ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΤΡΙΓΛΙΑ ΜΕ ΤΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΤΡΙΓΛΙΑΝΩΝ ΡΑΦΗΝΑΣ- ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2026

[Βασίλης Σακελλαρίδης]

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΤΡΙΓΛΙΑ, ΤΗΝ ΠΑΤΡΟΓΟΝΙΚΗ ΓΗ,
ΜΕ ΤΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΤΡΙΓΛΙΑΝΩΝ ΡΑΦΗΝΑΣ ΤΟΝ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟ ΤΟΥ 2026

Η ΙΣΤΟΡΙΑ
Οι πρόγονοί μας εκδιώχθηκαν από την πατρίδα τους, την Τρίγλια Μικράς Ασίας, το 1922. Η απώλεια της πατρίδας ήταν ένα τραύμα που οι ίδιοι, ποτέ δεν ξεπέρασαν. Οι περισσότεροι έφυγαν με την γλυκειά ανάμνηση της πατρίδας χωρίς ποτέ να την ξαναντικρίσουν.
Το τραύμα όμως χωρίς τη θέληση κανενός μεταφέρεται στις επόμενες γενιές. Γίνεται κόμπος στον λαιμό και μας πνίγει, κάθε φορά που θυμόμαστε τις γιαγιάδες, τους παππούδες, τις ματωμένες ιστορίες, όσες προλάβαμε και όσες δεν προλάβαμε να ακούσουμε. 
 Τα χρόνια περνούν, κι έρχεται μια στιγμή που ξανακοιτάμε τη ζωή μας. Και κρίνουμε πως ένα κομμάτι του εαυτού μας, βρίσκεται στην παλιά πατρίδα. Αναζητάμε αυτό που χάσαμε, χωρίς ακριβώς να γνωρίζουμε τι είναι αυτό. Τότε έρχεται ο καιρός για να ενωθούμε πάλι με την αλησμόνητη πατρίδα μας. Τολμούμε το ταξίδι στην πατρογονική γη. Κι αυτή μας ανταμείβει με πρωτόγνωρα συναισθήματα. Με εικόνες, με σκέψεις, με λογισμούς που όμως συχνά μένουν αναπάντητοι. Η πρώτη επίσκεψη, στην πατρίδα, γίνεται σημείο αναφοράς, γίνεται έλξη που μας ζητά να ξαναπάμε για το κάτι που ίσως υπάρχει ακόμα εκεί για μας.
Στην πρώτη  επίσκεψη στην Τρίγλια που συνήθως γίνεται με τον Σύλλογο,  συναντά κανείς «τους αλλους». Είναι οι συνταξιδιώτες Τριγλιανοί. Έιναι άνθρωποι με αγάπη για την Τρίγλια, με πάθος, με ιστορίες που έχουν να πουν.  Άγνωστοι αρχικά, αλλά τόσο οικείοι σαν να μοιραζόμαστε μια κοινή προηγούμενη ζωή, τόσο άγνωστη, όσο και ευχάριστη, γλυκεια και πικρή μαζί. Μετά από τη διαπίστωση ότι είναι κι άλλοι σαν εμάς, που αναζητούν την πατρίδα με όσα ακόμη κρύβει μυστικά, κάθε ταξίδι είναι μια αναζήτηση, μια έκπληξη, μια περιπέτεια μια επικοινωνία. Εν ολίγοις, ένα ταξίδι στα βαθύτερα της ψυχής, ένα ταξίδι αυτογνωσίας.
Το μεγάλο ταξίδι του 1978 με το κρουζαερόπλοιο του Καβουνίδη, που ξεκίνησε από τη Θεσσαλονίκη, ήταν το ξεκίνημα. Μια τεράστια προσφορά της οικογένειας Καβουνίδη ώστε όλοι οι Τριγλιανοί να ξαναδούν την πατρίδα τους. Το ταξίδι είχε μεγάλη επιτυχία. Τυχεροί όσοι συμμετείχαν. Μετά από αυτό το ιστορικό ταξίδι, πέρασε πολύς καιρός χωρίς ομαδικά ταξίδια. Πολλα χρόνια αργότερα ξεκίνησαν οι Σύλλογοι τα ομαδικά ταξίδια. Όμως αυτά ήταν περισσότερο ταξίδια στην Κωνσταντινούπολη με μόνο λίγες ώρες στην Τρίγλια. 
Κάποιοι όμως ήταν τολμηροί και πρωτοπόροι. Ήταν αυτοί που σαν «να ανακάλυψαν ξανά την πατρίδα» για μας. Ξεκίνησαν μόνοι τους, γνωρίστηκαν με τους κατοίκους, κέρδισαν το σεβασμό και τη συμπάθεια τους και άνοιξαν το δρόμο για να έρθουν οι πολλοί. Ένας από αυτούς τους πρωτοπόρους με βαθιές γνώσεις και αμέτρητη αγάπη για την Τρίγλια είναι ο πατήρ Θεοδόσιος, Τριγλιανός, στον Άγιον Όρος. Είναι ο πρώτος που πήρε άδεια από τις τοπικές αρχές και λειτούργησε για πρώτη φορά από το 1922 στην Παντοβασίλισσα της Τρίγλιας. 
 Τα τελευταία χρόνια, με τη αμέριστη στήριξη του Οικουμενικού Πατριάρχη, κ. κ.Βαρθολομαίου, εμείς οι Τριγλιανοί απόγονοι μέσα από τους δύο συλλόγους μας, καθιερώσαμε κάθε χρόνο στις 19 Ιανουαρίου (των Φώτων με το παλιό ημερολόγιο) τον εορτασμό των Θεοφανείων στην Τρίγλια. Ξαναμπαίνουμε στα ερείπια των εκκλησιών μας, διαβάζουμε τους ψαλμούς, προσκυνούμε στον ίδιο τόπο,  νοερά μαζί με τους προγόνους μας και ο παππάς καθαγιάζει τα νερά της Προποντίδας. Κάνουμε το σταυρό μας. Μετά κόβουμε τη βασιλόπιττα για την καινούργια χρονιά και ανταλλάσουμε ευχές και Χρόνια Πολλά. Εμείς οι νεότεροι Τριγλιανοί αρνούμαστε να δεχθούμε ότι για μας η ιστορία της Τρίγλιας σταματά το 1922. Γράφουμε κάθε χρόνο τη επέκταση της ιστορίας της Τρίγλιας με την παρουσία των απογόνων Τριγλιανών στα Θεοφάνια. Η Τρίγλια συνεχίζει να ζει με τους απογόνους και η ιστορία της στο μέλλον θα περιλαμβάνει και εμάς, τις νεότερες γενιές των Τριγλιανών με όσα αναβιώνουμε στην πατρογονική γη.

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ
Έτσι, η εφετινή  επίσκεψή  μου στην Τρίγλια με συνταξιδιώτες τους Τριγλιανούς από τη Ραφήνα και την Αθήνα, ήταν μια ακόμη σελίδα στη «νεότερη ιστορία της Τρίγλιας». Εκεί συναντηθήκαμε με Τριγλιανούς από τη Νέα Τρίγλια, τη Θεσσαλονίκη, την Αυστραλία, τις ΗΠΑ και από αλλού. Ήρθανε ακόμη πολλοί απόγονοι Μικρασιατών. Μοιραστήκαμε υπέροχες εμπειρίες.
To Σαββάτο, η μέρα πριν τον Αγιασμό των υδάτων ξεκίνησε με μια σύντομη επίσκεψη στην λίμνη της Απολλωνιάδας, όπου και ο ομώνυμος οικισμός. Η εκκλησία του οικισμού, ο Αγιος Παντελεήμων, λειτουργεί σήμερα ως πολιτιστικό κέντρο και για το λόγο αυτό  διατηρείται σε εξαιρετική κατάσταση. Το τσουχτερό κρύο δεν άφηνε πολλά περιθώρια για μεγάλες περιηγήσεις και αρκεστήκαμε σε μια σύντομη επίσκεψη. Κατευθυνθήκαμε στην Τρίγλια.
Η πρώτη εμπειρία για μας ήταν το τρισάγιο που κάναμε στα νεκροταφεία της Τρίγλιας. Περάσαμε στο χώρο των κοιμητηρίων δίπλα στο εκκλησάκι που έκτισε ο Αγ. Χρυσόστομος. Τα κοιμητήρια εκχερσώθηκαν τότε, λίγο μετά το 1922 και δεν έμεινε τίποτε. Μόνο ο χώρος παρέμεινε, μαζί με μέρος της τοιχοποιϊας με την επιγραφή που σχηματίζεται από τούβλα: «Σαλπίση και εγερθήσονται οι εν τοις μνημείοις. Χορηγία κοινή ορθοδόξων Τριγλίας οικοδομήθη». Το εκκλησάκι κατάντησε, αποθηκη για τον ιδιοκτήτη του χώρου. Εμείς όμως τελέσαμε το τρισάγιο, με ευλάβεια. Έψαλε ο παπα Δημήτρης.  Σκύψαμε τα κεφάλια και με συγκίνηση είπαμε «Αιωνία τους η μνήμη».
Μετά περάσαμε απέναντι. Είναι η μονή Μηδικίου. Για την ακρίβεια ο,τι απέμεινε. Μόνον ο εξωτερικός περίβολος. Τα σκυλιά του ιδιοκτήτη, αναστατώθηκαν από την παρουσία μας και  τον ανάγκασαν να έρθει στην είσοδο. Μας επέτρεψε να περάσουμε την μεγάλη πόρτα που παραμένει η ίδια από τότε. Κι εδώ δεν έχει μείνει κάτι. Ένα από τα σημαντικότερα μοναστήρια της Τρίγλιας, η Μονή Μηδικίου ή Μονή των Πατέρων με σημαντικότατη ιστορία έχει γκρεμιστεί. Ο χώρος, στα χρόνια που πέρασαν ήταν κατοικία, ήταν μπαρ, ήταν χώρος ιδιωτικός.
Περπατήσαμε αργά και ξεναγηθήκαμε στα διάφορα μέρη. Σταθήκαμε στα παλιά ελαιουργεία, στο τσαούς-τσεσμέ και μετά μείναμε για λίγο έξω από την Μητρόπολη, τον ναό της Παναγίας όπου την επομένη τελέστηκε η θεία λειτουργία. Ο κ. Αποστολάτος με άριστη γνώση της ιστορίας κάθε εκκλησίας και κάθε μνημείου μας εξιστορούσε το παρελθόν του.
Προχωρήσαμε στην είσοδο του μεγαλοπρεπούς σχολείου όπου την επομένη έγιναν εκδηλώσεις κοπής πίττας και χορευτικών συγκροτημάτων.  Ακούσαμε την ιστορία του, πως κτίστηκε από τον Άγ, Χρυσόστομο με δωρεές Τριγλιανών, κυρίως του Ιωάννη Σάπαρη και πολλές άλλες ιστορίες από τον ερευνητή κ. Αποστολάτο. Βγήκαμε μια αναμνηστική φωτογραφία και συνεχίσαμε.
Πιο ψηλά, ο Άγ. Γεώργιος ο Άνω, παραμένει ένα ερείπιο. Ήταν κατοικία τριών οικογενειών για πολλά χρόνια, όμως σήμερα είναι ένα ετοιμόρροπο κτήριο. Η παρουσία του, εξακολουθεί να είναι επιβλητική.
Συνεχίσαμε βαδίζοντας προς το ναό της Παντοβασιλίσσης. Αγοράσθηκε πριν λίγα χρόνια από το Οικομενικό Πατριαρχείο, όμως αν δεν γίνουν άμεσα εργασίες συντήρησης, είναι σίγουρο πως ξαφνικά, θα καταρρεύσει. Ξεκλειδώσαμε τη πρόχειρη σιδερένια είσοδο και περάσαμε στο εσωτερικό του. Οι τοιχογραφίες φαίνοται καθαρά. Το ιερό στέκει ακόμη. Τέσσερεις κίονες με πρόχειρα ξύλινα δοκάρια στηρίζουν ακόμη τον τρούλο. Η σκεπή έχει καταρρεύσει. Ο μητροπολίτης Προύσης και ο πατέρας Δημήτριος φορέσανε τα άμφια. Οι πιστοί σχημάτισαν ένα ημικύκλιο. Είχαμε και επισκέπτες, σημερινούς κατοίκους της Τρίγλιας. Η βασιλόπιττα τοποθετήθηκε στο μικρό τραπεζάκι που μεταφέραμε. Παρά το τσουχτερό κρύο, η ατμόσφαιρα στις καρδιές μας ήταν ζεστή. Ψάλαμε όλοι. Ο μητροπολίτης έκοψε τη βασιλόπιττα. Ευλογία!
Ακολούθησε η επίσκεψη και ξενάγηση στον Αγ. Στέφανο ή μονή Χηνολάκκου, που από το 1661 είναι τζαμί. Δεν μπήκαμε μέσα. Ακούσαμε την ιστορία του από τον κ. Αποστολάτο. Είναι ο μοναδικός ναός που σώθηκε επειδή ως τζαμί συντηρήθηκε τα χρόνια που πέρασαν. 
Το φως της μέρας έπεφτε και το κρύο γινόταν αισθητό. Μια μικρή βόλτα ακόμη και ζητήσαμε καταφύγιο στο λεωφορείο για να μας μεταφέρει στην Προύσα.
Το βράδυ ήμασταν προσκεκλημένοι από τον μητροπολίτη Προύσας κ. Ιωακείμ σε μεγάλο θέατρο της Προύσας όπου παρακολουθήσαμε μια τοπική ορχήστρα με τέσσερεις τραγουδιστές που στη συνέχεια η εκδήλωσης περιλάμβανε τραγούδια και παραδοσιακούς χορούς από τους χορευτές του Συλλόγου Μικρασιατών Καβάλας. Η παράσταση ήταν εξαιρετική και καταχειροκροτήθηκαν. Στο τέλος ερμήνευσαν τραγούδια που υπάρχουν ταυτόχρονα και στο ελληνικό και στο τουρκικό ρεπερτόριο. Οι τραγουδιστές συγχρονίστηκαν και ερμήνευαν τα ίδια τραγούδια σε δύο γλώσσες ταυτόχρονα. Άρεσε πολύ στο διεθνές κοινό.
Την Κυριακή φορέσαμε «τα καλά μας». Ξεκινήσαμε νωρίς. Από την Προύσα, η Τρίγλια είναι κοντά. Οι ετοιμασίες στη Μητρόπολη είχαν ήδη γίνει. Στην είσοδο μπορούσες να ανάψεις ένα κεράκι και να φιλήσεις το εικόνισμα. Την άρτια οργάνωση επέβλεπε ο μητροπολίτης Προύσης Ιωακείμ, ενώ στην τελετή που έγινε με κάθε λαμπρότητα, πρωτοστατούσε ο μητροπολίτης Συλυβρίας, Μάξιμος. Υπήρχαν κι άλλοι ιερείς που συμμετείχαν, ανάμεσα στους οποίος και  ο πατέρας Δημήτριος από τη Ραφήνα. Η εκκλησία ήταν γεμάτη. Οι δήμαρχοι από τη Ραφήνα και τη Νέα Προποντίδα καθώς και τα συμβούλια των δυο συλλόγων Τριγλιανών ήσαν παρόντα. Απόγονοι επιφανών Τριγλιανών είχαν τιμητικές θέσεις στην τελετή. Υπήρχαν επίσης ιερείς και καθώς και μικρασιατικοί σύλλογοι από διάφορα μέρη της Ελλάδος. Την τελετή παρακολούθησαν με ευλάβεια όλοι οι παραβρισκόμενοι ,ανάμεσα στους οποίους πολυάριθμοι ορθόδοξοι χριστιανοί από την μητρόπολη Προύσας, όπως Ουκρανοί ή άλλης καταγωγής.
Με το τέλος της ακολουθίας, η πομπή κατευθύνθηκε από τον κεντρικό δρόμο (τον ντερέ) ψάλλοντας σε όλη τη διαδρομή προς το λιμάνι. Πλήθος πιστών ακολουθούσε.  Το έντονο κρύο δεν εμπόδισε τους τολμηρούς κολυμβητές (έξι άνδρες και μια γυναίκα) που περίμεναν στο πλοιάριο. Ο ιερέας πέταξε μακρυά το σταυρό, που ήταν δεμένος με μια κόκκινη κορδέλα. Ο πρώτος κολυμβητής που τον έπιασε αφού τον ασπάσθηκε, τον έδωσε και στους άλλους. Τα ύδατα αγιάσθηκαν. Ευλογία.
Η συνέχεια εκτυλίχθηκε στο εσωτερικό του μεγαλοπρεπούς σχολείου που έκτισε ο Αγ. Χρυσόστομος.  Το εσωτερικό του σχολείου είναι όμορφα ανακατασκευασμένο και αποτελεί κόσμημα αρχιτεκτονικής για την περιοχή. Εκεί τελούνται πολλές εκδηλώσεις. Σήμερα ήταν η σειρά του Συλλόγου Απανταχού Τριγλιανών και του Δήμου Νέας Προποντίδας να κόψουν τη βασιλόπιττα. Μίλησε ο μητροπολίτης Προύσης, δήμαρχοι, εκπρόσωποι των Συλλόγων και οι ιερείς ευλόγησαν και έκοψαν τις δύο βασιλόπιτες. Ευλογία και καλοτυχία στους τυχερούς που βρήκαν το «φλουρί». Ακολούθησαν παραδοσιακοί χοροί από το Σύλλογο Μικρασιατών Καβάλας και μετά από όλο τον κόσμο.
Το ταξίδι αυτό, οργάνωσε ο Σϋλλογος Τριγλιανών Ραφήνας με πρόεδρο τον ακούραστο Γιώργο Κική που έδινε τον τόνο σ΄όλο το ταξλιδι αλλά και τα άλλα μέλη του ΔΣ που συμμετείχαν. Καλεσμένοι στο ταξίδι, ήταν όλοι οι Τριγλιανοί. Ιδιαίτερη τιμή για εμάς ήταν η ουσιαστική παρουσία στο ταξίδι του Φίλιππου Καβουνίδη και της συζύγου του Καλλιόπης. Η οικογένεια του Φίλιππου Καβουνίδη που με τα πλοία του έσωσε όλους τους Τριγλιανούς στα τραγικά γεγονότα του 1922 στην Μικρά Ασία δεν λησμονείται. Η οικογένειά του και οι απόγονοί του τιμώνται ως σωτήρες. Η σημερινή παρουσία τους στις εκδηλώσεις στην Τρίγλια, τιμά τις θυσίες του προγόνου, Φίλιππου Καβουνίδη και επιβεβαιώνει τους δεσμούς και τη αγάπη της οικογένειας προς τους συμπατριώτες τους Τριγλιανούς.
Σημαντικές παρουσίες στο ταξίδι προς την αλησμόνητη Τρίγλια, αποτέλεσαν δύο ακόμη προσωπικότητες. Η δήμαρχος Ραφήνας Πικερμίου κα Τσεβά με μέλη του δημοτικού συμβουλίου και η εκπρόσωπος της οικογένειας Σάπαρη, κα Μιράντα Σάπαρη. Σημειώνεται πως ο Τριγλιανός εφοπλιστής και επιχειρηματίας Ιωάννης Σάππαρης βοήθησε πολλές φορές τους συμπατριώτες του, φέροντας το κύριο οικονομικό φορτίο της  ανέγερσης του μεγαλοπρεπούς σχολείου αλλά και στην ανασυγκρότηση της Τρίγλιας μετά τις καταστροφές και τις απώλειες του πρώτου διωγμού (1915-1918). Ο Ιωάννης Σάπαρης τιμάται δικαίως ως μέγας ευεργέτης των Τριγλιανών.
Τέλος, κάθε συνταξιδιώτης, είτε Τριγλιανής καταγωγής, είτε όχι, προσέγγισε το ταξίδι με την απαραίτητη ωριμότητα κυρίως στον πολιτισμό, στην ιστορία της Τρίγλιας αλλά και στην ευαισθησία των απογόνων Τριγλιανών για τον τόπο και την κληρονομιά τους. Αυτό δεν στάθηκε εμπόδιο, παράλληλα να υπάρχουν στιγμές διασκέδασης και κεφιού, στο ταξίδι που το έκαμαν μια αξέχαστη εμπειρία.
Ας μας έχει ο Θεός γερούς να ξαναταξιδέψουμε στον τόπο των προγόνων μας που ακόμη έχει πολλά να μας φανερώσει...


Β. Σακελλαρίδης
27/1/2026