό και τους συμπεθέρους, αλλά και θα έδινε εισόδημα στην οικογένεια.

«Ιστορία του Ελληνικού Έθνους», Τόμος ΙΑ, « Η ΣΠITIKH ZΩH- Οικοσκευή, οικοτεχνία, οικοβιώματα» (σελ.277).

■... Εκεί στην πατρίδα, το κάθε σπίτι είχε και τον αργαλειό του, όπως την λέγανε κρεβατίνα. Στην κρεβατίνα λοιπόν η κοπέλα θα υφαίνει την προίκα της. Εκεί οι κοπέλες δεν αγοράζανε την προίκα τους από τους πραματευτάδες, την κάνανε μόνες τους στην κρεβατίνα και η προίκα τους σχεδόν όλη γινότανε υφαντή από ζωική μέταξα, γιατί  τότε δεν υπήρχε φυτικό μετάξι, όπως υπάρχει σήμερα. Έτσι πιάσε από μαξιλαροθήκες, σινδόνια, τραπεζομάνδηλα και όλα τους τα εσώρουχα, τα ασπρόρουχα, όπως τα λέγανε, θα γίνουν στον αργαλειό. Έπειτα κάνανε και κιλίμια (χαλιά) στην κρεβατίνα και εκτός από τα χαλιά υφαίνανε και κάτι στενόμακρα κομμάτια με κοψίδια από κουρέλια που τα λέγανε βρανιές (κουρελούδες).

Οι αρραβώνες και οι γάμοι
Σταύρος Δ. Μαργαρίτης (Τρίγλια 1912-Ν. Τρίγλια 1995)
(από χειρόγραφο μη δημοσιευμένο κείμενο).


Επιμέλεια: Στάθης Δημητρακός.


Πηγές: 1. « Ιστορία του Ελληνικού Έθνους», Τόμος ΙΑ, Εκδοτική Αθηνών Α.Ε, 1975.
2. Σταύρος Δ. Μαργαρίτης, Ν.Τρίγλια Χαλκιδικής
(από χειρόγραφο μη δημοσιευμένο κείμενο) 
3. «Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής», ΑΠΘ, ΙΝΣ (Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη), Θεσσαλονίκη 1998.
4. Εγκυκλοπαίδεια «Νέα Δομή».
5. Εγκυκλοπαίδεια « Υδρία».