16) Τα πραγματικά ιστορικά στοιχεία της Τρίγλιας και οι εσφαλμένες εκδόσεις τους

[Μάκης Αποστολάτος]

Η ιστορία της γενέτειρας των προγόνων μας είναι γνωστή στους περισσότερους απογόνους αλλά και στο ευρύτερο κοινό, αφενός από τον κλασικό παλαιό τρόπο με την έκδοση βιβλίων, περιοδικών εκδόσεων και σχετικών εργασιών, αφετέρου από τους νεώτερους τρόπους επικοινωνίας που προσφέρει η σύγχρονη τεχνολογία, όπως το forum των Τριγλιανών (www.triglianoi.gr ), τα blogs και οι ιστοσελίδες και το ίντερνετ γενικότερα.

Παρατηρείται, όμως, μια διαφοροποίηση και ίσως παραποίηση της ιστορικής πραγματικότητας σε ορισμένους συγγραφείς, κυρίως μη Έλληνες, οι οποίοι δεν εξετάζουν την πιστότητα και ακρίβεια των πηγών τους και αναπαράγουν, διαχρονικά, ψευδή ιστορικά στοιχεία, όπως πχ τα ονόματα των Αγίων στους οποίους ήταν αφιερωμένες οι εκκλησίες της Τρίγλιας. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται έντονα τις τελευταίες δεκαετίες στις εργασίες των περισσότερων απόφοιτων σπουδαστών Πανεπιστημίων Τουρκικής και άλλης υπηκοότητας, οι οποίοι επιλέγουν τη Βυζαντινή ιστορία ως αντικείμενο της διπλωματικής τους εργασίας.

Κατά το διάστημα της έρευνας που προηγήθηκε της συγγραφής του βιβλίου μου «Οι Εκκλησίες της Τρίγλιας Βιθυνίας», διαπίστωσα ότι οι περισσότεροι ερευνητές-συγγραφείς αλλά και απλοί bloggers αναπαράγουν τα ψευδή στοιχεία που αφορούν στις Μονές, τις Εκκλησίες αλλά και τα ιστορικά κτίρια της Τρίγλιας, τις βρύσες, τις εκτάσεις, όπως το Νεκροταφείο, η μικρή εκκλησία και ο τοίχος του, και πολλά άλλα, τα οποία, πρέπει να επισημανθεί ότι, έχουν χαρακτηρισθεί ως μνημεία από το 1991, από την αρμόδια υπηρεσία του Τουρκικού Υπ. Πολιτισμού.

Για την αποκατάσταση της ιστορικής πραγματικότητας, αποφάσισα να προχωρήσω σε δύο πρώτες ενέργειες, οι οποίες στοχεύουν αφενός σε άμεσο αφετέρου σε έμμεσο και μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα.

Η πρώτη ενέργεια ήταν η διόρθωση των κειμένων που έχουν αναγραφεί στην παγκοσμίως γνωστή ιστοσελίδα Wikipedia σχετικά με τα ιστορικά στοιχεία της Τρίγλιας. ειδικά, στο λήμμα "Tirilye" της αγγλικής έκδοσης (https://en.wikipedia.org/wiki/Tirilye ). Στην κατεύθυνση αυτή, και αφού εγγράφηκα ως μέλος, διόρθωσα όχι μόνο τα κείμενα της κεντρικής ιστοσελίδας αλλά και των αυτοτελών σελίδων για κάθε επί μέρους μνημείο, εκτός από μερικούς τίτλους, όπως πχ τον "Dündar House", για την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου Άνω, για την οποία έχει επικρατήσει, εσφαλμένα, είτε αυτή η ονομασία είτε η ονομασία "Άγιος Ιωάννης". Η ενέργεια αυτή δεν σημαίνει ότι καλύπτει ολοκληρωτικά το θέμα και απαιτείται συνεχής παρακολούθηση, όχι μόνο της συγκεκριμένης ιστοσελίδας, αλλά και όλων των σχετικών.

Η δεύτερη ενέργεια είχε μακροπρόθεσμο στόχο και στην κατεύθυνση αυτή επιχείρησα την επικοινωνία με τον συγγραφέα πρόσφατης διπλωματικής εργασίας και τον επιβλέποντα καθηγητή του στο Πανεπιστήμιο της Προύσας (Bursa Uludağ Üniversitesi). Η εργασία είχε στόχο τις Βυζαντινές εκκλησίες των πόλεων και χωριών του Δήμου Μουδανιών και μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι δύο εκκλησίες της Τρίγλιας "Άγιος Γεώργιος Άνω", "Υπεραγία Θεοτόκος-Μητρόπολη", οι οποίες αναφέρονται ως "Άγιος Ιωάννης" και "Άγιος Βασίλειος" αντίστοιχα. Ο συγγραφέας ερεύνησε τα Οθωμανικά αρχεία και ανέδειξε σημαντικά και ενδιαφέροντα ιστορικά στοιχεία για τις δύο αυτές εκκλησίες, όπως πχ την άδεια που δόθηκε από τον Σουλτάνο το 1893 για την επανακατασκευή της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου Άνω, αλλά και τις υπόλοιπες που περιλαμβάνονται σ' αυτή την εργασία. Επίσης, αναφέρει όλες τις διαστάσεις και τη σωστή περιγραφή κάθε εκκλησίας, αλλά, δυστυχώς, δεν αναζήτησε τα ιστορικά στοιχεία που φυλάσσονται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ), πολλά από τα οποία ανέδειξα στο forum. με τις άγνωστες ιστορίες από τον Κώδικα Πρακτικών της Τρίγλιας. Προσπάθησα και πέτυχα να επικοινωνήσω με τον συγγραφέα και τον καθηγητή του Πανεπιστημίου, και, μετά από αλληλογραφία, έστειλα το κείμενο του βιβλίου μου, στο οποίο καταγράφονται οι πηγές για τις πραγματικές ονομασίες των εκκλησιών και, κυρίως, ο Κώδικας Πρακτικών. Το θετικό από αυτή την επικοινωνία είναι ότι ο καθηγητής αποδέχθηκε τα πραγματικά στοιχεία που αναφέρονται στο βιβλίο και ευελπιστώ ότι στις επόμενες εργασίες σπουδαστών του Πανεπιστημίου αυτά θα αναφέρονται.

[Βασίλης Σακελλαρίδης]

Ο κ. Μάκης Αποστολάτος, Τριγλιανός στην καταγωγή και συγγραφέας του βιβλίου "Οι εκκλησίες της Τρίγλιας Βιθυνίας", ανέλαβε την πρωτοβουλία να σταματήσει την παραποίηση της ιστορικής πραγματικότητας σε επιστημονικές εργασίες όσον αφορά τις ονομασίες εκκλησιών αλλά και άλλα θέματα που σχετίζονται με την Τρίγλια της Βιθυνίας. Το σημαντικό είναι οτι τεκμηριώνει την ιστορική αλήθεια μέσα από αδιαμφισβήτητες πηγές που τις αποδέχονται όλοι. Επενέβη με βελτιώσεις στο λήμμα Tirilye της δημοφιλούς εγκυκλοπαίδειας wikipedia στο ιντερνετ και επικοινωνεί με  τον επιβλέποντα καθηγητή ιστορίας του Πανεπιστημίου Προύσας.  Η προσφορά του αυτή που αφορά την αποκατάσταση της ιστορικής πραγματικότητας, είναι σημαντικότατη όχι μόνο για την ακαδημαϊκή κοινότητα αλλά και για την κοινότητα των απογόνων Τριγλιανών. Του αξίζει ένα μεγάλο ευχαριστώ εκ μέρους όλων των απογόνων Τριγλιανών και θερμά συγχαρητήρια!