Τριγλιανοί Ιεράρχες

[Ηρακλής Ψάλτης]

ΤΡΙΓΛΙΑΝΟΙ  ΙΕΡΑΡΧΕΣ

Η περιοχή της Τριγλίας στην Προποντίδα ξεκίνησε στα νεότερα χρόνια να κατοικείται ως  μοναστική πολιτεία. Η παρουσία των Μονών και των μοναχών δεν άφησαν ανεπηρέαστους τους κατοίκους του οικισμού, της Τριγλίας, που σχηματίστηκε κοντά στα μοναστήρια και κάποιοι από αυτούς επέλεξαν την μοναστική ζωή. Έφτασαν μάλιστα να καταλάβουν υψηλά εκκλησιαστικά αξιώματα και κάποιοι να αναδειχθούν σε ιεράρχες.
Τέσσερεις ήταν αυτοί που ξεχώρισαν: ο Σμύρνης Χρυσόστομος, ο Χρυσόστομος Τσίτερ, ο Διόδωρος Σισανίου και Σιατίστης και ο Ιωαννίκιος Γιαζιτζόγλου. Τα βιογραφικά που θα ακολουθήσουν -του Χρυσοστόμου Σμύρνης έχει  ήδη δημοσιευθεί- αποτελούν τον ελάχιστο φόρο τιμής  στη μνήμη τους.



Βιογραφικό Χρυσοστόμου Τσίτερ (1903 – 1995)

     Ο κατά κόσμον Ηρακλής Τσίτερ γεννήθηκε το έτος 1903 στην Τρίγλια της Προποντίδας (Μ. Ασία) και  υπήρξε φωτισμένος Ιεράρχης• η μητέρα του Εριφύλη Τσίτερ, το γένος Ν. Καλαφάτη, ήταν αδελφή του Χρυσοστόμου Σμύρνης.
Ολοκληρώνοντας τις εγκύκλιες σπουδές του στη γενέτειρά του, συνέχισε στα Ευγενίδεια Εκπαιδευτήρια της Προύσας, στη Μεγάλη του Γένους Σχολή της Κωνσταντινούπολης, στην Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης, στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης και τέλος στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Στην Αυστρία, στη συνέχεια, έγινε διδάκτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Βιέννης και διετέλεσε  λέκτορας της νεοελληνικής γλώσσας (1939-58) στο ίδιο Πανεπιστήμιο.
Μετά την αποφοίτησή του από τη Θεολογική Σχολή Αθηνών τὸ 1924 διήλθε το ιερατικὸ του στάδιο και εκλέχτηκε το 1955 Τιτουλάριος Επίσκοπος Θερμών καὶ διακόνησε ως Βοηθός Επίσκοπος του Αρχιεπισκόπου Θυατείρων καὶ Μεγάλης Βρετανίας με έδρα τη Βιέννη. Τη χειροτονία τέλεσε ο ο Αρχιεπίσκοπος  Θυατείρων καὶ Μεγάλης Βρετανίας Αθηναγόρας, συμπαραστατούμενος από τους Μητροπολίτες Φιλίππων Χρυσόστομο, Αττικής και Μεγαρίδος Ιάκωβο  και τους Επισκόπους Ρηγίου Μελέτιο και Μελίτης Ιάκωβο.
            Από την ίδρυση της νεοσύστατης Ιεράς Μητρόπολης Αυστρίας εκλέχτηκε Μητροπολίτης, ενώ διετέλεσε για ένα έτος και Πατριαρχικὸς Επίτροπος στη Μητρόπολη της Γερμανίας κατά την περίοδο της χηρείας αυτής,  από τον Ιούνιο του 1968 μέχρι και το Νοέμβριο του 1969. Από της θέσεως του Μητροπολίτη Αυστρίας παραιτήθηκε για λόγους υγείας υπέρ του μακαριστού Μητροπολίτη Μιχαὴλ το  1991.
 Ήταν πολύγλωσσος, μιλούσε άπταιστα  αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά. Είχε εκπροσωπήσει το Οικουμενικό Πατριαρχείο σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και στο Βατικανό και πήρε μέρος σε πολλά διεθνή εκκλησιαστικά συνέδρια.
Επί των ημερών του η Επισκοπή του γινόταν - σύμφωνα με τους πιστούς, τους επισκέπτες και τους φοιτητές- προξενείο, γραφείο τουριστικό, κέντρο διερχομένων, προθάλαμος κλινικής, αλλά και ηγεσία πνευματική και παρατηρητήριο απ΄ όπου ο «παπάς»  εποπτεύει,  κατευθύνει  και διακονεί το ποίμνιο. Η διατήρηση και ενίσχυση του ελληνικού στοιχείου ήταν ο προσανατολισμός προς τον οποίο σταθερά πορευόταν αθόρυβα και ταπεινά. Εκοιμήθη στη Βιέννη στις 2 Απριλίου 1995.
           Κατὰ τη διάρκεια της αρχιερατείας του ο Τριγλιανός Ιεράρχης διατήρησε άριστες σχέσεις με κρατικοὺς και εκκλησιαστικούς φορείς, ενώ  μαζί με τον Καρδινάλιο Franz König έθεσαν τα θεμέλια για την θρησκευτική ανεκτικότητα στην Αυστρία. Ανάμεσα στην πλούσια πνευματική του παραγωγή, τυγχάνει αξιομνημόνευτη η προσεγμένη διάσωση καὶ τρίτομη έκδοση, με δαπάνες του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τράπεζας (ΜΙΕΤ), του Αρχείου του Εθνομάρτυρα Μητροπολίτη Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης.
       Επίσης, το 1934 ως διάκονος και καθηγητής Μέσης Σχολής Πειραιώς   εξέδωσε βιβλίο με τίτλο «Τρεις Μεγάλοι Διδάσκαλοι του Γένους: Αναστάσιος Γόρδιος, Χρύσανθος Αιτωλός, Φραγκίσκος Κόκκος». Από το 1966  είχε εκδώσει το περιοδικό «Στάχυς» της Ιεράς Μητροπόλεως της Αυστρίας.
      Είχε τιμηθεί για το αρχιερατικό του έργο του μεταξύ των άλλων και με τα παράσημα:
του Ανώτατου Ταξιάρχη του Φοίνικα,
του Ανώτατου Ταξιάρχη  της Αξίας της Αυστριακής Δημοκρατίας  και
του Ανώτερου Ταξιάρχη των Σταυροφόρων του Παναγίου Τάφου.
        Η Μητρόπολη Αυστρίας οφείλει πολλά σε εκείνον, αφού πέτυχε την αναγνώριση της Ιεράς Μητρόπολης Αυστρίας ως νομικού προσώπου Δημοσίου Δικαίου, ενώ σε εκείνον οφείλεται  -κατὰ μεγάλο μέρος- και η παρουσία της Ορθοδόξου Ἐκκλησίας στη σύγχρονη Αυστρία.
        Στη μνήμη του  ο Σύλλογος Απανταχού Τριγλιανών αντί για στεφάνι διέθεσε 50.000 δραχμές για την ανέγερση  του Πολιτιστικού Κέντρου - Λαογραφικού Μουσείου Ν. Τρίγλιας, για να μείνει ανεξίτηλη η μνήμη του και ο ξεριζωμός που υπέστη ο νεότερος ελληνισμός.

ΥΓ. Θέλω να ευχαριστήσω από καρδιάς τους Τριγλιανούς συμπατριώτες μου Βασίλη Σακελλαρίδη και Στάθη Δημητρακό για το πολύτιμο υλικό που μου προσέφεραν για τη συγγραφή αυτού του κειμένου.