Ο Ανδρέας Χελιώτης διασώζει σημαντική αλληλογραφία του Τριγλιανού Μουμτζή

[Βασίλης Σακελλαρίδης]

Ένα μήνα πριν, ο καλός μου φίλος Μιλτιάδης με καλούσε να μου δώσει από το πλούσιο αρχείο του για τα Μουδανιά της Βιθυνίας, μερικά κείμενα που αφορούν την Τρίγλια. Ανάμεσα στα κείμενα αυτά, εντύπωση μου έκανε ένα κείμενο που αφορούσε επιστολές του Χριστόφορου Μουμτζή από την Τρίγλια στον γιο του, Αλέξανδρο Μουμτζή που εργαζότανε στις επιχειρήσεις του γνωστού Τριγλιανού ευεργέτη Σάπαρη, στη Ρουμανία. Ανακάλυψα όμως πως λείπανε πολλές σελίδες και αναζήτησα το πρωτότυπο κείμενο. Έτσι, με ιδιαίτερη χαρά ανακάλυψα ένα κείμενο 77 σελίδων που δημοσίευσε ο Ανδρέας Χελιώτης στον τρίτο τόμο του δελτίου της Εταιρείας Μελέτης της καθ΄ ημάς Ανατολής το 2011. Ο Ανδρέας Χελιώτης, εξαίρετος επιστήμων και με πλούσιο έργο σε διάφορους τομείς, ανακάλυψε τις 55 επιστολές του Χριστόφορου Μουμτζή από την Τρίγλια, προς τον γιο του Αλέξανδρο Μουμτζή στην Ρουμανία, από την εκ Ρουμανίας εγγονή του Αλέξανδρου Μουμτζή. Τα φθαρμένα και πυκνογραμμένα υπεραιωνόβια κείμενα χρειάστηκαν ειδική μεταχείριση προκειμένου να διαβασθούν. Η εργασία του Ανδρέα Χελιώτη πάνω στα κείμενα αυτά, είναι ένας θησαυρός γιατί διασώζει ιστορικές στιγμές της Τρίγλιας την περίοδο 1906-1909 όπου ο Μητροπολίτης Δράμας Χρυσόστομος ήταν εξόριστος στην πατρίδα του Τρίγλια και προσπαθούσε να προσφέρει τις υπηρεσίες του στην γενέτειρά του, βελτιώνοντας τις υποδομές και την οργάνωση της τοπικής κοινωνίας. Η μεγάλη πλημμύρα στον ντερέ της Τρίγλιας, αποτυπώνεται με κάθε λεπτομέρεια στις επιστολές του Μουμτζή και παρέχει στοιχεία για τις θέσεις πολλών σπιτιών και καταστημάτων. Το κείμενο είναι ένα ημερολόγιο γεγονότων που συνέβησαν στην Τρίγλια την περίοδο αυτή. Οι επιστολές του λόγιου Χριστόφορου Μουμτζή (δασκάλου της τουρκικής γλώσσας στην Τρίγλια) ξεχωρίζουν για τον εξαίρετο τρόπο γραφής και την ακρίβεια των αφηγήσεων.
Αναζήτησα τον Ανδρέα Χελιώτη για να τον συγχαρώ για την πολύτιμη προσφορά του στην διάσωση της ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Τρίγλιας αλλά και να του ζητήσω το δεύτερο μέρος από το επεξεργασμένο αρχείο του Μουμτζή, όμως ο Χελιώτης είχε πεθάνει εδώ και μερικούς μήνες. Η Τριγλιανή συζυγός του Μαρίκα Παλληκαρά, συγκινημένη και ο ευγενικός γιος τους με χαρά μου εμπιστεύθηκαν και το δεύτερο μέρος της εργασίας αυτής (που όμως δεν αφορά την Τρίγλια) και τους ευχαριστώ θερμά.
Ας σκύψουμε οι Τριγλιανοί απόγονοι με σεβασμό στον άνθρωπο που με μεγάλο κόπο, διέσωσε και επεξεργάστηκε το αρχείο αυτό που αποτελεί ένα ακόμη τμήμα της τριγλιανής κληρονομιάς μας. Ας ανάψουμε ένα κεράκι στην μνήμη του.
Παραθέτω ένα σύντομο σημείωμα για τον Ανδρέα Χελιώτη.


Ανδρέας Στυλιανού Χελιώτης

Γεννήθηκε στον Πειραιά από γονείς Υδραϊκής καταγωγής, ο πατέρας του ήταν πλοίαρχος του εμπορικού ναυτικού.

Σπούδασε Θεολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στις Η.Π.Α., στο Philips University της Οκλαχόμα, όπως επίσης και στο Andover Newton Theological School στην Βοστώνη της Μασαχουσέτης.  Ήταν κάτοχος διδακτορικού (PhD) από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, με ειδικότητα στην Θρησκειολογία – Ιστορία Θρησκευμάτων.

Από πολύ νωρίς δίδασκε σε κατηχητικά σχολεία διαφόρων εκκλησιαστικών ενοριών του Πειραιά.  Μετέπειτα δίδαξε στην Ελληνογαλλική Σχολή Αρρένων «Αγ. Παύλος» (St. Paul), καθώς και στο Ελληνικό Κοινοτικό Σχολείο στην Τρίπολη της Λιβύης.

Διετέλεσε μόνιμος υπάλληλος στα υπουργεία Προεδρίας και Εξωτερικών, όπου για περίπου 15 χρόνια υπηρέτησε στην Ελληνική Πρεσβεία στην Μόσχα της Ρωσσίας.

Για χρόνια ασχολήθηκε με την Ιεραποστολή στην Άπω Ανατολή, ιδιαίτερα με την Κορέα, συνέτασσε δε και επιμελείτο την έκδοση του τριμηνιαίου Δελτίου του Πατριαρχικού Ιδρύματος Ιεραποστολής, του οποίου μάλιστα διετέλεσε Γεν. Γραμματέας επί σειρά ετών, δραστηριότητες τις οποίες με ζήλο υποστήριζε έως τις τελευταίες του ημέρες.

Ήταν έγγαμος με την Μαρίκα Χελιώτη, με την οποίαν απέκτησαν ένα τέκνο, τον Στυλιανό-Ευάγγελο.