Το σαγίρ (sagir) ή Σαϊρ αγίασμα, το αγίασμα των κουφών και ο Άγιος Σπυρίδωνας

[Ευγενία Μυτιληναίου]

Το σαγίρ (sagir) ή Σαϊρ αγίασμα, το αγίασμα των κουφών

και ο Άγιος Σπυρίδωνας

Η Τρίγλια είναι ένα μέρος καταπράσινο με πολλά νερά και πηγές. Ακούς το κελάρυσμα του νερού, βρίσκεις μια πηγή...
Από αρχαιοτάτους χρόνους, απαραίτητο στοιχείο για την ανάπτυξη ενός οικισμού και κατ' επέκταση ενός Μοναστηριού, είναι η ύπαρξη νερού στη περιοχή. Η Τρίγλια είχε πολλές πηγές (και αγιάσματα) και άρα πολλά Μοναστήρια. Τα χρόνια πέρασαν, το Μοναστήρια γκρέμισαν (πολλά είχαν γκρεμιστεί πριν ακόμα γεννηθούν οι γονείς μας), οι πηγές όμως μένουν. Πηγή με ένα μεγάλο δένδρο και με μια στοίβα πέτρες εκεί κοντά, γενικά σημαίνει την ύπαρξη ενός παλιού Μοναστηριού και οι Τούρκοι το ξέρουν, ξέρουν καλά που υπάρχουν αυτά και ίσως ξέρουν ότι είναι μέρη ιερά. Από την Κρήτη έφυγαν και αυτοί, με Χριστιανούς ζούσαν οι παππούδες τους, και τους μίλαγαν ακόμα Ελληνικά, όπως μας είπαν κάποιοι. Με μεγάλη προθυμία μας έδειχναν τα σημεία που υπήρχε πηγή μαζί με τα διάφορα άλλα χαρακτηριστικά (με ένα πολύ μεγάλο κυπαρίσσι ή κοντά σε θάλασσα κλπ), ανάλογα με το τι ψάχναμε. Ο Παπά Θεοδόσης ήξερε πολύ καλά τι να ρωτήσει και τι να δεχτεί σαν απάντηση, για τη συγκεκριμένη Μονή που έψαχνε. Και τις δύο φορές βρήκαμε αυτό που ζητάγαμε!!

Όπως γράφει ο Τρύφων Ευαγγελίδης στο βιβλίο του «Βρύλλειον-Τρίγλεια», σελ 58, σε απόσταση μισής ώρας από την Μονή του Βαθέως Ρύακος υπάρχει το μικρό παρεκκλήσι του Αγίου Σπυρίδωνα (Αϊ Σφύριδος), χαμηλό ορθογώνιο με μικρή κόγχη και αγίασμα σε υπόγεια στοά. Ο προσκυνητής που θα μπει θα δει εκατοντάδες αφιερώματα, κεφάλια, πόδια και άλλα μέλη του σώματος που οι πιστοί ζητούν την ίαση τους καθώς και πολύχρωμες λουρίδες από τα ενδύματα των πασχόντων, κυρίως κουφών, γιατί η λαϊκή πίστης θεωρεί τον Άγιο Σπυρίδωνα ειδικό ιατρό και θεραπευτή της κωφότητας.
Όλοι έχουμε ακούσει σε διηγήσεις των γιαγιάδων μας για το θαυματουργό αγίασμα, το σαγίρ (sagir) ή σαϊρ αγίασμα, που έκανε τους κουφούς να ακούνε, αλλά δεν ξέραμε που βρισκόταν. Η μόνη πληροφορία είναι αυτή του Ευαγγελίδη «μισή ώρα από τη Μονή της Σωτήρας», δεν αρκεί όμως...

Τώρα όμως, ο παπά Θεοδόσης είχε βαλθεί να την βρει. Όταν ήμασταν στη Αγιά Σωτήρα, ρώτησε τον Σουλεϊμάν, για μια πηγή εκεί κοντά. «Ναι, είναι μια πίσω από το λοφάκι, κάνα εικοσάλεπτο». Αυτό ήταν, έλαμψαν τα μάτια όλων, μα περισσότερο του παπά Θεοδόση. Δε μπορούσαμε όμως να πάμε εκείνη τη στιγμή, ήταν αργά και ήμασταν πολύ κουρασμένοι. Ρωτήσαμε πως θα μπορούσαμε να πάμε από το χωριό και φύγαμε.

Την άλλη μέρα επισκεφτήκαμε το Νεκροταφείο απέναντι από την Μονή των Πατέρων. Σε κάθε επίσκεψη μας εκεί και για κάποιο ανεξήγητο λόγο, ο ιδιοκτήτης του «νεκροταφείου» (τώρα είναι ελαιώνας), πάντα βρίσκεται μπροστά μας και δεν σε αφήνει να πας πιο πέρα από την είσοδο. Τώρα μας σταμάτησε κάτω από μια μεγάλη καρυδιά. Να την είχε φυτέψει άραγε ο Άγιος Χρυσόστομος, να ήταν ένα από τα δένδρα που έκαναν το νεκροταφείο, τόπο αναψυχής; Ακούγεται πολύ οξύμωρο, αλλά έτσι φαίνεται να είχε γίνει, το νεκροταφείο ήταν ένας επίγειος παράδεισος, ένα ωραίο πάρκο που πήγαιναν οι παππούδες μας με τους γονείς μας παιδιά για να παίξουν και διασκεδάσουν.
Ο ιδιοκτήτης του χώρου, μετά από ερώτηση (στα Τούρκικα) του παπά Θεοδόση, μας έδειξε απέναντι ένα ψηλό κυπαρίσσι δίπλα σε ένα μεγάλο φυλλοβόλο δένδρο, που ξεχώριζαν μέσα στις ελιές, μας έδωσε οδηγίες (που ταιριάζανε με αυτές του Χουσεΐν) και φύγαμε, ο παπά Θεοδόσης και εγώ. Είχε ήδη μεσημεριάσει και έκανε ζέστη.

Πήραμε το δρόμο λίγο πιο πάνω από τη Μονή Πατέρων, είναι ένα πλάτωμα και φτάνει σε μια διχάλα. Βλέπουμε μια ταμπέλα που έγραφε «Πλατανιά»! Πιο πάνω ήταν μια πηγή με πολύ νερό και ένα κελαριστό ποταμάκι (ο Βαθύς Ρύαξ) ανάμεσα σε ψηλά δένδρα. Κάποτε εδώ είχε πολλά οπωροφόρα δένδρα, πολλά νερά και σ αυτό το πλάτωμα θα κάνανε πικνίκ και θα χόρευαν ξένοιαστοι οι παππούδες μας.

Με μισή ώρα περπάτημα σε ανηφορικό χωματόδρομο, μέσα από ελαιώνα, φτάσαμε στο κυπαρίσσι. Στη ρίζα του είχε μια πηγή και ένα πλάτωμα. Μια ανατριχίλα μας διαπέρασε. Αλληλοκοιταζόμαστε με τον παπά Θεοδόση και λέμε και οι δυο «εδώ ήταν», σ' αυτό το πλάτωμα θα ήταν το εκκλησάκι! Σε όλο το δρόμο, δεν είδαμε άλλο πλάτωμα. Παραμερίζοντας τα βάτα, βλέπουμε και ένα τοίχο, μάλιστα έχει και μια αψίδα!  Τώρα βεβαιωθήκαμε τελείως.

Η πηγή (αγίασμα) και το κτίσμα

το κτίσμα με την αψίδα

Στην άλλη πλευρά του δρόμου, ήταν μερικές ρίζες ελιές με σχεδόν δύο μέτρα διάμετρο. Ήταν κομμένες χαμηλά και 2-3 καινούργια δένδρα είχαν φυτρώσει στη περίμετρο. Δεν έχω ξαναδεί τόσο μεγάλους κορμούς. Όλα δείχνανε ότι εδώ γύρω ζούσαν και καλλιεργούσαν τις ελιές χιλιάδες χρόνια. Βγάλαμε φωτογραφίες, σημειώσαμε τη θέση με το GPS, απολαύσαμε τη θέα. Το χωριό όταν κάτω στα πόδια μας και ο καταγάλανος κόλπος της Κίου γινότανε ένα με τον ουρανό. Τι ομορφιά, τι γαλήνη.
Σχεδόν πετώντας γυρίσαμε πίσω.

[Βασίλης Σακελλαρίδης]

Μπράβο Ευγενία. Πολύ ωραίο. Το περίμενα αυτό το κείμενο!

[Μάκης Αποστολάτος]

Συγχαρητήρια για τη γλαφυρή περιγραφή της αναζήτησης και της ανεύρεσης του αγιάσματος.

Πολλά μπράβο στον παπα Θεοδόση και σ' εσένα, για το κουράγιο σας να να συνεχίσετε, μετά το περπάτημα έως το Μοναστήρι των Πατέρων και το Νεκροταφείο, το μεσημέρι της ΠΕ 20/9/18, και λυπάμαι που δεν συμμετείχα σ' αυτή την αναζήτηση με τα πετυχημένα αποτελέσματα.

Αποδείχτηκε πολύ δυνατή αυτή η ομάδα και είχε πολλές επιτυχίες στους στόχους που είχε βάλει.