26. ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΝΩ ΤΡΙΓΛΙΑΣ, ΝΕΟΛΟΓΟΣ φ. 8015 27.1/8.2.1896

[Μάκης Αποστολάτος]

Κατά την έρευνα των ψηφιοποιημένων φύλλων της εφημερίδας «ΝΕΟΛΟΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΎΠΟΛΗΣ» της Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων, εντόπισα στον Α΄ τόμο του 1896, στο φύλλο 8015 του Σαββάτου 27.1/8.2.1896 (1η σελ 85), και στη στήλη ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΑ, την είδηση, από την «Εκκλησιαστική Αλήθεια», για την έκδοση 52 «αυτοκρατορικών φιρμανίων προς ανέγερσιν, επέκτασιν ή επιδιόρθωσιν διαφόρων εκκλησιών και σχολείων και εν γένει αγαθοεργών καταστημάτων του κλίματος του οικουμενικού θρόνου».

Στον κατάλογο περιλαμβάνεται «... εν Προύση δι' εκκλησίαν Τριγλίας...».

Με την είδηση αυτή επιβεβαιώνονται τα αντίστοιχα έγγραφα (αλληλογραφία, σουλτανική άδεια κλπ) που παρέλαβα από Τούρκους ερευνητές και προέρχονται από τα Οθωμανικά αρχεία (στην επικρατούσα τότε αραβική γραφή).

Η εκκλησία της Τρίγλιας, που αναφέρεται στον παραπάνω κατάλογο, είναι εκείνη του Αγίου Γεωργίου Άνω ή Κυπαρισσά ή Κυπαρισιώτη. Η αναλυτική περιγραφή των σχετικών εγγράφων περιλαμβάνεται στο άρθρο μου, που αναρτήθηκε την 7/9/2020 στο forum www.triglianoi.gr (https://www.triglianoi.gr/index.php?topic=1886.0 )

Ειδικότερα στο έγγραφο I.AZN.00016.00044.001  αναφέρεται (ελληνική μετάφραση) ότι:

Η υποβολή άδειας για την ανοικοδόμηση της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου που βρίσκεται στη συνοικία Σέρβι στο χωριό Τρίγλια των Μουδανιών λόγω της κατεδάφισής της, ως απάντηση στην αναφορά του Πατριαρχείου, παραλαμβάνεται από το συμβούλιο της πόλης (σ.μ. Βιλαετίου) Hüdavendigar (σ.μ. Bursa).

Ο αριθμός άδειας είναι 679, με ημερομηνία 17 Αυγούστου 1894 του Υπουργείου Δικαιοσύνης .......

η εκκλησία που αναφέρεται στο έγγραφο θα κατασκευαστεί χωρίς να προστεθεί άλλος χώρος με διάσταση 25 ziras (σ.μ. 18,95 μ.) σε μήκος και 18 ziras (σ.μ. 13.644 μ.) σε πλάτος και 10 ziras (σ.σ. 7,58 μ.) σε ύψος, με πέτρα και τοιχοποιία και ξυλεία από τούβλα και στο χωριό που αναφέρεται, οι χριστιανοί κάτοικοι έχουν έξι ακόμη εκκλησίες εκτός από την αναφερθείσα εκκλησία και ο πληθυσμός της ελληνικής κοινότητας αποτελείται από 5000 άτομα σε 876 σπίτια.

400 οθωμανικές λίρες από τα έξοδα κατασκευής των 50.000 kuruş (σ.μ. 1 kuruş = 0,01 lira) θα δοθούν από το ταμείο, τα υπόλοιπα θα συγκεντρωθούν ως δωρεά από τους κατοίκους και δεν υπάρχει αντίρρηση για την κατασκευή....

4/5 Απριλίου 1895

Στο μεταγενέστερο έγγραφο I.AZN.00016.00044.003 αναφέρεται ότι:

Ιερέ μου άρχοντα (σ.μ. στον Επί κεφαλής Υπάλληλο)

Δεδομένου ότι η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου που βρίσκεται στη συνοικία Selvi στο χωριό Trilye της πόλης Mudanya της επαρχίας (σ.μ. Βιλαετίου) Hüdavendigar (σ.μ. Bursa) καταστράφηκε, ζητείται άδεια ανοικοδόμησης από το Ελληνικό Πατριαρχείο, χωρίς να προστεθεί άλλος χώρος στην εκκλησία που αναφέρεται παραπάνω και είναι 25 ziras (σ.μ. 18,95 m) σε μήκος και 18 ziras (σ.μ. 13.644 m) πλάτος και 10 ziras (σ.μ. 7,58 m) σε ύψος, με πέτρα και τούβλα τοιχοποιία και ξυλεία και

στο χωριό που αναφέρεται οι χριστιανοί κάτοικοι έχουν έξι ακόμη εκκλησίες εκτός από την αναφερθείσα και η ελληνική κοινότητα αποτελείται από 5000 άτομα σε 876 σπίτια, 400 οθωμανικές λίρες από τα έξοδα κατασκευής των 50.000 kuruş (σ.μ. 1kuruş = 0,01 lira) θα δοθούν από το ταμείο... δωρεές θα συγκεντρωθούν από τους κατοίκους, και δεν υπάρχει αντίρρηση για την κατασκευή μέσω της κατάστασης και η θέση γίνεται κατανοητή από τα εισερχόμενα γραπτά....

26 Οκτωβρίου 1895


Το κείμενο της είδησης παρατίθεται αυτούσιο στην καθαρεύουσα και με την ορθογραφία της εποχής εκείνης.

ΝΕΟΛΟΓΟΣ φύλλο 8015 του Σαββάτου 27.1/8.2.1896 (1η σελ 85)

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ

ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΑ

Η «Εκκλησ. Αλήθεια» δημοσιεύει κατάλογον υψηλών αυτοκρατορικών φιρμανίων προς ανέγερσιν, επέκτασιν ή επιδιόρθωσιν διαφόρων εκκλησιών και σχολείων και εν γένει αγαθοεργών καταστημάτων του κλίματος του οικουμενικού θρόνου, εκδοθέντων από της αρχής της πατριαρχείας της Α.Θ.Π. του οικουμ. πατριάρχου Ανθίμου του Ζ'. Εκ του καταλόγου τούτου πληροφορούμεθα ότι εν διαφόροις επαρχίαις εξεδόθησαν εν όλω πεντήκοντα και δύο φιρμάνια, τα εξής:

.... εν Τραπεζούντι υπέρ ασυδοσίας ιεράς μονής Σουμελά....

....εν Προύση δι' εκκλησίαν Τριγλίας...

....εν Κ/πόλει δια την θεολογικήν σχολήν Χάλκης....".