33. ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΕΡΓΕΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΖΑΡΙΦΗ, ΝΕΟΛΟΓΟΣ φ. 7836-37 2.8.1895

[Μάκης Αποστολάτος]

Κατά την έρευνα των ψηφιοποιημένων φύλλων της εφημερίδας «ΝΕΟΛΟΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΎΠΟΛΗΣ» της Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων, εντόπισα στον B΄ τόμο του 1895, στο φύλλο 7836-37 της Τετάρτης 2/14.8.1895 (2η σελ 142), σε 3 στήλες της σελίδας, την είδηση για το θάνατο του εθνικού ευεργέτη Νικολάου Ζαρίφη, τα ψηφίσματα, η διαθήκη του, η κηδεία, η μεταφορά στην Πρίγκηπο, τα εν οικία, η νεκρώσιμος πομπή, τα στέφανα και οι σταυροί.

Ρεπορτάζ για το θέμα αυτό δημοσιεύθηκε και στα επόμενα φύλλα της εφημερίδας, 7838 της Πέμπτης 3/15.8.1895 (2η σελ 144), σε 4 στήλες της σελίδας, 7839 της Παρασκευής 4/16.8.1895 (2η σελ 148 στο τέλος της στήλης ΧΡΟΝΙΚΑ), 7840-41 του Σαββάτου 5/17.8.1895 (2η σελ 152 στο τέλος της στήλης ΧΡΟΝΙΚΑ), 7842 της Δευτέρας 7/19.8.1895 (1η σελ 159 στη στήλη ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ και 2η σελ 160 στο τέλος της στήλης ΧΡΟΝΙΚΑ).

Θεωρώντας ότι ο θάνατος του Νικολάου Ζαρίφη ήταν ένα σημαντικό γεγονός για τον ελληνισμό της Κωνσταντινούπολης και των Ελλήνων ομογενών γενικότερα, έστω και αν στις δωρεές και ευεργεσίες του δεν περιλαμβάνεται η Τρίγλια, όπως έπραξε ο αδελφός του Γεώργιος Ζαρίφης, μετέφερα σε επεξεργαζόμενο ψηφιακό κείμενο όλα όσα δημοσιεύθηκαν στα φύλλα της εφημερίδας για το θάνατο του επίσης μεγάλου εθνικού ευεργέτη Νικολάου Ζαρίφη. Ενδιαφέρον έχει η ιδιόγραφη διαθήκη του, με τα ποσά του κληρονομούν η σύζυγος, οι αδελφοί του, οι συγγενείς, το προσωπικό του και οι δωρεές και χορηγίες για ιδρύματα, φιλανθρωπικούς σκοπούς, απόρους είτε στην Κωνσταντινούπολη είτε στην Αθήνα.
Επειδή το υλικό των φύλλων 7836-37 (3 στήλες της σελίδας) και 7838 (4 στήλες της σελίδας)  είναι αρκετά μεγάλο, ενώ των υπόλοιπων φύλλων σημαντικά μικρότερο, θα παρουσιαστεί σε τρία άρθρα και συγκεκριμένα 1) στο παρόν, το υλικό του φύλλου 7836-37 (3 στήλες της σελίδας), 2) σε επόμενο, το υλικό του φύλλου 7838 (4 στήλες της σελίδας) και 3) σε μεθεπόμενο, το υλικό των φύλλων 7839, 7840-41 και 7842.

Στο άρθρο αυτό περιλαμβάνονται τα ψηφίσματα, η διαθήκη, τα της κηδείας διάφορα στάδια και τα στέφανα και οι σταυροί.

Το κείμενο της είδησης παρατίθεται αυτούσιο στην καθαρεύουσα και με την ορθογραφία της εποχής εκείνης.

ΝΕΟΛΟΓΟΣ φύλλο 7836-37 της Τετάρτης 2/14.8.1895 (2η σελ. 142)

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΖΑΡΙΦΗΣ

Βραδέως μεταδοθέντος ημίν χθες του θλιβερού αγγέλματος, δι' ολίγων εγνωρίσαμεν τω ομογενεί δημοσίω, ότι πλήρης ημερών, άλλο μέγα και δυσαναπλήρωτον καταλείπων κενόν, τη πασχούση ανθρωπότητι, ής εγένετο εκ των μεγίστων ευεργετών, τη δηψώση παιδείαν και επιστήμην νεολαία, ήτις έσχε παρ' αυτώ γεναιότατον χορηγόν και αποτελεσματικώτατον προστάτην, τη βαρυπενθούση κοινωνία της ημετέρας πόλεως, ής ήν τιμαφέλστατον αγλάϊσμα, τω Γένει ημών σύμπαντι, απολέσαντι ένα εκ των εν ταις ανάγκαις αυτού αρωγών, εξεμέτρησε τον βίον τη 9η ώρα της πρωίας εν τω εν Πριγκήπω θερινώ μεγάρω αυτού ο πολυσέβαστος Νικόλαος Ζαρίφης, την παροδικήν ανάρρωσιν του οποίου μάτην φεύ προ τινων ημερών μετ' αμέτρου χαράς ημείς τε και σύμπαν το έθνος προσηγορεύσαμεν.

Επί τω θανάρω τοιούτου ανδρός, επί τη απωλεία του οποίου άπειροι μεν οφθαλμοί δακρύων, άπειροι δε καρδίαι άλγους δακεθύμου πληρούνται, επί τω θανάτω ανδρός, ον σύμπασα η περί υμάς κοινωνία ειοίσθη ως πατέρα αγαπάν, ευλαβείσθαι και σέβειν και περί της υγείας του οποίου, κλονισθείσης από τινος χρόνου, άπαντες μικροί τε και μεγάλοι, μετ' ενδιαφέροντος ανυποκρίτου διεπυνθάνοντο και ως σωτηρίας ευαγγέλιον ενωτίσθησαν την είδησιν της παροδικής αυτού αναρρώσεως, επί τω θανάτω, λέγομεν, τοιούτου ανδρός ανεπαρκής αποβαίνει πας λόγος, μόνη δε η πληρούσα τας καρδίας πάντων, αναλογιζομένων των μεν την επιγινομένην εθνικήν απώλειαν, των δε τας επιψαλιδευθείσας αυτοίς ούτως ή άλλως ευεργεσίας, λύπη δύναται να ερμηνεύση ικανώς το κατέχον την ημετέραν κοινωνίαν αίσθημα. Τούτο μόνον αρκεί να είπωμεν, ότι το πικρόν του θανάτου τοιούτου ανδρός άκουσμα συνετάραξε πάσαν την κοινωνίαν της ημετέρας πόλεως, ότι το οδυνηρόν άκουσμα τούτο έπληξε καιρίως τον πένητα, την χήραν, το ορφανόν, πάντα αναξιοπαθούντα, έπληξε αυτήν την αγωγήν της ομογενούς νεολαίας, αγγέλον την έλλειψιν ενός των κυριωτάτων παραγόντων της παραμυθίας και χορηγίας αυτών.

Και βεβαίως, αφού εν τούτω δύναταί τις να συνοψίση τον βίον του Νικολάου Ζαρίφη, αξίου αδελφού του Γεωργίου Ζαρίφη, εν τω γραφικώ : Δ ι ή λ θ ε ν  ε υ ε ρ γ ε τ ώ ν, αφού και τούτον, ως τον αοίδιμον αυτού αδελφόν, ένθεον είχε καταλάβει πάθος, το πάθος της ανακουφίσεως πάσης ηθικής και υλικής οδύνης, το πάθος της δαψιλούς παροχής εις παν ότι εθνικόν και φιλάνθρωπον.

Εκ μικρών ορμηθείς και δημιουργός της εαυτού τύχης γενόμενος, εθεώρησεν εαυτόν ως υπό της Προνοίας ταχθέντα θεματοφύλακα και διαχειριστήν του πλούτου, όν δι' ανενδότου φιλοπονίας εκτήσατο, μειλίχιος δε το ήθος, αντανακλών επί του προσώπου την αγαθότητα της ψυχής, πολλάκις μεν αυτός ανεζήτει τους ανακουφίσεως χρείαν έχοντας, ετέρπετο δε καλούμενος προς πλήρωσιν πάσης ανάγκης του Γένους ή ανακούφισιν συμφοράς ανθρωπίνης.

Τοιούτος γενόμενος εν τω επικαίρω τούτω βίω ο Νικόλαος Ζαρίφης, αποίχεται εις κόσμον βελτίωνα, ένθα ητοίμασται αυτώ ο απέραντος στέφανος των ευεργεσιών αυτού ένθα θα τύχη της αιωνίας αμοιβής επί τη αγαθή χρήσει, ήν εποιήσατο του εμπιστευθέντος αυτώ ταλάντου.

Και ότι πράγματι τοιούτον , οίον ανωτέρω είπομεν, προυξένησε πάση τη ενταύθα ομογενεί κοινωνία αίσθημα ο θάνατος του αειμνήστου ανδρός μαρτυρούσι προς τοις άλλοις και τα επί τω θλιβερώ αγγέλματι ψηφίσματα των ενταύθα κοινοτήτων και Σωματείων, εξ ών μέχρις ώρας ελάβομεν τα εξής κατά την χρονικήν τάξιν της παραλαβής αυτών:

Τα ψηφίσματα

Της εν Κοντοσκαλίω συνοικίας της Παναγίας Ελπίδος

Επί τω ακούσματι του εις βαθύτατον πένθος άπαν το έθνος βυθίσαντος θανάτου του εθνικού ετεργέτου Νικολάου Ζαρίφη η εν Κοντοσκαλίω συνοικία της Παναγίας Ελπίδος, συνελθούσα το εσπέρας της χθες εις έκτακτον γενικήν ενοριακήν συνέλευσιν υπό της προεδρίαν της εκκλησιαστικής επιτροπής, επεψήφισε τάδε: 1) Όπως κατατεθή στέφανος εις το φέρετρον εκ μέρους απάσης της συνοικίας υπό της εκκλησιαστικής επιτροπής, 2) όπως συνοδεύση την εκφοράν του νεκρού άπας ο κλήρος της συνοικίας μετά των εξαπτερύγων από της εν Πριγκήπω οικίας του αειμνήστου μέχρι του νεκροταφείου Σισλή, 3) όπως κρούη την ημέραν της κηδείας ο κώδων της Εκκλησίας πενθίμως δι' όλης της ημέρας, 4) όπως τελεσθή μνημόσυνον υπέρ αναπαύσεως της ψυχής του αειμνήστου την επομένην Κυριακήν.

Εν Κοντοσκαλίω τη 2 αυγούστου 1895.

Της εν Ταταούλοις Ευεργετικής Αδελφότητος Ελπίδος

Το προεδρείον της εν Ταταούλοις Ευεργετικής Αδελφότητος «Ελπίδος «επί τω θλιβερώ ακούσματι του θανάτου του προστάτου και μεγάλου αυτής ευεργέτου Νικολάου Ζαρίφη συνελθόν εις έκτακτον συνεδρίαν, εψηφίσατο: 1) Να διακοπώσιν αι εργασίαι της Αδελφότητος επί μήνα, 2) να σταλή συλλυπητήριος επιστολή τη χήρα του αειμνήστου, 3) να κατατεθή επί της σορού στέφανος μετά της επιγραφής η εν Ταταούλοις Ευεργετική Αδελφότης Ελπίς τω Μεγάλω αυτής Ευεργέτη Νικολάω Ζαρίφη, 4) να παρακολουθήση το προεδρείον εν σώματι την κηδείαν, 5) να τελεσθή τεσσαρακονθήμερον αρχιερατικόν μνημόσυνον.

Εκ του γραφείου. (Τ.Σ.)

Η διαθήκη

Αλλ' η διαθήκη του αειμνήστου ανδρός επέπρωτο να καταδείξη εν όλη αυτής τη ευρύτητι την εν τω Νικολάω Ζαρίφη ενδικούσα ενοικούσα φιλογενή, φιλόμουσον και φιλάνθρωπον ψυχήν, αποτελούσα όντως την κρατίστην επίστεψιν ούτω λαμπρώς διανυθέντος βίου.

Και ίνα πεισθή τις περί τούτου, δεν έχει αλλ' ή ν' αναγνώση τας επομένας προχείρους περί αυτής πληροφορίας, άς επιφυλασσόμεθα να συμπληρώσωμεν δημοσιεύοντες το όλον της διαθήκης κείμενον.

Η διαθήκη, ούσα μυστική και ιδιόγραφος, κατετέθη εις το ενταύθα βασιλικό ελληνικό προξενείον εν έτει 1882, αναγράφει δε τα εξής κληροδοτήματα:

Ο αείμνηστος καταλείπει άπασαν την ακίνητον αυτού περιουσίαν μετά των επίπλων, κοσμημάτων, σκευών κλπ. κατά πλήρη κυριότητα εις την σύζυγον αυτού, έτι δε το ποσόν των 1.500.000 φρ. όπερ να κατατεθή εις την Εθν. Τράπεζαν της Ελλάδος εις χρεώγραφα ελληνικά, γαλλικά και ιταλικά, επί τω όρω ίνα, ζώσης μεν της συζύγου αυτού, αύτη νέμηται την επικαρπίαν του ποσού τούτου, μετά δε τον θάνατον αυτής παραδοθή το ποσόν εις την Α. Θ. Π. τον οικουμενικόν πατριάρχην Κωνσταντινουπόλεως, όστις εκ συμφώνου μετά του πρέσβεως της Ελλάδος να εύρη κεντρικόν οικόπεδον εν Κωνσταντινουπόλει, εις ό ν' ανεγερθή εκθετοκομείον και ορφανοτροφείον δια ορθόδοξα ορφανά πατρός και μητρός, προτιμωμένων των εκ της οθωμανικής αυτοκρατορίας.

Προς τούτοις καταλείπει εις την σύζυγον αυτού φρ. 400.000, όπως διαθέση τούτο κατά το δοκούν, 250.000 φρ. εις τα εν Επταπυργίω Εθνικά φιλανθρωπικά καταστήματα, 50.000 φρ. εις την Μεγάλην του Γένους σχολήν, 30.000 φράγκωνεις την εν Πέραν Φιλόπτωχον αδελφότητα των κυριών, 25.000 φρ. εις την τότε Παλλάδα, 10.000 φρ. εις τα σχολεία της κοινότητος Πέραν, 5.000 εις τα σχολεία Πριγκήπου. Άπαντα τα εις φιλανθρωπικά και εκπαιδευτικά καταστήματα κληροδοτούμενα ταύτα ποσά κατατεθήσονται εν τη Εθνική Τραπέζη της Ελλάδος, ίνα μόνον αι πρόσοδοι αυτών διατίθενται υπέρ των εν λόγω καταστημάτων, το δε κεφάλαιον μένη άθικτον.

Προς τούτοις εντέλλεται ίνα η σύζυγος αυτού διανείμη 3.000 φρ. εις τους πτωχούς Πριγκήπου, προς δε προικίση και αποκαταστήση δεόντως τρεις απόρους κόρας.

Τα εις τους συγγενείς αυτού κληροδοτούμενα ποσά είναι τα εξής. Εις τον σποβιώσαντα αδελφόν του Πέτρ. Ζαρίφην 250.000 φράγκων, εις τον αδελφόν αυτού Μιχαήλ Ζαρίφην 100.000 φράγκων, ει τον ωσαύτως αποβιώσαντα αδελφόν αυτού Γεώργιον Ζαρίφην 50.000 φρ. ως ευπορούντα, το αυτό δε ποσόν εις τον ανεψιόν και ανάδεκτον αυτού Λεωνίδαν Ζαρίφην, προς δε 100 χιλιάδας φρ, εις τον σύγγαμβρον αυτού κ. Πουρναράν.

Έλθομεν ήδη εις τα υπέρ της Ελλάδος κληροδοτήματα: Ο αοίδιμος κληροδοτεί 500.000 φρ. ει την Ελλάδα προς ίδρυσιν σχολής υπαξιωματικών πεζικού και ιππικού, 160.000φρ. εις το εκθετοκομείον και ορφανοτροφείον Αθηνών, 10.000 φρ. εις τον δήμον Τήνου, ού ήν δημότης. Προς τούτοις εντέλλεται ίνα όσα των κληροδοτημάτων ατονούσιν, ήτοι δεν υπάρχει ο κληροδόχος αυτών, το ποσόν εκείνο περιέρχεται εις την κυριότητα του Εθνικού Πανεπιστημίου, επί τω όρω ίνα, αν μεν το ποσόν μη υπερβαίνη το ποσόν των 150.000 φρ. η Σύγκλητος του Πανεπιστημίου αποφασίση περί της διαθέσεως αυτών, αν δε τα μένοντα υπερβαίνωσι το ποσόν τούτο, χρησιμοποποιηθώσιν εις ίδρυσιν βιβλιοθήκης παρά την αριστεράν του πανεπιστημίου πτέρυγα, εις ήν ν' αναγραφή το όνομα αυτού.

Η κηδεία

Απόπλους εκ Γεφύρας

Πολύ προ της ορισθείσης ώρας, καθ' ήν επρόκειτο ν' απάρη εκ Γεφύρας το ιδιαίτερον ατμόπλοιον, η αποβάθρα των ατμοπλοίων των Πριγκηπονήσων ήν κατάμεστος πλήθους, εξ όλων των κοινωνικών τάξεων, τοσούτον εκ των διακεκριμένων ομογενών, όσον και εκ της τάξεως του λαού, απάντων προτροπάδην σπευδόντων όπως παραστώσι κατά την εκφοράν του νεκρού. Το ατμόπλοιον, όπερ ήν προωρισμένον προς παραλαβήν του πλήθους, δεν ήρκεσεν εκ της μεγίστης συρροής να παραλάβη πάντας τους προσελθόντας, πολλών τούτων ορθίων ισταμένων επί του καταστρώματος. Μεταξύ του μεγάλου πλήθους των επιβατών του ατμοπλοίου προς τοις πολλοίς των παρ' ημίν τα πρώτα φερόντων εν τω εμπορίω και ταις επιστήμαις διεκρίνοντο πολλοί αντιπρόσωποι διαφόρων ενοριών μετά στεφάνων και σταυρών, προσέτι του ατμοπλοίου επέβαινεν ο της Α. Θ. Π. του οικουμ. πατριάρχου απεσταλμένος πανιερ. Τοποτηρητής της Μ. πρωτοσυγκελίας άγιος Λιτίτσης κ. Βασίλειος, ως και εκ ο Μυριοφύτου κ. Κωνσταντίνος, αντιπροσωπεύων εκ καθήκοντος τον απουσιάζοντα άγιον Ηρακλείας κ. Γερμανόν, και τον άγ. Αδριανουπόλεως, ο θεοφ. Χωρεπίσκοπος Σταυρουπόλεως κ. Γεννάδιος μετά τεσσάρων εκ των ιερέων της ενορίας Σταυροδρομίου, προς δε ο πρόξενος της Ελλάδος κ. Φίλων μεθ' άπαντος του προσωπικού του προξενείου, προσέτι δε ο πρόεδρος της εφορίας του παρθεναγωγείου της Παναγίας αξιότιμος κ. Παύλος Στεφάνοβικ μετά των δύο αδελφών Καλογερά, της διευθυντρίας του παρθεναγωγείου κ. Ελένης  και της αδελφής αυτής κ. Σταματίνας καταθεσασών  μετά της κ. Ασπασίας Οικονόμου ίδιον στέφανον προς τω του παρθεναγωγείου, ως και οι κκ. Γρηγ. Κούπας, Διον. Βάλσαμος, Βασιλ. Σγούτας, Χρ. Σαμαρτσίδης, επιτροπή των Εθν. Φιλ. Καταστημάτων, ο κ. Ανανιάδης, ο κ. Σαλτέλης, ως διευθυντής της Παλλάδος, καταθέσας στέφανον.

Η εις Πρίγκηπον άφιξις

Του ατμοπλοίου μετά πλουν μιάς και ημισείας ώρας πλησιάσαντος εις την αποβάθραν Προγκήπου μετά μεσιστίου της ελληνικής σημαίας, άπαντα ευθύς τα παραθαλάσσια καφενεία και ξενοδοχεία ανύψωσαν και αυτά τας σημαίας αυτών μεσιστίους. Το δε επί της αποβάθρας της Πριγκήπου πλήθος, όπερ ανέμενε το μακρόθεν φαινόμενον ατμόπλοιον, ήν μέγιστον διήκον από της παραλίας μέχρι της κατοικίας του μεταστάντος, εν τισι σημείοις υπερπληρούν την ευρείαν άλλως λεωφόρον δι' ής επρόκειτο να διέλθη η νεκρώσιμος πομπή. Προ της κατοικίας του μεταστάντος πλήθος μέγιστον ήν σεσωρευμένον, αστυνομικοί δε και δημαρχιακοί κλητήρες επεστάτουν τηρούντες την τάξιν. Προ της εξόδου της κατοικίας ο ιερός των νήσων κλήρος μετά των ψαλτών των ιερών ναών ίστατο αναμένων την άφιξιν του ιερού του Σταυροδρομίου κλήρου. Η οικία ήν κατάμεστος επισκεπτών από πρωίας σπευδόντων όπως εκφράσωσι τα συλλυπητήρια αυτών τοις συγγενέσι του αεομνήστου, μεταξύ δε αυτών διεκρίνετο ο κ. Κωνστ. Κόχελα, ιδιαίτερος αντιπρόσωπος του Μεχμέτ πασσά, γαμβρού της Α. Α. Μ. του Σουλτάνου.

Εν τη οικία

Ευθύς ως αφίκοντο οι εκ του ατμοπλοίου αποβιβάντες εις την οικίαν του μακαρίτου έσπευσαν όπως συλλυπούμενοι τους συγγενείς του μεταστάντος, εισέλθωσιν εις τον καταλλήλως δια μελανών υφασμάτων και πολυπληθών στεφάνων διεσκευασμένο νεκρικόν θάλαμον, εν ώ εν μέσω διπλής σειράς μεγάλων λαμπάδων έκειτο επί ικρίου η σορός του μεταστάντος προ ταύτης παρελθούσα η αδελφή της διευθυντρίας του παρθεναγωγείου της Παναγίας Σταυροδρομίου κατέθηκε στέφανον και προσεφώνησε τα δέοντα.

Η νεκρώσιμος πομπή

Επίσης και ο τον ελλην. Φιλολ. Σύλλογον αντιπροσωπεύων γενικός αυτού γραμματεύς κ. Νικολόπουλος καταλλήλως εν τω νεκρικώ θαλάμω προσεφώνησε τον αοίδιμον, μεθ' ό εισελθόντες εις αυτόν ο Σ. άγ. Χαλκηδόνος κ. Ιωακείμ (όστις μετά του λοιπού της Χαλκηδόνος κλήρου και της εφοροεπιτροπής των δύο ενοριών από της εσπέρας της χθες είχε μεταβή εις Πρίγκηπον) και ο θεοφιλέστατος χωρεπίσκοπος Σταυρουπόλεως κ. Γεννάδιος, παρακολουθούντος και του πανιερ. Τοποτηρητού της Μ. πρωτοσυγκελίας, απήγγειλαν τας νενομισμένας νεκρωσίμους ευχάς, μεθ' ό εξαχθέντος εκ της οικίας του νεκροφόρου φερέτρου η νεκρώσιμος πομπή εκκίνησε.

Τη; πομπής ηγούντο οι τους πολυπληθείς στεφάνους φέροντες, οίς είποντο κλητήρες του ελληνικού προξενείου, τας προσηκούσας τω αοιδίμω τιμάς απονέμοντες, άτε τεμιμημένω και δι' ελληνικού παρασήμου, μεθ' ούς σειρά παρατεταμένη ιερέων εναλλάξ και εξαπτερύγων των διαφόρων της νήσου ναών, των δύο της Χαλκηδόνος ενοριών, της ενορίας Σταυροδρομίου, της ενορίας Κοντοσκαλίου και τας του Μουχλίου είποντο, ακολουθούντων του σεβασμ. Μητροπολίτου Χαλκηδόνος κ. Ιωακείμ, του θεοφιλ. αγίου Σταυρουπόλεως κ. Γενναδίου και του αγίου Λετίτσης, μεθ' ούς εφέρετο ο νεκρός, ακολουθούντων των κ.κ. Λ. Ζαρίφη, Πουρναρά και Γ. Ζαφειροπούλου αγόντων το πένθος, εκατέρωθεν εν τάξει χωροφυλάκων βαινόντων, του φερέτρου προηγείτο ο καβάσης του ελληνικού προξενείου κρατών το τα παράσημα του αειμνήστου φέρον προσκεφάλαιον, τον αριθμόν εξ ήτοι: μετζηδιέ α' τάξεως, Ουμαντέ δ', Ιμιτιάζ, Ιφτιφάρ, τον ελληνικόν χρυσούν του Σωτήρος σταυρόν, και το ιταλικόν του Στέμματος. Τας ταινίας του φερέτρου εκράτου οι κκ. πρόξενος της Ελλάδος Φίλων, Ανθόπουλος πασάς, Ζαχαρίας Χατζόπουλος, Ν. Φωτιάδης, Ι. Λιάσκος και Κούπας, τας δε λαμπάδας οι κκ. Ροκάνης, Πεσματζόγλους, Γεράσιμος Δόριτζας, Διον. Βάλσαμος, Βασ. Σγούτας, Π. Χατζόπουλος, Βλακ βέης και Ν. Λιάσκος.

Η νεκρική πομπή βραδέως της οικίας του μεταστάντος εκκινήσασα και ακολουθήσασα  την κντερικήν εις την αποβάθραν άγουσαν οδόν εν πλήρει τάξει και μετά της ως ανωτέρω διαγραφείσης παρατάξεως  έφθασε τέλος προ της αποβάθρας, του παρακολουθούντος πλήθους εις μακροτάτην εκτεινομένην γραμμήν, εκεί δε επιβιβασθέντος του φερέτρου επί του ατμοπλοίου και ανελθόντων πολλών επ' αυτού, απήρε τούτο, των λοιπών απομεινόντων όπως μετ΄ άλλου κατελθώσιν ατμοπλοίου, ίνα μη πάλιν επισυμβή και ο της πρωίας συνωστισμός.

Ο κατάπλους

Του ατμοπλοίου αφικομένου εις Τοπ-χανέ ακριβώς πλησίον των γραφείων της γαλλικής ατμοπλοϊκής εταιρείας Πακέ το νεκροφόρον φέρετρον εξήχθη επί της προκυμαίας, εγ' ής ανέμεναν η Α. Ε. ο πρεσβευτής της Ελλάδος κ. Ν. Μαυροκορδάτος μετά του πρώτου γραμματέως της πρεσβείας κ. Ζαλοκώστα και του προέδρου του προξενικού δικαστηρίου κ. Ναούμ, ο κ. Ευστ. Ευγενίδης και ο κλήρος του γαλατά μετά του θεοφ. Χωροεπιπισκόπου Μυραίνων κ. Θεοτοκά. Εξελθόντος δε του επί του ατμοπλοίου ιερού κλήρου και μετά του της εφορίας Γλατά συνενωθέντος, εκκίνησε και πάλιν η νεκρική πομπή, τη φορά ταύτη τας ταινίας του φερέτρου κρατούντων της Α. Ε. του πρεσβευτού κ. Μαυροκορδάτου, του κ. Ζαλοκώστα, του κ. Ναούμ και του κ. Ευστ. Ευγενίδου.

Αφικομένης της πομπής προ της γωνίας της νέας του Γενί-τσαρσί οδού το φέρετρον επεβιβάσθη τεθρίππου νεκροφόρου αμάξης, ακολουθησάσης εν μέσω απείρου πλήθους την οδόν Ροδόλφου και ακολουθούμενης υπό παρατεταμένης γραμμής αμαξών, ών επέβησαν πολλοί των ακολουθούντων, των λοιπών εν πυκνή στήλη πεζών βαινόντων.

Τα λοιπά της κηδείας αναβάλλομεν κατ' ανάγκην εις αύριον.

Οι στέφανοι και σταυροί

Στεφάνους  και σταυρούς κατέθεσαν:

Η χήρα Ελένη Ζαρίφη, ο κ. Λεων. Ζαρίφης, η κ. Ευφρ. Λ. Ζαρίφη, ο κ. Παύλος Στεφάνοβικ (σταυρόν), η χήρα Μιχ. Ζαρίφη, οι υιοί Μιχ. Ζαρίφη, ο κ. Ν. Πουρναράς, εκ δάφνης μεγαλοπρεπέστατον στέφανον μετά ταινιών κυανολεύκων, Αμαλία Π. Ζαρίφη, η κ. Φανή και ο κ. Γεωργ. Ζαφειρόπουλος, ο κ. Δημ. Ζαφειρόπουλος (σταυρόν), ο κ. και η κ. Α. Δ, Συγγρού (σταυρόν), η Κεντρική εφορία Σταυροδρομίου, τα εκπαιδευτήρια Γαλατά, η συνοικία Ελπίσος Κοντοσκαλίου, ο κ. και η κ. Ιωσήφ Αζαριάν, ο κ. και η κ.Κ. Σ. Αποστολίδου, ο κ. Αλεξ. Παντζίρης, ο κ. και η κ. Μελανδινού, ο Αλή-Ιλαμή βέης Τεπελενλής, η κ. Ελένη Σιμηριώτου, η οικογένεια Μαρίνου, ο κ. και η κ. Κυμπρίτη, αι αδελφαί Καλογερά και Ασπασία Οικονόμου σταυρόν, ο κ. και η κ. Ραλίδου, η κ. Ελίζα Καλλινίκου, ο κ. Βασίλειος Σγούτας, το εκπαιδευτήριον Παλλάς, η κοινότης Χαλκηδόνος, ο κ. Μιλ Καραβοκυρός, ο κ. Σπ. Καραβοκυρός, η οικογ. Γ. Νικολοπούλου, η Αιμιλία Συμιριώτου, η αδελφότης Ταταούλων «Ελπίς», η επιτροπή του ναού Ξυλοπόρτης, η κοινότης Χρυσουπόλεως, το παρθεναγωγείον ελ ορθ. Κοινότητος Πέραν  (σταυρός), Σχολαί Μεγαλ. Ρεύματος, ο κ. Πανανίδης, η κ. Μαρία Οικονόμου, ο κ. και η κ. Κ. Νικολοπούλου, ο κ. Ζ. Χατζόπουλος, ο κ. και η κ. Φερνανδέζ,  ο κ. Οδ. Νεγραπόντης, η κ. Α. Βλαστού, ο κ. Α. Ροσόλυμος, ο κ. Β. Σγούτας, τα εκπαιδευτήρια Ταταούλων, τα εθ. Φιλ. Καταστήματα, η κ Χ. Βερίση, ο κ. Δημήτριος Κωνσταντινίδης, η κ. Ευφροσύνη Κουνουπιώτου, ο κ. Γεράσιμος Δώριζας, ο κ. και η κ. Παύλου Κορωνάκη, ο κ. και η κ. Π. Σκυλίτση, ο ιατρός κ. Δανασής, ο κ. Στυλιανός Χαραλαμπίδης, η κ. Βλακ βέη μετά της οικογενείας, ο κ. και η κ. Θ. Αποστολίδου, η κ. Υπατία Σκαναβή, η εφοροεπιτροπή κοινότητος Πριγκήπου, ο κ. και η κ. Ηλιάσκου, ο κ. Τζών Κ. Ηλιάσκος, ο κύριος Νικόλαος Κ. Ηλιάσκος, οι αδελφοί Κουρτζή, ο δήμαρχος Πριγκηπονήσων κ. Περ. Καλλιάδης, π κ. Κλεάνθης Καλλιάδης, ο κ. Μιλτ. Ιακώβου, ο κ. Διον. Βάλσαμος, ο κ. Π. Χατζόπουλος, η οικογένεια Δ. Μεζίκη, ο κ. Παυλάκης Φενερλής βέης, η κ. Ελένη Συμηριώτου, π κ. Κωστάκης Φωτιάδης βέης.