MONH ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΠΟΛΙΝΗΣ – ΠΑΝΑΓΙΑ ΠΑΡΑΜΠΟΛΙΝΗ

[Στάθης Δημητρακός]

Μονή Αγίας Παραπολινής – Παναγία Παραμπολινή

Και αυτήν την Αγία την Παναγία την άκουγα σαν παιδί να την επικαλούνται  ηλικιωμένες Τριγλιανές «Αγία μου Παραμπολινή, Παναΐα μου Παραμπολινή».

Ο μεγάλος Τριγλιανός Φιλόλογος και ιστορικός συγγραφέας, Τρύφων Ε. Ευαγγελίδης, στο βιβλίο του «Βρύλλειον-Τρίγλεια» αφιερώνει ένα σημαντικότατο κεφάλαιο με τίτλο «Μοναί Τριγλείας».
Περιγράφει τις περίφημες Βυζαντινές μονές της Τρίγλιας της Προποντίδας και μεταξύ αυτών αναφέρει συνοπτικά: «Μονή Αγίας Παραπολινής». Γράφει στη σελίδα 41 του βιβλίου του:

«Και αύτη κείται εις απόστασιν δίωρον (σ.σ. με τα πόδια) της Τριγλείας πέραν της Μελισσόπετρας. Εσχηματίσθη η λέξις κατά το «Κατωπολιανής ή Εκατονταπυλιανής» Μονής της Πάρου άλλοτε, νυν δε ενοριακού ναού.
Στη σελίδα 133 αναφέρει μεταξύ άλων:
«Παρά ταύτην (σσ. την Μελισσόπετρα) και τας Καμάρας εκείτο η παλαιοτέρα Τρίγλεια, όπου και του «Έλληνα η πατουμιά,» περί ης εν τοις λαογραφικοίς είπομεν. Καλείται δε Παραπολιανή  ως παρά την πόλιν κειμένη».

Ο αείμνηστος Τριγλιανός Γιατρός Απόστολος Ηρ. Τσίτερ στο βιβλίο του «Τρίγλια του Κιανού Κόλπου της Προποντίδος» αναφέρει τα μοναστήρια της περιφέρειας της Τρίγλιας όσα έμειναν γνωστά με τα όνοματά τους ή τις τοποθεσίες που ήταν χτισμένα και ύστερα ερειπώθηκαν.
Αναφέρει το Μοναστήρι της Παναγίας της Παραπολινής. Γράφει:
«Της Παναγίας Μπαραμπολινής (παρά την πόλιν) μία και πλέον ώρα απόσταση, κοντά στην τοποθεσία Μελισσόπετρες.»

Η Τριγλιανή Γλωσσολόγος Ελένη Γ. Παπαδοπούλου στη μελέτη της «Τα τοπωνύμια της Τρίγλιας Βιθυνίας» γράφει το τοπωνύμιο «Αγία Παραμπολινή» και καταθέτει πληροφορία καταχωρημένη στο αρχείο ΚΜΣ (Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών):
«Αυτό ήταν άγριο μέρος [....] Είχε ένα ρέμα εκεί. Σ' αυτό το μέρος είχε αγίασμα και βουλιασμένα ντουβάρια, ίσως από εκκλησία, μές στο ρέμα ήταν, τρέχαν νερά από κάτω.
Αγία Μπαραμπολινή ήταν αγίασμα αυτό, κι από εκεί ονομάστηκε έτσι η τοποθεσία. Ψωράγιασμα ήταν και πήγαιναν και οι δικοί μας και οι Τούρκοι που είχαν ψώρα, περιχιόταν αγίασμα [.....]
Πανηγύριζε στις σαράντα μέρες του Πάσχα, πήγαινε αρκετός κόσμος από την Περιφέρεια. Αλλά και τις Πέμπτες του Πάσχα ως της Αναλήψεως πήγαιναν και έπαιρναν αγίασμα».

Η Ελένη Γ. Παπαδοπούλου σημειώνει: Το τοπωνύμιο αναφέρεται στη  Βιβλιογραφία, όπου σωστά μάλλον ετυμολογείται:
«Αγία παρά την πόλιν > Παραμπολινή p > b μετά από ένρινο συμπροφορά».

Επιμέλεια: Στάθης Δημητρακός

1.   Τρύφωνος Ε. Ευαγγελίδη « Βρύλλειον-Τρίγλεια»
Ιστορική και γεωγραφική μελέτη από του Ε' αιώνος π.Χ. μέχρι τα καθ' ημάς. Αθήναι 1934 (σελ. 41 και 133)
2.   Απόστολου Ηρ. Τσίτερ, Ιατρού «Τρίγλια του Κιανού Κόλπου της Προποντίδος», Σύλλογος Απανταχού Τριγλιανών. Θεσσαλονίκη 1979 (σελ. 15-16)
3.   Ελένη Γ. Παπαδοπούλου, Γλωσσολόγος «Τα τοπωνύμια της Τρίγλιας Βιθυνίας» Αθήναι 1996, Αγία Παραμπολινή.