ΝΟΣΤΑΛΓΙΕΣ ΤΗΣ ΠΑΛΙΑΣ ΤΡΙΓΛΙΑΣ

[Στάθης Δημητρακός]

ΝΟΣΤΑΛΓΙΕΣ  ΤΗΣ  ΠΑΛΙΑΣ  ΤΡΙΓΛΙΑΣ


Τρίγλια πατρίδα μου γλυκιά χαριτωμένη χώρα
για να σε βγάλω από το νου ποτέ δεν θάρθει η ώρα.

Σαν άστρο γλυκό και φωτεινό θα λάμπεις στην ματιά μου
παρηγοριά στη θλίψη μου κι ελπίδα στην καρδιά μου.

Τρεις  χρόνους ψιθυρίζουνε πως θα τ' αξιωθούμε
μα λέγαμε οι δυστυχείς πως δεν θα ΄ξοριστούμε.

Αλλ' ήρτε πια η ώρα μας κι εχάθη πια η ελπίδα
και χάσαμε οι δυστυχείς την ποθητή πατρίδα.

Στις Ιουλίου τέσσερις το κομιτάτο ήρτε
κι ευθύς η άδεια δόθηκε «όλοι σας να διαβείτε».

Και ο τελάλης φώναξε τα ρούχα να συνάξουν
στις εκκλησιές τα βάλανε για να τα προφυλάξουν

Θεέ μου εκείνοι οι πλούσιοι που είχανε παράδες
τρέξαν και συμφωνήσανε όλους τους αραμπάδες.

Αλλά οι καϋμένοι οι φτωχοί που δεν είχαν δεκάρα
ετρέχανε ωσάν τρελοί στους δρόμους με λαχτάρα.

Ωσάν φονιάδες μας βγάλανε μας βάλαν στα καΐκια
στα Μουδανιά μας βγάλανε, Θεέ τι ρεζιλίκια!

Στην Προύσα μας εφέρανε εννιά φορές μας γράφουν,
Θεέ μου παντοδύναμε μα τι σκοπό  για να'χουν;


Γκίγκογλου Τασούλα
«Τριγλιανά Νέα», Θεσσαλονίκη, 1/3/1976, αρ. φύλλου 3 .


■ «...Τρία χρόνια έμειναν πρόσφυγες οι Τριγλιανοί και οι πληθυσμοί των βόρειων παραλιών της Βιθυνίας στην Προύσα, στο Μπελετζίκ και στους άλλους τόπους της εκτόπισής τους. Σ' αυτά τα τρία χρόνια, τους λιγόστεψαν τρομερά οι στερήσεις, οι αρρώστιες και η κάθε είδους αναποδιά της ανθρώπινης ζωής. Εμείς τώρα, σήμερα, αυτή τη στιγμή, που τα μάτια βουρκώνουν και η πένα ξεστρατίζει, ας  θυμηθούμε, κάνοντας μια ανάπαυλα, δίνοντας ένα τόσο δα μικρό και αδύναμο τόνο παρηγοριάς στις βαριές αυτές στιγμές μας, ας θυμηθούμε, λέω, ένα τραγούδι, μια  <<Νοσταλγία της παλιάς Τρίγλιας >>, όπως το διατήρησε η παράδοση πάνω από μισόν αιώνα, από γονιό σε τέκνο και από παππού σε εγγονό».

Από το βιβλίο του Αναστάσιου Τάκα, Ο  Μονόλογος-Χρονικό, Εκδόσεις Φιλιππότη 1983.

■ Με την έκρηξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου (1914-1918), οι Τούρκοι με εισήγηση του Γερμανού στρατηγού Λίμαν φον Σάνδερς, αποφάσισαν να εκτοπίσουν τους Έλληνες των παραλίων της Δυτικής Μ.Ασίας. Οι Τριγλιανοί εκτοπίστηκαν στις αρχές Ιουλίου του 1915.  Στα τραγικά γεγονότα της εποχής εκείνης  αναφέρεται το τραγούδι. Δεν είναι δυνατόν να περιγράψει κανείς τα ανατριχιαστικά επεισόδια της εποχής εκείνης που πέρασαν  οι Τριγλιανοί στην εξορία, όπως και οι άλλοι κάτοικοι των παραλίων και των νησιών της Προποντίδας. Ανέμεναν όλοι την επιστροφή στα σπίτια τους. Τα Χριστούγεννα του 1916 πέρασαν με την αγωνιώδη αναμονή. Ήλθε και ο καινούργιος χρόνος, 1917. Στις 15 Ιουλίου 1917 πήραν τη πρώτη διαταγή ότι θα πάψουν οι εκτοπισμοί. Οι Τριγλιανοί στην Προύσα πληροφορήθηκαν πρώτοι την είδηση, αλλά η χαρά τους υπήρξε εφήμερη. Νέα τηλεγραφική διαταγή από την Κωνσταντινούπολη ανέβαλε την επάνοδό τους 
Στις 4 Νοεμβρίου 1918 ξαναγύρισαν οι Τριγλιανοί στην Τρίγλια «χίλιοι λιγότεροι ίσως και παραπάνω».

Πηγές:1. "Αντιλάλοι από τα Μουδανιά και τα γύρω", Έκδοση του Συνδέσμου Προσφύγων Μουδανιωτών, Θεσσαλονίκη 1931.
2."Τρίγλια του Κιανού Κόλπου Προποντίδος" , Απόστολος Τσίτερ, Θεσσαλονίκη 1979, Σύλλογος των Απανταχού Τριγλιανών.
   
Συλλογή τραγουδιών από την Τρίγλια της Προποντίδας
Στάθης Δημητρακός