Μια φωτογραφία, μια ιστορία: Οι δυο Παντοβασίλισσες

[Ευγενία Μυτιληναίου]

Η Παλιά Παντοβασίλισσα- Ραφήνα (1929)
Από το βιβλίο του Θανάση Πιστικίδη:
«Ριζώματα, Βιώματα, Παθήματα», Αληθινές Ιστορίες, Ραφήνα, 1985.
(σελίδες 83 & 85)

Το 1929, στο οικόπεδο που είναι σήμερα το κτίριο του ΟΤΕ, ήταν μια μεγάλη παράγκα, που ήταν το σπίτι του Μιλτιάδη Κανονίδη, συγγενούς του αρχιτέκτονα του συνοικισμού Μιχαηλίδη. Ο Μιλτιάδης Κανονίδης, με το τέλειωμα του συνοικισμού, πήρε και αυτός ένα σπίτι, ξήλωσε την παράγκα και το οικόπεδο βρέθηκε ελεύθερο. Στη θέση αυτή σκέφτηκαν να κτίσουν την εκκλησία του χωριού και «αμ' έπος, αμ έργον», επιτροπή, έρανοι, προσωπική εργασία.
Με επιτροπή τον Θεολόγο Λύρατζη, τον Φώτη Λογοθέτη, τον Δημήτρη Μπούζγα, τον Αντώνη Παλπατζή και άλλους, ξεκίνησαν και ενώ ακόμα οι δικοί τους οίκοι ήσαν στο κακό τους χάλι, οι καλοί εκείνοι Χριστιανοί ξεκίνησαν να χτίσουν τον Οίκο του Θεού και τον έχτισαν και μάλιστα σε χρόνο μηδέν, μέσα σε λίγους μήνες.
Η οικοδομή χτίστηκε με την παλιά αρχιτεκτονική, ντολμαλίκια και τσατμάδες. Για τα ντολμαλίκια και τα χοντρά ξύλα της στέγης κόπηκαν από το δάσος τα πιο ίσια πεύκα και, ανάμεσα τους μπήκαν τούβλα. Δούλευε όλο το χωριό σαν μελίσσι. Και γυναίκες ακόμη κουβαλούσαν λάσπη. Κατασκευαστές οι Τριγλιανοί μαστόροι ο Χρήστος ο Θεωνάς (Βερεσιάς), ο Αναστάσης ο Ψαθάς, ο Προκόπης ο Λογοθέτης και άλλοι.
Για τη στέγη χρησιμοποιήθηκαν ξύλα από τα καλούπια της κατασκευής του συνοικισμού. Ο έρανος έδωσε τα χρήματα για την αγορά ασβέστη, τούβλων και κεραμιδιών και για να πληρωθούν μερικά μαστορικά μεροκάματα.
Εργατικό μεροκάματο δεν πληρώθηκε ούτε ένα! 'Όλα ήταν εθελοντικά, και έτσι, σε επτά ή οκτώ μήνες, η εκκλησία, σοβατισμένη και κάτασπρη, άρχισε να λειτουργεί.

Η συνύπαρξη των δύο εκκλησιών της Παντοβασίλισσας στη Ραφήνα. Της παλιάς που κτίστηκε το1929 και της καινούργιας που κτίστηκε στο διάστημα 1945-1950.
(Φωτογραφείο: Αθαν. Πρέντζα, Ραφήνα)

Το εκκλησάκι του Αγίου Φανουρίου κολλητά στον ΟΤΕ και όπως βρίσκεται σήμερα, είναι η Αγία Τράπεζα της πρώτης εκείνης εκκλησίας, που κατεδαφίστηκε κι αυτή με τη σειρά της και μετά το χτίσιμο της σημερινής μεγάλης εκκλησίας, αφού εξυπηρέτησε τον τόπο τριάντα, περίπου, χρόνια. Η αρχική πρόχειρη κατασκευή της δεν της επέτρεπε μεγαλύτερο χρόνο ζωής.
Επίσης για ένα σχετικό σχόλιο και φωτογραφία του Αγ. Φανουρίου, δείτε:
Στάθης Δημητρακός, Αγ. Φανούριος (Αύγουστος 2012): http://www.triglianoi.gr/index.php?topic=740.msg1015#msg1015