Μ Παρασκευή στη Ραφήνα της δεκαετίας του 50.

[Ευγενία Μυτιληναίου]

Μ Παρασκευή στη Ραφήνα της δεκαετίας του 50.

Η Ραφήνα στην εποχή της γιαγιάς μου, και των παιδικών μου χρόνων, ήταν ένα όμορφο χωριό με τα μικρά σπιτάκια του συνοικισμού να περιβάλλονται από μεγάλους κήπους.
Τα λουλούδια ήταν «ντόπια», εγκλιματισμένα στο Μεσογειακό κλίμα, γεράνια σαν το μπόι μικρού παιδιού, που ζήσουν πολλά χρόνια που άνθιζαν και χωρίς νερό ακόμα. Μολόχες, ψηλές πολύχρωμες, βιολέτες, μονές και διπλές, που τέτοια εποχή γέμιζαν τους κήπους με χρώμα και μοσκοβολιά. Κρίνους, τις κάλες τις περήφανες και κατάλευκες νυφούλες. Τα χωράφια ήταν γεμάτα μαργαρίτες, κίτρινες, άσπρες-κίτρινες και παπαρούνες.
Μ. Παρασκευή, σηκωνόμασταν πολύ πρωί, πηγαίναμε όλοι στην εκκλησία να φτιάξουμε τον Επιτάφιο. Στα παιδιά, δίνανε πανέρια για να γυρίσουν στο χωριό να φέρουν λουλούδια για τον στολισμό. Κτυπάγαμε τις πόρτες και έβγαιναν οι νοικοκυρές έκοβαν ότι λουλούδι είχαν στο κήπο και το έβαζαν στο πανέρι. Βιολέτες, κρίνα, και μερικά τριαντάφυλλα. Κόβαμε και μπόλικες μαργαρίτες από τα χωράφια και όταν γέμιζε το πανέρι μας γυρίζαμε πίσω.
Οι μεγάλες κοπέλες, τα χώριζαν σε ομάδες, ανάλογα με το είδος του λουλουδιού και το χρώμα και στόλιζαν τον Επιτάφιο, που ήταν ένα απλό ξύλινο πλαίσιο με οροφή. Τα κρίνα, τα βάζανε στο σταυρό, ψηλά στη κορυφή. Τα τριαντάφυλλα, τα κάνανε μπουκέτα και τα βάζανε στο κέντρο της κάθε πλευράς, το υπόλοιπο ξύλο της οροφής το σκέπαζαν με βιολέτες. Τα παιδιά, περνάγαμε μαργαρίτες σε μια κλωστή, τα κάναμε γιρλάντες, και τα κρεμούσαν οι μεγάλες σε κάθε πλευρά. Βάζανε και κεριά σε κάθε γωνία.

Όμορφος που γινότανε! Χρωματιστός, μυρωδάτος! Οι βιολέτες για μένα, και ίσως για τους ανθρώπους της γενιάς μου, σημαίνουν Πάσχα, Επιτάφιο, Άνοιξη.
Τώρα, οι Επιτάφιοι είναι σκαλιστοί, άρα δεν χρειάζονται και πολλά λουλούδια. Κήποι δεν υπάρχουν, έτσι οι παραδοσιακές «ορχιδέες» στολίζουν τους περισσότερους επιτάφιους για να δείξουν την «ταπεινοφροσύνη» των ενοριτών!
Σε όλα «large» οι Νεοέλληνες.