15. ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΣΤΗΝ ΤΡΙΓΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟ 1903

[Μάκης Αποστολάτος]

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Στην προτελευταία από 18/1/1903 ανταπόκριση από την Τρίγλια, που δημοσιεύθηκε στο φύλλο 18 της Πέμπτης 23 Ιανουαρίου 1903 της εφημερίδας «Κωνσταντινούπολις», ο συντάκτης περιγράφει αρκετά θέματα που συνέβησαν στο αρχικό διάστημα του Ιανουαρίου 1903 (Θεοφάνεια κλπ).

Βασικό θέμα της ανταπόκρισης είναι η περιγραφή της αρχιερατικής τελετής του αγιασμού των υδάτων, με την παρουσία του Μητροπολίτη Ναθαναήλ, ο οποίος επισκέφθηκε την Τρίγλια την παραμονή των Θεοφανείων (5/1/1903), όπως συνηθιζόταν. Στη θεία λειτουργία, που πραγματοποιήθηκε στον υπερπλήρη Χριστιανών  Ι.Ν. του Αγίου Γεωργίου Κάτω, μνημονεύθηκαν των συμπολιτών αρχιερέων Δράμας Χρυσοστόμου και Ιωαννικίου πρώην Δεσκάτης. Στη συνέχεια, και με πολύ ψυχρό καιρό και χιόνι, ο κλήρος των 6 εκκλησιών (επιβεβαιώνεται ότι λειτουργούσαν την εποχή εκείνη οι 6 εκκλησίες) και το εκκλησίασμα, προηγουμένων των λαβάρων, φανών και εξαπτερύγων, και το «άπειρο» πλήθος κατευθύνθηκαν στην παραλία, εν μέσω ψυχρού χειμωνιάτικού καιρού με χιόνι που έπεφτε συνέχεια, για τον αγιασμό των υδάτων. Τα σπίτια από το ναό έως τη θάλασσα ήταν γεμάτα κόσμο, που αψηφούσε το δριμύ κρύο. Ο συντάκτης μάς δίνει τα ονόματα των πέντε νέων (Χρήστος Σιρκιόγλης, Δημήτριος Παρπάς, Νικόλαος Καραβασίλης, Ιωάννης Πυλούρης και Θεόδωρος Θεμιστοκλέους) που αψήφησαν το κρύο και έπεσαν στη θάλασσα για να πιάσουν τον Σταυρό. Στη συνέχεια, ο Μητροπολίτης και το πλήθος κατευθύνθηκε στο διοικητήριο, όπου εψάλη δέηση υπέρ του Σουλτάνου, και μετά στην κατοικία του, όπου τον επισκέφθηκαν η Εφορεία των Σχολών, η πολιτική και δημοτική αρχή, οι πρόκριτοι και λόγιοι. Είναι χαρακτηριστική η περιγραφή όλων αυτών των γεγονότων από τον συντάκτη και αξίζει να διαβαστεί από όλους.
Την επομένη αναχώρησε ο Μητροπολίτης, αλλά παρέμεινε ο γενικός αρχιερατικός επίτροπος Νεόφυτος, για την εκκαθάριση λογαριασμών (μόνιμο πρόβλημα μεταξύ της Μητρόπολης και των Χριστιανικών Κοινοτήτων), την αλλαγή επιτρόπων στις εκκλησίες κλπ. Λειτούργησε την επόμενη Κυριακή μετά τα Φώτα, σε μονοκλησιά, στη Μητρόπολη.
Το δεύτερο θέμα ήταν οι επιπτώσεις της ιλαράς στα παιδιά, που πρέπει να ήταν σοβαρές.

Στο τρίτο θέμα μάς δίνει, για πρώτη φορά, σημαντικά αριθμητικά στοιχεία για τις γεννήσεις και θανάτους, ανά φύλο, κατά το μήνα Δεκέμβριο 1902.

Στο τέταρτο θέμα περιγράφει προβλήματα που αντιμετώπιζαν την εποχή εκείνη οι Τριγλιανοί, από την έλλειψη κρέατος και την υπερτίμησή του, ενώ υπήρχε επάρκεια κάρβουνου, σε τιμές ανταποκρινόμενες στα φτωχικά βαλάντια. Τέλος, αναφέρεται και πάλι στον ψυχρό καιρό, που δεν επιτρέπει την έναρξη των αγροτικών εργασιών.

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ

ΑΝΑ ΤΑΣ ΕΠΑΧΙΑΣ
Εν Τριγλία τη 18 Ιανουαρίου 1903

Μετ' εξαιρετικής και όλως πανδήμου χαρμονής εωρτάσθη και ενταύθα εν τη πολυπληθεί ημών κοινότητι ο των υδάτων αγιασμός. Ετελέσθη λειτουργία αρχιερατική, παρόντος του Σεβ. Μητροπολίτου ημών κ. Ναθαναήλ, όστις αφίκετο ενταύθα κατά το σύνηθες την παραμονήν των Θεοφανείων. Μετά το τέλος της θείας μυσταγωγίας, εν η εμνημονεύθησαν υπό της Α.Σ. κατά την πρώτην στάσιν τα σεβαστά ονόματα των συμπολιτών ημών αρχιερέων Δράμας Χρυσοστόμου και Ιωαννικίου πρώην Δεσκάτης, και είτα  της τελετής του  μεγάλου αγιασμού, ενώ καιρώ ο ναός του αγίου Γεωργίου της κάτω συνοικίας  υπερεπληρώθη κόσμου, άπαν το εκκλησίασμα, προηγουμένων, ως είθισται, των εκκλησιαστικών λαβάρων, φανών και εξαπτερύγων, της Α.Σ. φερούσης την αρχιερατικήν αυτής στολήν και ακολουθουμένης υφ' όλου του κλήρου των καθ' ημάς εξ ενοριών μετά του αρχιδιακόνου της Ιεράς Μητροπόλεως και γεν. αρχ. Επιτρόπου κ. Νεοφύτου, εξεκίνησε προς την παραλίαν, ένθα άπειρον πλήθος άνευ διακρίσεως φυλής και θρησκεύματος ανέμενεν Αυτήν. Αι διήκουσαι προς την θάλασσαν οικίαι εν τη περιστάσει ταύτη ήσαν πλήρεις κόσμου, εν ω επρώτευε το ωραίον φύλον. Ο καιρός ήτον ελελεινός, χιονώδης, ψυχρός, ο ανυπόφορος αυτός βορράς εμυκάτο αγρίως, επί των προσώπων απάντων έβλεπέ τις ωραία κρυσταλλώδη κοσμήματα. Το δριμύ ψύχος διαπερών τα χονδρά ημών επενδύματα επάγωνε το αίμα. Η χιών έπιπτεν, έπιπτεν ολονέν και εκάλυπτε την μητέρα γην με την ολόλευκον αυτής συνδόνα. Επί υψηλού μέρους ιστάμενος εθεώμην την τελετήν. Τα κύματα υψούμενα και συγκρουόμενα παταγωδώς συνετρίβοντο φρενιτιωδώς επί των θεμελίων  των επί την παραλίαν ευρισκομένων οικιών. Τις ο τολμητίας ο μέλλων να ριφθή εντός τούτων κατά την κατάδυσιν του τιμίου σταυρού; τις ο ατρόμητος ο μέλλων να παλαίση προς τα φοβερά και ογκώδη ταύτα κύματα; Και τω όντι, ανδρείαν παραδείγματικήν κατά την στιγμήν εκείνην και τόλμην καρτερικήν εκ θρησκευτικού ζήλου κινούμενοι επεδείξαντο, διολισθήσαντες παραδόξως εκ μέσου του απείρου εκείνου πλήθους προς την θάλασσαν, οι εξής γενναίοι μείρακες: Χρήστος Σιρκιόγλης, Δημήτριος Παρπάς, Νικόλαος Καραβασίλης, Ιωάννης Πυλούρης και Θεόδωρος Θεμιστοκλέους οίτινες δίκην δελφίνων και αναδύοντες εν μέσω του φοβερού θαλασσίου σάλου, ανήρπασαν τον σταυρόν, ον μετά σεβασμού και ευλαβείας κατησπάσθησαν. Ότε δε η Α.Σ. μετά την λαμπράν ταύτην τελετήν ήρξατο χωρούσα προς την κατοικίαν της, διήλθε μετά του ακολουθούντος πλήθους, κάτωθεν του διοικητηρίου ένθα, απήγγειλε δέησιν υπέρ του λαοφιλούς ημών Άνακτος, ην συνώδεθσαν ουρανομήκεις ζητωκραυγαί. Μετά ταύτα εγένοντο αι δέουσαι επισκέψεις προς την Α. Σεβασμιότητα εκ μέρους της Εφορείας των Σχολών, της πολιτικής και δημοτικής αρχής, των προκρίτων και λογίων.

Την τρίτην του Αγ. Ιωάννου και αύθις λειτουργησάσης της Α.Σ. εν τη φερωνύμω εκκλησία, ο αρχιδιάκονος Αυτής μετά μεγίστης γλαφυρότητος  αναπτύξας την περικοπήν του Ευαγγελίου «ίδε ο αμνός του Θεού ο αίρων την αμαρτίαν του κόσμου», κατεκήλησε το εκκλησίασμα. Μετά την αναχώρησιν του αρχιερέως την επιούσαν, παρέμεινεν ενταύθα ο γεν. αρχ. Επίτροπος Νεόφυτος προς εκκαθάρισιν των λ/σμών των εκκλησιών και αλλαγήν επιτρόπων, και την Κυριακήν μετά τα Φώτα ελειτούγησεν εν μονοκκλησία εν τω ναώ της Μητροπόλεως, τότε ωμίλησεν το δεύτερον λαβών ως αρχήν το ρητόν: «ο λαός ο καθήμενος εν σκότει είδε φως μέγα» και καταστιγματίσας λίαν επιτυχώς την ενταύθα επικρατούσαν αδιαφορίαν προς τε τα θεία και προς  τα γράμματα. Μετά την αναχώρησιν του αρχιδιακόνου το ζήτημα του διορισμού επιτρόπων εν τισι των εκκλησιών και το του αρχιερατικού επιτρόπου, οίον στερούμεθα  από του θανάτου του αοιδίμου και ευδοκίμως  επί μακράν σειράν ετών ενταύθα πολλούς Μητροπολίτας επιτροπεύσαντος ιεροδιακόνου Ιγνατίου, μένουσι εισέτι εκκρεμή, μολονότι ουδεμίαν δυσκολίαν ελπίζομεν να παρουσιάσωσι.

Η νόσος ιλαρά ενδημεί ενταύθα εις τους παίδας μετά χαρακτήρος μάλλον και ήττον σοβαρού.

Από του παρελθόντος Δεκεμβρίου μέχρι της πρώτης του ενεστώτος απεβίωσαν εν όλω 52 εξ ων 25 άρρενα και 27 θήλεα, εγεννήθησαν δε εν όλω 77 εξ ων θήλεα 40 και άρρενα 37.

Έχομεν έλλειψιν κρέατος επαισθητήν, εκ τούτου δε και η μεγάλη υπερτίμησης αυτού. Ανθράκων έχομεν πληθώραν και εις τιμάς ανταποκρινομένας εις τα πτωχικά ημών βαλάντια, ο καιρός εξακολουθεί ψυχρός και μεθ' όλην την νηνεμίαν χιόνες καλύπτουσιν εισέτι υπό μορφήν πάγου άπασαν την περιφέρειαν, ένεκα του οποίου αι αγροτικαί εργασίαι δεν ήρξαντο εισέτι.