20) Πρακτικό Χρυσοστόμου (1.9.1913) κατά τα εγκαίνια του νέου Σχολείου

[Μάκης Αποστολάτος]

Μελετώντας τον Κώδικα Πρακτικών της Τρίγλιας (427) που διασώθηκε το 1922 και φυλάσσεται στα ΓΑΚ, βρήκα καταχωρημένα στις σελίδες 182 και 183 δύο δυσανάγνωστα κείμενα, γραμμένα, προφανώς, από τον γραμματέα της Εφοροδημογεροντίας, και συγκεκριμένα 1) την από 1.11.1909 επιστολή του Χρυσόστομου, Μητροπολίτη Δράμας τότε, προς τους "εν τω εξωτερικώ και ιδία εις τους εν Αμερική συμπολίτας" ζητώντας τη βοήθειά τους για την ανέγερση του νέου Σχολείου, και 2) το αντίγραφο από το πρωτότυπο πρακτικό που είχε γράψει ιδιοχείρως ο Χρυσόστομος, Μητροπολίτης Σμύρνης, στο βιβλίο (Κώδικα) των Εσόδων-Εξόδων των Εκπαιδευτηρίων, με ημερομηνία 1.9.1913.

Σημειώνεται ότι ο Χρυσόστομος επισκέφθηκε την Τρίγλια την περίοδο εκείνη για να εγκαινιάσει το νέο Σχολείο, με την ευκαιρία της έναρξης της νέας σχολικής χρονιάς 1913-1914. Στις σελίδες 71-76 του Κώδικα Εσόδων-Εξόδων είχαν καταχωρηθεί όλα τα έσοδα και οι δαπάνες για την ανέγερση του νέου Σχολείου και στη σελίδα 71 έγραψε το κείμενο (πρακτικό) που ακολουθεί. Στο τέλος του κειμένου έχουν γραφτεί δύο σειρές με το γραφικό χαρακτήρα του Χρυσόστομου, οι οποίες όμως δεν είναι ολοκληρωμένες επειδή λείπει ένα τμήμα της σελίδας 183. Το διασωθέν τμήμα της πρώτης σειράς αναφέρει ότι: "Τα ανωτέρω δύο έγγραφα ...", εννοώντας το αντίγραφο της από 1.11.1909 επιστολής (σελ. 182) και το αντίγραφο του πρακτικού (σελ. 183).

Δεδομένου ότι στη σελίδα 181 έχει καταχωρηθεί ένα πρακτικό της Εφοροδημογεροντίας για συμβιβασμό Τριγλιανών της 7.9.1913 και στη σελίδα 184 το πρακτικό της πρόσληψης διδακτικού προσωπικού του νέου Σχολείου, για την περίοδο 1913-1914, εύκολα προκύπτει το συμπέρασμα ότι, η μεταφορά στον Κώδικα Πρακτικών των αντιγράφων των δύο αυτών σημαντικών εγγράφων οφείλεται σε πρωτοβουλία του Χρυσόστομου και έτσι, εκτός από την επιστολή, διασώθηκε το σημαντικό κείμενο του Χρυσόστομου, στο οποίο περιγράφεται με λίγα λόγια το σπουδαίο έργο των Χριστιαών Τριγλιανών αλλά και η συνολική δαπάνη για την ανέγερση του νέου Σχολείου, που εξακολουθεί, μετά από 108 χρόνια (1912-2020), να αποτελεί το εμβληματικό σημείο αναφοράς της σημερινής Τρίγλιας.

Αντίγραφο πρακτικών του Μητροπολίτου Σμύρνης του γραφέντος και ιδιοχείρως καταχωρηθέντος εν τω Κώδικι των εσόδων και εξόδων της κοινότητος Τριγλίας εν σελίδι υπ' αριθ.71
+ ο Σμύρνης Χρυσόστομος αποφαίνεται

Παραμενόμενοι εκτάκτως εις την προσφιλή γενέτειραν ημών χώραν προς εκτέλεσιν των εγκαινίων των χάριτι και βοηθεία του Θεού αποπερατωθέντων μεγαλοπρεπών νέων σχολικών κτιρίων, ης την εκ βάθρων ανοικοδόμησιν ημείς έσχομεν την πρωτοβουλίαν να επιχειρήσωμεν, έχοντες παρά το πλευρόν ημών συνεργόν, βοηθόν και συναντιλήπτορα όλον τον φιλόμουσον και φιλόκαλον και φιλογενή της πατρίδος ημών Τριγλίας λαόν. Πρώτιστον ημών έργον εθεωρήσαμεν να διατάξωμεν την εξέλεγξιν και κατάστρωσιν των λ/σμών (σ.σ. λογαριασμών) των διαφόρων διαχειρίσεων από της πρώτης στιγμής ότε ετέθη ο θεμέλιος λίθος, μέχρι της σήμερον. Ημείς ο ίδιος προέβημεν εις το ουχί τόσον εύκολον τούτο έργον ίνα ιδίοις όμμασι αντιληφθώμεν το πιστόν και ευσυνείδητον της γενομένης διαχειρίσεως και διαπιστώσαμεν ότι εκτός ασημάντων άλλως περί την καταγραφήν κονδυλίων τινών εν τοις λ/σμοίς (σ.σ λογαριασμοίς) αταξιών αίτινες και κατάδηλοι εγένοντο, διωρθώθησαν, αι διάφοροι διαχειρίσεις εγένοντο εν πάση ευσυνειδησία και χρηστότητι. Διετάξαμεν και εγένετο ο από της 71-76 σελίδος του παρόντος κώδικος περιλαμβανόμενος ισολογισμός εν τω οποίω καταφαίνεται όλαι αι πράξεις και όλαι αι διάφοροι δαπάναι. Εν τω πρώτω μέρει φέρονταο ονομαστί μετά του αντιστοίχου ποσού εκάστου πολίτου ο κατάλογος των συνδραμούντων δια το μέγα και μεγάλην τιμήν περιπουούν εις την πατρίδαν μας τούτο έργον, και εν τω τέλει κατεγράψαμεν και όσα κατά την ενταύθα διαμονήν ημών προς συμπλήρωσιν των υπολειφθησών μικρών ελλείψεων ή προς εξόφλησιν παλαιών μικρών χρεών εδαπανήθησαν, ούτως ώστε το όλον κτίριον έχον την πρόσοψιν τετραορόφου οικοδομήματος καλύπτον επιφάνειαν χιλίων και πλέον τετραγωνικών μέτρων αφαιρουμένου του δαπανηθέντος χρήματος δια την εξαγοράν των οικοπέδων και άλλων τινών ιδιαιτέρων δαπανών, εστοίχισεν το όλον τρεις χιλιάδας αριθμ. (3000) ενώ δια διπλασίου και τριπλασίου ποσού μόλις ήτο δυνατόον να έλθη εις φως έργον τόσον κολοσιαίον. Τούτο όλον χρεωστείται εις την προθυμίαν και τον ζήλον των κατοίκων, οίτινες μετ' ενθουσιασμού ακρατήτου έτρεχον κατόπιν Ημών και συνεκόμιζαν λίθους, άμμον, άσβεστον, ειργάζοντο μετ' ακουράστου υπομονής και επιμονής και ούτως αι πρώται ύλαι και άπασα η μεταφορά έσται προσωπικός μόχθος των πολιτών, προς ους είμεθα ευγνώμονες και ους πολλαπλασίως θ' αμείψη ο ουράνιος μισθαποδότης.

Εγένετο και κατεστρώθη εν τω Κώδικι των εκπαιδευτηρίων Καταστημάτων της Κωμοπόλεως Τριγλίας τω αρχομένω από του σωτηρίου έτους 1885 και ΙΕ! της αρχιερατείας του αειμνήστου Προύσης κυρίου Νικοδήμου
Εν Τριγλία τη α' 7βρίου (σ.σ. 1/9) του ευδαίμονος ενιαυτού 1913
+ ο Σμύρνης Χρυσόστομος

Τα ανωτέρω δύο έγγραφα .... 
παρόντι Κώδικι, ίνα μη τυχόν .....

(σ.σ. η τελευταία φράση έχει τον γραφικό χαρακτήρα του Χρυσοστόμου, έχει γραφτεί σε δύο σειρές, αλλά είναι σχισμένο το αντίστοιχο τμήμα της σελίδας)