Το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας στη ροή του χρόνου, του μύθου και της ιστορίας

[Αντώνης Λαζαρής]

Το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας στη ροή του χρόνου, του μύθου και της ιστορίας

Μέσα από μια παλιά φωτογραφία από το αρχείο του Στάθη του Δημητρακού επιστρέφουμε νοερά κάπου στα μέσα της δεκαετίας του ΄50.

Οι εκβολές του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας, ή αλλιώς "Η Λίμνη", όπως την αποκαλούσαν οι παλιοί Ραφηνιώτες.

Η Λίμνη, οι καλαμιές στο βάθος, η περιοχή με τα Αλώνια, το ξενοδοχείο "ΑΚΤΗ", η παλιά ταβέρνα "ΑΥΡΑ", το λιμάνι με τα παραλαβητήρια.

Το Μεγάλο Ρέμα αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας και του πολιτισμού της Ραφήνας.

Εδώ κοντά στις εκβολές του Ρέματος πρωτόεστησαν τις σκηνές  τους οι πρόσφυγες από την Τρίγλια της Βιθυνίας το 1923.

Εδώ κοντά, στο εκκλησάκι της Παναγίτσας της Φανερωμένης, λειτούργησε το πρώτο Δημοτικό Σχολείο της Ραφήνας. Οι μαθητές κάθε πρωΐ περνούσαν μέσα από τα νερά του Ρέματος για να πάνε στο σχολείο και να γυρίσουν από αυτό.

Εδώ έρχονταν οι γυναίκες και έπλεναν τα ρούχα τους, εδώ έλουζαν τα παιδιά τους.

Εδώ έρχονταν να ψαρέψουν χέλια, τα οποία κάποτε αφθονούσαν κάποτε στα νερά του Μεγάλου Ρέματος.

Εδλω κάποτε ο τόπος ήταν γεμάτος καλαμιές που τις χρησιμοποιούσαν ποικιλοτρόπως οι παλιοί Ραφηνιώτες.

Εδώ κοντά αλώνιζαν τα παλιά χρόνια στα Αλώνια που υπήρχαν στην περιοχή που ξεκινούσε από το χώρο που βρίσκεται σήμερα το γνωστό γερμανικό κατάστημα και έφθανε μέχρι τη Λίμνη.

Εδώ κοντά στις εκβολές υπήρχε το Εξοχικό Κέντρο "ΑΜΜΟΥΔΙΑ - ΣΤΟΥ ΜΟΝΤΕ ΚΑΡΛΟ" του κ. Δημοσθένη Καλεμκερή, όπου συναντιόντουσαν οι παλιοί κάτοικοι αγναντεύοντας τη θάλασσα.

Εδώ κοντά έφτιαξαν το πρώτο τους γήπεδο για την Αθλητική Ένωση Τριγλίας Ραφήνας.

Εδώ κοντά διάλεξαν τον τόπο για την τελευταία κατοικία των ανθρώπων αυτής της πόλης.

Από τις δυο μεριές του Ρέματος βρίσκονται τα περισσότερα από τα σχολεία της πόλης (δύο Δημοτικά, δύο Νηπιαγωγεία, ένα Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης, το Γυμνάσιο  και το Λύκειο της Ραφήνας.

Στις εκβολές του δημιουργήθηκε το Πάρκο Καραμανλή, αγαπημένος τόπος συνάντησης των παιδιών.     

Αυτός ο τόπος σήμερα κινδυνεύει

Και κινδυνεύει σε όλο του το μήκος, από την Πεντέλη μέχρι τις εκβολές του, από τις αμφιλεγόμενες διαχειριστικές πρακτικές των αρμοδίων.
Σοβαρά προβλήματα προκύπτουν από τις μπουλντόζες που "καθαρίζουν" την κοίτη αποψιλώνοντας τη βλάστηση, αλλά και από τους κατοίκους που απορρίπτουν παράνομα αστικά λύματα σε αρκετά σημεία του Ρέματος.

Το μέλλον του Μεγάλου Ρέματος φαίνεται ότι βρίσκεται σε κίνδυνο.

Τα ρέματα της Αττικής έχουν πληρώσει πολύ ακριβά το τίμημα της "Ανάπτυξης" του Λεκανοπεδίου.

Ας προσπαθήσουμε όσοι θέλουν και μπορούν να αποτρέψουμε ένα ακόμα μεγάλο περιβαλλοντικό "έγκλημα" που ετοιμάζεται σε αυτήν την περιοχή της Βορεια- Ανατολικής Αττικής.

Η πιο μεγάλη ώρα είναι τώρα .....

[Αντώνης Λαζαρής]

Νοέμβριος 2014
Το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας στέλνει ένα πολύ δυνατό S.O.S. σε όσους μπορούν και θέλουν να το ακούσουν.
Το 2015 θα είναι μια πολύ δύσκολη χρονιά για το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας και τις εκβολές του.

Το Ρέμα της Αγωνίας φωνάζει δυνατά:
Η παραλία της Ραφήνας και οι εκβολές του Μεγάλου Ρέματος φαίνεται πως βγαίνουν και πάλι στο σφυρί.




Το σχέδιο που παρατίθεται παρακάτω είναι το προγραμματικό σχέδιο του λιμανιού της Ραφήνας, όπως κατατέθηκε το 1977.
Το προγραμματικό σχέδιο του λιμανιού, όπως παρατίθεται παρακάτω, δημοσιεύτηκε στο φύλλο Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου 1977 της εφημερίδας της Ραφήνας "Μελτέμι Αλλαγής".
Η έκδοση της εφημερίδας αυτής κράτησε από το 1977 έως το 1986.
Ψυχή της προσπάθειας αυτής ήταν ο Στάθης ο Δημητρακός.

Εδώ, λοιπόν, βλέπουμε το προγραμματικό σχέδιο του λιμανιού εν έτη 1977 που προέβλεπε την κατασκευή Μαρίνας στις εκβολές του Μεγάλου Ρέματος, μαγαζιών στην παραλία της Ραφήνας, καθώς και ενός μεγάλου λιμενοβραχίονα που θα ξεκινούσε από τον Κάβο (θέση Πανόραμα) και θα έκλεινε το λιμάνι.

Το σχέδιο αυτό είχε επιμεληθεί ο καθηγητής Λιμενικών Έργων του Ε.Μ.Π. κ. Πίππας.
Το σχέδιο, φυσικά, δεν εφαρμόστηκε ποτέ, μιας και δεν λάμβανε υπόψη την ύπαρξη του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας.
Με πρωτοβουλίες των κατοίκων στα τέλη της δεκαετίας του '70, καθώς και στη δεκαετία του '80, το Σχέδιο τελικά δεν εφαρμόστηκε.

Το λιμάνι κατασκευάστηκε με αλλαγή των σχεδίων αυτών.
Οι παραλίες κάτω από τον Άγιο Νικόλαο "θυσιάστηκαν" για το Νέο Λιμάνι.
Στην πραγματικότητα σωστό λιμάνι δεν κατασκευάστηκε ποτέ.
Και, φυσικά, μια πανέμορφη περιοχή έπεσε βορά των αναπτυξιακών σχεδίων εκείνης εποχής.

Είναι προφανές ότι αν κατασκευαζόταν ο μεγάλος λιμενοβραχίονας από τον Κάβο (στα δεξιά του σχεδίου), πολύ γρήγορα το λιμάνι θα μπαζωνόταν από τις φερτές ύλες που αποθέτει το Ρέμα στις εκβολές του.

Και ερχόμαστε στο σήμερα.
Το φάντασμα της Μαρίνας ξαναχτυπά.
Η ανάπτυξη δεν μπορεί να περιμένει άλλο.
Ζητά επισταμένα την παραλία και τις εκβολές του Ρέματος.
Το αμφιλεγόμενο σχέδιο του καθηγητή κ. Πίππα επανέρχεται σαν εφιάλτης.
Ραφήνα, 2014.

Το λιμάνι της αγωνίας και το Ρέμα της αγωνίας κονταροχτυπιούνται ξανά.
Οι αποτυχημένες πρακτικές του παρελθόντος επιστρέφουν δριμύτερες.
Η Μνήμη τιμωρεί.
Το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας δεν ξεπουλιέται για μερικά αργύρια.

[Ευγενία Μυτιληναίου]

Μήπως οι υπεύθυνοι του σχεδιασμού της μαρίνας, πρέπει να έρθουν μια βολτίτσα στη Ραφήνα, μετά από μια βροχή, για να δούνε με τα μάτια τους τις ποσότητες των φερτών υλικών που μεταφέρει το Μεγάλο Ρέμα μετά από τις πυρκαγιές στη Πεντέλη;
Αν το πρόγραμμα είχε εγκαταλειφθει μια φορά το 1977 τώρα πρέπει να εγκαταλειφθεί δέκα.