Μια ιστορία της Κατοχής- Αφιέρωμα στην 12/10/1944

[Στάθης Δημητρακός]

12 Οκτωβρίου 1944- Απελευθέρωση της Ραφήνας

Μια ιστορία της Κατοχής

    Ο Θόδωρος ο Μικρόπουλος, Μικρασιάτης καραμανλίδικης  καταγωγής, μου είπε μια ιστορία της Κατοχής στη Ραφήνα, χρόνια πολλά μετά, στο καφενείο: «.. Στο εργοστάσιο, στο παγοποιείο, ο Μήτσος ο Στραβόλαιμος είχε κοντά του (πιθανόν να επιτηρούσαν την παραγωγή ρεύματος) μερικούς Αυστριακούς και Πολωνούς ντυμένους, όπως οι Γερμανοί στρατιώτες.  To εργοστάσιο παρήγαγε ρεύμα και είχαν μετατρέψει μία μηχανή σε μύλο για σιτάρια.
Εκεί έπιαναν κρυφά με το ραδιόφωνο το Λονδίνο. Πήγαιναν και μερικοί Ραφηνιώτες και άκουγαν BBC μεταξύ των οποίων εγώ, ο πατέρας σου, ο Παναγιώτης ο Πατάκας (Μανώλης) και ο Παναγιώτης ο Κόκκινος.
Το ραδιόφωνο ήταν στον παγοθάλαμο. Πηγαίναμε πιο συχνά στο ραδιόφωνο όταν άρχιζε την εκπομπή του BBC  στην Ελληνική με την φράση
« θάνατος στους Γερμανούς επιδρομείς».
Υπήρξε κάποια πληροφορία ή με τις κινήσεις ψυλλιάσθηκαν οι Γερμανοί ότι κάτι τρέχει στο εργοστάσιο.
Μπλόκος και πιάσιμο του ραδιοφώνου σήμαινε θάνατος.
Μία μέρα  κατεβήκανε οι Γερμανοί από το οχυρό στο χαράκωμα, μετά στο μονοπάτι του νεκροταφείου και μπλοκάρανε το εργοστάσιο και είμαστε μέσα.
Τράβηξε το καλώδιο ο Μήτσος, έκλεισε το γενικό. Κρυφτήκαμε πίσω από ντανιασμένα καλούπια, κρυφτήκαμε, τη γλιτώσαμε.
Την άλλη μέρα το ραδιόφωνο το πήραμε από εκεί στην πλάτη μέσα σε τσουβάλι και στο πήγαμε στο σπίτι του Παναγιώτη Κόκκινου. Η περιοχή ήταν μπλοκαρισμένη στο σπίτι του Δελημανώλη.
Το περάσαμε από το οικόπεδο του Αντώνη του Ντουβαρτζάκη (της Ελένης της Μαύρης ) στο σπίτι του Αναστάση, πατέρα του Παναγιώτη Κόκκινου».

    Αφιερώνεται στη μνήμη των αναφερόμενων.
      Στάθης Χρ.Δημητρακός

[Μάκης Αποστολάτος]

Ο εξάδελφός μου Νίκος Δελημανώλης, γιος του Σωτήρη και της Μαρίκας Δελημανώλη, το γένος Πολυνείκους Γεράκη, που ζει στο Μόντρεαλ του Καναδά, ενημερώθηκε για το συγκεκριμένο άρθρο του Στάθη Δημητρακού, επικοινώνησε με τον ίδιο και θέλει να συμπληρώσει αυτή την ιστορία με πρόσθετα στοιχεία:

«Σχετικά με την ανάρτηση του Στάθη, δεν την γνώριζα αυτή την ιστορία, αν και γνώριζα τα πρόσωπα που αναφέρεται ο Στάθης.

Εκείνο που ξέρω είναι ότι όταν ήρθαν οι Γερμανοί στην Ραφήνα, επίταξαν το σπίτι του πατέρα μου, για να κατοικήσει ο φρούραρχος, γιατί ήταν το ωραιότερο απ' όλα τα σπίτια μέσα στον συνοικισμό (Ελ. Βενιζέλου 24). O Σωτήρης, ανύπαντρος τότε, έμεινε στο διπλανό σπίτι του συνοικισμού, δηλαδή σ' αυτό που έκτισε ο θειος Μήτσος, ο αδελφός του, στο ίδιο οικόπεδο που πήραν τα δύο αδέλφια. Από την βεράντα οι Γερμανοί μπορούσαν να επιτηρούν ότι συμβαίνει στη γύρω περιοχή, αφού ήταν αρκετά υψηλά, σχετικά με το υπόλοιπο χωριό. Όταν λοιπόν μιλάει ο Στάθης για «του Δελημανώλη», εννοεί το οικόπεδο που είχαν κτίσει σπίτια τα δύο αδέλφια Δελημανώλη, από τα οποία εκείνο του πατέρα μου, φυλασσόταν από στρατιώτες αφού είχε επιταχθεί για να μένει ο φρούραρχος. Έτσι το ραδιόφωνο δεν μπορούσε να μείνει «στου Δελημανώλη» και το πήγαν στου Κόκκινου. Εκείνη την εποχή ο πατέρας μου είχε την ταβέρνα στην πλατεία του χωριού και οι πελάτες του ήταν ΚΥΡΙΩΣ Γερμανοί, αφού οι Έλληνες ζούσαν με ψίχουλα και σπάνια θα μπορούσαν να φάνε σε ταβέρνα. Μόνο για κάποιο ποτηράκι με μικρό μεζέ θα πήγαιναν. Όταν έφυγαν οι Γερμανοί,  ξαναγύρισε ο πατέρας μου πίσω στο σπίτι του, με τη μητέρα μου που είχε παντρευτεί και μ' εμένα που είχα γεννηθεί, εν τω μεταξύ».